ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 702

18/2/2026
Σάκης Παπαδημητρίου – Φλώρος Φλωρίδης «Αυτοχεδιάζοντας στου Μπαράκου» (η ηχογράφηση στις 15 Απριλίου 1979 στο Jazz Club στην Πλάκα, η κυκλοφορία του δίσκου το 1980). Γι’ αυτό το ιστορικό άλμπουμ της δικής μας αυτοσχεδιαστικής τζαζ θα διαβάσεις λεπτομέρειες στις σελίδες 229-235 του «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025], που τώρα κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία...

18/2/2026

10 χρόνια... Παντελής Παντελίδης – «Μηχανή του Χρόνου»...
https://www.youtube.com/watch?v=fbpzhIuzojw

17/2/2026
Πώς γίνεται σχεδόν 60 χρόνια μετά να σου σηκώνεται η τρίχα, παρότι το έχεις ακούσει δεκάδες φορές; David McWilliams - Days Of Pearly Spencer...  
https://www.youtube.com/watch?v=KIVwGGwEW94&list=RDKIVwGGwEW94&start_radio=1

17/2/2026
Δεν ξέρω πόσοι γνωρίζουν, έξω από την Πάτρα, τον πιανίστα της τζαζ Γιώργο Μεταξά, που έφυγε από τη ζωή το 2023. Ο Μεταξάς είχε μαθητεύσει στην τζαζ, στην Σοβιετική Ένωση (είχε γεννηθεί στην Κολχίδα της Γεωργίας), πριν έρθει στην Ελλάδα και εγκατασταθεί στην Πάτρα περί το μέσο των 90s. Είχα γνωρίσει τον Μεταξά, τον είχα δει live (θαυμαστή εμπειρία) και έχω ακούσει, φυσικά, και την μικρή δισκογραφία του. 

Το σημαντικό για μένα είναι πως είχαμε κάνει μία συζήτηση, τότε, στα 90s, με τον φοβερό αυτόν πιανίστα και αυτοσχεδιαστή, στην οποία (συζήτηση) θα τον ρωτούσα, ανάμεσα σε άλλα, και για την τζαζ στη Σοβιετία, το πώς την αντιμετώπιζε το κράτος κτλ. Θα διαβάσεις πολλά για τον Γιώργο Μεταξά στο «100 χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] στις σελίδες 281-285...

16/2/2026
Η σχέση του μεγάλου αρχιμουσικού Δημήτρη Μητρόπουλου με την τζαζ ίσως δεν είναι ευρέως γνωστή. Στο «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025], στις σελίδες 70-76, περιγράφεται με λεπτομέρειες αυτή η σχέση μέσα από ένα σπάνιο δικό του κείμενο, συνεντεύξεις και άλλα τινά. Στη φωτογραφία ο Δημήτρης Μητρόπουλος με τον Duke Ellington, την άνοιξη του 1957, στην πρόβα του κονσέρτου “Music for Moderns”.

15/2/2026

Κάποιοι φασίστες έδωσαν άδεια, στη δεκαετία του ’60, για να λειτουργήσει μπουζουξίδικο, μέσα στον ιερό χώρο του Σκοπευτηρίου, λίγα μέτρα μακριά από τον τόπο της εκτέλεσης. Ναι, για το εκτρωματικό πλέον Χάραμα λέω, που αποτελεί μια ντροπή για όλους όσους περνούν κάθε μέρα από κει.
Κάτω τα χέρια από το Σκοπευτήριο. Όχι στην παράδοσή του στα συμφέροντα. Έξω οι ιδιώτες από το χώρο. Να γκρεμιστεί το «σαράι» του Χαράματος (ό,τι έχει απομείνει από το άθλιο, κενού περιεχομένου, οικοδόμημα) και να αποδοθεί ο χώρος στο λαό της Καισαριανής και της Αθήνας. Όχι θέατρο 700-800 θέσεων δίπλα στο μνημείο των διακοσίων, όχι αναψυκτήρια, όχι καφετέριες.
Το Σκοπευτήριο επιβάλλεται να παραμείνει χώρος προσκυνήματος, περισυλλογής και ήπιων δράσεων, απολύτως φιλικών προς την ιερότητα του χώρου, με ελεύθερη πρόσβαση, παντού, για όλους.
Κάθε αριστερός, και κάθε κομμουνιστής, πρώτα-πρώτα, οφείλει όλα αυτά να τα σκεφθεί πολύ καλά, γιατί σε λίγο θα είναι αργά...

14/2/2026
Για τον Λεβ (Σπανίδης το κανονικό επώνυμό του), που είχε γεννηθεί στο Σουχούμι της παλιάς Σοβιετικής Ένωσης και που θα ερχόταν στην Ελλάδα, για να διαπρέψει ως τζαζ πιανίστας και συνθέτης τουλάχιστον για μια 25ετία, και βασικά στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 (πέθανε νέος εν τω μεταξύ στο τέλος των 60s), μου είχε μιλήσει ο Γεράσιμος Λαβράνος (που τον είχε γνωρίσει φυσικά), όπως και ο Γιώργος Κοντραφούρης (στα αυτιά του οποίου είχαν φθάσει τα κατορθώματα του Λεβ, μέσα από διηγήσεις).

Στο «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025], στις σελίδες 160-163, θα διαβάσεις αρκετά στοιχεία για τον Λεβ, και βεβαίως για την αγνοημένη δισκογραφία του...

13/2/2026
To Διεθνές Φεστιβάλ Τζαζ και Αυτοσχεδιαζόμενης Μουσικής του Δήμου Θεσσαλονίκης υπήρξε ένα από τα 2-3 πιο σημαντικά jazz events, που οργανώθηκαν ποτέ στη χώρα. Διήρκεσε αρκετά χρόνια και εμφανίστηκαν στις σκηνές του τεράστια ονόματα της τζαζ. Θρυλικά σήμερα.
Προσωπικά είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω εκδηλώσεις του σε δύο χρονιές, και σ’ αυτήν του ’88 είχα δει, ανάμεσα σε άλλους, για πρώτη φορά, τον Pharoah Sanders.

Την πλήρη ιστορία αυτού του τρομερού τζαζ φεστιβάλ, με όλες τις line-ups αναλυτικά ανά χρονιά, θα τη διαβάσεις σε όλες τις λεπτομέρειές της μόνο στο «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] (σελίδες 247-254), που τώρα κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία...

13/2/2026
πήγε ο χωροφύλαξ και ρουφιάνεψε τη ζωή στο σπυρέτο – δεν ξέρω αν αυτό είναι αξιόποινο ή αν συνιστά παρακράτος – σίγουρα δείχνει πως κάποια... πτώματα ασφαλείας βρίσκονται σε άμεση επικοινωνία με την εξουσία – και πως η εξουσία, που νοιώθει καθεστώς και ατρόμητη, κι έχει παντού τους ανθρώπους της, δεν έχει το παραμικρό πρόβλημα να το ομολογήσει, κυνικά, και μέσα στο κοινοβούλιο – όλα στο φως... (γέλιο)

JACOB KARLZON & RHANI KRIJA Σουηδός και Μαροκινός σε πλήκτρα και κρουστά

Ένας σουηδός πιανίστας-κιμπορντίστας, ο Jacob Karlzon, γνωστός την τελευταία 30ετία από διάφορα άλμπουμ και συνεργασίες του στην ευρωπαϊκή τζαζ σκηνή κι ένας μαροκινός ντράμερ-περκασιονίστας, ο Rhani Krija, με τη δική του επίσης ιστορία στο χώρο (έχει ηχογραφήσει με Sting, Al Di Meola, Passport κ.ά.), συνεργάζονται εδώ σ’ ένα άλμπουμ δέκα κοινών και πρωτότυπων συνθέσεων υπό τον τίτλο “Mosaic” [Intuition / ΑΝ Music, 2025].

Οι συνθέσεις των Karlzon & Krija είναι διαφορετικών υφών. Άλλες είναι περισσότερο έντονες, με ισχυρή χρήση των ντραμς και με το πιάνο να εμφανίζει και αυτό κρουστές προσαρμογές (λέμε για κομμάτια που καταγράφουν, χοντρικώς, την δεξιοτεχνία των δύο μουσικών), ενώ άλλες είναι εκείνο που λέμε ατμοσφαιρικές, με το πιάνο και τα πλήκτρα να δημιουργούν «τοπία» και με τα κρουστά να δρουν το ίδιο... καταπραϋντικά, ενταγμένα μέσα σ’ ένα περιβάλλον ενατένισης. Υπάρχουν φυσικά και ενδιάμεσης έντασης συνθέσεις, με τον Krija να εμφανίζει μια αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα στο ύφος των μελωδιών που χαράζει ο Karlzon, και με το όλον άκουσμα να διαπνέεται από μια νεορομαντική διάθεση (στο “Glow” φερ’ ειπείν, ένα από τα ωραιότερα tracks του “Mosaic”). Επιρροές από τις ύστερες μουσικές των Oregon μπορεί να ανιχνευτούν εδώ, με κομμάτια σαν το πολύ καλό “Zenith” να φανερώνουν την άψογη συνεργασία των δύο οργανοπαικτών, σ’ ένα κοινό πλαίσιο – με τον λυρισμό και τον πλούσιο συναισθηματισμό να συνυπάρχουν με την «ελευθερία» και το αυτοσχεδιαστικό πνεύμα.

WU WEI / MARTIN STEGNER / JANNE SAKSALA ένα περίεργο αναγεννησιακό-μπαρόκ τρίο

Ένα περίεργο αναγεννησιακό-μπαρόκ τρίο έχουμε εδώ. Το περίεργο έγκειται στο γεγονός πως ο ένας από τους τρεις μουσικούς, ο Wu Wei, είναι Κινέζος και χειρίζεται sheng (αυτό το περίεργο πολυφωνικό πνευστό με τους κάθετους σωλήνες και τον γλυκόλαλο ήχο). Οι άλλοι δύο είναι ο Γερμανός Martin Stegner, που χειρίζεται βιόλα και ο Φινλανδός Janne Saksala, που χειρίζεται κοντραμπάσο.

Οι τρεις μουσικοί, στο “Pur ti miro” [ECM Records / ECM New Series / AN Music, 2025] (από την φερώνυμη σύνθεση του Monteverdi) αποδίδουν συνθέσεις των Johann Sebastian Bach, Claudio Monteverdi, Antonio Vivaldi, καθώς και ένα παραδοσιακό νορβηγικό, δημιουργώντας ένα θαυμάσιο ακρόαμα – η 40λεπτη διάρκεια του οποίου αποδεικνύεται μικρή.
Πανέμορφη μουσική (δεν υπάρχει αμφιβολία περί τούτου) ερμηνευμένη από masters των οργάνων τους, σ’ ένα άλμπουμ που μόνο εγκωμιαστικά λόγια μπορεί να προκαλέσει.

33 LOVERS, THE CLIXETS, BOKAVOY: τρία πρόσφατα άλμπουμ ελληνικών συγκροτημάτων που αξίζουν – με επιρροές από την pop psych των 60s, μέχρι cinematic, electro και indie 90s

Η ψαγμένη ποπ στην Ελλάδα είναι ανοικτή προς πολλές και διαφορετικές κατευθύνσεις συγκρατώντας στοιχεία από μια μεγάλη διαδρομή, που ξεκινά από τα 60s και φθάνοντας έως τα 90s. Αυτό φαίνεται και στα τρία πρόσφατα άλμπουμ των 33 Lovers, The Clixets και Bokavoy, για τα οποία γράφουμε στη συνέχεια...

33 LOVERS: Am I in a Dream [Inner Ear, 2026]
Το δεύτερο άλμπουμ των 33 Lovers, που αποκαλείται “Am I in a Dream”, με τα τέσσερα και πέντε κομμάτια ανά πλευρά, ξεκινά από ’κει όπου είχε σταματήσει το “Ghost Flower” του 2023, επεκτείνοντας την indie pop αισθητική και προβληματική εκείνου του δίσκου προς περισσότερο pop psych διαδρομές.
Αυτό που χαρακτηρίζει την τραγουδοποιία των 33 Lovers (βασικά όλα τα κομμάτια αποτελούν συνθέσεις του Στράτου Κύρη) είναι μια τάση προς την απλότητα. Και είναι τούτο κάτι που το παρατηρείς παντού, στο “Am I in a Dream”, σε μελωδίες, στίχους, ενοργανώσεις και ερμηνείες, από το ξεκίνημά του σχεδόν, στα tracks της πρώτης πλευράς “Might care” και “Free”, μέχρι το “Still life”, το “If you only love you” και το “Forget me not” (ένα από τα ωραιότερα) της δεύτερης.
Φυσικά και στα ελαφρώς πιο σύνθετα κομμάτια, όπως είναι το “It’s Sunday” για παράδειγμα, το άθροισμα δεν αλλάζει, κάτι που δείχνει πως οι 33 Lovers μπορούν να εμφανίζονται πάντα προσιτοί απέναντι στους ακροατές τους, δίχως πολυπλοκότητες και περιαυτολογίες. Τα δίλεπτα και τρίλεπτα τραγούδια τους το αποδεικνύουν.
33 Lovers είναι, τώρα, οι Stratos Kiris φωνή, κιθάρες, Vasilis Nissopoulos μπάσο, φωνητικά, κιθάρες, πλήκτρα, σύνθια, κρουστά και Sotiris Ntouvas ντραμς, με τις βοήθειες, σε πλήκτρα, κιθάρες και τρομπέτα να μην διαφοροποιούν τη βασική κατεύθυνση του δίσκου. Ταιριαστό το εξώφυλλο της Ήρας Σταματοπούλου.
Επαφή: https://33lovers.bandcamp.com/album/am-i-in-a-dream
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/tria-prosfata-almpoym-ellinikon-sygkrotimaton-poy-axizoyn

JOHN SCOFIELD / DAVE HOLLAND για τη μοναδική, πρόσφατη συνεργασία τους στην ECM

Δύο από τους στυλοβάτες του καταλόγου της ECM (ΑΝ Μusic), οι John Scofield και Dave Holland, που έχουν βρεθεί μαζί σε διάφορα projects έξω από την γερμανική εταιρεία (σε σχήματα του Herbie Hancock, του Joe Henderson, στους Scolohofo μαζί με Joe Lovano και Al Foster) έχουν τώρα την ευκαιρία να συνυπάρξουν, και μάλιστα σε σχήμα ντουέτου, ηχογραφημένοι στο NRS Recording Studio στο Catskill της Νέας Υόρκης, τον Αύγουστο του ’24. Το αποτέλεσμα της συνεργασίας τους καταγράφεται στο άλμπουμ “Memories of Home” (2025), το οποίο αποτελείται από εννέα συνθέσεις (πέντε του Scofield και τέσσερις του Holland), μέσης και μεγαλύτερης διάρκειας, ικανές να δημιουργήσουν δεδομένο.

Υπάρχει, θέλω να πω, μια απλότητα από τη μια μεριά, καθώς οι μελωδίες προσεγγίζονται με γνώμονα την άμεση λειτουργικότητά τους, ενώ από την άλλη αντιλαμβάνεσαι την επεξεργασία που έχει συμβεί, μέσω της συσσωρευμένης εμπειρίας και γνώσης, στο σύνολο του υλικού, ώστε να εμφανίζεται αυτό με μια συγκεκριμένη μορφή. Το τονίζουμε τούτο και σε σχέση με την ιστορία των δύο μουσικών, του Άγγλου Holland και του Αμερικανού Scofield, και της διαδρομής τους εντός συγκεκριμένων αισθητικών περιοχών – και όχι κατ’ ανάγκην συμπιπτουσών. Οι “Mine are blues” και “Memorette” του Scofield, όπως και οι “Mr. B (Dedicated to Ray Brown)” και “Not for nothin’” του Holland είναι συνθέσεις τις οποίες αντιλαμβάνεσαι ως μια τομή, ως ένα κοινό πλαίσιο, των αναφορών των δύο οργανοπαικτών – ικανών, σε κάθε περίπτωση, να συνδέσουν ευρωπαϊκά και αμερικάνικα στοιχεία σ’ ένα ενιαίο σώμα, μέσα από ένα δικό τους σύστημα δημιουργικών αλληλεπιδράσεων. Ως μεγάλοι μουσικοί το καταφέρνουν δίχως πρόβλημα.

MIKHΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ χαμένα τραγούδια

Ένα καινούριο CD του Μίκη Θεοδωράκη υπό τον τίτλο “Lost Songs / Piano Henning Schmiedt” [Intuition / AN Music, 2025] έχουμε εδώ, σε παραγωγή των Henning Schmiedt και Αστέρη Κούτουλα. Όπως διαβάζουμε στο δίγλωσσο (αγγλικά / γερμανικά) ένθετο, στο κείμενο του Κούτουλα:
«Μεταξύ 1985 και 1996, ενώ εργαζόμουν στο αρχείο Θεοδωράκη στο σπίτι του, στο Βραχάτι, ανακάλυψα περισσότερα από 150 προηγουμένως “ξεχασμένα” έργα τού συνθέτη, τόσο σχεδιάσματα, όσο και ολοκληρωμένες συνθέσεις, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων κουαρτέτων, έργων για πιάνο, βιολί, συμφωνική ορχήστρα και χορωδία, καθώς και αρκετών τραγουδιών, δεκατέσσερα από τα οποία παρουσιάζονται εδώ στο κοινό για πρώτη φορά. Στον κατάλογό μου με τα έργα του Θεοδωράκη, που εκδόθηκε το 1998, αποκαλύφθηκε ολόκληρο το έργο τού πιο γνωστού “άγνωστου” συνθέτη του 20ού αιώνα σε όλη του την αφθονία και την ποικιλομορφία – ενός συνθέτη που έγραφε μουσική συνεχώς από την ηλικία των 12 ετών μέχρι τα γεράματά του: τραγούδια, μουσική δωματίου, συμφωνίες, μπαλέτα, ορατόρια, όπερες, μουσική για κινηματογράφο. Ενός συνθέτη που κάποια στιγμή θα έλεγε για τον εαυτό του: “Είμαι Γερμανός συνθέτης που γεννήθηκε στις ακτές του Αιγαίου και Κρητικός τραγουδοποιός που έζησε στο Παρίσι”. Ο συνθέτης, πιανίστας και μακροχρόνιος συνεργάτης του Θεοδωράκη, Henning Schmiedt, διασκεύασε αυτές τις πρόσφατα ανακαλυφθείσες μελωδίες. Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης στις 31 Αυγούστου 2009 στο στούντιο του Θεοδωράκη στην Αθήνα, ο Schmiedt έπαιξε τις εκδοχές του για πιάνο στον συνθέτη. Ο Θεοδωράκης ανακάλυψε ξανά και σχολίασε με ενθουσιασμό τις νεανικές του συνθέσεις, οι περισσότερες από τις οποίες χρονολογούνται από την αρχή της δεκαετίας του 1940. Επομένως, έχουμε να κάνουμε εδώ με μια μεταθανάτια κυκλοφορία δεκατεσσάρων άγνωστων τραγουδιών σε μια έκδοση για πιάνο που ενέκρινε ο Θεοδωράκης. Οι Schott Music, Intuition Records, Henning Schmiedt, Ina Kutulas κι εγώ συμφωνούμε ότι δύσκολα θα μπορούσαμε να κάνουμε ένα πιο όμορφο δώρο στον μεγάλο Έλληνα συνθέτη για τα 100ά γενέθλιά του».
Και αυτό το κείμενο του παραγωγού και πιανίστα Henning Schmiedt (πάντα από το ένθετο του άλμπουμ “Lost Songs”):
«Θυμάμαι ακόμα πολύ καλά το έτος 2007. Ο Αστέρης Κούτουλας, στενός έμπιστος φίλος και μακροχρόνιος σύντροφος του Μίκη Θεοδωράκη, με προσέγγισε τότε. Λίγο καιρό νωρίτερα είχε ανακαλύψει κάτι ξεχωριστό στο αρχείο του Θεοδωράκη: χειρόγραφες παρτιτούρες, άγνωστα μέχρι τότε έργα του συνθέτη. Η περιέργειά μου κεντρίστηκε αμέσως. Το αρχείο στεγάζεται τώρα στη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Κατά τη διάρκεια μιας παραμονής μου στην πόλη, αφιέρωσα δύο ημέρες για να βυθιστώ στη συλλογή. Κάποιος από το προσωπικό θα μου έδινε αντίγραφα των αντιγράφων. Η κατάστασή τους ποικίλλει: μερικά ήταν απλώς θραύσματα, άλλα εκπληκτικά και κυρίως καλώς ανεπτυγμένα. Μερικά από τα φύλλα ήταν χρονολογημένα, από την αρχή της δεκαετίας του 1940. Ένιωθα σαν να κοιτούσα ένα μουσικό ημερολόγιο από τα νιάτα μιας ιδιοφυΐας. Κάθισα στο πιάνο, πάτησα το κουμπί εγγραφής στο κασετόφωνό μου και άρχισα σιγά-σιγά να εξερευνώ αυτές τις ξεχασμένες μελωδίες. Τον Αύγουστο του 2009, ο Αστέρης Κούτουλας κι εγώ πήγαμε με τις ηχογραφήσεις στο σπίτι του Μίκη, στην Οδό Επιφανούς στην Αθήνα. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη συνάντηση. Ο Μίκης ήταν ευδιάθετος, ανοιχτός και περίεργος. Ακούσαμε μαζί τη μουσική. Μοιράστηκα τις σκέψεις μου για τις ενορχηστρώσεις και ο Μίκης σχολίασε θερμά τις φωνητικές γραμμές. Σ’ εκείνες τις στιγμές, το παρελθόν το ένοιωθες ζωντανό. Ο Μίκης αναγνώρισε αμέσως μερικές από τις μελωδίες, ενώ άλλες τον εξέπληξαν – κάπως σαν να συναντούσε ένα ξεχασμένο κομμάτι του εαυτού του. Η ποιότητα αυτών των πρώιμων συνθέσεων ήταν εκπληκτική, σε σχέση με το βάθος, την ωριμότητα και τη μουσικότητά τους. Πολλά χρόνια πέρασαν χωρίς να βρεθεί το κατάλληλο πλαίσιο για μια κυκλοφορία. Το “Mikis 100”, που σηματοδοτεί την εκατονταετηρίδα από τη γέννησή του, φέρνει επιτέλους αυτόν τον θησαυρό στο φως, ως σόλο άλμπουμ για πιάνο, με guest συνεισφορά του κιθαρίστα Dominic Miller. Ιδιαίτερα συγκινητικό: μια ακυκλοφόρητη ηχογράφηση της “Φλαμουριάς” του Σούμπερτ, που ερμήνευσε ο ίδιος ο Μίκης. Αυτή η μουσική είναι κάτι περισσότερο από μια ανακάλυψη. Είναι ένα ταξίδι στην καρδιά και τα πρώτα δημιουργικά χρόνια ενός από τους μεγαλύτερους συνθέτες της εποχής μας. Και για μένα: ένα βαθιά προσωπικό δώρο».

Θα αποκαλούσα αυτό το άλμπουμ «σπουδαίο», υπό την έννοια πως περιέχει θαυμάσια πρώιμη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, συναισθηματικά φορτισμένη, έντονα λυρική, ταξιδευτική, ρομαντικής αφετηρίας οπωσδήποτε, αποτυπωμένη με δύναμη από τον πιανίστα Henning Schmiedt. Πολλά τα καταπληκτικά κομμάτια εδώ (“If you seek joy from the sun”, “Freedom”, “Con calore”, “Greek melody” κ.λπ.) και ατόφια η απόλαυση σε μια από τις σημαντικότερες δισκογραφικές «εκπλήξεις», που έφθασαν στ’ αυτιά μου τους τελευταίους μήνες.

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 701

12/2/2026
Υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές τζαζ απώλειες των τελευταίων χρόνων.
Ο ντράμερ Χρήστος Γερμένογλου μπορεί να έφυγε από τη ζωή το 2022, μόλις στα 53 του, είχε όμως ήδη προλάβει ν’ αφήσει πολύ σημαντικό έργο. Δημιουργικός ντράμερ και με δυνατότητες να παίζει σόλο, στήνοντας ένα δικό του ηχητικό κόσμο, ο Γερμένογλου, είτε μόνος του είτε μέσα από τις συνεργασίες του, απέδειξε τι σημαίνει το να βρίσκεσαι στη σκηνή έχοντας όραμα γι’ αυτό που κάνεις, παρουσιάζοντας συνεχώς νέες ιδέες.

Θα διαβάσεις πολλά για τον Χρήστο Γερμένογλου στις σελίδες 340-347 του «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025], που τώρα κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία...

11/2/2206
Το έχει αυτό ο φιλελές, με την ελληνική ένδειξη στο κάτω μέρος τυπωμένη (όχι αυτοκόλλητο) "ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ DISCOTHEQUES", από το 1975, με το φοβερό bim sala bim ανάμεσα και άλλα διάφορα? τι να έχει ο... μαύρος

11/2/2206
>>Τον κ. Μητσοτάκη υποδέχθηκαν ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, ο αναπληρωτής κυβερνήτης της Άγκυρας, αλλά και ο αναπληρωτής δήμαρχος, όπως μεταδίδει η ΕΡΤ<<
Δηλαδή άμα πήγαινε η Μενδώνη ποιος θα την υποδεχότανε; O πρόεδρος του σωματείου "φίλοι της Χούλια Κότσιγιτ";

10/2/2026
Όταν οι Έλληνες χορεύανε με αυτό στα early 70s ο φιλελές δεν είχε γεννηθεί ακόμη...
https://www.youtube.com/watch?v=Q1gSWK86o-4

10/2/2026
Πριν από λίγες μέρες είχε κάνει μία ανάρτηση ο Κώστας Φέρρης στην οποία έλεγε...
>>Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ.
Παλιά, ως... ρασιοναλιστής, ήμουνα φανατικός εχθρός της Αστρολογίας. Όμως το 1967-1968, τρεις άνθρωποι και μία επανάσταση, μου άλλαξαν τα μυαλά κι έπεσα με τα μούτρα: (1) Η κοσμική Αστρολόγος Joelle de Gravelaine. (2) Η θεωρητικός της "ψυχολογικής Αστρολογίας", Claire de Santagostini (3) Ο "περιπατητής φιλόσοφος" Jean Carteret, με την προφορική παράδοση και την ουσιαστική "θεωρεία των ανατροπών". (4) Ο Μάης του 68, που... κανένας αστρολόγος δεν είχε προβλέψει -πλην του Carteret- και δε μπορούσε να θεωρηθεί "τυχαίο γεγονός". (...)<<
… κι έγραψα εγώ από κάτω σε σχόλιο...
>>Είχε γραφτεί και στην Ελλάδα, στις αρχές των 70s κάτι σχετικό, που συνέδεε την αντικουλτούρα με την αστρολογία<<
Εκείνη τη στιγμή δεν το είχα εύκαιρο το περιοδικό, αλλά σήμερα έψαξα και το βρήκα και νάτο – μ’ αυτό το φοβερό εξώφυλλο.

Το θέμα εντάσσεται, απολύτως, στο σύστημα του ανορθολογισμού, του αντιδιαφωτισμού, του ανατολίτικου μυστικισμού και της αυτογνωσίας, μέσω και της τεχνητής διαστολής της συνείδησης με τη βοήθεια των ψυχεδελικών, που αποτελούσαν, όλα τους, συστατικά στοιχεία της αντικουλτούρας. Γιατί, όπως θα έγραφε και ο Herbert Marcuse στο κλασικό βιβλίο του «Ο Μονοδιάστατος Άνθρωπος» [Παπαζήσης, 1971]:
«Με τον τρόπο που οργάνωσε την τεχνολογική της βάση η σύγχρονη βιομηχανική κοινωνία έχει τάση προς τον ολοκληρωτισμό. Ολοκληρωτισμός δεν είναι μόνο ο τρομοκρατικός πολιτικός ομοιομορφισμός, αλλά και ο μη τρομοκρατικός οικονομικο-τεχνικός ομοιομορφισμός, που λειτουργεί με την χειραγώγηση των αναγκών στο όνομα ενός γενικού ψευτοσυμφέροντος. Ο ολοκληρωτισμός δεν είναι μόνο μια ορισμένη μορφή κυβέρνησης ή κόμματος, είναι ακόμα κι ένα ειδικό σύστημα παραγωγής και διανομής, που εναρμονίζεται απόλυτα με τα ‘πολλά’ κόμματα και τις εφημερίδες, με την ‘διάκριση των εξουσιών’, κ.λπ.».
Γι’ αυτό και οι hippies απαρνήθηκαν τις δομές της αστικής κοινωνίας, την τεχνολογία της, τα μέσα της, την οργάνωσή της, επανεφευρίσκοντας τα κοινόβια, την κοινοκτημοσύνη, την ισότητα στη βάση, πηγαίνοντας στις ανατολικές θρησκείες, θεοποιώντας τα ελαφρά ναρκωτικά και υιοθετώντας χαρακτηριστικά προ-Διαφωτιστικών κοινωνιών. 

Και θα μας πει ο φιλελές πως στην Ελλάδα δεν παίρναμε τίποτα χαμπάρι...
(έχω και τραγούδι στα σχόλια)

10/2/2026
Είδα στο YouTube τον καθηγητή Καλύβα να συζητά με έναν άσχετο φιλελέ για μουσική –με αφορμή το βιβλίο του πρώτου για την τέχνη στη δεύτερη φάση της χούντας– και βγήκα από τα ρούχα μου. Αν και τόση ασχετοσύνη δεν μπορεί παρά να καταντάει, στο τέλος, συγκινητική. Προσέξτε τι ακούστηκε από τον φιλελέ... Δίνω και κάποιες βιαστικές απαντήσεις... Γι’ αυτά που είπε ο καθηγητής δεν θέλω να πω τίποτα. Ίσως αλλού και άλλοτε...
>>Αυτή η άνθηση (επί χούντας) τελικά δημιούργησε συνθήκες περιορισμού της καλλιτεχνικής έκφρασης στη συνέχεια; Διότι, όπως είχε πει και ο Νίκος Πορτοκάλογλου, αν δεν ήσουν αριστερός δεν μπορούσες να βγάλεις δίσκο... Μήπως όλο αυτό τελικά οδήγησε σε μία στρατευμένη, κομματικοποιημένη, και εν πολλοίς χρηματοδοτούμενη από το κράτος, επιδοτούμενη τέχνη, η οποία με την ύπαρξή της και την κυριαρχία της παντού απαγόρευσε στους υπόλοιπους, που υπήρχαν πολλοί σοβαροί καλλιτέχνες στην Ελλάδα, οι οποίοι δεν εύρισκαν στον ήλιο μοίρα, να βρουν να φάνε. Και ο ίδιος ο Σαββόπουλος, θα θυμάστε τον φοβερό στίχο χατζιδάκιαμ, θοδωράκιαμ σεις τρώτε και πίνετε και μένα με τρώει η αρκούδα.<<
Εφιάλτης στο καταμεσήμερο το κράτος για τους φιλελέδες. Επί χούντας υπήρξε άνθηση, όχι γιατί την επέβαλε η χούντα αυτή την άνθηση, αλλά γιατί βρέθηκαν στο peak της δημιουργίας τους όλοι οι μεγάλοι συνθέτες μας και οι τραγουδοποιοί – και βασικά οι αριστεροί. Γιατί αριστεροί ήταν τότε και ο Λοΐζος, και ο Μαμαγκάκης, και ο Μαρκόπουλος, και ο Σαββόπουλος και από λίγο έως πολύ σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι. Ο Πορτοκάλογλου δεν είπε αυτό το πράμα, είπε ότι δεν είχες τύχη στη μεταπολίτευση αν δεν ήσουν αριστερός. Που και αυτό δεν ισχύει φυσικά. Δηλαδή ο Μάτσας, η Κολούμπια και ο Πατσιφάς έβγαζαν δίσκους μόνο σε αριστερούς; Δηλαδή ήταν πατενταρισμένοι αριστεροί ο Βοσκόπουλος, η Μαρινέλλα, ο Κοινούσης, ο Βιολάρης, και η Μπέσσυ Αργυράκη; Χρηματοδοτούσε το κράτος την τέχνη; Εντάξει έδινε κάποια λεφτά για το σινεμά, και καλώς τα έδινε γιατί το σινεμά είναι πανάκριβο. Δεν είναι σαν το σχέδιο, που το κάνεις μόνος σου σ’ ένα χαρτί ή και τη δισκογραφημένη μουσική ακόμη. Το να κάνεις μια ταινία είναι πολύ πιο ακριβό από το να κάνεις ένα δίσκο. Αλλά υπήρχαν και ιδιώτες παραγωγοί (ο Παπαλιός), που χρηματοδοτούσαν αριστερές, και κουλτουριάρικες ταινίες. Και τα κρατικά θέατρα έπαιρναν κάποια λεφτά, αλλά το ρεπερτόριό τους δεν ήταν αριστερό σώνει και καλά. Ούτε θάφτηκαν καλλιτέχνες στην πρώιμη μεταπολίτευση επειδή ήταν δεξιοί. Να μην πω πως καλλιτέχνες σαν τον Γιώργο Οικονομίδη τους κυνήγησε το καραμανλικό κράτος και όχι η αριστερά. Και ο Σαββόπουλος το χατζιδάκιαμ θοδωράκιαμ δεν το είπε επί μεταπολίτευσης, αλλά πριν από τη χούντα, όταν αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα σαν αριστερός – έως και επιβίωσης. Περισσότερα και από του Θεοδωράκη εννοείται. Το να λέγονται τέτοια πράματα σήμερα είναι άνω ποταμών. Αλλά περιμένετε, γιατί υπάρχει και συνέχεια...
>>Υπάρχει ένα κόμμα (μέσα στη δικτατορία), λειτουργεί υπόγεια και αποκτά διαστάσεις θρύλου<<
Ο φιλελές αναφέρεται στο ΚΚΕ. Τελείως καμένη φάση. Το ΚΚΕ τότε δεν ήταν απλά παράνομο, αλλά και τελείως εξαρθρωμένο από την ασφάλεια, με τους κομμουνιστές να είναι στις φυλακές και τα ξερονήσια. Το να νομίζει κάποιος ότι υπήρχε κόμμα που δρούσε, έστω και υπόγεια, είναι μεγάλη ασυναρτησία (για να μην το χαρακτηρίσω αλλιώς), ιδίως όταν αυτό που λέει δεν το προσδιορίζει χρονικά. Δεν φθάνει φυσικά μόνον η χρονική προσέγγιση. Θα πρέπει να πεις κι ένα σωρό άλλα μαζί. Αλλά, λέμε τώρα...
>>Την ίδια περίοδο είχαμε τεράστιες αλλαγές παγκοσμίως στο επίπεδο της τέχνης τις οποίες εμείς ούτε πήραμε χαμπάρι<<
Τρίχες. Τα έχω ακούσει κι άλλες φορές αυτά. Τα πάντα παίρναμε χαμπάρι. Και όταν λέω τα πάντα. Εννοώ τα πάντα. Μόνο ένας άσχετος, που δεν έχει ψάξει τίποτα θα έλεγε κάτι τέτοιο.
>>Ήταν σχεδόν ποινικό αδίκημα να σου αρέσει η ελαφρολαϊκή μουσική. Αν άκουγες κάτι τέτοιο ήσουν χουντικός. Έτσι λέγανε. Δεν ήταν αυτό το κλίμα της μεταπολίτευσης;<<
Όχι δεν ήταν. Σχεδόν κανείς δεν κατηγόρησε ποτέ το Βοσκόπουλο και τη Μαρινέλλα ούτε όσους τους ακούγανε στη μεταπολίτευση πως λοξοκοιτούσαν, όλοι αυτοί, προς τη χούντα. Ακόμη και τον Καλαντζή της «Κυρα-Γιώργαινας» δεν λοξοκοιτούσε κανείς, γιατί το 1973 τραγουδούσε ήδη Κώστα Μουρσελά.
>>Όχι πως ήταν και πολύ εναλλακτική ροκ η Janis Joplin. Πιο πολύ soul θα την χαρακτήριζα, μάλλον μαύρη μουσική θα την χαρακτήριζα, απλά εμείς τότε δεν ξέραμε τι είναι αυτό και το λέγαμε ροκ.<<
Βαριέμαι να απαντήσω σε τέτοιες ασυναρτησίες. Μέχρι και μαθητές του δημοτικού θα πούνε ότι αυτά... δεν τα γράφουν τα βιβλία μας. Ο άνθρωπος που υποστηρίζει τέτοια πράματα, σήμερα, είναι τελείως άσχετος με τα μουσικά και δεν πρέπει να βγαίνει και να μιλάει δημοσίως, στα κανάλια, για αυτά τα θέματα.
>>Πέρασαν τελείως αθόρυβα από την Ελλάδα τα σπουδαιότερα δύο ρεύματα κυρίως μουσικά, αλλά και πολιτισμικά, τα οποία παντού μέχρι και σήμερα κυριαρχούν και στην Ελλάδα δεν πήραμε χαμπάρι. Το πρώτο είναι το κύμα της ντίσκο. Μεσουρανούσαν τα συγκροτήματα τα ντίσκο (η ντίσκο έρχεται λίγο αργότερα, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’70 του λέει ο Καλύβας). Η glam disco, η ντίσκο, η αυθεντική ντίσκο υπάρχει από τα τέλη της δεκαετίας του ’60. (Αυτή είναι η μαύρη ντίσκο που έρχεται από τη Νέα Υόρκη. Αυτή δεν έχει περάσει ακόμη στην Ευρώπη λέει ο Καλύβας). Ποτέ, δεν πέρασε ποτέ στην Ελλάδα και αυτό μετεξελίχθηκε μετά στη μουσική house για παράδειγμα, την οποία δεν ακούνε επίσης οι Έλληνες πολύ, γιατί είναι κάπως ξένο το άκουσμα. Είμαστε πιο ροκ κοινωνία. Γίνανε γνωστά συγκροτήματα ροκ όπως οι Τρύπες, αλλά ποτέ κανένα ντίσκο συγκρότημα ελληνικό δεν έγινε γνωστό. Ο Τουρνάς έβγαλε έναν αριστουργηματικό δίσκο τέτοιο. Αστρόνειρα λεγόταν ο δίσκος.<<
Θλιβερά πράματα. Βαριέμαι να γράφω. Τι σχέση έχει η ντίσκο με το βιβλίο του Καλύβα, που αφορά το 1970-73; Ποιο πρώτο κύμα της ντίσκο και μ@λακίες τώρα... Ντίσκο, που δεν την λέγανε ντίσκο τότε, υπάρχει μετά από το 1972-73 αχνά στην αρχή και από το 1974 και μετά πιο έντονα. Δεν πήραμε στην Ελλάδα χαμπάρι το «κίνημα της ντίσκο»; Τι λέει ο άνθρωπος! Χορευτική μουσική, αυτό που αργότερα θα μετεξελισσόταν σε ντίσκο, έπαιζαν οι ντισκοτέκ στην Ελλάδα από το 1972-73. Όλο το funk της εποχής, και κομμάτια σαν τα “Soul makossa”, “Wild safari” κ.λπ. ήταν στα τοπ την εποχή του Πολυτεχνείου. Δεν συζητάμε, τώρα, για μετά το 1976-77 όταν η ντίσκο είχε εισβάλλει έως και στα μπουζουξίδικα. Και ποιος το γ@μεί το house, που είναι καθαρά 80s φάση; Γιατί μας το ανακατεύει στη μέση; Εδώ λέμε για 1970-73. Οι Τρύπες γίνανε γνωστοί γιατί παίζανε καλό ελληνικό ροκ, με ωραία ελληνικά λόγια. Κανένα ντίσκο ελληνικό συγκρότημα, με ελληνικά λόγια, δεν έκανε την επιτυχία των Τρυπών, απλά γιατί δεν υπήρξε τέτοιο συγκρότημα –στο διάστημα 1977-1982– όχι γιατί δεν υπήρξε ντίσκο. Και γ@μώ τις επιτυχίες όμως έκανε ο Φλωρινιώτης και ο Περάκης με τα Ντισκομεράκια. Και τ’ άκουγες τότε στα πάρτυ μαζί με Village People και Ottawan. Και πού κολλάει ο Τουρνάς εδώ πέρα; Νόμιζα ότι ο φιλελές εννοούσε το “Dance on”. Αλλά τελικά δεν ήταν τόσο... προχωρημένος και εννοούσε το glam rock «Αστρόνειρα», που δεν έχει καμία σχέση με ντίσκο φυσικά.
Πίστευα ότι το «Ροκ, Ελληνικό Ροκ, Κοινωνία & Πολιτική στη Μακρά Δεκαετία του ’60 (μία αντι-ανάγνωση)», που βγήκε το καλοκαίρι, θα βοηθούσε κάποιους να ξεστραβωθούν, αλλά τελικά φαίνεται πως το αγόρασαν μόνον οι σχετικοί με αυτά τα θέματα, οπότε θα πρέπει να επανέλθω κάποια στιγμή με νέο νταμάρι...

10//2/2026
Αμέσως μετά από την «Αλλαγή» της 18ης Οκτωβρίου 1981 ο «Ταχυδρόμος» (της 22ας Οκτωβρίου 1981) δεν κυκλοφορεί με εξώφυλλο τον Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά με την τραγουδοποιό Ηδύλη Τσαλίκη – η οποία λίγες ημέρες νωρίτερα είχε θριαμβεύσει στους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού της Κέρκυρας. Κανείς από μας δεν περίμενε, τότε, πως η Τσαλίκη θα έκανε το 1983 ένα τόσο καλό τζαζ άλμπουμ, όπως ήταν η «Αυταπάτη», (με δυνατούς γυναικείους στίχους, γερές συνθέσεις και καταπληκτικά παιξίματα από τους καλύτερους έλληνες τζαζίστες της εποχής). 

Για όλα αυτά (ακόμη και απόσπασμα από τη συνέντευξη της Τσαλίκη στον «Ταχυδρόμο») θα διαβάσεις στο «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] (σελ.235-241), που τώρα κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία...

9/2/2026
>>ΤΟ ΕΠΗΠΕΔΟ ΜΑΣ ΕΙΝΕ ΑΝΟΤΕΡΟΥ ΤΗΣ ΝΟΡΒΥΓΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΩΝ ΔΙΑΦΟΡΟΝ ΚΡΑΤΩΝ ΑΣΕΙΑΣ ΚΕ ΕΒΡΟΠΗΣ<<

[η ρακένδυτη κυρία είναι η ΕΛΛΑΔΑ, για όσους δεν ξέρουν από Μποστ]

9/2/2026
Και για τους περίφημους Chakachas, με την τραγουδίστρια Kari Kenton, θα διαβάσεις στο «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025 – σελ.24], καθώς υπάρχουν αναφορές στις παρουσίες τους στην Αθήνα, στην αρχή των σίξτις, στις ελληνικές latin jazz ηχογραφήσεις τους (άκου στα σχόλια) και άλλα διάφορα.

Η latin jazz έδινε κι έπαιρνε εκείνη την εποχή στην Αθήνα και πάμπολλα ξένα ονόματα μας επισκέπτονταν δίνοντας τα φώτα τους και στους έλληνες συνθέτες και τραγουδοποιούς. Υπάρχουν λεπτομέρειες για όλα αυτά στο βιβλίο...

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ιδιωτικές ηχογραφήσεις

Το “Private Recordings” [Intuition / AN Music, 2025] είναι ένα γερμανο-αυστριακό 2CD με ιδιωτικές ηχογραφήσεις τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, τα οποία ερμηνεύονται βασικά από τον ίδιον. Μεταφράζουμε από το δίγλωσσο (αγγλικά / γερμανικά) ένθετο το κείμενο του Αστέρη Κούτουλα, που είναι ο παραγωγός του άλμπουμ: 

«Το “Private Recordings” περιλαμβάνει 43 ηχογραφήσεις τού Μίκη Θεοδωράκη, οι περισσότερες από τις οποίες συνέβησαν στις 24 Ιουλίου 1979 και στις 27 Δεκεμβρίου 1983, στο σπίτι του στην παραθαλάσσια πόλη Βραχάτι. Αποτυπωμένες σε ταινίες ή κασέτες, αυτές οι ηχογραφήσεις καταγράφουν επίσης τους ήχους του περιβάλλοντος: κύματα που σκάνε, τζιτζίκια που κελαηδούν, τηλέφωνα που χτυπούν, άνεμος που φυσάει, φωνές κοντά και μακριά, και γαβγίσματα σκύλων. Αρχικά, οι ηχογραφήσεις προορίζονταν ως προσχέδια, για πρεμιέρες συναυλιών και παραγωγές δίσκων LP/CD. Σε αυτές τις ακατέργαστες εκδόσεις –όπου ο Θεοδωράκης τραγουδάει και παίζει πιάνο– στόχος ήταν να μεταφερθεί το μουσικό σχήμα και ο συναισθηματικός τόνος των τραγουδιών στους τραγουδιστές και τους μουσικούς. Η μόνη εξαίρεση είναι το κομμάτι “Work shift (Vardia)”, όπου ο Γιώργος Νταλάρας αναλαμβάνει τα φωνητικά κατά τη διάρκεια μιας πρόβας, προσθέτοντας ένα μοναδικό χρώμα στην ηχογράφηση. Σε έξι από τις ηχογραφήσεις συμμετέχει ο Λάκης Καρνέζης, ένας από τους σημαντικότερους σολίστ του Θεοδωράκη και ένας από τους σπουδαιότερους έλληνες μπουζουξήδες, ο οποίος συνέβαλε επίσης στην αρχική ηχογράφηση του 1964 του εμβληματικού σάουντρακ του Ζορμπά. Είναι βαθιά συγκινητικό να παρακολουθώ τον μουσικό διάλογο μεταξύ Θεοδωράκη και Καρνέζη. Το 1985, έπεσα πάνω σε αυτές τις ηχογραφήσεις, τυχαία, κατά την αρχική μου έρευνα γύρω από τον κατάλογο έργων του Θεοδωράκη. Αν και δεν προορίζονταν ποτέ για κυκλοφορία, η αυθεντικότητα και το συναισθηματικό τους βάθος με συγκίνησαν τόσο βαθιά που τις μοιράστηκα με τον θεατρικό σκηνοθέτη Alexander Stillmark. Με τη ρητή έγκριση του Θεοδωράκη, ο Stillmark χρησιμοποίησε το υλικό, το 1987, ως μουσική επένδυση για τη σκηνική διασκευή του “Woyzeck” του Georg Büchner. Μέρος των “Ιδιωτικών Ηχογραφήσεων” κυκλοφόρησε το 2010 ως συμπλήρωμα CD στη φωτο-βιογραφία “Mikis Theodorakis-A Life in Pictures”. Τώρα, με την ευκαιρία της εκατονταετηρίδας του συνθέτη, το πλήρες σετ είναι διαθέσιμο στο κοινό – συμπεριλαμβανομένων 19 ακυκλοφόρητων ηχογραφήσεων, καθώς και δύο τραγουδιών του Θεοδωράκη σε παγκόσμια πρεμιέρα: “Bare feet (Podia gymna)” και “The house (To spiti)”. Οι “Ιδιωτικές Ηχογραφήσεις” είναι καλλιτεχνικές χρονοκάψουλες. Προσφέρουν σπάνιες γνώσεις για τη δημιουργική διαδικασία ενός συνθέτη, το έργο του οποίου και το ανθρωπιστικό όραμά του έχουν διαμορφώσει γενιές».

Αν και όλα αυτά είναι απολύτως κατατοπιστικά τού τι ακούμε σ’ αυτά τα δύο CD, θα πρέπει, οπωσδήποτε, να συμπληρωθεί πως από τα 24 τραγούδια του πρώτου CD τα 19 έχουν στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου, δύο εμφανίζονται ως «άγνωστα» ενώ από ένα ανήκουν στους Δημήτρη Κεσίσογλου, Μάνο Ελευθερίου και Τάσο Λειβαδίτη. Όσον αφορά τα 19 τραγούδια του δεύτερου CD τα 11 ανήκουν, στιχουργικά στον Λ. Παπαδόπουλο, τα 3 στον Γιάννη Θεοδωράκη, τα 2 στον Μίκη Θεοδωράκη και από 1 στους Τάσο Λειβαδίτη, Κώστα Χατζόπουλο και Δημήτρη Κεσίσογλου.
Αρκετό από το υλικό που ακούμε εδώ είναι γνωστό – μέσα από τη δισκογραφία του συνθέτη. Βασικά αναφέρομαι σε κομμάτια από τους δίσκους «Σερενάτες» [Minos, 1998] και «Ερημιά» [Legend Recordings, 2006], μα και από άλλους όπως π.χ. τους «Πολιτεία Γ» [Philips, 1994], «Τσιτσάνης, Θεοδωράκης, Κόκοτας» [Minos, 1985], «Χαιρετισμοί» [Minos, 1982], «Ο Ασυμβίβαστος» [Zodiac, 1979] κ.λπ. Διάφορα από αυτά τα τραγούδια έχουν μικροδιαφορές, ή και μεγαλύτερες, στις πιο γνωστές εκτελέσεις τους, αλλού έχουμε γνωστές μελωδίες με διαφορετικούς στίχους από τους δισκογραφημένους και γενικώς το υλικό προσφέρεται για μελέτη, σε σχέση με τη δημιουργική πορεία του Θεοδωράκη (και τη συνεργασία του με τον Παπαδόπουλο βασικά), μα και για απόλαυση (γιατί όχι;), καθώς διάφορες εκτελέσεις από εδώ (“Isuna parapono”, “Courage”, “Strefi”, “The sorcerers”, “Salt”, “Someday they will come and tell you” και άλλες ακόμη) ακούγονται στ’ αυτιά μου «ιδανικές», υπό την έννοια πως το σχήμα πιάνο-φωνή βγάζει μια διαφορετική δύναμη – από εκείνη την ραφιναρισμένη και τεχνικώς άρτια εκδοχή των επίσημων εγγραφών στα στούντιο.
Μια γενική παρατήρηση μόνο. Η Μαρία Φαραντούρη, που έχει πει, «επισήμως», διάφορα απ’ αυτά τα τραγούδια που ακούγονται στις “Private Recordings” (ισχύει και με τους άλλους τραγουδιστές φυσικά αυτό) είναι ολοφάνερο πως ερμήνευσε κάτω από γενικότερη τεχνική καθοδήγηση του Θεοδωράκη, επί ύφους, απόδοσης στίχων κ.λπ., κάτι που μπορεί να το υποπτεύεσαι χοντρικώς, αλλά εδώ έχεις τη δυνατότητα να του ακούσεις ξεκάθαρα.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ το νέο άλμπουμ του έχει τίτλο «Τίποτα»

Το πιο νέο άλμπουμ του Αντώνη Λιβιεράτου, που έχει τίτλο «Τίποτα» [Same Difference Music, 2025], με αφήνει κάπως μετέωρο. Προσπαθώ να εντοπίσω ποιος είναι ο λόγος και μάλλον τον βρίσκω και τον αποδίδω στο στιχουργικό και λεκτικό κομμάτι του.

Οι μουσικές που γράφει ο Λιβιεράτος, και με τις οποίες καταγίνεται δεκαετίες τώρα, είναι από τη φύση τους πλουραλιστικές. Θέλω να πω πως εμπεριέχουν και τον λόγο εκτός από το μέλος –εκείνο το λόγο και το νόημά του, που κατακρατεί κάθε ακροατής– και κάθε περαιτέρω λεκτικό υποστύλωμά τους θα πρέπει να γίνεται με μεγάλη φειδώ και προσοχή. Αν μιλάμε για τραγούδια ή σχεδόν τραγούδια, όπως το «Κάτω απ’ την άσφαλτο», τότε ok. Είναι συμβατή θέλω να πω αυτή η τραγουδοποιία με την πορεία του Λιβιεράτου, αλλά κομμάτια σαν το 14λεπτο «Η σουίτα του ταξιδιώτη», με το εκτεταμένο spoken word, δεν λειτουργούν. Όπως δεν λειτουργεί και το αποστασιοποιημένο «Τίποτα», ενώ κάπως καλύτερα είναι τα πράγματα με το «Κράτησε πολύ».
Νομίζω πως με αυτά τα δύο tracks (με λόγια), τα «Κάτω απ’ την άσφαλτο» και «Κράτησε πολύ», στην αρχή και το τέλος του CD, τα πράγματα θα ήταν πολύ καλύτερα, συνολικά – ενώ τώρα, το «Τίποτα», κυλάει με σκαμπανεβάσματα.
Σε κάθε περίπτωση οι «σκέτες» μουσικές λειτουργούν καλύτερα εδώ, και tracks σαν τα «Πέντε επί τρία» (πάρα πολύ καλό), «Ταλαντώσεις χαμηλής συχνότητας» και «Στο τέλος» αποτελούν τις πιο αξιομνημόνευτες στιγμές του δίσκου.
Να πούμε, τέλος, πως ο Αντώνης Λιβιεράτος είναι υπεύθυνος για τις μουσικές, τα λόγια και σχεδόν για όλα τα όργανα που ακούγονται στο «Τίποτα», με τις περιστασιακές παρουσίες των Μανώλη Αγγελάκη, Άκη Μπογιατζή και Γιάννη Νικολάου να προσθέτουν (με κιθάρες, φωνές και field recordings) επιπλέον «πινελιές».
Επαφή: https://antonislivieratos.bandcamp.com/album/--6