Το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου πληροφορηθήκαμε τον θάνατο της
ηθοποιού και συγγραφέως Δέσποινας Τομαζάνη. Ήταν 81 ετών. Η Τομαζάνη ήταν
πρωταγωνίστρια της ταινίας του Νίκου Νικολαΐδη «Γλυκιά Συμμορία» (1983), υπήρξε
επιτυχημένη λογοτέχνιδα, ποιήτρια και θεατρική ηθοποιός-συγγραφέας, ενώ είχε
σχετιστεί επαγγελματικά και με πρόσωπα του ελληνικού ροκ, όπως με τον Παύλο
Σιδηρόπουλο και τον Δημήτρη Πουλικάκο.
Η Τομαζάνη ήταν Χιώτισσα και περί το μέσο της δεκαετίας του ’60 θα βρεθεί να σπουδάζει υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, ενώ θα προσληφθεί στο χορευτικό συγκρότημα της Ζουζούς Νικολούδη, με το οποίο θα περιοδεύσει σε διάφορες χώρες. Θα μείνει για ένα διάστημα στη Γαλλία, αλλά κάποια στιγμή θα βρεθεί στη Σουηδία – χώρα, στην οποία θα ζήσει και θα δουλέψει. Εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο, σε ειδικό τμήμα για την εκμάθηση των σουηδικών, παρακολουθώντας επιπλέον μαθήματα στην Ακαδημία Δραματικής Τέχνης. Παράλληλα πηγαίνει στο σχολείο Mariaskolan της Στοκχόλμης, διδάσκοντας ελληνικά στα μικρά ελληνόπουλα (παιδιά μεταναστών).
Η Τομαζάνη ήταν Χιώτισσα και περί το μέσο της δεκαετίας του ’60 θα βρεθεί να σπουδάζει υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, ενώ θα προσληφθεί στο χορευτικό συγκρότημα της Ζουζούς Νικολούδη, με το οποίο θα περιοδεύσει σε διάφορες χώρες. Θα μείνει για ένα διάστημα στη Γαλλία, αλλά κάποια στιγμή θα βρεθεί στη Σουηδία – χώρα, στην οποία θα ζήσει και θα δουλέψει. Εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο, σε ειδικό τμήμα για την εκμάθηση των σουηδικών, παρακολουθώντας επιπλέον μαθήματα στην Ακαδημία Δραματικής Τέχνης. Παράλληλα πηγαίνει στο σχολείο Mariaskolan της Στοκχόλμης, διδάσκοντας ελληνικά στα μικρά ελληνόπουλα (παιδιά μεταναστών).
Και ήταν τότε, όταν πληροφορείται πως ο σουηδός σκηνοθέτης Bengt
Lagerkvist, γιος του μεγάλου σουηδού λογοτέχνη Pär Lagerkvist (βραβείο Nobel Λογοτεχνίας
το 1951) ψάχνει ηθοποιούς, νέες γυναίκες, για την ταινία του “Amala Kamala” (1971).
Όπως είχε πει η Τομαζάνη σε μια παλαιά συνέντευξή της (από εκείνα τα χρόνια)
στο περιοδικό «Γυναίκα»:
«Όταν πήγα να τον συναντήσω ο Lagerkvist είχε ήδη δει
30 νέες ηθοποιούς και χορεύτριες. Μου είπε να κάνω έναν αυτοσχεδιασμό. Όταν
τελείωσα είχα παντού αίματα και γρατζουνιές. Πήρα τον ρόλο, με τον ίδιο να μου
λέει: “Αυτό που έκανες εγώ ήλπιζα πως θα το κατάφερνες στο τέλος των δοκιμών”».
Περί τίνος επρόκειτο; Το σενάριο της ταινίας είχε επεξεργαστεί ο
θεατρικός συγγραφέας Lars Norén και βασιζόταν σ’ ένα πολύ παλαιό περιστατικό,
που, μέσα στα χρόνια, θα αποκτούσε διαστάσεις θρύλου. Η Αμάλα και η Καμάλα ήταν
δύο κορίτσια που ζούσαν στη Δυτική Βεγγάλη, στην Ινδία, πριν από εκατό περίπου
χρόνια και για τα οποία λεγόταν πως είχαν μεγαλώσει, ως... λυκόπουλα, σε μια
οικογένεια λύκων! Μπορεί να υπήρχε μηδαμινή ή και ανύπαρκτη αλήθεια σ’ αυτό το
περιστατικό, αλλά ο μύθος που θα εξαπλωνόταν θα έκανε λόγο για δύο μικρά
κορίτσια, που θα συμπεριφέρονταν στην πορεία σαν λύκαινες (περπατούσαν με τα
τέσσερα, έτρωγαν ωμό κρέας, έβλεπαν πολύ καλά τη νύχτα, είχαν αναπτυγμένη
όσφρηση κ.λπ.).
Μπορεί όλα αυτά να αποδείχθηκαν στην πορεία
παραμύθια, αλλά το σενάριο εμποτίστηκε (και) με άλλα ζητήματα, κοινωνικά,
προοδευτικά, που ταίριαζαν στην εποχή και που είχαν να κάνουν με τον τρόπο που
αντιμετώπιζαν οι αποικιοκράτες τους αυτόχθονες πληθυσμούς – με τις λύκαινες,
στο τέλος, να κατασπαράσσουν τον λευκό εξημερωτή τους! O ρόλος της Amala είχε
ανατεθεί στην Katarina Strandmark, ενώ της Kamala στην Δέσποινα Τομαζάνη, που
θα χόρευε κιόλας έναν τελείως άγριο (με στοιχεία αυτοσχεδιασμού) χορό. Επίσης,
στην ταινία συμμετείχε και η Maud Hansson, ηθοποιός που είχε εμφανισθεί, μεταξύ
άλλων, στις ταινίες του Ingmar Bergman «Η Έβδομη Σφραγίδα» (1957) και «Άγριες
Φράουλες» (1957) και που ήταν παντρεμένη, τότε, με τον Πέτρο Φυσσούν!
Μπορεί στη Σουηδία του Olof Palme (πρωθυπουργός στα
χρόνια 1969-1976) το σοσιαλιστικό πρότυπο να κινήθηκε σε υψηλό επίπεδο, όμως
αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπήρχαν ζητήματα και στη συγκεκριμένη κοινωνία.
Προσέξτε τι έλεγε η Τομαζάνη, το 1971, σε σχέση με το θέμα:
«Δεν είναι εύκολο να είσαι ηθοποιός-εμιγκρέ σε μια
χώρα όπου τους μετανάστες τούς βλέπουν μόνο σαν εργατική δύναμη. Έζησα εδώ με
την ψυχολογία του μετανάστη, για πολλούς μήνες. Στη σιωπή και στο φόβο. Γεμάτη
αμφιβολίες. Το είχα ρίξει στο διάβασμα και στην καταγραφή της πίκρας μου.
Πέρασα κι εγώ από τα σχολεία όπου οι μετανάστες μαθαίνουν σουηδικά. Εκεί
συναντηθήκαμε οι απογοητευμένοι και οι αισιόδοξοι απ’ όλα τα σημεία της γης.
Γιαπωνέζοι και Κορεάτες, Πολωνοί, Τσέχοι, Ρουμάνοι, Έλληνες και Ισπανοί,
Αμερικάνοι, αναρχικοί και επαναστάτες, που αρνήθηκαν να πάνε να πολεμήσουν στο
Βιετνάμ...
»Περάσαμε ατέλειωτες ώρες στους διαδρόμους, που κάθε
μέρα στένευαν περισσότερο και δεν μας χωρούσαν. Μιλήσαμε για τις χώρες μας με
αγάπη και μίσος μαζί. Προσπαθήσαμε να λύσουμε τις αντιθέσεις μας και δεν το
καταφέραμε, γιατί η αφήγηση δεν ξεριζώνει προσωπικές εμπειρίες. Ύστερα γίναμε
τόσοι πολλοί, που ήταν αδύνατο να συνεννοηθούμε. Βαβυλωνία! Οι πιο μεγάλες
συγκινήσεις προσπαθούσαν, για καιρό, να βολευτούν μέσα σ’ ένα λεξιλόγιο από
100-300 λέξεις που ξέραμε, και ήμασταν κάθε μέρα και πιο δυστυχείς, γιατί μας
έπιανε ο φόβος. Μετά, εγώ έφυγα. Πήγα στο πανεπιστήμιο για μια πιο συστηματική
εκμάθηση της γλώσσας. Εκεί όπου δεν το περίμενα ήρθε, αναπάντεχα, ο ρόλος σ’
αυτή την ταινία. Αυτή τη στιγμή αισθάνομαι σιγουριά. Ωστόσο δεν έχω ξεχάσει όλα
αυτά τα νέα παιδιά που εξακολουθούν να φοβούνται και να ελπίζουν. Πώς μπορεί
κανείς να τα ξεχάσει;».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου