το βιβλίο του Σταύρου Γ. Καρτσωνάκη για τον ερμηνευτή και τραγουδοποιό ΘΕΜΗ ΑΝΔΡΕΑΔΗ – η ζωή, οι δίσκοι, τα κέντρα που τραγούδησε ο καλλιτέχνης και άλλα πολλά, γραμμένα με ουσιαστικό τρόπο

Ο Θέμης Ανδρεάδης αποτελεί μία ξεχωριστή, μία πολύ ειδική περίπτωση για το ελληνικό τραγούδι. Από τότε που εμφανίστηκε πιο δυνατά, με live και δισκογραφία, στην αρχή της δεκαετίας του ’70, μέχρι και σήμερα, 55 χρόνια αργότερα, η φήμη του δεν έχει σβήσει. Και το τονίζω αυτό παρά το εικοσαετές κενό (από την αρχή των 90s έως την αρχή των 2010s), που εμφανίζει η διαδρομή του.
Ίσα-ίσα, εκείνο που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια είναι να επαναπροσδιορίζεται η προσφορά του, καθότι και ο ίδιος έχει ξαναβγεί στο προσκήνιο με νέα και παλαιά τραγούδια, με τον κόσμο, νεότερους και παλαιότερους ακροατές, να ξανακοιτούν και να σχολιάζουν (ευμενώς εννοείται) την περίπτωσή του. Σ’ αυτή τη φάση της επαναφοράς του Ανδρεάδη στα μουσικά μας πράγματα το βιβλίο του Σταύρου Γ. Καρτσωνάκη «Θέμης Ανδρεάδης / Σαν Ξαφνικό Ταξίδι / Θεμιτά και αθέμιτα του μουσικού του βίου» [Μετρονόμος, 2026] παίζει σημαντικό ρόλο.

Ο Καρτσωνάκης μας είναι γνωστός από το πολύ καλό βιβλίο του για τον Νίκο Γκάτσο, που κυκλοφόρησε το 2022 (δες κι εδώ https://www.lifo.gr/culture/vivlio/biblio-toy-stayroy-g-kartsonaki-gia-ton-niko-gkatso), επιβεβαιώνοντας, και με την εργασία που παραδίδει για τον Ανδρεάδη, τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει, κάθε φορά, το θέμα του.
Ο βασικός τρόπος δουλειάς του Καρτσωνάκη συνοψίζεται στα εξής. Πρωταρχική πλήρη γνώση της πορείας και της δισκογραφίας του καλλιτέχνη –εν προκειμένω του Θέμη Ανδρεάδη–, με τον οποίον αποφασίζει να ασχοληθεί. Γνώση του κοινωνικοπολιτικού κλίματος της εκάστοτε εποχής, εντός της οποίας αναπτύσσει τις δραστηριότητές του ο καλλιτέχνης. Γνώση του δημοσιογραφικού υλικού εποχής, που τοποθετεί τον καλλιτέχνη στον πραγματικό χρόνο, και όχι σε κάτι ιδεατό. Επαφή με τους βασικούς συνεργάτες του καλλιτέχνη, οι οποίοι έρχονται να επεξηγήσουν, σήμερα, ποικίλα μυστικά του χθες. Επαφή με τον ίδιο τον τιμώμενο, που έρχεται να συμπληρώσει λεπτομέρειες, περιστατικά και άλλα διάφορα, και τα οποία είναι σε θέση να τα ντοκουμεντάρει και, άρα, να τα αποδεχθεί ο συγγραφέας. Κινούμενο σ’ ένα τέτοιο σκηνικό, λοιπόν, το «Σαν Ξαφνικό Ταξίδι» δεν μπορεί παρά να αποτελεί ένα βιβλίο αναφοράς, για τον Θέμη Ανδρεάδη κατ’ αρχάς, μα και γενικότερα σε σχέση με το πώς γράφεται μια σωστή μουσική βιογραφία.
Το βιβλίο αναπτύσσεται γραμμικά και αν εξαιρέσεις τα πρώτα δύο κεφάλαια –«Η πρώτη δεκαετία (1950-1960)» και «Πρώιμα καλλιτεχνικά βήματα. Στις μπουάτ του ’60»– τον άξονα καταγραφής τον προσδιορίζει, κάθε φορά, η δισκογραφία, που, για τον Θέμη Ανδρεάδη, ξεκινά το 1972. Πριν, όμως, έχουν υπάρξει άλλα...
Θέλω να πω πως το βιβλίο ξεκινά με το πώς μεγαλώνει σε μια λαϊκή γειτονιά της Αθήνας, όπως ήταν η Καλλιθέα του ’50, ο Ανδρέαδης, και βεβαίως με το πώς έφηβος ακόμη, στο μέσο του ’60, «μπλέκει» πιο ουσιαστικά με τη μουσική, σπουδάζοντας κιθάρα δίπλα στον Νότη Μαυρουδή και κάνοντας εντύπωση στα «Χαρούμενα Ταλέντα» του Γιώργου Οικονομίδη, το καλοκαίρι του ’66.
Από ’κει και πέρα είναι η πορεία του στις μπουάτ, όπως στα Ταβάνια (συνεργασίες με τους/τις Αρλέτα, Μάρθα Οικονομοπούλου ή Mingrelia, Χρήστο Λεττονό), την Παράγκα (με Πάνο Σαββόπουλο, Μιχάλη Βιολάρη, Καίτη Χωματά) και την Αυλαία (με Βασίλη Παπακωνσταντίνου), πριν ο Ανδρεάδης ντυθεί στα χακί τον Γενάρη του ’69. Όμως και τότε, εκμεταλλευόμενος τις άδειες του, ο τραγουδοποιός θα βρισκόταν στους αγαπημένους χώρους του (τις μπουάτ εννοώ), δίνοντας την ψυχή του. Όλα αυτά έως το καλοκαίρι του ’71, όταν θα απολυθεί... Και είναι εδώ όπου ξεκινάει το επόμενο κεφάλαιο του βιβλίου «Με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Λήδρα», το οποίο αφορά τις καθοριστικές σεζόν 1971-72 και 1972-73.
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/vivlio/i-zoi-oi-diskoi-kai-ta-kentra-poy-tragoydise-o-themis-andreadis

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 765

19/9/2026
Σήμερα και αύριο τις τελευταίες δύο ημέρες του 54ου Φεστιβάλ Βιβλίου, στο Πεδίο του Άρεως, μπορείτε να επισκεφθείτε το περίπτερο του Όγδοου (181-182), για να ξεφυλλίσετε και γιατί όχι να αγοράσετε τα τρία βιβλία μου (αναφέρομαι στις φίλες και τους φίλους, που δεν τα έχουν προμηθευτεί) και τα οποία βρίσκονται ακόμη σε κυκλοφορία. Τα ελάχιστα αντίτυπα από το «Ροκ, ελληνικό ροκ, κοινωνία & πολιτική στη μακρά δεκαετία του ’60», καθώς και τα «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» και «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο». Οι ώρες λειτουργίας του φεστιβάλ είναι: Σάββατο 18:00-23:00 / Κυριακή 10:30-15:00 και 18:00-22:30.

19/9/2026
Μια ιδιαίτερη περίπτωση, που κινήθηκε και κινείται συχνά στο μεταίχμιο blues και ρεμπέτικων είναι ο κιθαρίστας Δημήτρης Μυστακίδης. Αναφέρομαι στους δίσκους του “Amerika”, «Εδώ & Εκεί» και «Μόρσο», για τους οποίους κάνω λόγο στο επίμετρο του νέου βιβλίου μου, που εξετάζει την επικοινωνία blues και ρεμπέτικου στο πέρασμα των χρόνων.

18/9/2026

Η Ελλάς χωρίς ερείπια. Μέγας Ξαρχάκος. Βλέπω και Γιούλη Σταμουλάκη εδώ, και Γιώργο Εμιρζά ή μου φαίνεται; Οπότε το κλιπ πρέπει να ’ναι από άλλη γνωστή ταινία...
https://www.youtube.com/watch?v=MNaZ-5fuWSM

18/9/2026
Κβαντική ιατρική...
https://www.youtube.com/watch?v=fE20p83Gg1g

17/9/2026
Μια δήθεν χορωδία, αποτελούμενη από μερικά άτομα που βρέθηκαν στο στούντιο, με το tape να παίζει τρεις φορές σε διαφορά φάσης και με το volume να ανεβοκατεβαίνει όχι όπως να ’ναι, αλλά δίνoντας το σωστό αρμονικό αποτέλεσμα κατά την τελική μείξη. Να μην ακούς «χάος», αλλά να σου δημιουργείται η πεποίθηση (που είναι ψευδαίσθηση) ότι βρίσκεσαι σε αληθινή διαδήλωση, που έχει βάθος, με τον κόσμο να τραγουδάει. Στέλιος Γιαννακόπουλος ο μάγος ηχολήπτης. Μάνος Λοΐζος, 44 χρόνια μετά... Το τραγούδι δεν το βάζω για την τεχνική αριστοτεχνία του, αλλά και γιατί με εκφράζει και σήμερα – το λέω, για να μη νομιστεί κάτι άλλο.
https://www.youtube.com/watch?v=W-SdqXbtN0g

ΣΩΚΡΑΤΗ Λ. ΣΚΑΡΤΣΗ το έργο και η διαδρομή του

Προσφάτως (Δεκέμβριος 2025) κυκλοφόρησε ένα βιβλίο για τον πατρινό ποιητή, λογοτέχνη και ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών Σωκράτη Λ. Σκαρτσή (19 Ιουν. 1936-18 Δεκ. 2024) από τις εκδόσεις Μανδραγόρας, που έχει τίτλο «Ταξίδι ζωή στην άπλα των πραγμάτων / Το έργο και η διαδρομή του Σωκράτη Λ. Σκαρτσή». Όπως διαβάζουμε στο σάιτ του εκδοτικού οίκου:
«Ο Σωκράτης Λ. Σκαρτσής, ενεργός στα Γράμματα για περισσότερα από 60 χρόνια και μέχρι το τέλος της ζωής του, το 2024, άφησε πίσω του ευρύ έργο στη λογοτεχνία, τη μετάφραση και τη θεωρία της λογοτεχνίας: 300 περίπου βιβλία, ποιητικά (και πεζά), για τη γλώσσα, τη θρησκειολογία, τη λογοτεχνική λαογραφία, την πολιτισμική ανθρωπολογία, και μεταφράσεις από διάφορους λαούς και εποχές. Εξέδωσε 14 περιοδικά, ανάμεσά τους τα ιστορικά περιοδικά Όστρακο και Υδρία, και ήταν ιδρυτής και διευθυντής επί σειρά ετών των Εκδόσεων του Πανεπιστημίου Πατρών. Ήταν ο εμπνευστής και ιδρυτής της πρωτοποριακής διεθνούς φιλολογικής συνάντησης με την ονομασία Συμπόσιο Ποίησης (1981-2018), το οποίο παρέμεινε για σχεδόν 40 χρόνια ένας από τους μεγαλύτερους λογοτεχνικούς θεσμούς της χώρας. Σ’ αυτό τον τόμο παρουσιάζονται τα κείμενα της εκδήλωσης προς τιμή του που πραγματοποιήθηκε από τη Λογοτεχνική Παρέα Πάτρας, τους φίλους και μαθητές του, στις 5 Μαΐου 2025 στην κατάμεστη αίθουσα της Αγοράς Αργύρη, στην Πάτρα, καθώς και ο χαιρετισμός που απηύθυνε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, καθηγητής κος Χρήστος Μπούρας. Προεισαγωγικά παρατίθεται σύντομο απόσπασμα από την ανέκδοτη Αυτοβιογραφία του Σ. Λ. Σκαρτσή. Δέκα τέσσερεις διακεκριμένοι μελετητές, λογοτέχνες και πανεπιστημιακοί καθηγητές αναφέρονται στο έργο, στην προσωπικότητα του Σ. Λ. Σκαρτσή καθώς και στην προσφορά του στα Γράμματα. Επίσης στην πορεία του στο Πανεπιστήμιο Πατρών και στο Συμπόσιο Ποίησης, έναν από τους μακροβιότερους και σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της χώρας, του οποίου υπήρξε εμπνευστής, ιδρυτής και βασικό μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής. Στο καταληκτικό κείμενο του τόμου γίνεται αναφορά στη δημιουργία της Λογοτεχνικής Παρέας Πάτρας, της τελευταίας πολιτιστικής κίνησης από τις πολυάριθμες που οργάνωσε στην πορεία της ζωής του, επίσης στην προϊστορία της έκδοσης του βιβλίου Δώδεκα γραφές για την ανάγνωση, εκδόσεις Φαρφουλάς, Μάρτιος 2025 από μέλη της, με τη συμμετοχή του Σ. Λ. Σκαρτσή. Στον τόμο περιλαμβάνεται σύντομη ανθολόγηση από την ποίηση του Σ.. Λ. Σκαρτσή από μέλη της Λογοτεχνικής Παρέας Πάτρας η οποία προετοιμάστηκε για τις ανάγκες της εκδήλωσης. Επίσημη ιστοσελίδα Σ. Λ. Σκαρτσή: https://www.skartsis.com/ / Ξένη Σ. Σκαρτσή, Στεφανία Σ. Σκαρτσή, Κώστας Κρεμμύδας».

Για τη λογοτεχνική ζωή της Πάτρας ο Σκαρτσής υπήρξε «φάρος» για περισσότερο από 60 χρόνια, με εκατοντάδες μαθητές (με όλες τις έννοιες), καθότι υπήρξε φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση και βεβαίως ποιητής-λογοτέχνης-μεταφραστής-δοκιμιογράφος με μεγάλο «κύκλο» και τεράστια συγγραφική παρουσία. Στον τόμο αυτόν συγκεντρώνονται κείμενα φίλων και μαθητών του, όπως προαναφέρθηκε, δηλαδή των Σωτήρη Π. Βαρνάβα, Αλέξη Ζήρα, Γιώργου Καραχάλιου, Άννας Κατσιγιάννη, Κώστα Κρεμμύδα, Κατερίνας Κωστίου, Βασίλη Λαδά, Σάββα Μιχαήλ, Χρήστου Ι. Μπούρα, Κωνσταντίνου Ραβάνη, Κώστα Σπαρτινού, Έρσης Σωτηροπούλου, Σ. Ν. Φιλιππίδη, Αλέξανδρου Φωσταίνη και Βασίλειου Χριστόπουλου, τα οποία καταγράφουν και την προσωπική σχέση που είχαν μαζί του (όλοι οι προαναφερόμενοι), μα και ευρύτερα το έργο και τις απόψεις του, για την ποίηση, τη γλώσσα κ.λπ.
Χοντρικά, πρόκειται για ένα άψογο βιβλίο, που λειτουργεί και με την έννοια του επιμνημόσυνου, μα και ως μια πολύ καλή εισαγωγή στο έργο του Σωκράτη Λ. Σκαρτσή, για όποιον-α θελήσει να «βουτήξει» σε αυτό και να το μελετήσει.
Επαφή: https://mandragoras-magazine.gr/

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 764

17/9/2026
Τα εγγλέζικα βιβλία της Studio Vista, με την επιμέλεια του Paul Oliver, που τυπώθηκαν στην αρχή των 70s, θεωρούνται πολύ βασικά στην blues βιβλιογραφία – και τα τιμούν, ως αναφορές, σχεδόν όλοι οι blues γραφιάδες. Είναι φτιαγμένα από ανθρώπους που ξέρουν για τι γράφουν και αποτελούν, και για μένα, διαχρονική πηγή πληροφόρησης. 

Στη φωτό βλέπουμε τρία απ’ αυτά, το “The Blues Revival” του Bob Groom, το “Crying for the Carolines” του Bruce Bastin και το “Deep South Piano / The Story of Little Brother Montgomery” του Karl Gertz zur Heide. Και τα τρία αυτά βιβλία τα χρησιμοποίησα, όταν έγραφα το «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο» ['Ογδοο, 2026].

16/9/2026
Αυτή η λαϊκή φωτογραφία έχει και κάτι το τρομακτικό συνάμα (τα άτομα, το μπλε, τα χέρια πάνω στο κεφάλι...). Αντιλαμβάνεστε από πότε είναι. Βλέπετε τα πορτρέτα στον τοίχο. Και όμως... όλοι τούτοι οι παρακμιακοί «κοιμισμένοι» ωχριούν μπροστά στους σημερινούς κυριλέ απατεώνες.

16/9/2026
>>Ο Lacey από πολύ νωρίς θα σταματήσει, επίσημα, να παίζει και να ερμηνεύει blues, καθώς θα αφοσιωθεί στη θρησκεία. Θα γίνει πάστορας στην Εκκλησία των Βαπτιστών και θα εγκατασταθεί στη Δυτική Ακτή, εκεί όπου θα τον ανακαλύψει ο David Evans προς το 1966.<<

[για τον Rube Lacey, μια μυθική φιγούρα του blues θα διαβάσεις στο "Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο", που κυκλοφορεί τώρα στα βιβλιοπωλεία από το Όγδοο]

15/9/2026
Του την είπε τη λέξη... σε σκηνικό christmas time και με λίγο από... προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε.

https://www.youtube.com/watch?v=H7sVBVCJLBI&list=RDH7sVBVCJLBI&start_radio=1

15/9/2026
Βλέπεις 70άρηδες και 80άρηδες που μοιάζουν 60άρηδες, και 18χρονους που μοιάζουν 25χρονοι και 30χρονοι. Σαραντάρες μοιάζουν με 20άρες, 50χρονοι γυμνάζονται λες και θα πάνε στους ολυμπιακούς αγώνες, 60χρονες φωτογραφίζονται με μπικίνια για να μας δείξουν τις «φέτες τους», λες και θα βγουν στα καλλιστεία, και 60χρονοι μας δείχνουν τους μύες και τα «ποντίκια» τους λες κι είναι αρσιβαρίστες. Μας έχουν πρήξει τα @@ με τα τάι τσι, την ευζωία, την αυτοβελτίωση, την ενδυνάμωση κι ένα σωρό μ@λακίες, περνώντας υπόγεια την... πεποίθηση πως αν δεν ζήσεις... 200 χρόνια είναι γιατί, εσύ, δεν ακολούθησες τις προτροπές τους.
Ίσα ρε χαμούρες... Τις πέντε δεκάρες που έχουμε, δεν τις έχουμε για τα μούτρα σας...

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΚΟΓΚΟΣ τα δύο πιο πρόσφατα βιβλία του

Στο οπισθόφυλλο του πιο νέου βιβλίου του ποιητή Κωστή Παπακόγκου, που έχει τίτλο «Νότος» [Μανδραγόρας, 1/2026] διαβάζουμε:
«Ο Κωστής Παπακόγκος γεννήθηκε το 1936 στο Παχτούρι της κεντρικής Πίνδου κι απ’ τα µέσα της δεκαετίας του ᾿60 µένει µόνιμα στη Στοκχόλμη. Εξέδωσε ως τώρα 36 βιβλία, ποιητικά και πεζογραφικά, σε διάφορες γλώσσες. Την εποχή της εφτάχρονης στρατιωτικής τυραννίας δηµοσίευσε πλήθος διαφωτιστικά άρθρα και δοκίµια για την κατάσταση στην Ελλάδα στο σκανδιναβικό Τύπο. Ταυτόχρονα υπήρξε µέλος της οµάδας των αντιδικτατορικών εκδόσεων “Τα τετράδια του Ρήγα”, που τα έντυπά τους κυκλοφορούσαν σε όλο τον κόσμο. Το 1975 εκδόθηκε στα σουηδικά το βιβλίο του “Καπετάν Άρης” κι αμέσως μετά τα “Γράμματα για τον Άρη” και “Ο μαχητής και τ’ αστέρι” – τριλογία που έκανε γνωστή την ελληνική Εθνική Αντίσταση στη Σκανδιναβία. Το 2004 εκδόθηκε και το επικό του έργο “Καπετάν Μάρκος-Ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα 1045-1949” με το οποίο ολοκληρώθηκε στο Βορρά η εικόνα για τη δεκάχρονη αιματηρή τραγωδία της χώρας».

Σε σχέση με τον «Νότο» διαβάζουμε στο «αυτί» του βιβλίου:
«Ο “Νότος” εκδόθηκε πριν από εξήντα χρόνια στην Αθήνα, τον Ιούνη του 1966 σε πεντακόσια είκοσι αντίτυπα. Τούτη η δεύτερη εκτύπωσή του συμπίπτει με τη συμπλήρωση ενενήντα χρόνων απ’ τη γέννηση του Κωστή Παπακόγκου κι εβδομήντα από την παρουσία του στην ποίηση , το 1956, με τη συλλογή του “Ο Ασταύρωτος”. Τα σαράντα ποιήματα του “Νότου” –ένα απ᾽ αυτά είναι σύνθεση οχτώ τμημάτων– ξανακοιτάχτηκαν και στα μακροσκελή ελευθερόστιχα, λόγω των πυκνών τους εικόνων και νοημάτων, έγινε κάποιο άνοιγμα σε στροφές. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός του προλόγου από τον Νίκο Καρούζο, το οποίο αποτελεί μοναδική εισαγωγή σε λυρικό βιβλίο που είχε κάνει ο ποιητής στη ζωή του».
Και από το δελτίο Τύπου:
«Η ποίηση του Κωστή Παπακόγκου, με τον πηγαίο και σφριγηλό λυρισμό της, μας επαναφέρει στην ιστορία της ελπιδοφόρας –παρά τη βαρβαρότητα των χρόνων (και πότε δεν ήταν βάρβαροι οι καιροί;)– δεκαετίας του ’60. Όπως στο ποίημα “Άνοιξη” με τους στίχους: “Και οι χτύποι σου σαν ώρες ερωμένης / στης πόλης το παλιό εκκρεμές / σηκώνουν μες στις εποχές / αηδόνια και περίστροφα!..”. Στους αγώνες ανεξαρτησίας των λαών από τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες, όπως διαβάζουμε στο ποίημά του “Ο άλλος Νότος”. Μια ωδή στον ηγέτη της ανεξαρτησίας και πρώτο δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό της Δημοκρατίας του Κονγκό Πατρίς Λουμούμπα που βασάνισαν κι εκτέλεσαν στις 17.1.1961, στα 35 του, Βέλγοι αποικιοκράτες και πράκτορες της CIA:
“Σήμερα τουφεκίζουνε το μέλλον. Ένα πουλί / μπαίνει το χάραμα στον τρόμο / καθώς τα ουράνια σ’ αγκαλιάζουν / να σε τυλίξουν στην τρισάγια τους σινδόνη. / Γυρίζουνε στους θρήνους οι αδερφοί σου / με δακρυσμένα μάτια που γυαλίζουν / και πάλι σα νομίσματα στους άσπρους. / Κι εσύ, λιόλουστε ποιητή Πατρίς Λουμούμπα, / άχραντο  δισκοπότηρο του Νότου, / την ανθρωπότητα μεταλαβαίνεις / με σώμα κι αίμα που σπιθοβολάει ειρήνη / όπως το μαύρο ασήμι του λαού σου…”».

Το δεύτερο βιβλίο του Κωστή Παπακόγκου έχει τίτλο «Τρυποφράχτες / Αφορισμοί» [Μανδραγόρας, 7/2025] και όπως διαβάζουμε στο αυτί:
«Οι Τρυποφράκτες είναι η δεύτερη συλλογή αφορισμών του Κωστή Παπακόγκου, μετά τα “Πικροκέρασα῎ που εκδόθηκαν το 2023. Εντάχθηκε κι αυτό το βιβλίο στη σειρά απάντων των λυρικών του που ο Μανδραγόρας άρχισε την έκδοσή τους το 2008. Ακολουθήθηκε κι εδώ παρόμοια τυπογραφική κατάταξη με την προηγούμενη συλλογή. Τα κείμενα χωρίστηκαν σε ενότητες όπου η κάθε μια φέρνει ως τίτλο της τη χρονολογία που γράφτηκε – δηλαδή 2016, 2017, 2018. Δεν έγιν’ επίσης καμιά θεματική ταξινόμηση – πράγμα σχεδόν αδύνατο για μια πανσπερμία 777 αφορισμών που περιέχει τούτο το βιβλίο. Όλα ακολούθησαν τον ρου της γραφής τους που έλαχε πότε ανορθόδοξες συγκυρίες και πότε νομοταγείς να συμβιώνουν δίπλα-δίπλα. “Έχει τη γοητεία της και η τάξη της αταξίας”, όπως κάποτε το έχει πει και ο ίδιος τους ο συγγραφέας».
Δείγματα αφορισμών του Κωστή Παπακόγκου:
- Οι τρέλες που ’κανα στη νιότη και μου ’διναν χαρά, ξεχάστηκαν. Μου ’μειναν μόνο εκείνες που δεν έκανα – κι αυτές μου δίνουν πίκρα.
- Όταν άκουσα γάιδαρο να γκαρίζει τα μεσάνυχτα, μου ’γινε ψυχοπλάκωση η ερωτική λαχτάρα.
- Η καλύτερη ερωτική περίοδος είναι στην αρχή μιας σχέσης, όταν δε γνωρίζει καλά ο ένας τον άλλο – αλλά τον φαντάζεται και τον ζει όπως τον θέλει να ’ναι.
- “Παντρειά” και “δηλητήριο” έχουν την ίδια λέξη στη Σουηδία – γι’ αυτό και οι Σουηδοί τα φόρτωσαν στον κόκορα τα κωλόπανα του μπέμπη.
- Πέρασα όλον μου το βίο στο σκοτάδι, μα τώρα ήρθε η ώρα ν’ ανάψω κι εγώ το καντηλάκι μου – έγινα λαδικό.
- Μπροστά σε μια κλειστή και σε μια ανοιχτή πόρτα, με σπρώχνει ο πειρασμός να μπω απ’ το φεγγίτη.
- Όλοι έχουν καρδιά – όχι όμως στο ίδιο μέρος.
- Αν είχαν τα ποντίκια κινητά τηλέφωνα οι γάτες θα τα ’πιαναν στον ύπνο.
Επαφή: https://mandragoras-magazine.gr/

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 763

15/9/2026
Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε ένα βιβλίο για τον Θανάση Γκαϊφύλλια από τον Μετρονόμο. Λέγεται «Ατέλειωτη Εκδρομή» και έχει την επιμέλεια του Ηρακλή Οικονόμου. Το βιβλίο περιέχει κυρίως κείμενα και στίχους του ίδιου του Γκαϊφύλλια, όπως και γνώμες ανθρώπων που τον γνώρισαν, αλλά περιέχει και μερικά κείμενα που αφορούν το έργο του γραμμένα από τρίτους. Ένα απ’ αυτά είναι και το δικό μου, που έχει τίτλο «Η ροκ περίοδος του ωτοστόπ». 

Στο κείμενο αυτό που είναι πρωτότυπο και που δεν υπάρχει πουθενά αλλού, ασχολούμαι διεξοδικά (5000 λέξεις) με τη ροκ περίοδο του Γκαϊφύλλια, ενός ακρογωνιαίου τραγουδοποιού για την πιο σημαντική περίοδο της ιστορίας του ελληνικού ροκ – εκεί στα early 70s. Τέτοιο κείμενο, τόσο βαθύ, αναλυτικό και με τέτοιες αναφορές (ποιητικές, κοινωνικές κ.ά.) για τον Γκαϊφύλλια της εποχής δεν έχει ξαναγραφτεί. Δεν λέω ότι αξίζει να αγοράσετε το βιβλίο μόνο για το δικό μου κείμενο (προς θεού), αλλά οι φίλοι και οι φίλες που ξέρουν τι δουλειά ρίχνω σ’ αυτά τα θέματα να το έχουν κατά νου

14/9/2026
Βασικά στις εκλογές θα γίνει μάχη ανάμεσα στο σημιτικό πασόκ (που είναι 3-4 κόμματα, φανερά ή κρυμμένα) και το πατριωτικό πασόκ (που είναι άλλα 3-4). Με άλλα λόγια κοντράρονται η επιδέξια δεξιά (η καπάτσα δηλαδή, που κάνει τις δουλειές της δίχως ν' αφήνει ίχνη), με την αδέξια δεξιά (την κακομοίρικη δηλαδή). Την αριστερά δεν την ξυπνάμε...

14/9/2026
Σαν σήμερα, του Σταυρού, πριν από 25 χρόνια πεθαίνει ο Στέλιος, ενώ σήμερα κηδεύεται ο Μαζωνάκης. Και καθώς περνάνε διάφορα από το μυαλό μου σε σχέση με τη λαϊκότητα και με το πώς αυτή μετασχηματίζεται μέσα στις εποχές, επιλέγω ένα τραγούδι με νόημα ενός τρίτου –που είναι η μεταξύ τους γέφυρα, και αυτός με τον οποίον εγώ μεγάλωσα– για τον αποχαιρετισμό...
https://www.youtube.com/watch?v=jt21e30b9XU&list=RDjt21e30b9XU&start_radio=1

12/9/2026
Το τραγούδι παίζει για τους Θέμη Ανδρεάδη, Γιάννη Κιουρκτσόγλου και Σταύρο Καρτσωνάκη (συγγραφέα της βιογραφίας του Θέμη, που κυκλοφορεί από τον Μετρονόμο), τους οποίους είδα και τους τρεις μαζί, στη Γιορτή του Βιβλίου, την περασμένη Τρίτη, όταν πήγα να παρουσιάσω το δικό μου. Τον Θέμη τον είχα γνωρίσει ήδη από κοντά, αλλά τους Κιουρκτσόγλου και Καρτσωνάκη όχι, καθώς μιλούσαμε μόνο από δω μέσα ή μέσω ημέηλ.
[Tι ωραία που θα ήταν να ακουγόταν έτσι ενορχηστρωμένο αυτό το φοβερό τραγούδι του Σαββόπουλου και στο «Περιβόλι...»]
https://www.youtube.com/watch?v=CrbrB0PYhjM&list=RDCrbrB0PYhjM&start_radio=1

o Γιάννης Αλεξίου γράφει για την βραδιά παρουσίασης του «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο» την Τρίτη 8 Σεπτ. στο Πεδίο του Άρεως

Φώντας Τρούσας: Ένα βιβλίο για την αναβίωση του blues στα σίξτις και τη σχέση του με το ρεμπέτικο
Γιάννης Αλεξίου / 12 Σεπτ. 2026

Μπροστά σε ένα πολυάριθμο κοινό για τέτοια εκδήλωση, που διψούσε να ακούσει και να μάθει για το Blues από έναν ερευνητή του είδους, τον Φώντα Τρούσα, έγινε η πρώτη επίσημη παρουσίαση του πρόσφατου βιβλίου του «Blues: η μαύρη αναβίωση στα 60s», που συνοδεύεται από το επίμετρο «Blues και Ρεμπέτικο» και που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του Όγδοου.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 54ου Φεστιβάλ Βιβλίου στην σκηνή «Αρχιμήδης» όπου δίπλα στον συγγραφέα ήταν ο επίσης γνωστός για τις πλούσιες μουσικές γνώσεις του Χάρης Συμβουλίδης, που προλόγισε την έκδοση.

Στην πρώτη καλοκαιρινή βραδιά που φυσούσε ένα δροσερό αεράκι κι έκανε τη νύχτα ομορφότερη οι πληροφορίες, η γνώση και οι συζητήσεις για το Blues έδιναν κι έπαιρναν.
Σίγουρα μια έκδοση που επικεντρώνεται στο Blues έχει ιδιαίτερη βαρύτητα αν λάβουμε υπόψη και το πού βρίσκεται η μουσική αυτή σήμερα στη χώρα μας:
«Το Blues είναι σήμερα σφόδρα υποτιμημένο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Φ. Τρούσας και ρώτησε το κοινό «Θυμάστε πότε ήρθε τελευταία φορά μπλουζίστας να παίξει στην Ελλάδα;». Οι σποραδικές εμφανίσεις μουσικών του Blues από το 2000 και μετά είναι ενδεικτικό του τι συμβαίνει. «Στην Αμερική υπάρχει το CD ακόμη, γιατί πουλάει το Blues, η Jazz και η Country», επισήμανε ο συγγραφέας για το «υποτιμημένο αυτό μουσικό είδος, που είναι η βάση της αμερικανικής λαϊκής μουσικής».
«Στην Ελλάδα έχει πάρει το Blues στις πλάτες του ο Ηλίας Ζάικος. Ζωντανό το κρατούν επίσης ο Ανδρέας Γκομόζιας, ο Γιώτης Κύτταρης, ακόμη και ο Γιώργος Κοντραφούρης που έχει πει ότι αγαπάει το Blues όσο και την jazz ή και παραπάνω».
Επίσης κάτι ενδιαφέρον: «Στην Ελλάδα έχουν κυκλοφορήσει πάμπολλα βιβλία, από έλληνες συγγραφείς, που έχουν την λέξη μπλουζ στον τίτλο τους (μερικές εκατοντάδες), αλλά μόνο 4-5 αφορούν το Blues σαν μουσική. Ασχολήθηκα με το blues revival, που αφορούσε μουσικούς που βγήκαν έξω από τα πράγματα για πολλά χρόνια και έκαναν άσχετες δουλειές με την μουσική για να επιβιώσουν, οι οποίοι ήρθαν στην επιφάνεια μετά από δεκαετίες, με την αναβίωση του είδους στα 60s», ανέφερε ο συγγραφέας.
«Υπήρξε μια αναμόχλευση για το Blues με όλους αυτούς που άρχισαν να ψάχνουν αυτά τα πρόσωπα, συλλέκτες, εθνομουσικολόγους, θιασώτες, οι οποίοι προσπαθούσαν να πείσουν τους bluesmen ότι είχαν κάνει στα νιάτα τους κάτι πολύ σημαντικό. Έτσι τους έπεισαν να μπουν στα στούντιο και να ξανατραγουδήσουν τα Blues, που ήδη έπαιζαν κάποιοι λευκοί στα κλαμπ. Ασχολούμαι με τους μουσικούς του 1920 και 1930, που βγήκαν μετά από 30-40 χρόνια ξανά στην επιφάνεια. Εμμένω στη δεκαετία του 1960. Οι περισσότεροι είναι άγνωστοι και δεν έχει γραφτεί ποτέ κάτι γι’ αυτούς στην Ελλάδα».
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.ogdoo.gr/politismos/vivlio-theatro-cinema/fontas-trousas-ena-vivlio-gia-to-blues-stin-ellada/

CASSANDRA WILSON (1955-2026): η πορεία της μεγάλης τραγουδίστριας της τζαζ, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή – στις δεκαετίες του ’90 και του 2000 υπήρξε πρώτο όνομα, προτείνοντας δίσκους που έγραψαν ιστορία

Στη δεκαετία του ’90 η τζαζ επιχειρούσε να επαναπροσδιορίσει το ίχνος της και τραγουδίστριες σαν την Cassandra Wilson βρίσκονταν, με τους δίσκους και τα live τους, στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος. Μπορεί και στα έιτις να συνέβησαν πολλά, κυρίως σ’ ένα περισσότερο υπόγειο επίπεδο, αλλά στα 90s η τζαζ θα απασχολούσε ξανά έντονα το μεγάλο κοινό και φωνές, όπως εκείνη της Wilson, θα έκαναν τη μεγάλη διαφορά.

Η Wilson προερχόταν από την προχωρημένη άφρο-νεοϋορκέζικη σκηνή του Μ-base στα 80s (Steve Coleman, Geri Allen, Greg Osby κ.ά.), που είχε να κάνει βασικά μ’ έναν τρόπο αντίληψης της τέχνης γενικότερα, και όχι μόνο της μουσικής, ούτε αναγκαστικά της τζαζ –με περισσότερο «ανοιχτές» επιρροές, όσον αφορά τη μουσική, αρμονική ακρίβεια, ισχυρό ρυθμικό υπόβαθρο και αυστηρούς αυτοσχεδιασμούς που δρούσαν σαν μοντέλα ανάπτυξης των μελωδιών–, όμως ήταν στα 90s, με το που θα πατούσε πόδι (η Wilson) στην εταιρεία Blue Note, όταν θα έκανε εντελώς σαφείς τις επιδιώξεις της.
Αναφέρομαι στον δίσκο της “Blue Light 'Til Dawn” [Blue Note, 1993], στον οποίο η ερμηνεύτρια από τον Μισισιπή, θα παρουσίαζε μια σειρά τραγουδιών, πρωτότυπα και διασκευές, που πατούσαν εξίσου στην τζαζ, στο φολκ και το blues, εμβαθύνοντας με τον δικό της τρόπο σε κάθε τι, και δημιουργώντας, εν πάση περιπτώσει, ένα νέο, ένα δικό της τρόπο αφήγησης, παλαιό και καινούριο μαζί, που θα μπορούσε να αποτελέσει πρόταση. Ναι μεν επιστροφή στις ρίζες της αμερικάνικης μουσικής, αλλά μ’ έναν τρόπο σύγχρονο, που να λαμβάνει υπ’ όψη του την επικοινωνία των επιμέρους υφών κοιτώντας προς το μέλλον.
Με «γεμάτη», βαθιά και δυνατή φωνή, χαρακτηριστικού φαλσέτου, που την κάνει ζεστή και θωπευτική, χωρίς να χάνει ποτέ τα δυναμικά στοιχεία της, η Cassandra Wilson δείχνει πώς, με ποιον τρόπο, τα blues του Robert Johnson (“Come on in my kitchen”, “Hellhound on my trail”) και οι folk-rock-country μπαλάντες της Joni Mitchell και του Van Morrison (“Black crow”, “Tupelo honey”) θα μπορούσε να αποκτήσουν μια νέα υπόσταση, στην εποχή του έντονου ανακατέματος των παραδόσεων και του ηχητικού επαναπροσδιορισμού των πάντων.
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/cassandra-wilson-1955-2026-i-poreia-tis-megalis-tragoydistrias-tis-tzaz-poy-efyge

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 762

12/9/2026
Έγινε λόγος και την Τρίτη, στην παρουσίαση του βιβλίου στο Πεδίο του Άρεως, για τον Στέλιο Κουκουναρά – έναν μάλλον άγνωστο συνθέτη της «σοβαρής» μουσικής, που ζει χρόνια στη Γερμανία και ο οποίος έχει γράψει περί blues και ρεμπέτικου στο επίσης άγνωστο βιβλίο του «Λαϊκισμός και Μουσική / Μπλουζ, ροκ, ρεμπέτικο / Τρεις μυθολογίες / Μια αληθινή, δύο κάλπικες» (η «αληθινή» είναι το blues προφανώς, ενώ οι «κάλπικες» είναι το ροκ και το ρεμπέτικο). Το βιβλίο σε βγάζει από τα ρούχα σου με αυτά που γράφει για τα «κάλπικα», αλλά για το blues τα λέει σωστά. Τέλος πάντων εγώ το χρησιμοποιώ το βιβλίο του 90χρονου σήμερα Κουκουναρά στο δικό μου αφήγημα που υπάρχει στο «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο» [Όγδοο, 2026]

Στη φωτογραφία βλέπετε το βιβλίο του, όπως κι έναν δίσκο του, που δεν έχει καμία σχέση ούτε με το ρεμπέτικο, ούτε με το blues. Τον δίσκο αυτόν τον είχα βρει και στο Μοναστηράκι στα 00s, αλλά επειδή ήδη τον είχα, τότε, δεν τον ξαναγόρασα. Κοίταξα, όμως, στο discogs για λίγο και είδα πως το εν λόγω LP, που είχε βγει στη Γερμανία πριν από το μέσο του ’80 και όχι το 1989, όπως αναφέρεται εκεί (βαριέμαι τώρα να ψάξω, για να το χρονολογήσω ακριβώς), είναι σπάνιο και πουλιέται από κάποιον (από έναν μόνο πουλιέται) 495 ευρώ! Μια γελοία τιμή, για έναν δίσκο άγνωστο μεν, που δεν έχει πουληθεί ποτέ, που τον αγνοούν οι πάντες και που δεν τον ψάχνει κανένας δε.

11/9/2026
11 Σεπτεμβρίου 1973. Πάντα ανοίγω τέτοια βιβλία, μια μέρα σαν κι αυτή...

11/9/2026

Οι Louisiana Red-Στέλιος Βαμβακάρης, βασικοί πρωταγωνιστές της ανάμειξης του blues με το ρεμπέτικο, ήδη από το 1988, στο νέο βιβλίο μου «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο» [Όγδοο, 2026] στις σελίδες 165-200...

ΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ τέσσερα ποιητικά βιβλία

Προσφάτως κυκλοφόρησαν από τον Μανδραγόρα τέσσερα ποιητικά βιβλία του Τόλη Νικηφόρου. Όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό του, που υπάρχει στο biblionet.gr:
«Ο Τόλης Νικηφόρου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1938. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Ρωµυλία. Σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος, µεταφραστής-διερµηνέας και αναλυτής συστηµάτων στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα και το Λονδίνο. Μετά το τέλος της δικτατορίας, επέστρεψε οριστικά στη Θεσσαλονίκη ασκώντας το επάγγελµα του µελετητή-συµβούλου οργάνωσης επιχειρήσεων έως το 1999. Τακτικός συνεργάτης του περιοδικού Νέα Πορεία από τα µέσα της δεκαετίας του ’70, διετέλεσε επίσης αντιπρόεδρος της Λέσχης Γραµµάτων και Τεχνών Βορείου Ελλάδος και της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης, ενώ υπήρξε και µέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του ΚΘΒΕ. Εµφανίστηκε στα γράµµατα το 1966 µε το µεγάλο ποίηµα “Οι άταφοι”. Από τις εκδόσεις της Νέας Πορείας έχουν κυκλοφορήσει µεταξύ άλλων οι ποιητικές του συλλογές “Το διπλό άλφα της αγάπης” (1994, επανέκδ. Παρατηρητής, 2002), “Χώμα στον ουρανό” (1998) (...) “Ο πλοηγός του απείρου” (συγκεντρωτική έκδοση, ποιήµατα 1966-2002, 2004), τα διηγήµατα “Εγνατία οδός” (1973), “Τα µάτια του πάνθηρα” (1996), “Νόστος” (2000) και το µυθιστόρηµα “Η γοητεία των δευτερολέπτων” (2001). Από τις εκδόσεις του περιοδικού Μανδραγόρας έχει εκδοθεί η ποιητική του συλλογή “Μυστικά και θαύματα: ο ανεξερεύνητος λόγος της ουτοπίας” (2007) και από τις εκδόσεις Νεφέλη τα μυθιστορήματα “Το κίτρινο περπάτημα στα χόρτα” (2005) (...) καθώς και η συλλογή διηγημάτων “Ο δρόμος για την Ουρανούπολη” (2008), η οποία τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2009, από κοινού με το “Οριζόντιο ύψος” του Αργύρη Χιόνη. Έχει επίσης συγγράψει παραµύθια για µεγάλους. Ποιήµατά του έχουν µεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχουν περιληφθεί σε ελληνικές και ξένες ανθολογίες».

Τα δύο πρώτα βιβλία έχουν τίτλους «εφτά ερωτήσεις στη στάχτη (ποιήματα για τη Σοφία, 3)» [Μανδραγόρας, 6/2026] και «μαζί σου και στο πουθενά (ποιήματα για τη Σοφία 2)» [Μανδραγόρας, 3/2026]. Όπως διαβάζουμε στο σχετικό δελτίο Τύπου:
«Mετά την ποιητική συλλογή Ποιήματα για τη Σοφία (επιλογή 1966-2024) που κυκλοφόρησε το 2024, δύο ακόμη ποιητικές συλλογές του Τόλη Νικηφόρου κυκλοφορούν με ποιήματα για την επί 60ετία σύντροφό του Σοφία Αναστασιάδου-Νικηφόρου (15.8.1936-7.1.2026) που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Oι συλλογές: μαζί σου και στο πουθενά, ποιήματα για τη Σοφία, 2, και εφτά ερωτήσεις στη στάχτη ποιήματα για τη Σοφία, 3, ολοκληρώνουν μια τριλογία αγάπης. Όλα τα βιβλία του Nικηφόρου είναι αφιερωμένα στη Σοφία και στον γιο τους Νίκο, και σ’ όλη τη μακρά ποιητική διαδρομή του πλήθος τα ποιήματα τα γραμμένα για τη σύντροφό του. Tα δύο όμως τελευταία βιβλία διαπερνώνται από αβάσταχτη συναισθηματική φόρτιση, καθώς το πρώτο γράφτηκε στο τελικό στάδιο της εκφυλιστικής νόσου που ταλαιπωρούσε τη Σοφία και χώρισε αναγκαστικά το μέχρι τότε αχώριστο ζευγάρι προανάγγελλοντας το τέλος, και το επόμενο, μετά τον θάνατό της. Στις δύο αυτές συλλογές, σαν λιγμός, αρθρώνεται ένας βαθιά συγκινητικός αποχαιρετισμός δυο ανθρώπων που έζησαν δεκαετίες αχώριστοι, τυχεροί που γνώρισαν την πραγματική αγάπη».
Δείγμα πρώτα από το 2 και μετά από το 3:
 
μοναξιά
 
μόνος στο τραπέζι με τα πιάτα
στον καναπέ με την τηλεόραση
στο κρεβάτι με τον εαυτό μου
 
μόνος με τα βιβλία στα ράφια
με το βουβό τηλέφωνο δίπλα
με τους πολλούς στο διαδίκτυο
 
μόνος στο μπαλκόνι μ’ ένα σπουργίτι
να κουνάει το κεφαλάκι του
λες και με καταλαβαίνει
 
αντί να μιλάω με τους τοίχους
αν χτυπούσα με φόρα το κεφάλι μου
ίσως ο θάνατος να νικούσε τη μοναξιά
 
ισχυρισμοί
 
ο θεός, η φύση, οι ασθένειες
οι τυφλοί δυνάστες του κόσμου
ισχυρίζονται ότι σε πήραν μακριά
και ότι η φωτιά σε έκανε στάχτη
 
ας το καταλάβουν επιτέλους
οι κατά συρροή δολοφόνοι
ότι άρχοντας του κόσμου
είναι η αγάπη, αθάνατη
και μετά το τέλος του κόσμου
 
Η ποίηση του Νικηφόρου διαπνέεται από έντονο λυρισμό, με ξέχειλο το συναισθηματικό στοιχείο, το οποίο αποτυπώνεται με τεχνικά άψογο, αλλά απλό τρόπο. Ο ποιητής έχει «πετάξει» από μέσα του όλα τα περιττά, καθώς εκφράζεται με μια κατεκτημένη άνεση, δίχως να θέλει να εντυπωσιάσει με περισπούδαστες διατυπώσεις και κούφια λόγια. Αυτή η επικέντρωση στο μεδούλι της έκφρασης είναι γνώρισμα ανθρώπου, που έχει διανύσει χιλιόμετρα εκφραστικών διαδρομών, επιστρέφοντας, στο τέλος, σε μια λυτρωτική παιδικότητα.
 

Το επόμενο βιβλίο του Τόλη Νικηφόρου έχει τίτλο «η κοινοκτημοσύνη του χρυσού» [Μανδραγόρας, 10/2025]. Όπως διαβάζουμε στο δελτίο Τύπου:
«56ο βιβλίο, 39ο ποιητικό, του Τόλη Νικηφόρου, που έχει δεσμευτεί απέναντι στο σύμπαν για κάθε χρόνο ζωής που του χαρίζεται να καταθέτει όχι πλέον ένα αλλά δύο βιβλία ποίησης: Και το βιβλίο αυτό, όπως και όλα τα προηγούμενα και τα επόμενα, είναι αφιερωμένα στον γιο του Νίκο και στην ισόβια σύντροφό του, “πηγή έμπνευσης και πάθους” αγαπημένη Σοφία (Αναστασιάδου-Νικηφόρου)».
Δείγμα:
 
με άλματα ταξιδεύει η μνήμη
 
δρομέας μεγάλων αποστάσεων
με άλματα ταξιδεύει η μνήμη
 
παλινδρομεί σε χώρες και εποχές
από τη μια εμπειρία στην άλλη
ταξιδεύει σε χαρές σε λύπες
κι από την καθημερινή ρουτίνα
στον έρωτα και τη δημιουργία
 
δασκάλα που συχνά τιμωρεί
και σπάνια επιβραβεύει
πιστό σκυλί που μας ακολουθεί
και χάνεται στο τέλος μαζί μας
 

Το τελευταίο βιβλίο του Τόλη Νικηφόρου, που εδώ παρουσιάζουμε, είναι το «μια νύχτα κι ένα όνειρο» [Μανδραγόρας, 5/2025]. Όπως διαβάζουμε σχετικά στο δελτίο Τύπου:
«55ο βιβλίο, 38ο ποιητικό του Τόλη Νικηφόρου, που κατ’ επιταγή του Αγίου Πέτρου αφοσιωμένος στην ποίηση και τιμώντας τη δωρεά της ζωής φροντίζει και εξακολουθεί αδιαλείπτως να μοιράζεται μαζί μας αγωνίες κι αισθήματα. Και το βιβλίο αυτό είναι αφιερωμένο στον γιο του Νίκο και στην ισόβια σύντροφό του, “πηγή έμπνευσης και πάθους” αγαπημένη Σοφία (Αναστασιάδου-Νικηφόρου)». 

Ένα δείγμα και από εδώ:
 
τα απλά και καθημερινά
 
καλοκαίρι και ανοιχτά παράθυρα
ένα σπουργίτι κάθισε στα κάγκελα
το μωβ λουλούδι μας χαμογελάει
από τη γλάστρα στο περβάζι
σκόρπιες αχτίδες του ήλιου τρυπώνουν
και χαϊδεύουν τα βιβλία στα ράφια
ενώ χαρούμενες φωνές παιδιών
ακούγονται απ’ τον δρόμο
 
τόση ομορφιά και τόση αγάπη
στα απλά και καθημερινά
τόσο φως
 
Επαφή: https://mandragoras-magazine.gr/

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 761

10/9/2026 
O σαλτιμπάγκος γαβγίζει πως σε όλη την Ευρώπη μόνο το μητσοτάκ δίνει, και πως όλοι οι άλλοι είναι σε ύφεση και κάνουν περικοπές. Και σ’ αυτές τις π@παριές οι διάφοροι εκεί που τον φιλοξενούνε του λένε... μάλιστα... αντί να του πούνε πως θα πρέπει να δίνει επί 200 χρόνια, τα ψίχουλα που δίνει, με όλους τους άλλους να είναι μόνιμα σε ύφεση, μπας και καταφέρουμε να πλησιάσουμε κάποτε την αγοραστική τους δύναμη (του Γάλλου, του Ολλανδού ή του Φινλανδού). Προσωπικά δεν τσαντίζομαι μ’ αυτά που λέει ο σαλτιμπάγκος, αλλά γιατί τα λέει χωρίς αντίλογο στις διάφορες καφροεκπομπές που του στρώνουν το τραπέζι...

10/9/2026
Προχθές, στην παρουσίαση του βιβλίου για το blues/blues-ρεμπέτικο, στο Πεδίο του Άρεως, έγιναν ωραίες φάσεις. Μέχρι και ποίημα είπα, που είχα να πω από τη δευτέρα δημοτικού. (Έχω και φωτό από τότε, που λέω μπροστά το ποίημα και πίσω φαίνεται, κρεμασμένο στον τοίχο, το «πουλί» της χούντας). Κάποια στιγμή ήρθε η κουβέντα στον Θεοδόση Άθα, και απευθυνόμενος στο ακροατήριο το ρώτησα αν θέλει να διαβάσω το ποίημά του για το blues, με το οποίο ανοίγω το βιβλίο. Ο κόσμος είπε ναι – κι έτσι το διάβασα. Στο τέλος, δε, κάποιος θα με πλησίαζε, λέγοντάς μου πως έπαθε σοκ με το ποίημα – με το πώς ένας Έλληνας, το 1959, τόσο παλιά, έπιανε αυτή την originality του delta blues. Έτσι είναι! Πάντα ένας Έλληνας θα κρύβεται κάπου, στην πιο απίθανη στιγμή. Κι ήταν ωραία αυτή η φάση γενικότερα. Γιατί δείχνει τη δύναμη του αυθόρμητου (καθώς δεν είχα κανένα σκοπό να διαβάσω ποίημα δημοσίως, μετά από μισό plus αιώνα) και των ζωντανών καταστάσεων εν γένει..

10/9/2026
Τον Μαζωνάκη τον είχα δει για πρώτη και τελευταία φορά live στην αρχή της δεκαετίας του ’90 στην Πάτρα, στην Παριζιάνα – με δύο πολύ καλούς φίλους μου, τον Χρήστο Δ. τον πιανίστα και τον αείμνηστο συμμαθητή μου Σάκη Π. Δύο πράγματα θυμάμαι από τότε. Ένα, πως μας είχε κάνει εντύπωση ένα 20χρονο παιδί στην πίστα, λεπτό και μικροκαμωμένο, αλλά με τσαγανό, που στα μάτια μας φαινόταν σαν διάδοχος του Καφάση και, δύο, πως είχαμε περάσει τόσο καλά στην Παριζιάνα, με αποτέλεσμα να «φάμε» (δηλαδή να πιούμε) και την τελευταία δεκάρα που είχαμε πάνω μας, γυρνώντας το πρωί, σε κατάσταση groggy, από του Τσαούση στην Πάτρα με τα πόδια (όσοι ξέρουν από κείνα τα μέρη, ξέρουν ότι αυτή η απόσταση δεν είναι καθόλου μικρή). 

Τις επαρχιακές «μεγάλες πίστες» τις αντέχω, και μέχρι εκεί είναι τα όριά μου. Από τις αθηναϊκές δεν θέλω να περνάω ούτε απ’ έξω. Δεν με συνδέει απολύτως τίποτα, ούτε με τους χώρους, ούτε με αυτούς που συχνάζουν εκεί, αλλά ούτε και με τα τραγούδια, έτσι όπως ακούγονται κει μέσα. Ειδικά, αν μιλάμε για τη δεκαετία του ’90, που συνδέεται με τη χειρότερη «νύχτα» του ευρωλιγούρικου, εκσυγχρονιστικού (υπό την έννοια πως δίδαξε νέους τρόπους μάσας), σημιτικού και κλεπτοκρατικού πασόκ. Δυστυχώς μέσα σ’ αυτή τη νύχτα έδρασε και ο άμοιρος Μαζώ.

9/9/2026
Κι αυτό δυνατό - και άγνωστο. Και όταν κάτι είναι άγνωστο, και μετράει, μας εξιτάρει περισσότερο, καθώς αναρωτιόμαστε «γιατί»...
https://www.youtube.com/watch?v=SVVAD-YN-GU&list=RDSVVAD-YN-GU&start_radio=1

9/9/2026
Αν είναι να τα βάλεις με τον εαυτό σου... μην πατήσεις πρώτος τη σκανδάλη. Φοβερό τραγούδι - γραμμένο από δημιουργούς, όχι παίξε-γέλασε. Και ακόμη φοβερότερο βιντεοκλίπ. RIP Γιώργο Μαζωνάκη. Το καλύτερο τραγούδι σου με διαφορά, απ' όσα δικά σου έχω ακούσει...
https://www.youtube.com/watch?v=Ai6ECRxcNr8&list=RDAi6ECRxcNr8&start_radio=1

από τη χθεσινή παρουσίαση του βιβλίου για το blues / blues-ρεμπέτικο στο Πεδίο του Άρεως

Η χθεσινή παρουσίαση του βιβλίου για το blues / blues-ρεμπέτικο στο Πεδίο του Άρεως ήταν πολύ επιτυχημένη. Προσωπικά δεν περίμενα τόσο κόσμο, επειδή ήταν καθημερινή και σχετικά αργά. Αλλά ο κόσμος ήρθε, και νομίζω πως ευχαριστήθηκε μια ουσιαστική παρουσίαση από τον Χάρη Συμβουλίδη κι από μένα. Υπήρξαν και ερωτήσεις στο τέλος, και διάλογος, και προτάσεις, και γενικώς υπήρξε συμμετοχή, που δείχνει το ενδιαφέρον των μουσικόφιλων, κινηματογραφόφιλων κτλ. γύρω απ’ αυτά τα θέματα, με τα οποία καταπιάνομαι στα βιβλία μου. Και σε σχέση με το τελευταίο, που αφορά το blues / blues-ρεμπέτικο, μα και για όλα τα προηγούμενα. 

Σας ευχαριστώ πολύ λοιπόν, όλες και όλους, για την παρουσία και τη συμμετοχή σας και εις άλλα με υγεία.

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 760

8/9/2026
Απόψε στις 9:30, στο Πεδίο του Άρεως, στο Φεστιβάλ Βιβλίου, στη σκηνή Αρχιμήδης, θα παρουσιάσουμε το «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο» [Όγδοο, 2026]. 

Θα χαρώ να δω φίλες και φίλους, αναγνώστριες και αναγνώστες και να συζητήσουμε για το βιβλίο – όπως είχαμε κάνει στον ίδιο χώρο και πέρυσι (με το «Ροκ, Ελληνικό Ροκ, Κοινωνία & Πολιτική στη Μακρά Δεκαετία του ’60») και πρόπερσι (με το «Ραντεβού στο Κύτταρο»). Και όσοι-ες θυμούνται τις προηγούμενες παρουσιάσεις, και ενδεχομένως ξαναέλθουν, ξέρουν πάνω-κάτω τι θα επικρατήσει. Ας το πούμε λοιπόν και για τους καινούριους φίλους πως η συζήτηση θα είναι δυναμική, ουσιαστική, προκλητική και ελεύθερη για τα θέματα που σχετίζονται με το βιβλίο – συζήτηση που συχνά ανάβει, ξεφεύγοντας και προς άλλα θέματα παρεμφερούς ενδιαφέροντος. Μαζί μου στο τραπέζι θα είναι ο συνάδελφος Χάρης Συμβουλίδης (όπως ήταν και πέρυσι και πρόπερσι), τον οποίον και ευχαριστώ, για ακόμη μία φορά.

7/9/2026
>>Πώς θα λειτουργεί ο νέος «κουμπαράς για τη νέα γενιά; Τα κεφάλαια θα επενδύονται ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές ή ομόλογα και θα παραμένουν δεσμευμένα έως την ενηλικίωση του παιδιού, με εξαίρεση συγκεκριμένες περιπτώσεις σοβαρών λόγων υγείας ή θανάτου<<
Όταν ήμασταν παιδιά τους κουμπαράδες δεν τους σπάζαμε σώνει και καλά, αλλά τους γυρίζαμε ανάποδα και μ’ ένα μαχαιράκι επιχειρούσαμε να τους αδειάσουμε. Έτσι οι κουμπαράδες, εξωτερικά, φαίνονταν «υγιείς» και ωραίοι. Τώρα, σ’ αυτούς τους νέους κουμπαράδες θα τζογάρει το κράτος (αυτό πάει να πει «επενδύονται»), που σημαίνει πως αν κάποια φορά θελήσεις να τους... γυρίσεις ανάποδα, μπορεί και να μη βρεις τίποτα μέσα.

7/9/2026
Mειώνουν τον ΕΝΦΙΑ σε Μύκονο, Σαντορίνη, Φαληράκι Ρόδου κ.λπ., αλλά στα townships της Αττικής τίποτα. Kαι μετά σου λένε ότι δεν μειώνουν τον ΦΠΑ, για να μην επωφεληθούν οι πλούσιοι…

7/9/2026
Μια μεγάλη περίπτωση του blues revival υπήρξε ο κιθαρίστας και τραγουδιστής Johnny Shines, ο οποίος είχε ξεκινήσει δίπλα στον Robert Johnson στη δεκαετία του 1930, για να γίνει κάπως περισσότερο γνωστός μόλις το 1966. Για τον Johnny Shines θα διαβάσεις διάφορα στις σελίδες 127-128 του «Blues: Η Μαύρη Αναβίωση στα 60s / Επίμετρο: Blues & Ρεμπέτικο» [Όγδοο, 2026], που κυκλοφορεί τώρα στα βιβλιοπωλεία.

Στη φωτογραφία δίσκοι του Johnny Shines στις εταιρείες Biograph (πάνω), Testament και Blue Horizon (κάτω).

6/9/2026
 «Για λόγους ιστορικούς αλλά και παραδειγματισμού δεν μπορώ να μην αναφερθώ σε ένα σκοτεινό γεγονός. Αυτούς τους κορυφαίους διάλεξε μια μικρόνοη και διχαστική διοίκηση να διώξει το 1977 από τον Παναθηναϊκό, γράφοντας δυστυχώς μια από τις μελανώτερες σελίδες της ιστορίας του».
Κώστας Καραμανλής, χθες, περί Δομάζου-Αντωνιάδη
Για στάσου ρε πρόεδρε. «Μικρόνοη» και «διχαστική» η διοίκηση του «πατριάρχη» του συλλόγου Απόστολου Νικολαΐδη, του πρώτου μεταπολιτευτικού-δημοκράτη προέδρου του ΠΑΟ, που πήρε και νταμπλ το 1976-77 επί Κάζιμιρ Γκόρσκι? Δηλαδή δεν έπρεπε να γίνει ανανέωση στην ομάδα? Μάλλον για άλλον χτύπησες την κουδούνα...

5/9/2026
Δεν πεθαίνουν ποτέ τέτοιες φωνές. Cassandra wilson - Easy rider…
https://www.youtube.com/watch?v=-kzwMWjOFmc&list=RD-kzwMWjOFmc&start_radio=1

5/9/2026
Μόνο o X.Z. δεν πήρε τίποτα απόψε από το Μητσοτάκη...

ΑΘΙΓΓΑΝΟΙ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ oι ζωντανές μας ουτοπίες

Όπως διαβάζουμε στο πολύ επιμελημένο 4σέλιδο, δίγλωσσο, ένθετο του δίσκου:
«Οι Αθίγγανοι του Σύμπαντος ήταν θεσσαλονικιώτικο punk rock συγκρότημα, ενεργό από το 1997 μέχρι το 2001. Αποτελούνταν από τον Γιώργο (κιθάρα, φωνητικά), τον Στέλιο (μπάσο, φωνητικά) και τη Σόνια (ντραμς, φωνητικά), ενώ κατά τον τελευταίο χρόνο της ύπαρξής του προσχώρησε στο σχήμα και ο δεύτερος Γιώργος (κιθάρα, φωνητικά). Όλα τα μέλη του συγκροτήματος συμμετείχαν ενεργά στη συνέλευση του κατειλημμένου, αυτοδιαχειριζόμενου στεκιού στο Βιολογικό, συμβάλλοντας στη διοργάνωση DIY συναυλιών, καθώς και στα ελεύθερα κοινωνικά ραδιόφωνα της Θεσσαλονίκης, Ράδιο Κιβωτός και Ράδιο Ουτοπία. Στα 4 χρόνια της ύπαρξής του, το συγκρότημα έκανε τρεις ευρωπαϊκές περιοδείες, παίζοντας σε αυτόνομα κοινωνικά κέντρα, καταλήψεις και αυτοσχεδιαζόμενα στέκια. Το υλικό αυτού εδώ του LP συνιστά το σύνολο της δισκογραφικής τους δουλειάς, που είχε κυκλοφορήσει σε μια κασέτα το 1997 και στο split LP με το αυστριακό συγκρότημα Knallkopf. Η μουσική και οι στίχοι όλων των κομματιών είναι προϊόν συλλογικής δημιουργίας του συγκροτήματος».

Εκείνο που πρέπει να συμπληρωθεί στα προηγούμενα είναι πως η Σόνια προερχόταν από τους Ναυτία και πως το βινύλιο των Αθίγγανων του Σύμπαντος «Οι Ζωντανές μας Ουτοπίες» [Labyrinth of Thoughts, 2026] «κόπηκε» σε 300 αντίτυπα, ενώ κατόπιν απαίτησης του γκρουπ το LP δεν θα πωλείται στα δισκάδικα, με μέρος των εσόδων να διατίθεται... «στην κοινότητα των κατειλημμένων προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας στην Αθήνα, ως ενίσχυση του αγώνα των κατοίκων τους ενάντια στα σχέδια του Δήμου Αθηναίων να τις-τους καταστήσει ανέστιες-ους, καταστρέφοντας παράλληλα αυτό το ζωντανό παράδειγμα αντιιεραρχικά κι αντιεμπορευματικά οργανωμένης συμβίωσης».
Οι Αθίγγανοι του Σύμπαντος υπήρξε ένα συγκρότημα με συγκεκριμένη ιδεολογική, ελευθεριακή κατεύθυνση, κάτι που φαίνεται όχι μόνο από τα λόγια που τραγουδούν, αλλά και από το κείμενό τους στο ένθετο – ένα μακροσκελές κείμενο, το οποίο χωρίζεται στα εξής κεφάλαια: «Ιδιωτικοποίηση, ακρίβεια, αποδρομή του συνδικαλισμού», «Αποξένωση, εμπόριο εθισμών και ψυχική υγεία», «Συρρίκνωση του δημόσιου χώρου και “εξευγενισμός”», «Έλεγχος, επιτήρηση, αστυνόμευση», «Λευκή υπεροχή: αποικιοκρατία, εθνοπατριαρχία, μιλιταρισμός, πόλεμος», «Η ηγεμονία των ΗΠΑ ως “ύβρις” προς την ανθρωπότητα», «Η διαρκώς εντεινόμενη κατάχρηση εξουσίας από πλευράς των εγκληματιών πολέμου», «Ευρωπαϊκή πολιτική των συνόρων», «Ο ρόλος της Ελλάδας στην απανθρωποποίηση της ζωής των πιο αδύναμων», «Οι αόρατες αλυσίδες μας» και «Μόνη μας ελπίδα η δημιουργία κοινοτήτων αγώνα ως πόλων, για την υπεράσπιση των ζωών μας».
Το συγκρότημα αποδίδει σκληροπυρηνικό πανκ, κινούμενο λίγο πριν από το όριο του hard core, εμφανίζοντας σε ορισμένα tracks και κάποιες reggae επιρροές («Για να βρείτε τη χαμένη σας ορμή»), φέρνοντας στη μνήμη μου, εδώ κι εκεί, την Γενιά του Χάους («Αρχίζω ξανά») και με τραγούδια σαν το «Πάνω από την πόλη», για παράδειγμα, να στέκονται στην κορυφή του ελληνικού πανκ της εποχής (τέλος 90s-αρχή 00s). Και όλα αυτά στην πρώτη πλευρά των έξι κομματιών, με τη δεύτερη (τέσσερα κομμάτια) να διατηρεί στο ίδιο ύψος τα εξτρίμ vibes και την ενεργητικότητα των Αθιγγάνων του Σύμπαντος, μέσα από τραγούδια-δυναμίτες, με κεραυνοβόλα riffs («Γυναίκα»), reggae παρεκτροπές («Σημαδεύουν πάντα στο μυαλό»), και με καταλυτικές αποδόσεις γενικότερα σε παιξίματα και ερμηνείες.
Σημειώνω, τέλος, πως ταυτοχρόνως η Labyrinth of Thoughts έκανε και μια δεύτερη «κοπή» στο υλικό των Ναυτία και πως όποιος-α θέλει να θυμηθεί τι είχα γράψει το 2019, για το συγκεκριμένο δίσκο, μπορεί να κοιτάξει εδώ... https://diskoryxeion.blogspot.com/2019/10/hardcore-90.html.
Επαφή: https://labyrinthofthoughts.gr/en/shop/athiganoi-tou-sympantos-outopies/

ελληνικά ροκ συγκροτήματα στους πρόσφατους εξαιρετικούς δίσκους τους – είναι τα άλμπουμ των Victory Collapse, Αριάννα Κ, Stylianos Ou & The Cortisol Cows, Almost Friends και Aqua Barons

Μια σειρά από καινούρια και λίγο παλαιότερα ελληνικά ροκ συγκροτήματα εμφανίστηκαν τους τελευταίους μήνες με πολύ ενδιαφέροντες δίσκους. Τοποθετημένα σε διάφορες ροκ διαδρομές (indie punk-rock, swamp rock, americana, country folk-rock, surf) τα σχήματα αυτά προτείνουν άκρως ενδιαφέρουσες μουσικές, κοιτώντας σταθερά προς το μέλλον. 

Victory Collapse

Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/ellinika-rok-sygkrotimata-stoys-prosfatoys-exairetikoys-diskoys-toys