Προσφάτως κυκλοφόρησαν από τον Μανδραγόρα τέσσερα ποιητικά
βιβλία του Τόλη Νικηφόρου. Όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό του, που υπάρχει στο biblionet.gr:
«Ο Τόλης Νικηφόρου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1938. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Ρωµυλία. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος, µεταφραστής-διερµηνέας και αναλυτής συστηµάτων στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα και το Λονδίνο. Μετά το τέλος της δικτατορίας, επέστρεψε οριστικά στη Θεσσαλονίκη ασκώντας το επάγγελµα του µελετητή-συµβούλου οργάνωσης επιχειρήσεων έως το 1999. Τακτικός συνεργάτης του περιοδικού Νέα Πορεία από τα µέσα της δεκαετίας του ’70, διετέλεσε επίσης αντιπρόεδρος της Λέσχης Γραµµάτων και Τεχνών Βορείου Ελλάδος και της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης, ενώ υπήρξε και µέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του ΚΘΒΕ. Εµφανίστηκε στα γράµµατα το 1966 µε το µεγάλο ποίηµα “Οι άταφοι”. Από τις εκδόσεις της Νέας Πορείας έχουν κυκλοφορήσει µεταξύ άλλων οι ποιητικές του συλλογές “Το διπλό άλφα της αγάπης” (1994, επανέκδ. Παρατηρητής, 2002), “Χώμα στον ουρανό” (1998) (...) “Ο πλοηγός του απείρου” (συγκεντρωτική έκδοση, ποιήµατα 1966-2002, 2004), τα διηγήµατα “Εγνατία οδός” (1973), “Τα µάτια του πάνθηρα” (1996), “Νόστος” (2000) και το µυθιστόρηµα “Η γοητεία των δευτερολέπτων” (2001). Από τις εκδόσεις του περιοδικού Μανδραγόρας έχει εκδοθεί η ποιητική του συλλογή “Μυστικά και θαύματα: ο ανεξερεύνητος λόγος της ουτοπίας” (2007) και από τις εκδόσεις Νεφέλη τα μυθιστορήματα “Το κίτρινο περπάτημα στα χόρτα” (2005) (...) καθώς και η συλλογή διηγημάτων “Ο δρόμος για την Ουρανούπολη” (2008), η οποία τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2009, από κοινού με το “Οριζόντιο ύψος” του Αργύρη Χιόνη. Έχει επίσης συγγράψει παραµύθια για µεγάλους. Ποιήµατά του έχουν µεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχουν περιληφθεί σε ελληνικές και ξένες ανθολογίες».
Τα δύο πρώτα βιβλία έχουν τίτλους «εφτά ερωτήσεις στη στάχτη
(ποιήματα για τη Σοφία, 3)» [Μανδραγόρας, 6/2026] και «μαζί σου και στο πουθενά
(ποιήματα για τη Σοφία 2)» [Μανδραγόρας, 3/2026]. Όπως διαβάζουμε στο σχετικό
δελτίο Τύπου:
«Mετά την ποιητική συλλογή Ποιήματα για τη Σοφία (επιλογή 1966-2024) που κυκλοφόρησε το 2024, δύο ακόμη ποιητικές συλλογές του Τόλη Νικηφόρου κυκλοφορούν με ποιήματα για την επί 60ετία σύντροφό του Σοφία Αναστασιάδου-Νικηφόρου (15.8.1936-7.1.2026) που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Oι συλλογές: μαζί σου και στο πουθενά, ποιήματα για τη Σοφία, 2, και εφτά ερωτήσεις στη στάχτη ποιήματα για τη Σοφία, 3, ολοκληρώνουν μια τριλογία αγάπης. Όλα τα βιβλία του Nικηφόρου είναι αφιερωμένα στη Σοφία και στον γιο τους Νίκο, και σ’ όλη τη μακρά ποιητική διαδρομή του πλήθος τα ποιήματα τα γραμμένα για τη σύντροφό του. Tα δύο όμως τελευταία βιβλία διαπερνώνται από αβάσταχτη συναισθηματική φόρτιση, καθώς το πρώτο γράφτηκε στο τελικό στάδιο της εκφυλιστικής νόσου που ταλαιπωρούσε τη Σοφία και χώρισε αναγκαστικά το μέχρι τότε αχώριστο ζευγάρι προανάγγελλοντας το τέλος, και το επόμενο, μετά τον θάνατό της. Στις δύο αυτές συλλογές, σαν λιγμός, αρθρώνεται ένας βαθιά συγκινητικός αποχαιρετισμός δυο ανθρώπων που έζησαν δεκαετίες αχώριστοι, τυχεροί που γνώρισαν την πραγματική αγάπη».
Δείγμα πρώτα από το 2 και μετά από το 3:
μοναξιά
μόνος στο τραπέζι με τα πιάτα
στον καναπέ με την τηλεόραση
στο κρεβάτι με τον εαυτό μου
μόνος με τα βιβλία στα ράφια
με το βουβό τηλέφωνο δίπλα
με τους πολλούς στο διαδίκτυο
μόνος στο μπαλκόνι μ’ ένα σπουργίτι
να κουνάει το κεφαλάκι του
λες και με καταλαβαίνει
αντί να μιλάω με τους τοίχους
αν χτυπούσα με φόρα το κεφάλι μου
ίσως ο θάνατος να νικούσε τη μοναξιά
ισχυρισμοί
ο θεός, η φύση, οι ασθένειες
οι τυφλοί δυνάστες του κόσμου
ισχυρίζονται ότι σε πήραν μακριά
και ότι η φωτιά σε έκανε στάχτη
ας το καταλάβουν επιτέλους
οι κατά συρροή δολοφόνοι
ότι άρχοντας του κόσμου
είναι η αγάπη, αθάνατη
και μετά το τέλος του κόσμου
Η ποίηση του Νικηφόρου διαπνέεται από έντονο λυρισμό, με
ξέχειλο το συναισθηματικό στοιχείο, το οποίο αποτυπώνεται με τεχνικά άψογο,
αλλά απλό τρόπο. Ο ποιητής έχει «πετάξει» από μέσα του όλα τα περιττά, καθώς
εκφράζεται με μια κατεκτημένη άνεση, δίχως να θέλει να εντυπωσιάσει με περισπούδαστες
διατυπώσεις και κούφια λόγια. Αυτή η επικέντρωση στο μεδούλι της έκφρασης είναι
γνώρισμα ανθρώπου, που έχει διανύσει χιλιόμετρα εκφραστικών διαδρομών,
επιστρέφοντας, στο τέλος, σε μια λυτρωτική παιδικότητα.
Το επόμενο βιβλίο του Τόλη Νικηφόρου έχει τίτλο «η
κοινοκτημοσύνη του χρυσού» [Μανδραγόρας, 10/2025]. Όπως διαβάζουμε στο δελτίο Τύπου:
«56ο βιβλίο, 39ο ποιητικό, του Τόλη Νικηφόρου, που έχει δεσμευτεί απέναντι στο σύμπαν για κάθε χρόνο ζωής που του χαρίζεται να καταθέτει όχι πλέον ένα αλλά δύο βιβλία ποίησης: Και το βιβλίο αυτό, όπως και όλα τα προηγούμενα και τα επόμενα, είναι αφιερωμένα στον γιο του Νίκο και στην ισόβια σύντροφό του, “πηγή έμπνευσης και πάθους” αγαπημένη Σοφία (Αναστασιάδου-Νικηφόρου)».
Δείγμα:
με άλματα ταξιδεύει η μνήμη
δρομέας μεγάλων αποστάσεων
με άλματα ταξιδεύει η μνήμη
παλινδρομεί σε χώρες και εποχές
από τη μια εμπειρία στην άλλη
ταξιδεύει σε χαρές σε λύπες
κι από την καθημερινή ρουτίνα
στον έρωτα και τη δημιουργία
δασκάλα που συχνά τιμωρεί
και σπάνια επιβραβεύει
πιστό σκυλί που μας ακολουθεί
και χάνεται στο τέλος μαζί μας
Το τελευταίο βιβλίο του Τόλη Νικηφόρου, που εδώ
παρουσιάζουμε, είναι το «μια νύχτα κι ένα όνειρο» [Μανδραγόρας, 5/2025]. Όπως
διαβάζουμε σχετικά στο δελτίο Τύπου:
«55ο βιβλίο, 38ο ποιητικό του Τόλη Νικηφόρου, που κατ’ επιταγή του Αγίου Πέτρου αφοσιωμένος στην ποίηση και τιμώντας τη δωρεά της ζωής φροντίζει και εξακολουθεί αδιαλείπτως να μοιράζεται μαζί μας αγωνίες κι αισθήματα. Και το βιβλίο αυτό είναι αφιερωμένο στον γιο του Νίκο και στην ισόβια σύντροφό του, “πηγή έμπνευσης και πάθους” αγαπημένη Σοφία (Αναστασιάδου-Νικηφόρου)».
«Ο Τόλης Νικηφόρου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1938. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Ρωµυλία. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος, µεταφραστής-διερµηνέας και αναλυτής συστηµάτων στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα και το Λονδίνο. Μετά το τέλος της δικτατορίας, επέστρεψε οριστικά στη Θεσσαλονίκη ασκώντας το επάγγελµα του µελετητή-συµβούλου οργάνωσης επιχειρήσεων έως το 1999. Τακτικός συνεργάτης του περιοδικού Νέα Πορεία από τα µέσα της δεκαετίας του ’70, διετέλεσε επίσης αντιπρόεδρος της Λέσχης Γραµµάτων και Τεχνών Βορείου Ελλάδος και της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης, ενώ υπήρξε και µέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του ΚΘΒΕ. Εµφανίστηκε στα γράµµατα το 1966 µε το µεγάλο ποίηµα “Οι άταφοι”. Από τις εκδόσεις της Νέας Πορείας έχουν κυκλοφορήσει µεταξύ άλλων οι ποιητικές του συλλογές “Το διπλό άλφα της αγάπης” (1994, επανέκδ. Παρατηρητής, 2002), “Χώμα στον ουρανό” (1998) (...) “Ο πλοηγός του απείρου” (συγκεντρωτική έκδοση, ποιήµατα 1966-2002, 2004), τα διηγήµατα “Εγνατία οδός” (1973), “Τα µάτια του πάνθηρα” (1996), “Νόστος” (2000) και το µυθιστόρηµα “Η γοητεία των δευτερολέπτων” (2001). Από τις εκδόσεις του περιοδικού Μανδραγόρας έχει εκδοθεί η ποιητική του συλλογή “Μυστικά και θαύματα: ο ανεξερεύνητος λόγος της ουτοπίας” (2007) και από τις εκδόσεις Νεφέλη τα μυθιστορήματα “Το κίτρινο περπάτημα στα χόρτα” (2005) (...) καθώς και η συλλογή διηγημάτων “Ο δρόμος για την Ουρανούπολη” (2008), η οποία τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2009, από κοινού με το “Οριζόντιο ύψος” του Αργύρη Χιόνη. Έχει επίσης συγγράψει παραµύθια για µεγάλους. Ποιήµατά του έχουν µεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχουν περιληφθεί σε ελληνικές και ξένες ανθολογίες».
«Mετά την ποιητική συλλογή Ποιήματα για τη Σοφία (επιλογή 1966-2024) που κυκλοφόρησε το 2024, δύο ακόμη ποιητικές συλλογές του Τόλη Νικηφόρου κυκλοφορούν με ποιήματα για την επί 60ετία σύντροφό του Σοφία Αναστασιάδου-Νικηφόρου (15.8.1936-7.1.2026) που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Oι συλλογές: μαζί σου και στο πουθενά, ποιήματα για τη Σοφία, 2, και εφτά ερωτήσεις στη στάχτη ποιήματα για τη Σοφία, 3, ολοκληρώνουν μια τριλογία αγάπης. Όλα τα βιβλία του Nικηφόρου είναι αφιερωμένα στη Σοφία και στον γιο τους Νίκο, και σ’ όλη τη μακρά ποιητική διαδρομή του πλήθος τα ποιήματα τα γραμμένα για τη σύντροφό του. Tα δύο όμως τελευταία βιβλία διαπερνώνται από αβάσταχτη συναισθηματική φόρτιση, καθώς το πρώτο γράφτηκε στο τελικό στάδιο της εκφυλιστικής νόσου που ταλαιπωρούσε τη Σοφία και χώρισε αναγκαστικά το μέχρι τότε αχώριστο ζευγάρι προανάγγελλοντας το τέλος, και το επόμενο, μετά τον θάνατό της. Στις δύο αυτές συλλογές, σαν λιγμός, αρθρώνεται ένας βαθιά συγκινητικός αποχαιρετισμός δυο ανθρώπων που έζησαν δεκαετίες αχώριστοι, τυχεροί που γνώρισαν την πραγματική αγάπη».
Δείγμα πρώτα από το 2 και μετά από το 3:
στον καναπέ με την τηλεόραση
στο κρεβάτι με τον εαυτό μου
με το βουβό τηλέφωνο δίπλα
με τους πολλούς στο διαδίκτυο
να κουνάει το κεφαλάκι του
λες και με καταλαβαίνει
αν χτυπούσα με φόρα το κεφάλι μου
ίσως ο θάνατος να νικούσε τη μοναξιά
οι τυφλοί δυνάστες του κόσμου
ισχυρίζονται ότι σε πήραν μακριά
και ότι η φωτιά σε έκανε στάχτη
οι κατά συρροή δολοφόνοι
ότι άρχοντας του κόσμου
είναι η αγάπη, αθάνατη
και μετά το τέλος του κόσμου
«56ο βιβλίο, 39ο ποιητικό, του Τόλη Νικηφόρου, που έχει δεσμευτεί απέναντι στο σύμπαν για κάθε χρόνο ζωής που του χαρίζεται να καταθέτει όχι πλέον ένα αλλά δύο βιβλία ποίησης: Και το βιβλίο αυτό, όπως και όλα τα προηγούμενα και τα επόμενα, είναι αφιερωμένα στον γιο του Νίκο και στην ισόβια σύντροφό του, “πηγή έμπνευσης και πάθους” αγαπημένη Σοφία (Αναστασιάδου-Νικηφόρου)».
Δείγμα:
με άλματα ταξιδεύει η μνήμη
από τη μια εμπειρία στην άλλη
ταξιδεύει σε χαρές σε λύπες
κι από την καθημερινή ρουτίνα
στον έρωτα και τη δημιουργία
και σπάνια επιβραβεύει
πιστό σκυλί που μας ακολουθεί
και χάνεται στο τέλος μαζί μας
«55ο βιβλίο, 38ο ποιητικό του Τόλη Νικηφόρου, που κατ’ επιταγή του Αγίου Πέτρου αφοσιωμένος στην ποίηση και τιμώντας τη δωρεά της ζωής φροντίζει και εξακολουθεί αδιαλείπτως να μοιράζεται μαζί μας αγωνίες κι αισθήματα. Και το βιβλίο αυτό είναι αφιερωμένο στον γιο του Νίκο και στην ισόβια σύντροφό του, “πηγή έμπνευσης και πάθους” αγαπημένη Σοφία (Αναστασιάδου-Νικηφόρου)».
Ένα δείγμα και από εδώ:
τα απλά και καθημερινά
καλοκαίρι και ανοιχτά παράθυρα
ένα σπουργίτι κάθισε στα κάγκελα
το μωβ λουλούδι μας χαμογελάει
από τη γλάστρα στο περβάζι
σκόρπιες αχτίδες του ήλιου τρυπώνουν
και χαϊδεύουν τα βιβλία στα ράφια
ενώ χαρούμενες φωνές παιδιών
ακούγονται απ’ τον δρόμο
τόση ομορφιά και τόση αγάπη
στα απλά και καθημερινά
τόσο φως
Επαφή: https://mandragoras-magazine.gr/
ένα σπουργίτι κάθισε στα κάγκελα
το μωβ λουλούδι μας χαμογελάει
από τη γλάστρα στο περβάζι
σκόρπιες αχτίδες του ήλιου τρυπώνουν
και χαϊδεύουν τα βιβλία στα ράφια
ενώ χαρούμενες φωνές παιδιών
ακούγονται απ’ τον δρόμο
στα απλά και καθημερινά
τόσο φως
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου