το ACID FOLK και το FOLK ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ λίστες

Το acid folk ή ψυχεδελικό folk είναι λίγο… μυστήριο σαν όρος, αν και χρήζει ιδιαίτερης σημασίας σε όσους την ψάχνουν με το folk παρελθόν. Παρότι ψυχεδελικά folk συγκροτήματα υπήρξαν πολλά, όπως τα πασίγνωστα αγγλικά Incredible String Band και Fairport Convention, στην πράξη ελάχιστες φορές θα δούμε να τα αποκαλούν έτσι (οι έμποροι, οι συλλέκτες, τα forum και τα δημοπρατήρια στο internet κ.λπ.). Στην πράξη, κάτω απ’ αυτή την ταμπέλα, που έχει ένα νόημα (κυρίως… όπως το αντιλαμβάνεται ο καθείς!) μπαίνουν πιο άγνωστα ονόματα και πολλοί… loner folk τραγουδοποιοί. Εγγλέζοι και Αμερικανοί κυρίως. Αν και όχι πάντα…

Πολλά απ’ αυτά τα άλμπουμ είναι σπάνια και πανάκριβα στις πρωτότυπες εκδόσεις τους. Έτσι η φήμη πολλών τέτοιων καλλιτεχνών εξαπλώνεται, συχνά, κατά τύχη. Μπορεί κάποιο κομμάτι ενός ή μιας loner folk τραγουδοποιού να διασκευαστεί από ένα σημερινό όνομα, μπορεί κάποιος δίσκος να επανεκδοθεί, μπορεί κάποιο LP να πουληθεί σε υψηλή τιμή στο eBay με αποτέλεσμα να κινηθεί ένα ενδιαφέρον… Γενικώς είναι κάπως υποχθόνια η εξάπλωση της φήμης των acid folk καλλιτεχνών και αυτό προσδίδει στην ομάδα αυτή ένα ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Εδώ η συνέχεια…

http://www.lifo.gr/articles/music_articles/87258

Η ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ten billion light years from anyone…

Στις αρχές του έτους η αμερικανική εταιρία ItsAboutMusic.com, από την Phoenixville της Pennsylvania, έδωσε ένα CD με 23 ανέκδοτα κομμάτια (κανονικά και alternative versions) του Dino Valenti (1937-1994), ενός αναγνωρισμένου τραγουδοποιού των sixties, συνθέτη του ύμνου “Get together” (Ειρήνη πάσι. Και τω Πνεύματί σου. Τας κεφαλάς υμών τη Αγάπη κλίνομεν.) που απέδωσαν οι Kingston Trio, Jefferson Airplane, Youngbloods, H.P. Lovecraft κ.ά., φίλου των Quicksilver Messenger Service, με τους οποίους τραγουδούσε ήδη από το ’65, για να γίνει κανονικό μέλος πέντε χρόνια αργότερα (την εποχή του “Fresh air” – τι τραγούδι!) και έως το 1975. Ο Valenti, που ηχογράφησε ένα μόνο (εξαιρετικό) προσωπικό LP όσο ζούσε κάτω από το όνομα Dino Valente, στην Epic το 1968, περικλείει κάτι (πολύ) από το μύθο της δεκαετίας του ’60, με αποτέλεσμα κάθε ανέκδοτη ηχογράφησή του να αποτελεί, ασυζητητί, γεγονός. Όπως γεγονός είναι κι η προσφορά του υλικού τής ItsAboutMusic.com σε 2LP από την ελληνική Missing Vinyl πριν από λίγες μέρες, υπό τον τίτλο “Get Together …the lost recordings”. Ηχογραφήσεις, λοιπόν, της περιόδου 1964-1970, οι οποίες έφθασαν εντελώς τυχαίως στα χέρια τού γιού τού Valenti, Joli Valenti Powers, πριν κάποιο καιρό και που επιβεβαιώνουν την υψηλή θέση εκείνου του ανθρώπου στη folk, acid-folk και acid-rock τραγουδοποιία της εποχής.Παρότι στις ταινίες που βρέθηκαν δεν υπήρχε κανένας σοβαρός υπομνηματισμός (από πότε προέρχονται οι εγγραφές, που συνέβησαν, ποιοι μουσικοί συνέπραξαν – σε όσες συνέπραξαν) εντούτοις, ακούγοντάς τες κάποιος μπορεί, μέσες-άκρες, να υποθέσει κάτι παραπάνω, εξειδικεύοντας κάπως εκείνο το… ’64-’70. Έτσι, λοιπόν, έχουμε εδώ τραγούδια με σκέτη κιθάρα, που λογικώς αφορούν στην πρώτη περίοδο δράσης του Valenti (ίσως όχι τόσο παλαιά, από την εποχή που συνέπραττε με τον Bob Dylan και τον Fred Neil στο Café Wha? του Greenwich Village, αλλά πάντως γραμμένα πριν το ’65, όταν βρισκόταν πια στη Δυτική Ακτή), άλλα ακουστικά τω όντι, αλλά κάπως παράξενα που παραπέμπουν στις μέρες του άλμπουμ “Dino Valente” (με κάτι σαν reverb στην κιθάρα και με τη φωνή ν’ ακούγεται σαν να είναι περασμένη μέσα από ένα ελαφρύ echo) και άλλα με κανονική rock ορχήστρα (αρκούντως ψυχεδελική), που θυμίζουν, εντόνως κάποιες φορές, τις μέρες των Quicksilver Messenger Service.
Το ύφος του Valenti είναι μοναδικό. Τραγούδια ουσίας που περιστρέφονται γύρω από τις σχέσεις (ερωτικές ή άλλες), τη φιλία, την ανάγκη για ειρήνη, την περιπλάνηση, την μποέμικη σκέψη και ζωή, και όλα τούτα μέσα από μιαν ανθρώπινη, ατίθαση ματιά που συναρπάζει. Ας πούμε, στην πρώτη πλευρά, προξενεί εντύπωση ο τρόπος που ερμηνεύει το “Get together”, ένα τραγούδι που, ίσως, το αποδίδει εδώ πριν από οποιονδήποτε άλλον (ακόμη και από τους Kingston Trio, που το ηχογράφησαν τον Μάρτιο του ’64), αφήνοντάς σε άναυδο την ίδιαν ώρα με το, πέραν πάσης περιγραφής, ψυχεδελικό αριστούργημα “Ain’t that a shame” (από το ρεπερτόριο των Quicksilver). Στη δεύτερη πλευρά το folk-psych gem “County fair” είναι επίσης… εκτός πραγματικότητας. Ένα σπάνιας συναισθηματικής δύναμης τραγούδι, ελεύθερης συνοδείας και αφήγησης από ’κείνα που – όπως λέμε – δεν γράφονται πια. Στην ίδια πλευρά και η version στο “I’ll try something new” (1962) του Smokey Robinson (The Miracles – Motown), που δείχνει, συν τοις άλλοις, και τη σημασία της μαύρης popular τραγουδοποιίας στη διαμόρφωση της folk και rock βάσης στο δεύτερο μισό των sixties. Στην τρίτη πλευρά το τραγούδι που ξεχωρίζει είναι η μπαλάντα “The letter”, που ανακάλεσε στη μνήμη μου το (μεταγενέστερο) “I don’t want to talk about it” του Danny Whitten, το ντυλανικό “That’s how it goes”, το στοιχειωτικό, κάπως σαν παραλειπόμενο από το “Dino Valente” LP, “To the end of the world”… Εδώ και η εκδοχή στο “Midnight rider” (1970) του Greg Allman. Η Side Four ξεκινά με το καταπληκτικό dreamy-folk “Star Rider” («Δέκα δισεκατομμύρια έτη φωτός από τον οποιονδήποτε, χαμένος στον ουρανό. Ταξιδεύοντας στο άπειρο. Ονειροπόλε, κανείς δεν μπορούσε να καταλάβει…»), περιέχει το σπάνιας συναισθηματικής δύναμης όσο και παραληρηματικής ερμηνείας “Sadness of my mind”, κλείνει με το “So close to you”, μία αιθέρια μπαλάντα… fresh air από τον Πασιφικό.
Εντός του άλμπουμ, πάνω από το κείμενο του Joli Valenti Powers, αναγράφεται: “This selection of songs may someday be considered the greatest folk album ever recorded”.
Είναι αλήθεια!! Απίστευτα τραγούδια!!

ACID MOTHERS TEMPLE electric heavyland

Η απίστευτα περιπλεγμένη 15ετής ιστορία των Ιαπώνων Acid Mothers Temple και βεβαίως του ιδρυτή τους, κιθαρίστα Kawabata Makoto δρα αποθαρρυντικώ τω τρόπω, στην προσπάθεια να «περιοριστεί», μέσα σε κάποια λογικά πλαίσια δηλαδή, η λαβυρινθώδης (heavy cosmic improvised λένε όσοι θέλουν να ξεμπερδεύουν με τρεις λέξεις) δισκογραφική τους παρουσία. Με άξονα πέντε CD τους, για τα οποία θα πω λίγα λόγια, θα επιχειρήσω το... ακατόρθωτο. (Ok, δεν είμαι ο μόνος). Από την εποχή των Πυθαγορείων (το πάμε πολύ πίσω, αλλά δεν πειράζει) η μουσική και όσοι... συναναστρέφονταν μαζί της, αποτελούσαν το πιο ισχυρό κομμάτι ενός μηχανισμού να κατανοηθεί η γήινη και κατ’ επέκταση η συμπαντική πορεία, μέσα από διαδικασίες μελέτης και άσκησης, που στόχευαν στην απελευθέρωση του σώματος από τις διάφορες φυσικές εξαρτήσεις και βεβαίως στην ανάταση του πνεύματος, με την ταυτόχρονη προβολή του επάνω στο καθημερινό αιτούμενο. Στην εύρεση δηλαδή των απαντήσεων που να καθιστούν βεβαία τη θεωρία. Αναπτύχθηκαν έτσι κάποιοι μυστικοί κώδικες, ένα σύστημα σύνθεσης πραγμάτων και καταστάσεων, εντός του οποίου η τέχνη των ήχων είχε έναν πολύ σημαντικό ρόλο (και ως άμεση εφαρμογή της φυσικής των αριθμών), στην κατανόηση των νόμων της δημιουργίας. Από ’κει, από τους Πυθαγορείους δηλαδή, φαίνεται πως ξεκινούνε όλα – όχι τυχαίως ο Sun Ra, ιδρυτής μιας εκ των των σημαντικοτέρων μουσικών κολεκτίβων του 20ου αιώνα, στο εξώφυλλο τού “The Heliocentric Worlds of, Vol.2”, έβαλε τη δική του φωτογραφία στο κέντρο μιας εξάδας προσώπων, δίπλα σ’ εκείνη του Πυθαγόρα. Βεβαίως, όλες οι «ανάλογες» μυστικές φιλοσοφικο-θρησκευτικές σχολές ή στάσεις που εμφανίστηκαν στην ιστορική πορεία, από εκείνη του Ερμή Του Τρισμέγιστου, μέχρι της Μαντάμ Μπλαβάτσκυ, του Γκουρντζίεβ και του Harry Smith (για όλες, ο Sun Ra, είχε έναν καλό λόγο...), έπαιξαν το δικό τους αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας γενικότερης αντίληψης πως η μουσική, εν τέλει, ο ήχος καλύτερα, είναι κάτι πολύ περισσότερο απ’ ό,τι απλώς ακούμε. Μπορεί, λοιπόν, στο χώρο της αφροαμερικανικής κουλτούρας η Arkestra να υπήρξε το πιο διάσημο «κλειστό» σύστημα μουσικού-φιλοσοφικού στοχασμού, όμως και στο χώρο του rock, υπήρξαν σε μικρότερο βαθμό, ανάλογες τάσεις που διαμόρφωσαν ένα σύστημα από πιστεύω, ίσως όχι τόσο καλώς «πληροφορημένο», αλλά πάντως με σημαντική παρουσία, κάποιες φορές, μέσα στα πλαίσια της κουλτούρας των νέων. Να θυμηθούμε τους Magma, τους Gong και κυρίως τους Ya Ho Wa 13 του Father Yod, μία hippie μυστικιστική, μουσική ομάδα από την Καλιφόρνια με μεγάλη δραστηριότητα στα seventies (κοντά της ήταν κάποτε και ο Sky Saxon), τα μέλη της οποίας διδάσκονταν παλαιές πρακτικές (kabbalah, tarot, λευκή μαγεία), μαζί με yoga, ασκήσεις αναπνοής και διαλογισμό. Τούτοι οι τελευταίοι φαίνεται πως απετέλεσαν ένα από τα πιο ισχυρά πρότυπα για τους Acid Mothers Temple. Aν και το συγκρότημα δημιουργήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’90 στην Osaka, εντούτοις η ιστορία μας ξεκινά αρκετά χρόνια πριν, το 1978, στις πρώτες προσπάθειες δηλαδή του Kawabata Makoto να κάνει αισθητή την παρουσία του στην ιαπωνική σκηνή μέσω της Ankoku Kakumei Kyodotai, μιας ομάδας που απαρτιζόταν (και) από μη μουσικούς, οι οποίοι χειρίζονταν, συνήθως, αυτοσχέδια όργανα. Το ηχητικό αποτέλεσμα καταγράφηκε τότε σε ορισμένες κασέτες, για τις οποίες όσοι τις έχουν ακούσει μιλούν για κάποιο είδος freaky ηλεκτρονικού rock, σαν έναν φανταστικό συνδυασμό δηλαδή Deep Purple, Karlheinz Stockhausen, Amon Düül και Red Crayola. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και μέχρι τουλάχιστον το 1987, ο Makoto θα πρωτοστατήσει στη ίδρυση διαφόρων σχηματισμών (Baroque Bordello, Mura, Seiri, Enkei, Suiso, Erochika...) χτίζοντας στην ουσία τις βασικές διαστάσεις του ήχου των Acid Mothers Temple, έτσι όπως εμείς θα τον γνωρίζαμε λίγα χρόνια αργότερα. Χονδρικώς, την εξαετία 1987-92, και βάσει όσων διαβάζω στο ημερολόγιο της μπάντας (www.acidmothers.com), o Makoto θα ασχοληθεί με τον «ελεύθερο αυτοσχεδιασμό», αναπτύσσοντας συγχρόνως τις κοινοβιακές ιδέες και πρακτικές του, όντας μέσα σε διάφορες κομμούνες. Προς το 1995 όλη αυτή η καταβύθιση θα πάρει σχήμα μέσω των Acid Mothers Temple, ενός γκρουπ που ξεπήδησε μέσα από μία ευρύτερη ομάδα φίλων (Soul Collective) αποτελούμενη από αγρότες, ψαράδες, αλλά και χορευτές, μουσικούς κ.λπ. και το οποίο γκρουπ έμελε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας νέας ηλεκτρικής αυτοσχεδιαστικής, με την πληθωρική του παρουσία σε events και ηχογραφήσεις.
Λειτουργώντας ως κολεκτίβα, με τους δικούς τoυς, βεβαίως, όρους, οι Acid Mothers αρχίζουν να ηχογραφούν σωρηδόν, στα πρότυπα της Αrkestra δηλαδή, φθάνοντας να έχουν μέσα σε μια 15ετία «άπειρη» δισκογραφία – αδύνατον, ήδη, να καταγραφεί πλήρως. CD, CD-R, δίσκοι βινυλίου, κασέτες και βεβαίως δεκάδες συμμετοχές σε συλλογές, σχεδόν πάντα με πρωτότυπο υλικό, που βλέπουν το φως σε διάφορες χώρες στον κόσμο (από την Φινλανδία έως τις ΗΠΑ και από τον Καναδά έως την Γαλλία, την Νορβηγία και την Πολωνία) φτιάχνουν έναν ζωντανό σημερινό μύθο, που βρίσκεται πάντα σε πλήρη ανάπτυξη. Ένα άλλο χαρακτηριστικό τους, ή μάλλον χαρακτηριστικό του Makoto, έχει να κάνει με τα κατά καιρούς παράλληλα projects που ο ίδιος οδηγεί (Μothers of Invasion, Acid Mothers Temple SWR, Acid Mothers Afrirampo, Acid Mothers Gong, Acid Mothers & The Pink Ladies Blues, Acid Mothers Temple & the Incredible Strange Band, Acid Mothers Guru Guru... λόγω Mani Neumeier, MMMH! κ.ά.) και τα οποία περιπλέκουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Ένας παρατηρητικός αναγνώστης θα διαπιστώσει αμέσως τον τρόπο που σκέφτεται μουσικώς ο Makoto και πώς αποδίδει φόρους τιμής σε μουσικούς και συγκροτήματα, τα οποία έχει μελετήσει (Τhe Mothers of Invention, Ash Ra Tempel, Gong, Pink Floyd – ή μήπως Pink Fairies; – Jimi Hendrix, Black Sabbath, King Crimson...). Aκριβώς γι’ αυτό το λόγο δεν θα… λυπηθώ κι εγώ να πω ονόματα.
Μία τυπική επαφή μαζί τους θα σήμαινε ας πούμε την ακρόαση 2-3 άλμπουμ τους, φερ’ ειπείν του παρθενικού “Acid Mothers Temple & The Melting Paraiso U.F.O.” [PSF, 1997], του “Pataphysical Freak Out Mu!” [PSF, 1999] ή του “La Novia” [Eclipse] με τον ολοκληρωτικό αυτοσχεδιασμό επάνω σ’ έναν παραδοσιακό σκοπό της Οσιτανίας (Νότια Γαλλία), ενώ από την προσωπική δισκογραφία του Makoto θα μπορούσα να προτείνω (έτσι ως σταγόνα) ακόμη και το kraut “Infinite Love” [Ochre, 2002], για το οποίο και θα γράψω παρακάτω λίγα λόγια.
Τα επόμενα άλμπουμ, λοιπόν, φανερώνουν οπωσδήποτε την ηχητική πολυδιάσπαση των Acid Mothers Temple, ευρισκόμενα όλα μέσα στη «λογική» του συγκροτήματος, δίχως, εννοείται, να την εξαντλούν. Αξίζει ν’ ακούσουμε... Acid Mothers Temple & The Melting Paraiso U.F.O. – Electric Heavyland – CAN. alien8recordings ALIENCD34 – 2002
Για το εναρκτήριο track “Atomic rotary grinding god” τρία άλμπουμ φαίνεται να το επικαθορίζουν, το ένα πάνω στο άλλο. Το πρώτο των Γερμανών Ash Ra Tempel είναι το πιο βαθύ. Μετά, ως αρχικό υπόστρωμα, τα free form/freak-out μέρη των Red Crayola από το “The Parable of Arable Land” και τέλος μία... λεπτή κρούστα αναλογικών ηλεκτρονικών από το “Messe Pour Le Temps Present” των Pierre Henry και Michel Colombier. Προσθέστε μόνο 40 καντάρια ζούρλας... Στο “Loved and confused” φιλοξενείται περαιτέρω ο Jimi Hendrix – αν κι εδώ τα οξύτονα φωνητικά της Cotton Casino είναι όλα τα λεφτά. Στο έσχατο “Phantom of galactic magnum” η ηλεκτρική improv παράνοια αγγίζει τα όριά της – «και συ γιατι ποιος ξέρει παράγγειλες λικέρ/ και μένα στην καρδιά μου 16 κομπρεσέρ...», όπως είχε γράψει (για άλλο λόγο) κάποτε κι ο Ρασούλης. Η line-up: Cotton Casino φωνητικά, σύνθια, Tsuyama Atsushi μπάσο, Higashi Hiroshi σύνθια, Koizumi Hajime ντραμς, Kawabata Makoto κιθάρες. Acid Mothers Temple & The Melting Paraiso U.F.O. – Mantra of Love – CAN. alien8recordings ALIENCD44 – 2004
Ηχογραφημένο στην Nagoya και την Osaka το “Mantra of Love” αποτελεί μία αγνή επίδειξη βιρτουοζιτέ – εδώ, από ένα σχήμα που μοιάζει να έρχεται από τον... δικό μας πλανήτη. Αποδεικνύεται δηλαδή ότι οι Acid Mothers δεν είναι τίποτα απονενοημένοι μετα-hippies που βαράνε δίχως στόχο, αλλά μία ρεαλιστική μπάντα που γνωρίζει απολύτως τα μυστικά του χασίματος και η οποία ξέρει όχι απλώς να αναπαράγει, αλλά και να δημιουργεί πρωτότυπα ψυχεδελικά ρίγη. Και τα δύο θέματα που καταγράφονται εδώ, ιδίως όμως το 30λεπτο “La le lo” (επίσης βασισμένο, κατ’ αναλογίαν με το “La Novia”, σ’ έναν παραδοσιακό σκοπό της Οσιτανίας) είναι εκτός σειράς. Άπιαστη, heavy psychedelia με cosmic φωνητικά από την Cotton Casino, που θα ζήλευαν οι καλύτεροι Pink Floyd. Ή μάλλον τα γκρουπ της γερμανικής Pilz, οι Popol Vuh και οι Emtidi. Acid Mothers Temple / The Cosmic Inferno – Demons from Nipples – POL. vivo 015CD – 2005
Πρόκειται για ένα από τα παράλληλα project του Makoto (τά ’παμε λίγο πριν). Επί της ουσίας αναφέρομαι στη συνεργασία δύο μελών των Acid Mothers (Higashi Hiroshi ηλεκτρονικά, Kawabata Makoto κιθάρες) με τους τρεις Cosmic Inferno (Tabata Mitsuru μπάσο, φωνή, Shimura Koji ντραμς, Okano Futoshi ντραμς) και του παίκτη του κέλτικου ασκού James Annis. Το σχήμα, αν και δημιουργήθηκε μέσα στο 2005, έχει προλάβει να ηχογραφήσει κάμποσα άλμπουμ. (Ένα έχει τίτλο “Starless and Bible Black Sabbath” – σαφή τα υπονοούμενα). Στο “Demons from Nipples” το αποτέλεσμα προσεγγίζει περισσότερο εκείνο του “Electric Heavyland”, κυρίως στη λογική ανάπτυξης των αυτοσχεδιασμών και όχι ακριβώς στην «χεντριξ-ότητα», η οποία, στην περίπτωσή μας, σπάει κάπως λόγω των κυρίαρχων ηλεκτρονισμών. Το όλον πράγμα θυμίζει κάτι από το heavy kraut παραλήρημα των Ash Ra Tempel στο “Seven Up, αν και, όπως αντιλαμβάνεστε, το άθροισμα στην περίπτωσή μας είναι κατά τι... μεγατόνους βαρύτερο. Kawabata Makoto – Your Voice from the Moon – POL. vivo 018CD – 2005
Έτερο κεφάλαιο στην πορεία των Acid Mothers τα προσωπικά σχέδια του Makoto, τα οποία είναι ουκ ολίγα. Ένα απ’ αυτά έχει τίτλο “Your Voice from the Moon”, υπότιτλο “Musique Cosmique Electro-Acoustique.2” και κυκλοφόρησε το 2005 στην πολωνική εταιρία vivo. Κατ’ αρχάς ό,τι ακούγεται εδώ προέρχεται από συνθετητές, αναπτυσσόμενο μέσα από μεγάλες φόρμες. Το πρώτο κομμάτι που έχει τίτλο “Planet crazy diamond” και διαρκεί 21:29 ανταποκρίνεται σε μία κλασική sixties electro αισθητική τύπου Morton Subotnick. To “Love on the galactic railroad” (19:23) ξεκινά με κάπως relaxed διαθέσεις (oι Popol Vuh θα μπορούσε να ήταν μία αναφορά), για να εξελιχθεί μετά τη μέση προς ένα περισσότερο concrete ύφος, κατά τα πρότυπα της γαλλικής σχολής. Το τρίτο και τελευταίο κομμάτι, το “Your voice from the moon” (33:52) είναι το πιο cosmic, με ανεπαίσθητη εξέλιξη κοντά στην αισθητική των πρώιμων Tangerine Dream (“Zeit”). «Φεύγεις» αδιάβαστος... Kawabata Makoto – Infinite Love – UK. Ochre OCH031LCD – rec. 1/2002
Η avant-garde, fully improvised ψυχεδέλεια στην Ιαπωνία φαίνεται να έχει ήδη από τη δεκαετία του ’90, ένα και μόνον όνομα “Acid Mothers Temple”. Η κολεκτίβα του κιθαρίστα Kawabata Makoto μοιάζει υπεύθυνη για το πιο άγριο, απροσδιόριστο και γεμάτο εκπλήξεις ηχητικό μωσαϊκό, που μας ήρθε από την Άπω Ανατολή την τελευταία 15ετία - μια πρόσμειξη βιομηχανικού θορύβου, ζεν διαλογισμού, φρικαρισμένου acid rock και ιαπωνικού folk, που σε ουκ ολίγες περιπτώσεις είναι συναρπαστική. Kraut, άνευ αμφισβήτησης, το “Infinite Love” του Kawabata περιέχει τρία μεγάλης διάρκειας θέματα (19:05, 13:30, 41:30) τα οποία ανακαλούν στη μνήμη μου, εκ νέου, το ηχοσύστημα των Tangerine Dream της περιόδου των “Alpha Centauri”, “Zeit” και “Atem” – μία προσελήνωση, ή μάλλον προς-Άρη-ξη σε αραιή ατμόσφαιρα, που διαρκεί για ώρες…

Υ.Γ. Οι Acid Mothers Temple (με την όποια μορφή τους) στην Ελλάδα. An Club το 2003(;), Bios το 2005 και κάπου αλλού πιο μετά; Κάτι θυμάμαι, από τις «ατζέντες» του Jazz & Τζαζ, αλλά δεν είμαι σίγουρος πέραν του live στο Bios (το ’05 πρέπει να ήταν – ψιλό χάος). Ακριβείς πληροφορίες, για χώρους και ημερομηνίες, θα ήταν χρήσιμες…

JACKIE LEVEN I’ve passed away from human love…

Κάτοικος Αστυπάλαιας για μιαν επταετία (1991-1997), ο Jackie Leven, έδωσε και το ελληνικό του άλμπουμ κάποια στιγμή, το “Greek Notebook” [Haunted Valley Clan, 1999] για το οποίον έγραψε στο ένθετο: «Ένα από τα ωραιότερα πράγματα που μου έτυχαν ποτέ ήταν η παραμονή μου, τους μήνες Μάιο και Σεπτέμβριο, για επτά χρόνια στο απομακρυσμένο ελληνικό νησί Αστυπάλαια. Συνολικά 14 μήνες – ένα αξιοσημείωτο κομμάτι της ζωής μου σ’ εκείνον τον τραχύ, ορεινό και έξω από την τουριστική ψυχαγωγία τόπο. Τις πολύ καθαρές μέρες, από την κορυφή της παλιάς χώρας, μπορούσες να δεις ακόμη και τη Ρόδο, 100 μίλια μακρυά. Από νωρίς το πρωί μέχρι τα απίστευτα χρυσά βράδυα, καθόμουν στο σπίτι μου σ’ ένα κορφοβούνι, που έμοιαζε περισσότερο με σπηλιά, τραγουδώντας και παίζοντας κιθάρα – με περιστασιακά διαλείμματα μυρίζοντας τα κρίνα, ή πήγαινοντας για μπάνιο, και μετά σ’ εκείνα τα καταπληκτικά μπαρ και εστιατόρια. Ηχογράφησα το υλικό, διάρκειας περίπου 40 ωρών, μέρος του οποίου θ’ ακούσετε, σ’ ένα επαγγελματικό walkman της Sony, παγώνοντας έτσι τις υπέροχες και παράξενες στιγμές, που έζησα σ’ εκείνο τον τόπο». Το άλμπουμ περιλαμβάνει 33 κομμάτια (instros και κάποια τραγούδια) συνολικού χρόνου 52:29. Πολλά από τα κομμάτια, τα οποία σε διάρκεια δεν ξεπερνούν το ένα λεπτό, μοιάζουν με σχεδιάσματα, πάνω στα οποία θα μπορούσε να πατήσουν συγκεκριμένα τραγούδια. Υπάρχουν βεβαίως και ολοκληρωμένα άσματα (όπως π.χ. το εισαγωγικό “Island one”, το “Island eighteen” ή το “Island twenty-one”), τα οποία έτσι όπως ακούγονται, τελείως «γυμνά», έξω από οποιαδήποτε επιτήδευση και με τους ήχους της φύσης πανταχού παρόντες, θυμίζουν τις μεγάλες folk στιγμές του παρελθόντος – όλο εκείνο το haunted κύκλωμα, που ξαναγράφει, τα τελευταία χρόνια, ιστορία (μέσω των ατελείωτων επανεκδόσεων).
Ο Jackie Leven γεννήθηκε κάπου στη Σκωτία το 1950. Η μουσική του διαδρομή ήταν αυτή των παιδιών της ηλικίας του· μέχρι τα τέλη των sixties δηλαδή, όταν η καριέρα του πήρε μία περισσότερο δραματική στροφή. Προσωπικό. Γνώριζα από χρόνια την ύπαρξη ενός άλμπουμ υπό τον τίτλο “Control” κάποιου John St.Field. Το άλμπουμ το είχε φτιάξει ένας Βρετανός εκεί γύρω στο ’73, αλλά έλαχε να κυκλοφορήσει μόνο στην Ισπανία(!), στην εταιρία Movieplay, δύο χρόνια αργότερα. Πληροφορίες έλεγαν πως επρόκειτο για ένα από τα κορυφαία acid- folk LP στην ιστορία της μουσικής. Το 2002 μία κορεάτικη(!) εταιρία, η Merry-Go-Round/ Beatball, επανεξέδωσε, επισήμως το “Control” σε 500 αντίτυπα βινυλίου, προσφέροντας κι ένα extra 4σέλιδο με liner notes από τον ίδιον, τον κύριο... St.Field. Τότε έμαθα για πρώτη φορά πως ο John St.Field δεν ήταν άλλος από τον Jackie Leven, ο οποίος αυτοπαρουσιαζόταν σημειώνοντας στο ένθετο: «αγαπητοί φίλοι, το “Control” είναι ένα άλμπουμ το οποίο έκανα το 1971(σ.σ. όντως;), ακολουθώντας μία σφοδρή φάση της ζωής μου – τότε που έπαιρνα LSD κάτω από διαφορετικές συνθήκες και περιστάσεις. Για να είμαι ειλικρινής, νομίζω ότι αυτό διακρίνεται στις ηχογραφήσεις, αν κι εκείνο που με ‘χτύπησε’, ακούγοντας ξανά αυτά τα τραγούδια μετά από τόσα χρόνια, είναι πόσο παρόμοιο είναι το γράψιμο εκείνου του 20χρονου παιδιού, με αυτό του σημερινού άνδρα. Χρησιμοποίησα το ψευδώνυμο John St.Field, επειδή είχα κάτι προβλήματα, τότε, με τις δυνάμεις του Νόμου και της Τάξης, νοιώθοντας την επιθυμία ν’ αλλάξω την ταυτότητά μου για λίγο. Παρά ταύτα, δεν μπορώ να συστήσω σε κανέναν σας ν’ αλλάξει τη δική του ταυτότητα παίρνοντας acid, προκειμένου να κάνει έναν τέτοιο δίσκο. Με ‘τεντώνει’ λίγο καθώς τον ακούω, αλλά παραμένει πάντα αγαπημένος μου». Τι να πεις για το “Control”; Ακούς μόνον το 11λεπτο “The problem” και αντιλαμβάνεσαι αμέσως την περιπτωσάρα τού λίγο πάνω από τα 20, τότε, Σκωτσέζου.Τα επόμενα χρόνια, όντας μέσα στο punk, o Jackie Leven δημιούργησε τους Doll by Doll, με τους οποίους έκανε πέντε άλμπουμ (τα τέσσερα βγήκαν κανονικά) στο διάστημα 1979-1982, συνδυάζοντας τις acid-folk «συνταγές» του παρελθόντος με τις punky αναφορές. Άλλη ιστορία…
Τα άλμπουμ του Jackie Leven, εδώ και μια 15ετία, αποτελούν παραγωγές της λονδρέζικης Cooking Vinyl κι έχω γράψει γι’ αυτά (άλλη μία φορά στο blog, αλλά και στο Jazz & Τζαζ). Η πιο πρόσφατη έκδοση που έπεσε στα χέρια μου και τον αφορά είναι ένα διπλό CD, υπό τον τίτλο “The Haunted Year/ Spring” (2009) και στο οποίο ανθολογούνται τα μάλλον δυσεύρετα “Man Bleeds In Glasgow” και “Greetings from Milford”, τα οποία είχαν πρωτοκυκλοφορήσει από το fan club του το 1999 και το 2002 αντιστοίχως. Ηχογραφημένο ζωντανά, κάπου στο Λονδίνο τον Σεπτέμβριο του ’98, το πρώτο μάς παρουσιάζει τον Jackie Leven με το τότε συγκρότημά του, τους Celtic Soulmen (Michael Cosgrave πλήκτρα, Steafan Hannigan uillean pipes, κρουστά, ο Leven παίζει κιθάρες, κρουστά και τραγουδά) σ’ ένα σύνολο δικών του συνθέσεων, μέσα από τις οποίες φεγγοβολεί το 10λεπτο στοιχειωμένο “Glenarm/ Burning the box of beautiful things” (κομματάρα!). Το “Greetings from Milford”, κι αυτό «ζωντανό» από το club Milford Social του Leicester (12/2001), το υπογράφουν ο Jackie Leven και οι The Stornoway Girls (Kevin Hewick ηλεκτρική κιθάρα, μπάσο, Dan Britton μπάσο, ακουστική & ηλεκτρική κιθάρα, φυσαρμόνικα, Lee Allatson ντραμς), με τη μόνη διαφορά ότι το ρεπερτόριο, τώρα, αποτελείται κυρίως από διασκευές – τραγούδια καλλιτεχνών που σημάδεψαν την καριέρα του σκωτσέζου songwriter. Τα “She belongs to me” (Bob Dylan), “Pale blue eyes” (Lou Reed), “Waiting for my man” (Lou Reed), “Madam George” (Van Morisson) και “Who is he and what is he to you?” (Bill Withers) αποδίδονται περίφημα από μιαν ομάδα μουσικών, που ξέρει να βγάζει «ατμόσφαιρα», παίζοντας ταυτοχρόνως με τις εντάσεις (και τα πάθη). Στη διάθεσή μου, όμως, υπάρχει και το… προτελευταίο κανονικό άλμπουμ του Jackie Leven, που κυκλοφόρησε πρόπερσι από την Cooking Vinyl, υπό τον τίτλο “Lovers At the Gun Club”. (Το πιο πρόσφατο έχει τίτλο “Gothic Road”, είναι του 2010, αλλά δεν το έχω ακούσει). Παρότι φαίνεται για live, είναι γραμμένο σε στούντιο, κάπου στην Ουαλία, και περιέχει, βασικά, δικές του συνθέσεις. Μία είναι σε ποίηση Kenneth Patchen (“To whom it may concern”), ενώ το άλμπουμ «κλείνει» – παράξενο – μ’ ένα τραγούδι τού David Childers· ερμηνευμένο από τον ίδιον τον Childers, δανεισμένο όμως από ένα δικό του δίσκο. Ο Leven έχει στη διάθεσή του μία μεγάλη ομάδα οργανοπαικτών (περισσότεροι από 15) κάνοντας ένα από τα πιο «αμερικάνικα» άλμπουμ της καριέρας του. Εντάξει, υπάρχει πάντα ο Van Morrison, αλλά υπάρχει και ο Lou Reed (ο Leven δεν έκρυψε ποτέ ό,τι αγαπάει), όπως υπάρχει ο americana ύμνος “Fareham confidential”, το blues alla Tom Waits ("The dent in the fender and the wheel of fate”), το ακουστικό “Olivier blues”, το οποίο στην τεχνοτροπία είναι ίδιο... Blind Gary Davis, και ακόμη η υπνωτική αυτοβιογραφική(;) μπαλάντα “Woman in a car”, που φανερώνει απλώς ότι ο Jackie Leven είναι, και αυτός, ένας «Αμερικανός», που αψήφησε τα highlands και τα... κοχύλια του Αιγαίου, ίνα χυθεί με το… σαράβαλό του στους δρόμους μιας Αγριότερης Δύσης.

TED ALEVIZOS Άστραψεν η Ανατολή…

Μαζί με το βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα; Αν πιστέψουμε στην παροιμία, τότε στα καλλιτεχνικά 50χρονα της Joan Baez – που άλλοι τα γιόρτασαν πέρυσι και άλλοι θα τα γιορτάσουν εφέτος – θα έπρεπε, λογικώς, να βρεθούν και λίγες λέξεις για τον Έλληνα Ted Alevizos, τον άνθρωπο που στάθηκε δίπλα της στα πρώτα χρόνια της καριέρας της (1959), και με τον οποίον ηχογράφησε το πρώτο άλμπουμ με τ’ όνομά της στο εξώφυλλο. Αμ δε...
Ας πω, πάντως, απ' την αρχή πως δεν είχα κατά νου ένα άμεσο κείμενο για τον Ted Alevizos, πολλώ δε μάλλον για τα 50χρονα της Baez. Την αφορμή μού την παρείχε ένα άρθρο του Γιάννη Πετρίδη στην Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας (7/8/2009) υπό τον τίτλο «Joan Baez, 50 χρόνια τραγουδά για την κοινωνική ισότητα», το οποίον είχα διαβάσει στις καλοκαιρινές διακοπές, τον περασμένον Αύγουστο. Κατάλαβα, για άλλη μια φορά, ανεξαρτήτως από το ποιος γράφει τι – ο Γιάννης Πετρίδης, είναι ο Γιάννης Πετρίδης ok – ότι η έρευνα εις βάθος θα είναι, πάντα, κάτι που θ’ αναζητείται. Μία από τα ίδια δηλαδή, κι έξω απ’ την πόρτα... Δεν παραξενεύτηκα λοιπόν, όταν μέσα σ’ ένα κείμενο χιλίων ή και παραπάνω λέξεων, στο οποίο ανακυκλώνονταν τα γνωστά τοις πάσι, δεν βρέθηκαν ούτε δύο, έστω, για την απλή αναφορά τού ονόματος αυτού του πολύ αξιόλογου έλληνα δημιουργού, που σχετιζόταν άμεσα με το θέμα. Πρώτη φορά έγραψα για τον Ted Alevizos στο Jazz & Τζαζ τεύχος 63 (Ιούνιος 1998), στο κείμενο «Φάκελος folk στον αέρα». Λίγο καιρό πριν είχα βρει σ’ ένα παλιατζίδικο στο Μετς, πίσω από το Παναθηναϊκό Στάδιο, και τα τρία προσωπικά LP που ηχογράφησε ο Alevizos στα sixties, στις εταιρίες Tradition, Prestige και Pathways of Sound (ίσως κάποιος γνωστός ή συγγενής του να τα είχε «σκοτώσει»), συνδυάζοντας εκείνη την ανακάλυψή μου με το LP των Clancy Brothers και του Tommy Makem “The Rising of the Moon”, που είχε πρωτοκυκλοφορήσει και αυτό στην Tradition το ’59 και το οποίο είχε τότε (1998) επανεκδοθεί. Τον επόμενο μήνα ο Κώστας Αρβανίτης ανέφερε τον Ted Alevizos σ’ ένα κείμενό του στο περιοδικό ZOO (τ.10, 7-8/1998) ως έναν «πρωτοπόρο του acid», για ένα επανέλθει ο ίδιος, με περισσότερα στοιχεία, στο τεύχος 17 του ZOO (9/1999), εντάσσοντας τον Ted Alevizos στην ευρύτερη folk σκηνή της Νέας Αγγλίας. Αυτές είναι όλες κι όλες οι αναφορές που γνώριζα και γνωρίζω στην ελληνική – δεν νομίζω να υπάρχουν άλλες – και αν κάτι έρχεται να προστεθεί στα προηγούμενα, μετά από μια δεκαετία και πλέον είναι, κυρίως, η εύρεση και η ακρόαση του πολύ σπάνιου άλμπουμ Folksingers ’Round Harvard Square, που ηχογράφησαν από κοινού η Joan Baez, ο Bill Wood και ο Ted Alevizos, για λογαριασμό της εταιρίας Veritas, τον Μάιο του 1959. Ας ανακεφαλαιώσω... Με βάση ένα σύντομο βιογραφικό που υπάρχει στο οπισθόφυλλο του άλμπουμ της Tradition “Songs of Greece” (νωρίς το 1960), μαθαίνουμε πως ο Theodore “Ted” Alevizos γεννήθηκε στο Milwaukee, από γονείς που κατάγονταν από τη Νότια Πελοπόννησο. Με σπουδές στο Marquette University, στο Juilliard School of Music, αλλά και με master από το Columbia University θα διακριθεί όχι μόνο για την τενόρο φωνή του, μα και ως folk ερμηνευτής. Το 1957 τον βρίσκει προϊστάμενο στην Widener Library, στο Harvard, τη Βιβλιοθήκη δηλαδή στην οποία θ’ ανακαλύψει τη συλλογή του Greek Folklore, ανακαλώντας στη μνήμη του τραγούδια, τα οποία άκουγε, από μικρός, στο σπίτι του. Γύρω στο ’58 πρέπει να έμαθε να παίζει κιθάρα, παρουσιάζοντας αυτά ακριβώς τα ελληνικά τραγούδια στoν WBZ-TV (τηλεοπτικός σταθμός της Βοστόνης), στο Ballad Room επίσης στη Βοστόνη, στο radio show του Oscar Brand στη Νέα Υόρκη, όπως και σε διάφορα άλλα στέκια της Νέας Αγγλίας. Προφανώς, σε κάποια απ’ αυτά τα στέκια ο Alevizos γνώρισε την Joan Baez, η οποία από το 1958 ζούσε κάπου στο Belmont (προάστιο της Βοστόνης) με την οικογένειά της. Στην αυτοβιογραφία της, που έχει κυκλοφορήσει και στην ελληνική ως «Και μια φωνή να τραγουδάω» (εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1988), η Baez θυμάται:
«Ο Πήτερ (σ.σ. Robinson), ένας φίλος της οικογένειας, προσφέρθηκε να μου κάνει το μάνατζερ και κανονίσαμε μια ηχογράφηση στο κελάρι του σπιτιού ενός άλλου φίλου (σ.σ. του Stephen Fassett). Πήγα εκεί να φτιάξουμε ένα άλμπουμ με τον Μπιλ Γουντ (σ.σ. πατέρας του Chris Wood, του μπασίστα των Medeski Martin & Wood) και τον Τεντ Αλεβίζο. Ο Μπιλ ήταν μηχανικός, απόφοιτος του Χάρβαρντ, κι είχε μια εκπομπή με μουσική φολκ στο ραδιοφωνικό σταθμό του πανεπιστημίου. Ο Τεντ Αλεβίζος τραγουδούσε ελληνικά τραγούδια κι είχε ένα εκπληκτικό τέμπρο στη φωνή του· είχε σπουδάσει φωνητική κι ήταν συντηρητικός. Κυκλοφορούσε ένα κουτσομπολιό, ότι ο Τεντ είχε δοκιμάσει ένα καινούριο ναρκωτικό, το LSD, ότι είχε χάσει τελείως το μυαλό του μετά απ’ αυτό κι είχαν περάσει βδομάδες μέχρι να συνειδητοποιήσει ότι ξαναγύρισε στη γη. Τραγουδήσαμε μερικά σόλο, μερικά ντουέτα και για το φινάλε τη δική μας μοναδική και εξαιρετική διασκευή του ‘When I’m dead and buried, don’t weep after me’. Το άλμπουμ βαφτίστηκε Folksingers ’Round Harvard Square. Πολλά χρόνια αργότερα ένας παραγωγός ξαναηχογράφησε το δίσκο, τού’φτιαξε καινούριο εξώφυλλο και τον ονόμασε ‘The Best of Joan Baez” (σ.σ. αναφέρεται στο LP της Squire, που κυκλοφόρησε το 1963). Με τρόπο μαγικό κατάφερε ακόμα και τη μονοφωνική ηχογράφηση να την κάνει στερεοφωνική και διαφήμιζε το δίσκο με το σλόγκαν: ‘η πιο συναρπαστική φολκ τραγουδίστρια της Αμερικής’. Τον έβγαλε στην αγορά μόλις εγώ ετοιμαζόμουν να κυκλοφορήσω το δίσκο μου εκείνης της χρονιάς. Έπρεπε να πάμε στα δικαστήρια, για να σταματήσουμε την παραγωγή και τη διάθεσή του».
Το άλμπουμ της Veritas, παρότι έχει κάνει διάφορες επανεκδόσεις (και όχι μόνο στη Squire) ως το πραγματικό πρώτο της Baez, πριν δηλαδή από το επίσημο στην Vanguard (11/1960), στην original έκδοσή του είναι σπάνιο και ιδιαίτερης αξίας (και δεν εννοώ χρηματικής). Και τούτο, γιατί περιέχει 18 τραγούδια συνολικώς, τα περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη έκδοση. (Είναι προφανές πως, τα μετέπειτα χρόνια, επειδή το εμπορικό κύκλωμα ενδιαφερόταν μόνο για την Baez και όχι για τον Bill Wood ή τον Ted Alevizos, τα τραγούδια των τελευταίων περικόπτονταν, αφήνοντας έτσι να εννοηθεί πως επρόκειτο για ένα προσωπικό LP της Baez και όχι για μια τριπλή συνεργασία).
(λεπτομέρεια από το back cover του LP της Veritas)
Έτσι λοιπόν σ’ εκείνο το δίσκο, που κυκλοφόρησε σε περιορισμένα αντίτυπα το 1960, και κατά πάσα πιθανότητα μετά από το άλμπουμ του Alevizos στην Tradition – γίνεται λόγος στο back cover, ήδη, για ηχογραφήσεις του με greek folk songs – ακούγονταν: 6 τραγούδια με την Joan Baez, 3 με την Baez σε ντούο με τον Bill Wood, 4 με τον Bill Wood, 4 με τον Ted Alevizos και ένα, το “Don’t weep after me”, και με τους τρεις μαζί (για το οποίο κάνει λόγο και η Baez, στο απόσπασμα από την αυτοβιογραφία της). Αξίζει να σημειώσω, εδώ, την τεράστια επιρροή που άσκησε ο Alevizos, εκείνα τα πρώιμα χρόνια, στη νεαρή folksinger. Όχι μόνο με την ευρύτητα του ρεπερτορίου του, όσο, κυρίως, με τη φωνή του. Στο βιβλίο τού David Hajdu “Positively 4th Street” (εκδ. North Point Press, New York 2002) διαβάζουμε το προφανές πως ο Ted Alevizos, εξείχε τόσο πολύ, ως φωνή, ώστε σχεδόν κάλυπτε την Joan. Ο Hajdu, μάλιστα, είχε εντοπίσει τον Alevizos, ο οποίος θυμόταν:
«Τραγουδούσαμε ένα κομμάτι μαζί στο τέλος του δίσκου, έχοντας εγώ, κατά κάποιο τρόπο, το ρόλο του leader. Η Joan είχε αναστατωθεί, επειδή συνήθιζε να λέει πως είχα την πιο μεγαλοπρεπή φωνή που είχε ποτέ ακούσει. Συνήθως με ρωτούσε πώς κατάφερνα και τραγουδούσα έτσι. ‘Θέλω κι εγώ να τραγουδήσω όπως εσύ. Πώς μπορώ να το κάνω;’ και τέτοια. Της έλεγα πως έχω κάνει μαθήματα για να το καταφέρω, και τότε μου απαντούσε ‘α όχι – όχι, όχι’».
Και συμπληρώνει ο Hajdu:
«Όσο και να είχε σκανδαλιστεί από τον τρόπο που τραγουδούσε ο Alevizos, ο φόβος και η ανασφάλεια υπερκάλυπταν την περιέργειά της».
Εκείνο που λέει η Baez στην αυτοβιογραφία της περί του «εκπληκτικού τέμπρο» του Alevizos το διαπιστώνει κανείς ακούγοντας το συγκλονιστικό – το κάνει ο ίδιος δηλαδή συγκλονιστικό – “Rejected lover”· ερμηνεία που μπορεί να συγκριθεί μόνον με τα αριστουργήματα της Odetta από την ίδια περίοδο. Τα άλλα τρία τραγούδια είναι το “Walie Walie”, το “Astrapsen” (τραγουδισμένο στη γλώσσα μας!) και το “Lass from the low country” (το έχουν πει η Odetta, η Nina Simone, η Joan Baez και διάφοροι άλλοι και άλλες), το οποίον ο Alevizos το απογειώνει.
Μοιάζει να είπα τη μαγική λέξη; Ο Alevizos, ως μέλος της κοινότητας του Harvard ήδη από το 1957, φαίνεται πως είχε δοκιμάσει LSD καιρό πριν τον Timothy Leary και τους υπόλοιπους μύστες των sixties· ο οποίος Leary μπήκε λέκτορας στο Πανεπιστήμιο το 1959 και μέχρι τον Αύγουστο του ’60, όταν πρωτογεύτηκε magic mushrooms στην Cuernavaca, δεν είχε καπνίσει ούτε μαριχουάνα. Eξάλλου, όπως γράφουν και οι Martin A. Lee & Bruce Shlain στο βιβλίο τους “The Complete Social History of LSD: The CIA, the Sixties, and Beyond” (εκδ. Grove Press, New York 1992) «φοιτητές και καθηγητές τού Harvard είχαν, από χρόνια, ρόλου ‘ινδικών χοιριδίων’ για τη CIA και τον Στρατό, όσον αφορά στις επιδράσεις από τη χρήση LSD». Από το ίδιο βιβλίο μαθαίνουμε, επίσης, πως το LSD μπήκε στο Harvard το 1949, όταν οι δόκτορες Rinkel και Hyde οργάνωσαν ένα είδος σεμιναρίου στο Boston Psychopathic Institute, που συνεργαζόταν με το Πανεπιστήμιο, προσφέροντας acid σε 100 εθελοντές, και μελετώντας τη συμπεριφορά τους. Μετά απ’ όλα τούτα δεν μου φαίνεται και τόσο συντηρητικός ο Έλληνας. Απεναντίας μου φαίνεται αρκούντως προχωρημένος... αν και ποιος ξέρει τι ακριβώς εννοούσε η Baez. Και κάτι ακόμη για το LP τής Veritas. Πότε πρωτοεκδόθηκε και πότε μπήκε το αυτοκόλλητο “This is the historic album featuring the original first recordings of America’s most exciting folk singer, The Best of Joan Baez” στην πάνω δεξιά μεριά του εξωφύλλου; Σίγουρα βγήκε το 1960, επειδή αυτό αναγράφεται στο οπισθόφυλλο, και κατά πάσα πιθανότητα πριν από την εμφάνιση της Baez στο Newport Folk Festival, τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς. Αλλιώς θα γινόταν λόγος γι’ αυτό, όπως γίνεται λόγος για την εμφάνισή της στο πρώτο Newport Folk Festival τον Ιούλιο του ’59. Το αυτοκόλλητο δε πρέπει να μπήκε μετά τον Δεκέμβριο του ’63, όταν ο Lemuel Marshall Wells ο ιδιοκτήτης της Veritas – πιθανώς και με τη συγκατάθεση της Baez – αποφάσισε να χτυπήσει την πειρατική έκδοση της Squire, που πουλούσε σαν τρελή, τυπώνοντας εξώφυλλα και δίσκους (αν δεν είχε ήδη κάποιους στην αποθήκη του), αντιγράφοντας ακόμη και το motto της.
Και ο Alevizos; Το 1960 ήταν, ως φαίνεται, η χρονιά του, καθότι, τότε, κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ τρία άλμπουμ με τ’ όνομά του στο εξώφυλλο. Το πρώτο ήταν εκείνο στην Tradition, υπό τον τίτλο “Songs of Greece”. Πρόκειται για μια συλλογή 15 τραγουδιών, πολύ γνωστών και αγαπημένων στο ευρύτερο ελληνικό κοινό, τα οποία ο Alevizos ερμηνεύει μ’ έναν εντελώς προσωπικό τρόπο· τον βοηθά η σπάνια φωνή του και φυσικά το γεγονός ότι νοιώθει, βαθειά, όσα τραγουδάει. Το “Mia voskopoula agapisa” κοντράρει στη μνήμη μου την μελιστάλακτη, αλλά σε κάθε περίπτωση εξαιρετική εκδοχή τού Δημήτρη Ζάχου, ενώ μέσα από τη “Misirlou” του (εννοώ το φωνητικό της μέρος), βλέπω να καταφθάνει η διπλοπενιά τού Dick Dale στη Fender Stratocaster του, δύο χρόνια αργότερα. Το άλμπουμ πρέπει να έκανε, σε κύκλους έστω, μεγάλη εντύπωση στην εποχή του, αλλιώς δεν εξηγείται το γεγονός πως μετά από επτά χρόνια, κάποιοι, ακόμη το θυμόντουσαν. Όλοι ξέρετε το “Greek Cooking”, το άλμπουμ που ηχογράφησε ο σαξοφωνίστας Phil Woods με τον Ιορδάνη Τσομίδη στην Impulse! στις αρχές του ’67. Εκεί υπάρχει ένα κείμενο ενός από τους πιο σημαντικούς τζαζ μουσικανθρώπους του 20ου αιώνα του Nat Hentoff (ζει και σήμερα, στα 85 του), στο οποίο αναπαράγεται ένα μέρος του κειμένου τού Ted Alevizos, που πρωτογράφτηκε για το “Songs of Greece”. Σημειώνει ο Hentoff:
«Όπως ο Ted Alevizos, ένας επιδέξιος ερμηνευτής ελληνικών φολκ τραγουδιών, το έχει θέσει: ‘Ταλαιπωρημένοι από τους πολέμους, τη φτώχεια και την καταπίεση οι Έλληνες διατήρησαν το πνεύμα να εκφράσουν τον εαυτό τους μέσα από το τραγούδι και την ποίηση. Ήταν μια έκφραση ανθρώπων ερωτευμένων με τη ζωή, με τη φύση, με τον ίδιο τον έρωτα’».
Αξίζει, επίσης, να πω πως τον Alevizos συνόδευε στη δεύτερη κιθάρα ο Rolf Cahn, ένας από τους ανθρώπους που «έστησαν» τη φολκ σκηνή (και όχι μόνο στην Ανατολική Ακτή). Έγραφα, σχετικώς, στο τεύχος 63:
«Ο Cahn ήταν από τους ανθρώπους που στήριξαν όσο λίγοι τo αναπτυσσόμενο είδος των protest songs. Μάλιστα, όταν επισκέφθηκε τη Μινεάπολη στα τέλη του 1960, ο μόνος που δεν παρακολούθησε τα μαθήματά του στην κιθάρα ήταν ο Bob Dylan, γιατί όπως μαρτυρά και ο Anthony Scaduto στο βιβλίο του ‘Bob Dylan, An intimate biography, εκδ. New American Library, New Jersey 1971’, ο νεαρός τότε κιθαρίστας έδειχνε μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο να μαζεύει τραγούδια από ’δω κι από ’κει παρά να βελτιώνεται τεχνικώς...». 
Για τον Cahn όμως απαιτείται ξεχωριστό άρθρο. Αν μου δoθεί η αφορμή... Για το “Folksingers ’Round Harvard Square” των Baez, Wood, Alevizos τα είπαμε. Το τρίτο LP, και δεύτερο προσωπικό, τού Ted Alevizos κυκλοφόρησε στο τέλος του 1960 ή το αργότερο στις αρχές του ’61 από την Prestige International (και όχι το 1963, όπως είχα γράψει, έστω και με ερωτηματικό, στο τεύχος 63 του Jazz & Τζαζ), και είχε τίτλο “Greek Folksongs sung by Theodore Alevizos”. Περιείχε 19 τραγούδια, σε 13 εκ των οποίων έπαιζε δεύτερη κιθάρα πάλι ο Rolf Cahn, ενώ σε δύο τραγουδούσε η σύζυγος Susan Alevizos. Από την ίδια πληροφορούμαστε πως το ζευγάρι είχε επισκεφθεί την Ελλάδα, μαθαίνοντας τραγούδια επί τόπου και όχι μόνον από τις Βιβλιοθήκες ή μέσω των αναμνήσεων των μεταναστών. Στο συνδυασμό και των τριών στοιχείων πιθανώς να οφείλεται η ιδιαιτερότητα των αποδόσεων. Σμυρνέικα, ροδίτικα, καρπαθιώτικα, θρακιώτικα, αλλά και από τα Ιόνια Νησιά ή την Καπαδοκία ανάμεσα και η «Ψαροπούλα» του Μπαγιαντέρα, όλα τραγουδισμένα, στη γλώσσα μας εννοείται, και με αμόλυντη όσο και ξέχειλη συγκίνηση.
Η επόμενη δισκογραφική εμφάνιση του Ted Alevizos δεν πρέπει να συμβαίνει πριν το 1968/69, αν και δεν αποκλείω εντελώς να υπάρχει κάτι ανάμεσα – παρότι έχω το νου μου την τελευταία δεκαετία. Μάλιστα, αυτή συνδυάστηκε με την έκδοση ενός βιβλίου, τον Δεκέμβριο του ’68, υπό τον τίτλο “Folk Songs of Greece” και τον υπότιτλο “Work songs, love songs, dances, historical ballads, singing games, lullabies, holiday songs – 52 songs in Greek and English compiled, arranged and translated by Susan and Ted Alevizos” [Oak Publications]. Το LP τώρα είχε τίτλο “Greek Folksongs sung by Ted Alevizos” και είχε τυπωθεί στην Pathways of Sound, που είχε την έδρα της στο Cambridge της Μασαχουσέτης. Η εταιρία τύπωνε, βασικά, δίσκους για παιδιά, ενώ καλλιτεχνικός της διευθυντής ήταν ο Eric Von Schmidt (1931-2007), ένας από τους πιο αναγνωρισμένους folkist των sixties. Η ιστορία του και οι εμπειρίες του απαιτούν βιβλίο. Ευτυχώς το έγραψε ο ίδιος μαζί με το φίλο του Jim Rooney το 1979 (επανατύπωση από το 1994), το έχω στη βιβλιοθήκη μου, και κάποια στιγμή ίσως... μεταφέρω κομμάτια του (θα υπάρξουν αφορμές).
Ο Von Schmidt φιλοτέχνησε και το ωραίο, ελληνικότατο εξώφυλλο τού άλμπουμ, στο οποίο περιλαμβάνονταν μερικά από τα άσματα των προηγούμενων δίσκων, κάποιοι χοροί, αλλά και ορισμένα παιδικά (“Nato to daktilidi”, “Kalanda”, “Den pernas kira Maria”). Εν αντιθέσει με τα προηγούμενα LP εδώ δεν ακούγονταν μόνο κιθάρες, αλλά και μαντολίνο (ο αδελφός Jim Alevizos), φλάουτο (o καθηγητής στο Harvard σε θέματα Κοινωνικής Τεχνολογίας Emmanuel G. Mesthene), καθώς και το σαντούρι της Suzan Alevizos. Όπως γράφει η ίδια, είχε διδαχθεί τα μυστικά του από τον Νάξιο Γιάννη Τζόβενο, αδελφό του μεγάλου σαντουριέρη του ρεμπέτικου Κώστα Τζόβενου. Εδώ, οι πολλές πληροφορίες σταματούν. Σκοτάδι καλύπτει τα πάντα, σε σχέση με τις μουσικές δραστηριότητες του Alevizos, τουλάχιστον μέχρι το 2000, όταν κυκλοφόρησε ένα CD με χριστουγεννιάτικους ύμνους, κι άλλο ένα με πασχαλινούς το 2002, κάτω από το όνομά του. (Τα CD έχουν πάρει εγκωμιαστικές κριτικές και εντοπίζονται στο internet). Επιχείρησα όμως να βρω τον ίδιον τον Alevizos μέσω κάποιων e-mails που βρήκα στο διαδίκτυο, αλλά κατέστη αδύνατον. Ελπίζω να ζει (αν ναι, πρέπει να είναι πάνω από 80), γιατί και γύρω απ’ αυτό το θέμα έχω αντικρουόμενες πληροφορίες· κοινώς, δεν μπορώ να βγάλω άκρη. Σίγουρα, την ευκαιρία την έχασα πριν από 12 χρόνια σ’ εκείνο το παλιατζίδικο στο Μετς. Δεν ενδιαφέρθηκα, τότε, να ρωτήσω τον μαγαζάτορα από ποιον είχε αγοράσει τους δίσκους. Τώρα είν’ αργά. Ούτε παλιατζίδικο υπάρχει, ούτε παλιατζής. Νομίζω, ούτε Μετς... Δισκογραφία 
1. Songs of Greece – USA. Tradition TLP1037 – early 1960 (as Theodore Alevizos)
–. Songs of Greece – AUS. Astor GGS 1252 – 1960 (as Theodore Alevizos - πρόκειται για αυστραλέζικη έκδοση)
2. Folksingers ’Round Harvard Square – USA. Veritas XTV-62202 – mid 1960 (as Joan Baez, Bill Wood, Ted Alevizos)
3. Greek Folksongs Sung by Theodore Alevizos – USA. Prestige International INT 13024 – 1960 ή ’61
4. Greek Folksongs Sung by Ted Alevizos – USA. Pathways of Sound POS 1041 – 1968/69
5. A Greek Byzantine Christmas – USA. Gnision TA 1451 – 2000
6. A Greek Byzantine Easter – USA. Gnision TA 6518 – 2002 
(Το κείμενο το έγραψα τον προηγούμενο Αύγουστο και πρωτοδημοσιεύτηκε στο 201 τεύχος του Jazz & Τζαζ τον Δεκέμβριο που μας πέρασε)

MECKI MARK MEN ξανά στο δρόμο...

Δεν το πήρα χαμπάρι ότι οι Σουηδοί Mecki Mark Men ξαναφτιάχτηκαν τα τελευταία χρόνια – κυκλοφόρησαν, μάλιστα κι ένα CD το 2007, ενώ πρόκειται να κυκλοφορήσουν άλλο ένα το προσεχές διάστημα. Ένας… σύνδεσμος σουηδικός με ενημέρωσε μάλιστα για ένα live που θα δώσει η μπάντα, στη Στοκχόλμη την προσεχή Τρίτη, 9 Μαρτίου, για πρώτη φορά μετά από 39(!) χρόνια με τη σύνθεση: Mecki Bodemark, Kenny Hakansson, Bella Linnarsson, Pelle Ekman και Tommy Koverhult. Εννοείται, πως δεν θα έκανα το post, αν δεν εκτιμούσα, όσο δεν πάει άλλο, αυτό τα εξαιρετικό σχήμα.
Πρώτη φορά έγραψα για τους Mecki Mark Men στo Jazz & Tζαζ, τον Αύγουστο του 2000 (τεύχος 89/90). Δεν θυμάμαι ποια ήταν η αφορμή, που με είχε αναγκάσει να τους συμπεριλάβω στο «δισκορυχείον» εκείνου του τεύχους. Ίσως η ετικέτα Limelight… Για να θυμηθώ κι εγώ τι έγραφα… Η Limelight υπήρξε ένα ιδιαίτερο jazz παράρτημα της Mercury, αφού συνέδεσε το όνομά της με ηχογραφήσεις των Art Blakey and His Jazz Messengers, Chet Baker, Gerry Mulligan, Milt Jackson, Dizzy Gillespie, Roland Kirk, Oscar Peterson, Eric Dolphy, Charles Mingus, Cannonball Adderley & John Coltrane, Les McCann κ.ά., την ίδιαν ώρα που το ειδικό της βάρος ήταν επίσης υψηλό στο avant circuit (The Percussions of Strasbourg, Pierre Henry, Beaver & Krause), αλλά και στην psych πρωτο-electro μουσική (Fifty Foot Hose). Ίσως η πιο παράξενη υπογραφή, που έπεσε ποτέ σε συμβόλαιο της Limelight, να υπήρξε εκείνη των Σουηδών Mecki Mark Men, μιας μπάντας που συνδύαζε όλα τα καυτά κεφάλαια της εταιρίας απ' το Σικάγο· την jazz, την avant-garde με και μέσω μιας ευρύτερης psych άποψης. Με ποιόν ακριβώς τρόπο οι φίλοι μας διάβηκαν, έστω και νοερώς σε πρώτη φάση, τον Ατλαντικό, προσωπικώς μου είναι άγνωστο, αφού και οι δύο πρώτοι δίσκοι τους ηχογραφήθηκαν στη Σουηδία, ενώ μόνο το remix του δεύτερου έγινε κάποια στιγμή στο Σικάγο. Αξίζει ακόμη να πω πως το “Mecki Mark Men” [Limelight LS-86054, 1968] είχε πρωτοκυκλοφορήσει στη σκανδιναυική χώρα [Philips PY 842 560] το 1967, ενώ το δεύτερο “Running In the Summer Night” [Limelight LS-86068, 1969] αποτέλεσε αυστηρώς αμερικανική κυκλοφορία.
Εκείνο που κάνει εντύπωση στα δύο πρώτα LP των Mecki Mark Men, είναι ένα δικό τους χαοτικό παιγνίδι με τους ήχους. Μπορεί ν’ αναζητηθούν αναφορές στους πρώιμους Pink Floyd, όμως υπάρχει σαφές "προσωπικό" στίγμα· και στον τρόπο που διαχειρίζονται τα φωνητικά, και στις ενοργανώσεις και βεβαίως στη δόμηση συγκεκριμένης φευγάτης ατμόσφαιρας. Κομμάτια όπως το “Get up” και το “Free” από το πρώτο άλμπουμ, ή το “Being is more than life” από το “Running…” μπορούν να σε παρασύρουν με την πρώτη… Οι Mecki Mark Men θα δώσουν άλλους δύο σουηδικούς δίσκους, πριν από την επανεμφάνισή τους. Τον… αμερικανικό γραμμένο στα στούντιο της Chess “Marathon” [Sonet SLP-2521] το 1970 – εξαιρετικό άλμπουμ, ευτυχώς κυκλοφόρησε πριν από κάποια χρόνια σε CD – και το “Flying High” [Kompass KO-LP 18] το 1979, λογικώς με τον Mecki Bodemark (όργανο, vibes, φλάουτο, τραγούδι) πάντοτε στη σύνθεσή τους, το μοναδικό εξάλλου μέλος που εμφανίζεται και στα δύο LP της Limelight. Αξίζει τέλος να ειπωθούν δυο λόγια και για τον ντράμερ Thomas Mera Gartz (από την πρώτη line-up της Philips), έναν πλάνητα μουσικό με προσωπική δισκογραφία, που τον συναντάμε σε μερικές από τις καλύτερες σουηδικές μπάντες της εποχής (International Harvester, Harvester, Trad Gras och Stenar, Hot Boys, Arbete och Fritid, Stenblomma κ.ά.) και ακόμη στο εξαίρετο “Bitter Funeral Beer” του Bengt Berger (από τους Arbete och Fritid), που κυκλοφόρησε από την ECM [1179] το 1982. Όλα τα προηγούμενα στο «δισκορυχείον», τον Αύγουστο του 2000. Τι μεσολάβησε από τότε; Ίσως ένα 45άρι που βρήκα στα ενδιάμεσα χρόνια με τα τραγούδια “Midnight land/ Got together” [Philips PF 350 322], μάλλον από το ’67.
Όπως λένε... θά’θελα νά’μουν κι εγώ, εκεί στην Strand... την άλλη Τρίτη...
Ακούστε δύο από τα πιο psych tracks όλων των εποχών, το Free και το Being is more than life (σπανίως υπερβάλλω, κι ούτε εδώ το κάνω). Σκέτο χάσιμο...

Από ’δω http://filespump.com/mecki-mark-men.html κάτι κατεβαίνει...
Και μερικές line-up, επειδή υπάρχει λόγος. Το 1967 το γκρουπ ήταν σεπτέτο, ήτοι: Mecki Bodemark όργανο, τραγούδι, Hans Nordstrom τενόρο, Anders Sjostedt τρομπέτα, Claes Swanberg ηλεκτρική κιθάρα, Jan-Erik Olsson ηλεκτρικό μπάσο, Thomas Gartz φλάουτο, κρουστά, Bjorn Fredholm κρουστά. Στην ηχογράφηση του πρώτου LP πήραν μέρος οι Bodemark, Fredholm, Gartz, Nordstrom και Svanberg. Τo 1968, ουσιαστικά η μπάντα δεν υπήρχε, με τον Mecki Bodemark να ενώνεται με το trio των Baby Grandmothers (Kenny Hakansson κιθάρες, Bengt Linnarsson μπάσο, Pelle Eckman ντραμς), δημιουργώντας μία άτυπη νέα version των Mecki Mark Men – μια και οι τρεις, Bodemark, Hakansson, Eckman, συν τον νέο μπασίστα Bella Fehrlin θα ηχογραφούσαν το επόμενο, δεύτερο, LP “Running In the Summer Night”. Μάλιστα, ο Hakansson θα φέρει στο γκρουπ και τη σύνθεσή του “Being is more than life” (ως μέρος της τριλογίας “The life circle”) – είναι η κομματάρα που ακούτε στο βίντεο –, την οποία είχε πρωτοηχογραφήσει το 1968 σ’ ένα φινλανδικό 45άρι στην εταιρία Forward!, με τους σκληροπυρηνικούς Baby Grandmothers. Όλες οι εγγραφές των Baby Grandmothers κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 2007, σε CD και 2LP, από τη σουηδική εταιρία Subliminal Sounds. Το γκρουπ χρήζει ξεχωριστού post. Ίσως, κάποτε.

AMERICAN LAMENTS & SCREAMS...

Η επίσημη επανέκδοση από την ελληνική Anazitisi Records, σε 500 αντίτυπα βινυλίου, του άλμπουμ “One St. Stephen” [Owl, 1975] του κυρίου One St. Stephen (real name Don L. Patterson – απλή συνωνυμία με τον γνωστότερο jazz organist) θα μπορούσε να θεωρηθεί, με άνεση, ως ένα "μικρό" δισκογραφικό γεγονός. Κι αυτό, γιατί έχουμε να κάνουμε μ' ένα LP που περιέχει θαυμάσια μουσική (και τραγούδια) διαλεγμένα μέσα από μία υποτιμημένη rock-period, η οποία όμως άφησε, στην Αμερική, ορισμένα υπερήφανα privates. Βασικά, αναφερόμαστε σε καλλιτέχνες και συγκροτήματα, που είχαν «μεγαλώσει» με τον ήχο των late sixties (psych, folk, avant, electronic, jazz, blues και άλλα τινά), μεταφέροντας πλέον στα seventies το έρμα εκείνων των χρόνων. “Post” λοιπόν, κι επειδή ο ήχος είχε πλέον μετατοπιστεί σε άλλα χωράφια (proto-punk, disco-funk κ.λπ.) και “obscured”, μια και ελάχιστοι, στην ώρα τους, ασχολήθηκαν μ’ αυτά τα άλμπουμ. Προσπεράστε το «σχολικό» εξώφυλλο (στην πραγματικότητα ο καλλιτέχνης είχε παραδώσει άλλο concept, το οποίο αγνοήθηκε) και σταθείτε για λίγο, ή περισσότερο, στις μελωδίες του One St. Stephen, στους ιδιαίτερους στίχους (με αναφορές στον Poe, αλλά και σε πιο σκληρά ανθρώπινα θέματα), και βεβαίως στις ερμηνείες του που άλλοτε προσεγγίζουν το στυλ του Jim Morrison (“November Edgar”), άλλοτε του Ian Anderson (“Old man”) και άλλοτε το οργίλο, αλήτικο ύφος του Simon Stokes (“Richer you get”). Η Anazitisi «γράφει» για ακόμη μία φορά προσφέροντας extra poster, συν ένα 12 σέλιδο LP-size booklet με εικαστικά του καλλιτέχνη, φωτογραφίες, στίχους των τραγουδιών, αλλά και την ιστορία του γραμμένη από τον ίδιον.

CHARLES MANSON terror-folk, RITUAL-ALL-7-70 psych-avant, LEVITTS άκου και κατάλαβε...

Ήδη υπάρχουν 4 παλαιότερα ESP-post για τα άλμπουμ των Ronnie Boykins, MIJ, Yximalloo και Talibam!. Εδώ, άλλα τρία από τον κλασικό, out κατάλογό της. Το 2006 η ESP είχε επανεκδόσει σε CD, με κάμποσα bonus tracks, το άλμπουμ του Charles Manson “Lie: The Love and Terror Cult”. Ο δίσκος αυτός είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1970 στην εταιρία Awareness του Phil Kaufman, για να τον ξανατυπώσει ο Bernard Stollman (σε βινύλιο εννοείται) λίγο πιο μετά. Προφανώς το CD επανατυπώθηκε και το 2008, προκειμένου να «εκμεταλλευτεί» το θόρυβο που θα δημιουργούσε το φιλμ “The Manson Girls” του Matthew Bright (δεν είμαι σίγουρος αν προβλήθηκε – αν και κάποιο καινούριο ετοιμάζεται), το οποίο αναφερόταν στα έργα και τις ημέρες της «οικογένειας»· τις δολοφονίες των Sharon Tate, Jay Sebring, Abigail Folger, Wojciech Frykowski και Leno & Rosemary LaBianca, αλλά και τη γενικότερη δράση τής ομάδας, που συνετάραξε την Αμερική στα τέλη των sixties. Η ιστορία του Manson είναι γνωστή, στις γενικές γραμμές της. Πώς δηλαδή από ένα παιδί που μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο και ανδρώθηκε στις φυλακές, λόγω μικρών (κλέφτης αυτοκινήτων) αλλά και χοντρών παρανομιών (σοδομισμός ανηλίκου), οδηγηθήκαμε στα αποτρόπαια εγκλήματα, τα επενδυμένα με το “Helter skelter” και τις αρλουμπο...θεωρίες. Βεβαίως, όταν χύνεται αίμα τίποτα δεν είναι αρλούμπα, αφού ακόμη και η πιο παράλογη θεώρηση θα πρέπει να ειδωθεί σε σχέση με τα (φρικώδη) αποτελέσματά της, όμως εδώ, προτιμώ να πω δυο λόγια για τα τραγούδια. Ο Manson δεν ήταν (είναι) κανένας άσχετος songwriter. Ήξερε να παίζει κιθάρα (έμαθε στη φυλακή) και γούσταρε τους Beatles – συνδυασμός ικανός, ώστε να οδηγηθεί, συν τω χρόνω, στην... τραγουδοποιία. Μπορεί οι Beach Boys να είπαν το δικό του “Cease to exist” ως “Never learn not to love” το 1968, όμως ήταν η «τοποθέτησή» του περί το κέντρο της hippy κουλτούρας, στο San Francisco το καλοκαίρι του ’67, που τον έκανε «κάποιον». Περίπου εκείνη την εποχή, τον Σεπτέμβριο του ’67, θα γράψει στην Καλιφόρνια το υλικό του “Lie” (επιθυμούσε να εκδοθεί στην Columbia, σε παραγωγή του φίλου Terry Melcher), ενώ τον Αύγουστο του επoμένου έτους θα προβεί σε κάποια overdubs, τα οποία και θα «ενσωματωθούν» σε όλες τις κατοπινές εκδόσεις. Τραγούδια όπως το “Cease to exist”, ένα ολίγον σαλταρισμένο freaky folk (έτσι ηχεί όλο το άλμπουμ) – η «μέθοδος» προσηλυτισμού των κοριτσιών στην «οικογένεια» –, το “People say I’m no good”, ή το “True love you will find” θα μπορούσε ν’ ανήκουν στο ρεπερτόριο του Dino Valenti ή του Skip Spence, χαίροντας «άλλης» εκτίμησης. Είπαμε, όμως... Charles Manson άδει.
Οι Ritual-All-7-70, το project του Alan Sondheim, είναι αυτό το «άλλο», που θα ανέμενε ο καθείς από μία ετικέτα όπως η ESP. Το δεύτερο άλμπουμ του σχήματος (πρώτο για τους Δίσκους Esperanto) είχε ως τίτλο το όνομά τους [ESP 1048] και ήταν ηχογραφημένο στην Providence του Rhode Island, τον Ιανουάριο του ’67. Έξι μουσικοί αποτελούσαν το γκρουπ, με τον Sondheim να χειρίζεται πάνω από δέκα όργανα (από koto και bansuri, μέχρι άλτο και κιθάρες) και τους υπολοίπους να συνοδεύουν αυτοχεδιαστικώ τω τρόπω. Δεν είναι jazz, με τη στενή έννοια, ό,τι ακούγεται στο “Ritual-All-7-70”. Είναι μία εκτροχιασμένη world music – ο ίδιος ο Sondheim μιλά για τις μουσικές της Υεμένης, της Ινδίας, του Μπαλί, της Κίνας, την εβραϊκή, τη γαλλική και την jazz παράδοση – η οποία αντιμετωπίζεται μέσα στο πνεύμα της «ελεύθερης» θύελλας, που συνέπαιρνε, τότε, την εποχή. Μοναδικό, απροσπέλαστο άκουσμα, με τα ηλεκτρισμένα, λαρυγγικά φωνητικά της Ruth Ann Hutchinson να παραπέμπουν σε «εκστατικές» καταστάσεις και με το πνεύμα του (ζώντος, ακόμη τότε) Albert Ayler να βαραίνει πάνω από τα φυσήματα τού Sondheim. Ένα χρόνο αργότερα με το “T’other Little Tune”, επίσης στην ESP, o Sondheim θα δώσει το έργο της ζωής του, αφήνοντας άναυδους, χρόνια αργότερα, ακόμη και τους Nurse With Wound...

Όσο περνούσε ο καιρός φαίνεται πως η κατάσταση "ξέφευγε" τελείως από τον Bernard Stollman, ο οποίος φιλοξενούσε πια στην εταιρία του τα πιο απροσάρμοστα σχέδια. Και αφού μιλάμε για «άλλα» και «παράξενα» άλμπουμ, τι πιο παράξενο από το “We Are The Levitts” [ESP 1095] των Levitts, μιας οικογενειακής μπάντας την οποίαν οδηγούσε ο Al Levitt, ένας διακεκριμένος jazz ντράμερ, συνεργάτης των Charles Mingus, Lennie Tristano, Stan Getz, Paul Bley, Sidney Bechet, Stephane Grappelli και μερικών... εκατοντάδων άλλων. Πίσω λοιπόν από τον Levitt στοιχίζονταν όχι μόνον η κυρία Stella Levitt, αλλά και τα τέκνα Michele, Teresa, Minou, Sean, George και Robin – όλοι έπαιζαν, τραγουδούσαν και κάτι «κοπανούσαν». Το άλμπουμ δεν περιγράφεται. Pop να το πεις; Flower-power; Ψυχεδελικό διαμάντι – ok, ολίγων καρατίων; Folk με world, άκου βραζιλιάνικες, αναφορές; Είναι απ’ όλα. Και αν με ρωτάτε αν ακούγεται, «ναι», θα σας απαντήσω, «ακούγεται». Σε κάποια σημεία με πολύ ενδιαφέρον (“Notes so high”, “Fun city”, “We’re all through”), σε άλλα με λιγότερο. Και για να «κουφαθείτε» εντελώς. Στην ηχογράφηση παίρνουν μέρος κι άλλοι πιο... κανονικοί μουσικοί, ανάμεσα στους οποίους φέγγει ο Chick Corea! Δεν μπορεί, για τα... λεφτά θα το έκανε.

JACKIE LEVEN greek notebook

One of the lovelier things that has happened to me in my long life was being able to spend every May and September for seven years, on the remote greek island of Astypalea. Over seven years this 14 months - a significant part of my life.
Astypalea is a harsh, mountainous island off the tourist track. On a very clear day, from the top of the old town you can see Rhodes - 100 miles away.
From early morning till the glorious golden evening I sat in my ancient hilltop house, more a cave really, singing and playing guitar with occasional breaks to lie on the beach, go to great bars and restaurants, or smell the night lilies.
I recorded a lot of this musical endeavour in glorious lo-fi on a Sony Professional Walkman, and I have about 40 hours of sketches from this time.
This record is a selection of bits from those tapes and it contains all kinds of weird and wonderful moments, including the odd boring bit - I'm not the genius all the time.
For any of you who write songs you are welcome to develop any of the notebook ideas on this record into a song of your own; just get in touch with me at the haunted valley if you do, so that we can share any royalties that may arise!
It seemed pointless tracklisting this material - so happy listening. I hope to see you out there somewhere soon.
Jackie 1999
Όσοι... κρατάνε από τις μέρες του '70 κι έχουν υπ' όψιν τους το σπάνιας ομορφιάς acid άλμπουμ "Control" του Σκωτσέζου John St.Field, όπως ήταν τότε το όνομα τού Jackie Leven - άλμπουμ που πρωτοκυκλοφόρησε στην ισπανική Movieplay το 1975 - έχουν, με το "Greek Notebook" [Cooking Vinyl], τον ελληνικό του σύνδεσμο. Σημαίνων καλλιτέχνης. Ανακαλύψτε τον.

ΠΑΥΛΟΣ ΒΑΚΑΤΑΤΣΗΣ (PAVLO V) αντοχή των υλικών...

Μερικά άλμπουμ είναι από τη φύση τους ψύλλοι στ’ άχυρα. «Και τι έγινε;», θα μου πείτε. «Έγινε» θα σας πω, αν η συζήτηση αφορά σε μικρά αριστουργήματα, όπως το “Strength of Materials” του Pavlo V (Παύλος Βακατάτσης). Από τους Άρπα του Αβεσαλώμ και τους Ιωνάθαν (μ’ εκείνο το ωραίο 45άρι «Στο τσίρκο/ Αναγνώρισις», σε ετικέτα Olympic το ’71), μέχρι τη Σπυριδούλα τού «Νάυλον Ντέφια και Ψόφια Κέφια» το ’82 και τους Marshall Plan Kids, ο Βακατάτσης αποτελεί μία ελληνική και κυρίως, μία ολοφώτεινη rock περσόνα, ηχητικώς ασυμβίβαστη – κάνει το κέφι του ο άνθρωπος και πληρώνει, ποικιλοτρόπως, γι’ αυτό. Το “Strength of Materials” ηχογραφημένο σε 7(!) sessions στη Νέα Υόρκη στο διάστημα 10/ 77-χειμώνας/ 79, δεν είναι απλώς ένα απίστευτο collector’s item, αφού τυπώθηκε μόνο σε 100 αντίτυπα, είναι – γιατί αυτό ενδιαφέρει πάνω απ’ όλα – κι ένα έξοχο stoned folk LP, με ακμαία στοιχεία αμερικανικής roots music (blues, jazz, ballads, country, folk), που θα το ζήλευαν πολλοί εκείνη την εποχή – μηδέ εξαιρουμένου και του ίδιου του Dylan (εκείνη την εποχή). Σε τέτοιου «ύψους» άλμπουμ αναφέρομαι. Ο Βακατάτσης τραγουδά στην αγγλική σαν Aμερικανός του Queens, γράφει δυνατούς, σύγχρονους στίχους, οι συνθέσεις του τέλειες ρέουν χωρίς βία, ενώ οι ενορχηστρώσεις του είναι τόσο, κυριολεκτικώς και μεταφορικώς, περιπετειώδεις, ικανές ν’ αποτελέσουν σενάριο για ταινία (πολλοί από τους μουσικούς των sessions είναι άγνωστοι, προερχόμενοι από αγγελίες στην Village Voice!). Πρόκειται δηλαδή για ένα παντελώς ανεξάρτητο άλμπουμ, χτισμένο βήμα-βήμα, lo-fi στο έπακρο, αλλά με μιαν ειλικρίνεια που «σκοτώνει» – όποιοι ακούσουν την μπαλάντα “Blind alley”, ενοργανωμένη μόνο για μελώδικα και ηλεκτρική κιθάρα, θα καταλάβουν. Μα ακόμη και αν δεν... μη φοβού. Οι ευκαιρίες για βαθεία απόλαυση που προσφέρει αυτός ο δίσκος είναι δέκα, όσες ακριβώς και τα κομμάτια του – κάπου θα σας «πιάσει». Τραγούδια όπως τα “I’m only waiting”, “Last call” (με hammond και... νοικιασμένο κουαρτέτο εγχόρδων – ερωτική μπαλάντα πολλών κυβικών, που αν είχε κυκλοφορήσει δέκα χρόνια νωρίτερα θα συναγωνιζόταν εκείνες του Tom Rush και του Tim Buckley), “I’ll fight them back” (μόνο στο “John Wesley Harding” βρίσκει κανείς τέτοια άσματα) και “Big mama” (ιδιόμορφο folk-blues με αναφορές, συνειδητές ή όχι, στον ήχο του Village – Dave Van Ronk και τα συναφή) δύσκολα τ' άκουγες το '79 και ακόμη δυσκολότερα σήμερα. Το original ξεχάστε το. Η προ διετίας επανέκδοση της Anazitsi, σε 150 μόλις αριθμημένα αντίτυπα, μπορεί και να εντοπίζεται... Και κάτι ακόμη. Το 1980, ο Pavlo V είχε «κόψει», πάντα στη Νέα Υόρκη κι ένα 45άρι με τα τραγούδια “Heading to the station/ What a wonderful time” στην Tin Drum Records [TD-3001]. Κόπιες απ’ αυτό το single είχαν σκάσει και στο Μοναστηράκι πριν καμιά 15αριά χρόνια. Ίσως ο ίδιος να τις είχε σκορπίσει. Ποιος ξέρει;

TOMUTONTTU φινλανδικό weird II

Από πλευράς ονομάτων τα φινλανδικά γκρουπ της Fonal σκίζουν (τουλάχιστον για ’μας, που δεν γνωρίζουμε τη γλώσσα). Πάμε παραμέσα... Tomutonttu είναι το «άλλο εγώ» τού Jan Anderzen από το Tampere, ενός μουσικού που υπάρχει στη σκηνή από το 1995, μέσω του project Kemialliset Ystavat. Ως Tomutonttu πρέπει να ξεκινά εκεί γύρω στο 2002, στην αρχή ηχογραφώντας μόνο σε κασέτες και εν συνεχεία σε βινύλιο. Το πρώτο από τα δύο άλμπουμ του, που εδώ παρουσιάζουμε, κυκλοφόρησε σε LP το 2006 από την Ultra Eczema, ενώ το δεύτερο, επίσης σε LP (2007), από την Beta-Lactam Ring. Και τα δύο επανεκδίδονται τώρα σε CD από τη Fonal, δίνοντάς μας αφορμή για ό,τι επακολουθεί. Το “Tomutonto” (31:04), όπως ήδη πληροφορείστε, δεν είναι από ’κείνα τα folk-avant ηχογραφήματα, που επιβάλλονται δια του όγκου τους. Το άλμπουμ διαρκεί «λίγο», με μικρά και λίγο μεγαλύτερα θέματα (από 1:31 έως 6:35), στα οποία όμως συμπιέζεται ένας ευρύτατος ηχητικός κόσμος. Θα μπορούσε να μιλήσει κάποιος για ένα είδος «περιβαλλοντικής electronica», αν ο όρος δεν ήταν ήδη... ανενεργός, από τους new-agers. Παρά ταύτα, και το ένα και το άλλο ισχύουν. Και το «περιβαλλοντικό», με ήχους της φύσης – ζώα, έντομα, άλλα τινά – και το «electronica», αφού χρησιμοποιούνται samples, γίνονται λούπες, επισυμβαίνουν στούντιο-επεξεργασίες, ανασύρονται εφέ, λειτουργούν κολάζ. Θα το ξαναπούμε. Υπάρχει μιαν... αρχαιοπρέπεια σε πολλά folky έργα των σύγχρονων Φινλανδών. Κάπως σαν μια μέθοδο να αποδωθούν «ευθύνες» στο σημερινό τρόπο ζωής, που προαπαιτεί την απομάκρυνση του ανθρώπου από το φυσικό του χώρο. Και όντως. «Παραμυθιάζονται» αγρίως οι Σκανδιναυοί, επισκεπτόμενοι με δέος το υποσυνείδητο, αναβιώνοντας ξεγραμμένους μύθους, ζώντας αγκαλιά με... συμπαθή τέρατα και ομολογημένες χίμαιρες. Το είδαμε στο «Άσε το κακό να μπει», το ακούμε στα άλμπουμ της Fonal Records... Στο “Tomutonttu” (36:28) – παρότι η γενικότερη προβληματική και αισθητική δεν αλλάζει – ο Anderzen εμφανίζεται ακόμη πιο ερμητικός. Οι λούπες του έχουν μεγαλύτερο ρόλο στα διαδραματιζόμενα, οι φυσικοί ήχοι ακούγονται περισσότερο έντονοι, ενώ τα σχεδιασμένα υποστρώματα μοιάζει να συμβολίζουν πια τον ακίνητο... γεωλογικό χρόνο. Αναπαρίσταται η εποχή των ανθρωπιδών; Πιθανώς, αφού οι «ανθρώπινοι» ήχοι δεν αγγίζουν το όριο της ομιλίας, χαμένοι μέσα στο γενικότερο ζωολογικό και πτηνολογικό περίγυρο.

ES φινλανδικό weird Ι

Fonal Records. Ένα απολύτως «προσωπικό» label, που οδηγεί με μεγάλη εθνική υπερηφάνεια ο Φινλανδός Sami Sanpakkila. Δύσκολο να το περιγράψεις (το label). Ακόμη κι ένας τίτλος τύπου "weird electro-folk" μοιάζει λίγος μπροστά στο πάθος, τη δύναμη, το λυρισμό και, κυρίως, τη φαντασία που απλώνει σε ό,τι παράγει, τούτος ο απίστευτος Σκανδιναυός. Αυτά, για εισαγωγή... Ο Sanpakkila δεν είναι μόνον ένας... πολλαπλός εταιρειάρχης. Είναι και ο ίδιος συνθέτης και διαχειριστής, εκδίδοντας συχνότατα άλμπουμ κάτω από το όνομα Es. Το διπλό CD του “Sateenkaarisuudelma” (2007) είναι το τέταρτο δικό του, ένα «χαμηλής πτήσης» έργο, χωρισμένο σε τρία μέρη (στο βινύλιο φαίνονται καλύτερα). Στο εισαγωγικό “Sateenkaarisuudelma”, που καταλαμβάνει όλο το πρώτο CD και διαρκεί 40 λεπτά, ο Sanpakkila, με μικρές βοήθειες (μία φωνή που ακούγεται για λίγο, ένα βιολί, μία κιθάρα, ένα τσέλο, ένα casio) γίνεται κύριος ενός ηχητικού γεγονότος, minimal οπωσδήποτε (όχι όμως χυλωμένο, ώστε να μην ξέρεις τι ακούς) και με μικρές... προσθαφαιρέσεις περί τη θέση ισορροπίας. Όπως συμβαίνει, συνήθως, και σε ανάλογες περιπτώσεις, η βασική ιδέα των «συνθέσεων» είναι απλή – ίσως να είναι και ανύπαρκτη! – κι έχει να κάνει με την αέναη μεγέθυνση του στοιχειώδους. Η «εμπλοκή», που μοιάζει με λούπα (δεν είναι), προσφέρει στον Sanpakkila την απαραίτητη ταξιδευτική κάλυψη. Στο δεύτερο μέρος, το “Maailmankaari” (19:54), παρότι τα όργανα λιγοστεύουν σε αριθμό, το ηχητικό αποτέλεσμα προσεγγίζει – και με τη χρήση κάποιων στοιχειωδών μελωδικών κανόνων – folk, χαοτικές καταστάσεις, με σαφή ψυχεδελική προέκταση. Τα δύο τελευταία tracks, τα “Universaali totuus” και “Pianokaari”, που αποτελούν το μέρος "Pianokaari" (18:18), ήχουν εντελώς διαφορετικά. Το πρώτο θυμίζει τα πειράματα του Rhys Chatham με τις ηλεκτικές κιθάρες (αν και εδώ έχουμε μόνο δύο), ενώ το δεύτερο μοιάζει να στηρίζεται σε «προετοιμασμένες» πιανο-συνταγές, με επεξεργασμένα φωνητικά και θορυβοποιά «ισοκρατήματα». Weird... όσο δεν πάει.

FERRE GRIGNARD λόγω της ημέρας...

Ένας από τους μεγαλύτερους ευρωπαίους ραψωδούς, ο Βέλγος Ferre Grignard, δεν υπάρχει πια. Δεν υπάρχει δηλαδή από το 1982, όταν 43χρονος τέλειωσε σε μια σοφίτα, στην πόλη που γεννήθηκε, την Αμβέρσα, ζώντας μόνος του δίχως θέρμανση, τριγυρισμένος από άδεια μπουκάλια. Οι γιατροί είχαν πει «καρκίνος του λάρυγγα». Ο ίδιος είχε προλάβει – ευτυχώς – να πει τα πιο σημαντικά δικά του χρόνια πριν...
Παιδί των mid-sixties, o Ferre Grignard ήταν και αυτός ένας από ’κείνους τους νέους, που κραδαίνοντας μια κιθάρα νόμιζαν πως θ’ άλλαζαν τον κόσμο – κάποιοι πρόλαβαν ν’ αλλάξουν, απλώς, τον εαυτό τους... όχι λιγότερο σημαντικό. Έντονα επηρεασμένος από το πολιτικό κλίμα της εποχής, και σε συμφωνία φάσης με τους αμερικανούς, κυρίως, τροβαδούρους, ο Grignard αρχίζει να γράφει τη μία τραγουδάρα μετά την άλλη, μεταχειριζόμενος με τέχνη την ειρωνία και με κεραυνική διάθεση την κριτική, όταν μιλούσε για τον ρατσισμό (“Ring, ring, I’ve got to sing”) ή για τον πόλεμο στο Βιετνάμ (“We want war”). Η επιτυχία του στο Βέλγιο και βεβαίως στη Γαλλία υπήρξε τόσο μεγάλη, ώστε κατέβαζε ακόμη και τον Adamo από τα charts, ενώ το αστέρι της εποχής, ο Johnny Hallyday έκλεβε το δικό του “My crucified Jesus” – έναν εν δυνάμει ύμνο των beatniks –, για να το μετατρέψει σε... cheveux longs et idees courtes (δηλ. μακρυά μαλλιά και κοντές ιδέες), κριτικάροντας επί της ουσίας τους beatniks! Δεν ήθελε και πολύ μία ευαίσθητη ψυχή, όπως η δική του, να «στραβώσει». Θα βρεθεί στο κενό. Η Philips/Fontana δεν θα τον υποστηρίξει ούτε καν στην οικονομική του αντιδικία με τον Hallyday, με αποτέλεσμα όχι μόνο ν’ αλλάξει εταιρία, αλλά και να μετατραπεί σταδιακώς σ’ έναν ακόμη πιο αναρχο-αυτόνομο songwriter, που δεν θα λογοδοτούσε πια σε κανέναν· αφήνοντας ελεύθερη την έμπνευσή του να τον πάει όσο «μακρύτερα» γινόταν. Στο οπισθόφυλλο του “Captain Disaster” (δεύτερο LP του από το ’68) ο Grignard δίνει συνέντευξη στον... εαυτό του. Διαβάστε όχι μόνον τις απαντήσεις, αλλά και τις... ερωτήσεις:

Σου αρέσει να δουλεύεις;
Ποτέ δεν μου άρεσε η δουλειά. Γι’ αυτό ξεκίνησα να τραγουδάω.
Δεν θα γίνεις Βουδιστής;
Μόλις βγάλω τα λεφτά των Beatles αμέσως.
Πόσα λεφτά έχεις;
Εξαρτάται από τη μέρα.
Τι σκέφτεσαι για το σεξ;
Τίποτα. Δεν έχω χρόνο να σκέφθομαι για το σεξ. Θ’ αρχίσω να το σκέφθομαι όταν γίνω γέρος, ώστε να μην μπορώ να σκέφθομαι τίποτα πια.
Γιατί δεν πας σε ψυχίατρο;
Προτιμώ να τραγουδάω. Εάν θεραπευτώ δεν θα μπορώ να ζω απ’ τα τραγούδια μου.
Ποιός είναι ο πιο αξιομνημόνευτος μουσικός του καιρού μας;
Ο Τσάρλι Πάρκερ. Έχει πεθάνει.
Και από τους ζώντες;
Ο Θελόνιους Μονκ. Αλλά και ο Ferre Grignard δεν είναι τόσο κακός.
Σου αρέσουν τα λουλούδια;
Όχι.
Τα παιδιά;
Ναι, κι εγώ παιδί είμαι.
Τι σκέφθεσαι για το Βέλγιο;
Είναι ένα μικρό όμορφο μέρος. Πρόσφατα έστειλα στο Βασιλιά Μποντουέν τον τελευταίο μου δίσκο. Λίγο καιρό πριν συναντηθήκαμε και τον ρώτησα πώς του φάνηκε. Μου απάντησε πως δεν είχε πικάπ για να τον ακούσει.
Έχεις σπουδάσει;
Δώδεκα χρόνια σε ειδικό σχολείο. Μετά απ’ αυτό έμαθα να περπατάω. Αργότερα όμως, όταν θέλησα να πάω για κολύμπι σχεδόν πνίγηκα.
Γιατί όλα αυτά τα αχτένιστα μαλλιά;
Μισώ τους κουρείς. Ο πατέρας μου ήταν κουρέας. (...)

Το “Captain Disaster” [FR. Barclay 1968, UK. Major Minor 1970] είναι το δεύτερο, όπως προείπα, από τα 4 μόλις άλμπουμ που κατόρθωσε να γράψει ο Ferre Grignard στη σύντομη πορεία του· και είναι «άλλο πράγμα». Ένα freak-folk κομψοτέχνημα με έξοχα τραγούδια, άλλοτε κοντά στο ύφος του Donovan και άλλοτε του Dylan, ενορχηστρωμένα με έμπνευση και δοσμένα (κάποια) με απολύτως «σαλταρισμένο» τρόπο. Κορυφαία στιγμή το άγριο ψυχεδελικό “My friend” – ηλεκτρικές και ακουστικές κιθάρες, κρουστά, έγχορδα σε στοιχειωτικές διατάξεις – που, έτσι και κυκλοφορούσε σήμερα θα έκανε τη (σχετική) μπλογκόσφαιρα να παραληρεί για αιώνες...
[Και κάτι ακόμη. Δίσκος, 45 στροφών, του Ferre Grignard πρωτοκυκλοφόρησε στην Ελλάδα, σε ελληνική εκτύπωση εννοώ, το 1966! Ήταν το “Ring, ring, I’ve got to sing/ She’s gone” στη Philips. Υπάρχει μάλιστα και σχετική καταχώρηση στο τεύχος 69 (30/11/1966) των Μοντέρνων Ρυθμών!! Ποιός μπορούσε ν' αντιληφθεί τότε τι συνέβαινε; Κανένας.]

Δισκογραφία Ferre Grignard (LP)
1. Ring, Ring, I’ve Got To Sing – HOL. Fontana 6443 505 – 1966

2. Captain Disaster – FR. Barclay 920 117 – 1968
3. Ferre Grignard – FR. Motors MT 44011 – 1972

4. I Warned You! – HOL. Philips 6320 042 – 1978

ΝΙΚΟΣ ΚΥΠΟΥΡΓΟΣ Strofes...

Και για να κλείσουμε αυτήν την (τρίπτυχη, όπως εξελίχθηκε), αναφορά μας στο... σκοτεινό ελληνικό folk, μετά τον Πάνο Σαββόπουλο και τον Γιώργο Μαρίνο...
Λίγοι γνωρίζουν, λιγότεροι έχουν ακούσει, κι ακόμη λιγότεροι κατέχουν, τους τρεις προσωπικούς δίσκους που κυκλοφόρησε, νεαρός ακόμη (κάτω από τα 20), ο Νίκος Κυπουργός την τριετία 1969-1971, στην εταιρία Rod Strofes, των Μ. & Κώτιας Ροδιάδου. Ψάχνω σε μαγαζιά και σε παζάρια πολλά χρόνια - από ’δω κι από ’κει. Έχω βρει, κατά καιρούς, τα πιο απίθανα πράγματα, αλλά ποτέ δεν συνάντησα μπροστά μου (σε τιμή λογική), ένα απ’ αυτά τα τρία άλμπουμ. Μια φορά είδα ένα (το πρώτο) σε μαγαζί, επί δραχμών, πριν καμμιά δεκαριά χρόνια, με τιμή περί τα 30 χιλιάρικα· και μάλιστα για μια μέτρια κόπια. Ακόμη τρέχω... Υπάρχουν όμως φίλοι και γνωστοί, που πράττουν το πρέπον. Μου γράφουν - αν και όχι πάντα με άνεση, αφού εξαρτάται αυτή από το βαθμό γνωριμίας - σε κασέτες παλαιότερα, ή σε CD-R σήμερα, πράγματα που δεν μπορώ να βρω, ούτε, βεβαίως, έχω όρεξη να τ’ αγοράσω στις υπέρογκες τιμές που δίνουν οι συλλέκτες. Αρκούμαι λοιπόν στην κασέτα – και είναι τέλεια! – με το «2» του Κυπουργού στην Rod Strofes [STXG 12004] από το 1970, που μού αντέγραψε ένας φίλος (ποιος νά’ναι; – μήπως ο Μάκης, ή μήπως ο Σπύρος;) πριν καμιά 15αριά χρόνια. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί ο Νίκος Κυπουργός – όπως γράφει και στο site του – δεν επιτρέπει την επανέκδοση αυτών των άλμπουμ. Εντάξει. Μπορεί ο ίδιος να τα θεωρεί κάπως σαν... νεανικά αμαρτήματα, όμως δεν ξέρω. Τι να πω... Εγώ, πάντως, το βλέπω αλλιώς. Τα άλμπουμ μπορεί να μην είναι από εκείνα που θα άλλαζαν τη μουσική ιστορία, έχουν όμως ενδιαφέρον και, σίγουρα, μερικές πολύ καλές στιγμές – για να μην πω απίθανες, και παρεξηγηθώ... Συγκριτικώς, το “2” είναι το «καλύτερο» από τα τρία. Είναι στηριγμένο σε ποιήματα των Γιώργου Σεφέρη, Νικηφόρου Βρεττάκου, Μίλτου Σαχτούρη, Νίκου Καρύδη, Κοραλίας Θεοτοκά και Ματθαίου Μουντέ («εικόνα» για τον Κυπουργό εκείνα τα χρόνια) και περιέχει ένα τουλάχιστον ωραίο τραγούδι, τη «Ρόδινη κυρά», σε στίχους Θεοτοκά. Ακόμη καλύτερα όμως είναι τα δύο ορχηστρικά. Το «Ταξίδι»... ταξίδι αληθινό, σε acid folk διαδρομές – είναι απίστευτο! –, καθώς και η «Υπόσχεση β’», με ωραία μέρη βιολιού. Γενικώς, τα όργανα που ακούγονται στον δίσκο είναι ελάχιστα. Μια-δυο κιθάρες, το βιολί, και τα... κόλπα στο «Ταξίδι». Έχω τη γνώμη ότι ο Νίκος Κυπουργός πρέπει να δώσει την άδεια, ώστε να κυκλοφορήσουν και πάλι αυτά τα πρώτα του τραγούδια. Δεν καταλαβαίνω τι έχει να φοβηθεί.Ακούγοντας μετά από πολλά χρόνια την 46άρα TDK θυμήθηκα και τα υπόλοιπα κομμάτια, με τα οποία είχε συμπληρωθεί η δεύτερη πλευρά. Το «Αρκεί που θά’ρθης» με τη Λήδα από ένα 45άρι του ’71, το «Φεγγάρι χάθηκε» του Γιώργου Ρωμανού από τις «Μπαλλάντες», ένα άγνωστο, αλλά καλό τραγούδι με τη Μαρίζα Κωχ υπό τον τίτλο «Στην ακροθαλασσιά» – ηχογραφημένο, σίγουρα, πριν τον «Αραμπά» –, το «Καμαρούλα shake» με τη Σούλα Κοψίνη (η γνωστή επιτυχία του Πουλόπουλου, των Πλέσσα-Παπαδόπουλου δηλαδή, σε rock εκδοχή!) και το «Το παιδί με την κιθάρα» με τον Γρηγόρη Σουρμαΐδη. Δε λέω, ενδιαφέρον υλικό...