CARMA μία αναπάντεχη επανέκδοση

Μία αναπάντεχη επανέκδοση από το χώρο του 80s ελληνικού ροκ έχουμε εδώ. Το μοναδικό LP των Carma, με τίτλο το όνομά τους, από το 1985, βγαίνει ξανά (2025) στα δισκάδικα σαράντα χρόνια μετά από την πρώτη (ανεξάρτητη) κυκλοφορία του από το Ogdoo Music Group. Το γκρουπ το αποτελούσαν πολύ καλοί μουσικοί από τη Θεσσαλία και βασικά από τα Τρίκαλα, όπως ο (Λαρισαίος) Χρήστος Ζέρβας ηλεκτρική κιθάρα, φωνητικά, ο Τόλης Πιπεράς ντραμς, φωνητικά, ο Τάκης Τσιώνας μπάσο, φωνητικά και ο Γιώργος Πιπεράς ακουστική κιθάρα, τραγούδι (που έφυγε από τη ζωή το 2013).

Ο Ζέρβας δεν ήταν τυχαία περίπτωση (όπως έχω ξαναγράψει, παλαιότερα). Γεννημένος σ’ ένα χωριό της Λάρισας το 1957 προερχόταν από οικογένεια μουσικών και τραγουδιστών του δημοτικού, πριν αρχίσει να παίζει μπουζούκι και κιθάρες (ηλεκτρικές και ακουστικές) τόσο σε μαγαζιά, ήδη από το μέσο της δεκαετίας του ’70, όσο και στη δισκογραφία (στη συνέχεια). Έτσι, στα έιτις πια, τον συναντάμε να χειρίζεται κιθάρες, ούτι, τζουρά κ.λπ. σε πολύ σημαντικούς δίσκους, που θα καθόριζαν, σε τρανό βαθμό, το ελληνικό τραγούδι της περιόδου. Λέμε για τα άλμπουμ «Οι Κυβερνήσεις Πέφτουνε Mα η Αγάπη Μένει» [Lyra, 1981] των Χρήστου Νικολόπουλου-Μανώλη Ρασούλη, «Φοβάμαι...» [Minos, 1982] του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, «Τα Τραγούδια μου» [Minos, 1983] του Γιώργου Νταλάρα (από τη ζωντανή ηχογράφηση στον Ορφέα), «Τραπεζάκια Έξω» [Lyra, 1983] του Διονύση Σαββόπουλου, «Όλοι Δικοί μας Είμαστε» [Lyra, 1984] των Νικολόπουλου-Ρασούλη, «Ελευθερία Αρβανιτάκη» [Lyra, 1984], δηλαδή το πρώτο προσωπικό άλμπουμ της Αρβανιτάκη και άλλα διάφορα. Συνεργάτης όλων αυτών των ονομάτων, μα και άλλων ακόμη σε πάλκα και συναυλίες (Μάνος Λοΐζος, Χάρις Αλεξίου), ο Χρήστος Ζέρβας ήταν ένας περιζήτητος λαϊκός μουσικός της εποχής, που είχε όμως και την... κρυφή ροκ πλευρά του. Εκείνη που ακούσαμε στο LP του «Η Άλλη Άποψη» [CBS, 1985] με τα ροκ δημοτικά, και βεβαίως στον δίσκο των Carma.
Ο άλλος γνωστός μουσικός του γκρουπ ήταν ο ντράμερ Τόλης Πιπεράς. Αυτός ήδη από το πρώτο μισό των 70s έπαιζε με διάφορα συγκροτήματα (τα πιο γνωστά ήταν οι Θαρσείν Χρει και οι Νώε), ενώ εμφανίζεται ως ντράμερ στον «Σταυρό του Νότου» (1979) των Θάνου Μικρούτσικου-Νίκου Καββαδία, στο «Ραντάρ» (1981) των Μίκη Θεοδωράκη-Κώστα Τριπολίτη, στο «Φοβάμαι...» (1982) του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, στην «Χαμηλή Πτήση» (1982) του Λουκιανού Κηλαηδόνη, στην «Έξοδο Κινδύνου» (1984) του Γιάννη Σπανού κ.ά. Λέμε, λοιπόν, για έναν πολύ πεπειραμένο μουσικό.
Όμως και ο πρόωρα χαμένος Γιώργος Πιπεράς, που είναι ο συνθέτης όλων των κομματιών των Carma (ο ίδιος θα έκανε κι ένα προσωπικό LP το 1990), υπήρξε ένας «τίμιος» τραγουδοποιός, με ιδιαίτερη ευχέρεια στη δημιουργία ροκ μπαλαντών. Καλών μπαλαντών – όχι τυχαίων. Γράφοντας κάποιες φορές και στίχους (σε τέσσερα κομμάτια), αλλά παίρνοντας λόγια από τον Στράτο Φραγκιαδάκη (σε τρία) και ακόμη από τον αείμνηστο σημαντικό τραγουδοποιό Βασίλη Ζαρούλια (επίσης σε τρία), ο Πιπεράς σχηματίζει δέκα ωραία τραγούδια, τα οποία ντύνουν με εξίσου ωραίο τρόπο οι Carma.
Είχα αγοράσει τον δίσκο των Carma σε πρώτο χρόνο, και τον είχα εκτιμήσει από τότε. Υφολογικά ο δίσκος θυμίζει Neil Young των early 70s ας πούμε, και για το 1985 ο ήχος εκείνος έμοιαζε κάπως... οπισθοδρομικός, αλλά αν το ξεπερνούσες (άξιζε να το κάνεις) και έμενες σ’ αυτά καθ’ αυτά τα τραγούδια, τότε δεν γινόταν να μην εκτιμήσεις την ευφράδεια και την αμεσότητά τους – χαρακτηριστικά, που τα ψάχνεις με το κιάλι στη σύγχρονη τραγουδοποιία. Θέλω να πω πως ο δίσκος κυλούσε άνετα και αβίαστα, χτίζοντας, παράλληλα, μια ναι μεν παλιομοδίτικη κατάσταση αλλά, ταυτοχρόνως, πλούσια σε χρώματα και συναισθήματα.
Προσωπικά, όλα τα τραγούδια του δίσκου τα βρίσκω και σήμερα πολύ καλά, πηγαία, γνήσια και ατόφια, έχοντας με το μέρος τους και τα δυνατά παιξίματα. Βεβαίως, μιλάμε για μια ανεξάρτητη παραγωγή των mid-80s, πράγμα που σημαίνει πως κάτω από άλλες συνθήκες η ύλη του δίσκου θα αναδεικνυόταν πολύ περισσότερο (ιδίως στο θέμα «φωνή»), αλλά σε κάθε περίπτωση αυτή η diy προσπάθεια έχει και τα θετικά της – ξανατονίζω τη ζεστασιά, την ειλικρίνεια και τα συναφή.
Κανονικά θα έπρεπε να πω πως δυσκολεύομαι να διαλέξω τα καλύτερα τραγούδια από το μοναδικό LP των Carma, και τούτο γιατί σχεδόν όλα αποτελούν προσωπικά αγαπημένα μου, όπως συμβαίνει με το βαρύ ηλεκτρικό blues «Πού Άννα» (στίχοι Φραγκιαδάκης), με την ακουστική μπαλάντα «Κακή φήμη», που περιγράφει ένα διαρκές και οδυνηρό bullying (στίχοι του Πιπερά, αν και σφόδρα επηρεασμένοι από το κλασικό “La mauvaise réputation” του Georges Brassens – θα έπρεπε κάπου να σημειωνόταν αυτό), το πολύ αισθαντικό «Όνειρο» (στίχοι Πιπεράς), το μονόλεπτο «Ερωτικό» στο κλείσιμο (στίχοι Ζαρούλιας), που μας πάει πίσω στην εποχή των Poll και των Blue Birds, το άτεγκτο blues «60s» (στίχοι Φραγκιαδάκης), το εισαγωγικό «Υποκρισία και ψευτιά» (στίχοι Πιπεράς) κι ένα προς ένα όλα τα υπόλοιπα. Μια πολύ ωραία επανέκδοση λοιπόν (σε τωρινή επιμέλεια του Δημήτρη Καρρά), που θα εκτιμηθεί από τους fans του ελληνικού ροκ – για πολλούς και διαφόρους λόγους, και γιατί οι original κόπιες έχουν ξεφύγει σε τιμή.
Επαφή: https://ogdooshop.gr/Carma