16/5/2026
Δηλαδή, επειδή η Μαρινέλλα είπε ότι ήταν η πρώτη που σηκώθηκε από την καρέκλα και επειδή αυτό το κατέγραψε ο Ξανθούλης, πάει να πει ότι είναι έτσι; Θα μας τρελάνετε τελείως;
Και πάτε και το αντιγράφετε, και αν σας πούμε μετά ότι αυτά τα πράγματα είναι ανήκουστα, θα κρυφτείτε πίσω από τον Ξανθούλη, λέγοντας πως το έγραψε εκείνος – και πως εσείς δεν έχετε καμία ευθύνη; Αν οι ιστορικοί, άσε τους παραμυθάδες, δεν μπορούν να ελέγξουν τις πηγές τους και να ξεκαθαρίσουν μέσα τους τι είναι εν ισχύι και τι όχι τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα...
Δηλαδή θα μας κάνετε να ξεχάσουμε και την αλφαβήτα σε λίγο.
Μάγκες μου μεγαλώσαμε να βλέπουμε τη Μαίρη Λίντα να στέκεται όρθια και να χορεύει δίπλα στο Χιώτη σ’ ένα σωρό ταινίες, από τέλος ’50-αρχή ’60, έχουμε δει όρθια τη Μαρίκα Νίνου σε ταινία, η οποία Νίνου πέθανε το ’57 –για να μην αρχίσω να απαριθμώ τώρα καμιά δεκαριά άλλες λαϊκές τραγουδίστριες, που είχαν σηκωθεί από την καρέκλα χρόνια πριν από τη Μαρινέλλα– και διανοείστε ότι υπάρχει περίπτωση να καταπιούμε αμάσητη τέτοια «πληροφορία»;
Δηλαδή, επειδή η Μαρινέλλα είπε ότι ήταν η πρώτη που σηκώθηκε από την καρέκλα και επειδή αυτό το κατέγραψε ο Ξανθούλης, πάει να πει ότι είναι έτσι; Θα μας τρελάνετε τελείως;
Και πάτε και το αντιγράφετε, και αν σας πούμε μετά ότι αυτά τα πράγματα είναι ανήκουστα, θα κρυφτείτε πίσω από τον Ξανθούλη, λέγοντας πως το έγραψε εκείνος – και πως εσείς δεν έχετε καμία ευθύνη; Αν οι ιστορικοί, άσε τους παραμυθάδες, δεν μπορούν να ελέγξουν τις πηγές τους και να ξεκαθαρίσουν μέσα τους τι είναι εν ισχύι και τι όχι τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα...
Δηλαδή θα μας κάνετε να ξεχάσουμε και την αλφαβήτα σε λίγο.
Μάγκες μου μεγαλώσαμε να βλέπουμε τη Μαίρη Λίντα να στέκεται όρθια και να χορεύει δίπλα στο Χιώτη σ’ ένα σωρό ταινίες, από τέλος ’50-αρχή ’60, έχουμε δει όρθια τη Μαρίκα Νίνου σε ταινία, η οποία Νίνου πέθανε το ’57 –για να μην αρχίσω να απαριθμώ τώρα καμιά δεκαριά άλλες λαϊκές τραγουδίστριες, που είχαν σηκωθεί από την καρέκλα χρόνια πριν από τη Μαρινέλλα– και διανοείστε ότι υπάρχει περίπτωση να καταπιούμε αμάσητη τέτοια «πληροφορία»;
update
Και φυσικά η Μαίρη Λίντα δεν ήταν η εξαίρεση στον κανόνα, αλλά ο κανόνας. Εννοώ πως, τελικά, δύσκολα θα βρεις λαϊκή τραγουδίστρια, που να μην είχε σηκωθεί όρθια πριν από τη Μαρινέλλα [Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια -για να αναφερθώ μόνο σ' αυτή την ιστορική τριάδα- είχαν σηκωθεί πριν]
Και φυσικά η Μαίρη Λίντα δεν ήταν η εξαίρεση στον κανόνα, αλλά ο κανόνας. Εννοώ πως, τελικά, δύσκολα θα βρεις λαϊκή τραγουδίστρια, που να μην είχε σηκωθεί όρθια πριν από τη Μαρινέλλα [Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια -για να αναφερθώ μόνο σ' αυτή την ιστορική τριάδα- είχαν σηκωθεί πριν]
14/5/2026
Στο Big Bang υπάρχουν πολλά λάθη και ανακρίβειες. Έχω βαρεθεί να σημειώνω. Βασικά, θα πρέπει κάποιος να πληρωθεί αδρά για να διορθώσει το βιβλίο, γιατί τζάμπα αυτή η δουλειά δεν μπορεί να γίνει. Και εδώ δεν μιλάω για απόψεις που εκφράζονται και που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα, αλλά για λάθη και ανακρίβειες επί των πραγματολογικών στοιχείων.
Με μια ματιά που έριξα στο κεφάλαιο για τον Διονύση Σαββόπουλο (Γόνιμη Επιστροφή) ψάρεψα αυτά:
>>Toν όρο «κλέβει» ο Αλέκος Πατσιφάς<< (για το Νέο Κύμα)
Το πιο σίγουρο είναι πως τον όρο τον έφερε μαζί του ο Γιάννης Σπανός από την Γαλλία.
>>Ο Αλέκος Πατσιφάς... λανσάρει νέους τραγουδιστές (Καίτη Χωματά, Πόπη Αστεριάδη, Λάκης Παππάς)<<
Ο Λάκης Παππάς δεν λανσαρίστηκε από τον Πατσιφά. Ανήκε σε άλλη εταιρεία (στην Columbia). Στον Πατσιφά πήγε το 1971, όταν το Νέο Κύμα είχε ουσιαστικά «πεθάνει».
>>... και μια χαμηλότονη θεματολογία που παρακάμπτει την πολιτική.<<
Οι Καλύβας-Τριανταφύλλου θέλουν να αποπολιτικοποιήσουν το ελληνικό τραγούδι. Το υποβάλλουν και το λένε αυτό σε διάφορα σημεία. Όμως ακόμη και στο Νέο Κύμα υπήρχαν πολιτικά τραγούδια – δεν ήταν όλα... για αγάπες και για καλοκαίρια. Και μάλιστα κάποια απ’ αυτά θα λογοκρίνονταν κιόλας. Αφήνω το γεγονός πως Νέο Κύμα υπήρξε και ο Διονύσης Σαββόπουλος (με πολλά πολιτικά τραγούδια) και υπενθυμίζω πως και η Αρλέτα είχε πολιτικά τραγούδια («Κάποιες νύχτες», «Το λειβάδι») που είχαν λογοκριθεί κιόλας. Και ο Νότης Μαυρουδής είχε τέτοια, και άλλοι.
>>... ο Γιάννης Σπανός που γίνεται γνωστός το 1963 με το τραγούδι Μια αγάπη για το καλοκαίρι.<<
7 Ιουλίου 1964, είναι το Μια αγάπη για το καλοκαίρι
>>Στην Αθήνα καταφτάνει το 1963... Φορτηγό θα τιτλοφορήσει τον εμβληματικό δίσκο του έπειτα από δύο χρόνια.<<
Το Νοέμβρη του ’66 βγήκε το Φορτηγό. Δηλαδή μετά από 3 χρόνια. Σε άλλο σημείο αναφέρεται το ’66. Αυτό σημαίνει πως το βιβλίο γράφτηκε χωρίς κάθε φορά να έχουν κατά νου οι συγγραφείς τι είχαν γράψει νωρίτερα.
>>που θα τον τοποθετήσει στην εφημερίδα της ΕΔΑ Δημοκρατική Αλλαγή<< (για τον Σαββόπουλο)
Η Δημοκρατική Αλλαγή δεν ήταν εφημερίδα της ΕΔΑ, αλλά της Αριστεράς. Όταν λες πως ήταν εφημερίδα της ΕΔΑ εννοείς πώς ήταν κομματικό όργανο (που δεν ήταν). Ο Σαββόπουλος εν τω μεταξύ δεν δούλεψε ποτέ στη Δημοκρατική Αλλαγή, αλλά στον παλιό Ελεύθερο Τύπο.
>>όπου βγάζει τα πρώτα του δισκάκια 45 στροφών το 1964 και το 1965<< (για τον Σαββόπουλο)
Το 1964 ο Σαββόπουλος δεν έβγαλε τίποτα. Το πρώτο δισκάκι του βγήκε στις 15 Φεβρουαρίου 1965.
>>το Περιβόλι του Τρελλού με το χαρακτηριστικό ψυχεδελικό εξώφυλλο του Στέργιου Δελιαλή<<
Εγώ θα το χαρακτήριζα hippy αισθητικής το εξώφυλλο και όχι ψυχεδελικό. Ορίστε ελληνικά εξώφυλλα ψυχεδελικής τεχνοτροπίας...
>>ο δίσκος πούλησε τρελά, μέσα στους πρώτους έξι μήνες... το Περιβόλι πουλάει 25.000 αντίτυπα μόνο στην Αθήνα<<
Γι’ αυτό το στοιχείο δίνεται παραπομπή «Ψυχαγωγία, 20 Ιανουαρίου 1970». Δεν ξέρω αν είχαν αυτό το τεύχος της Ψυχαγωγίας οι συγγραφείς, αλλά μάλλον δεν το είχαν για να μην γράψουν τον αριθμό του. Η ουσία πάντως είναι πως τέτοιο νούμερο δεν υπάρχει (ούτε κανένα άλλο) στη συνέντευξη του Σαββόπουλου, που δημοσιεύεται εκεί. Προφανώς ο δίσκος πουλούσε λόγω του «Ντιρλαντά» (κάτι που δεν αναφέρεται στο βιβλίο) και πολύ πιθανώς τα 25 χιλιάδες αντίτυπα σε έξι μήνες να αφορούν το 45άρι (με το Ντιρλαντά).
Στο Big Bang υπάρχουν πολλά λάθη και ανακρίβειες. Έχω βαρεθεί να σημειώνω. Βασικά, θα πρέπει κάποιος να πληρωθεί αδρά για να διορθώσει το βιβλίο, γιατί τζάμπα αυτή η δουλειά δεν μπορεί να γίνει. Και εδώ δεν μιλάω για απόψεις που εκφράζονται και που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα, αλλά για λάθη και ανακρίβειες επί των πραγματολογικών στοιχείων.
Με μια ματιά που έριξα στο κεφάλαιο για τον Διονύση Σαββόπουλο (Γόνιμη Επιστροφή) ψάρεψα αυτά:
>>Toν όρο «κλέβει» ο Αλέκος Πατσιφάς<< (για το Νέο Κύμα)
Το πιο σίγουρο είναι πως τον όρο τον έφερε μαζί του ο Γιάννης Σπανός από την Γαλλία.
>>Ο Αλέκος Πατσιφάς... λανσάρει νέους τραγουδιστές (Καίτη Χωματά, Πόπη Αστεριάδη, Λάκης Παππάς)<<
Ο Λάκης Παππάς δεν λανσαρίστηκε από τον Πατσιφά. Ανήκε σε άλλη εταιρεία (στην Columbia). Στον Πατσιφά πήγε το 1971, όταν το Νέο Κύμα είχε ουσιαστικά «πεθάνει».
>>... και μια χαμηλότονη θεματολογία που παρακάμπτει την πολιτική.<<
Οι Καλύβας-Τριανταφύλλου θέλουν να αποπολιτικοποιήσουν το ελληνικό τραγούδι. Το υποβάλλουν και το λένε αυτό σε διάφορα σημεία. Όμως ακόμη και στο Νέο Κύμα υπήρχαν πολιτικά τραγούδια – δεν ήταν όλα... για αγάπες και για καλοκαίρια. Και μάλιστα κάποια απ’ αυτά θα λογοκρίνονταν κιόλας. Αφήνω το γεγονός πως Νέο Κύμα υπήρξε και ο Διονύσης Σαββόπουλος (με πολλά πολιτικά τραγούδια) και υπενθυμίζω πως και η Αρλέτα είχε πολιτικά τραγούδια («Κάποιες νύχτες», «Το λειβάδι») που είχαν λογοκριθεί κιόλας. Και ο Νότης Μαυρουδής είχε τέτοια, και άλλοι.
>>... ο Γιάννης Σπανός που γίνεται γνωστός το 1963 με το τραγούδι Μια αγάπη για το καλοκαίρι.<<
7 Ιουλίου 1964, είναι το Μια αγάπη για το καλοκαίρι
>>Στην Αθήνα καταφτάνει το 1963... Φορτηγό θα τιτλοφορήσει τον εμβληματικό δίσκο του έπειτα από δύο χρόνια.<<
Το Νοέμβρη του ’66 βγήκε το Φορτηγό. Δηλαδή μετά από 3 χρόνια. Σε άλλο σημείο αναφέρεται το ’66. Αυτό σημαίνει πως το βιβλίο γράφτηκε χωρίς κάθε φορά να έχουν κατά νου οι συγγραφείς τι είχαν γράψει νωρίτερα.
>>που θα τον τοποθετήσει στην εφημερίδα της ΕΔΑ Δημοκρατική Αλλαγή<< (για τον Σαββόπουλο)
Η Δημοκρατική Αλλαγή δεν ήταν εφημερίδα της ΕΔΑ, αλλά της Αριστεράς. Όταν λες πως ήταν εφημερίδα της ΕΔΑ εννοείς πώς ήταν κομματικό όργανο (που δεν ήταν). Ο Σαββόπουλος εν τω μεταξύ δεν δούλεψε ποτέ στη Δημοκρατική Αλλαγή, αλλά στον παλιό Ελεύθερο Τύπο.
>>όπου βγάζει τα πρώτα του δισκάκια 45 στροφών το 1964 και το 1965<< (για τον Σαββόπουλο)
Το 1964 ο Σαββόπουλος δεν έβγαλε τίποτα. Το πρώτο δισκάκι του βγήκε στις 15 Φεβρουαρίου 1965.
>>το Περιβόλι του Τρελλού με το χαρακτηριστικό ψυχεδελικό εξώφυλλο του Στέργιου Δελιαλή<<
Εγώ θα το χαρακτήριζα hippy αισθητικής το εξώφυλλο και όχι ψυχεδελικό. Ορίστε ελληνικά εξώφυλλα ψυχεδελικής τεχνοτροπίας...
>>ο δίσκος πούλησε τρελά, μέσα στους πρώτους έξι μήνες... το Περιβόλι πουλάει 25.000 αντίτυπα μόνο στην Αθήνα<<
Γι’ αυτό το στοιχείο δίνεται παραπομπή «Ψυχαγωγία, 20 Ιανουαρίου 1970». Δεν ξέρω αν είχαν αυτό το τεύχος της Ψυχαγωγίας οι συγγραφείς, αλλά μάλλον δεν το είχαν για να μην γράψουν τον αριθμό του. Η ουσία πάντως είναι πως τέτοιο νούμερο δεν υπάρχει (ούτε κανένα άλλο) στη συνέντευξη του Σαββόπουλου, που δημοσιεύεται εκεί. Προφανώς ο δίσκος πουλούσε λόγω του «Ντιρλαντά» (κάτι που δεν αναφέρεται στο βιβλίο) και πολύ πιθανώς τα 25 χιλιάδες αντίτυπα σε έξι μήνες να αφορούν το 45άρι (με το Ντιρλαντά).
Αυτά τα λίγα... μόνο για τις σελίδες 219-235.
Θες πολλή δουλειά, και πολλά χρόνια ενασχόληση με αυτά τα
θέματα για να αποφύγεις τέτοιες κακοτοπιές. Και φυσικά δεν είναι μόνο ο Χάκκας
το θέμα (δεν έχω φτάσει ακόμη εκεί). Βιβλία σαν το Big Bang δεν γράφονται σε
3-4-5 χρόνια. Γράφονται σε 30 και 40. Να το ξέρουν αυτό όλοι. Συγγραφείς,
αναγνώστες, οι πάντες.
Και κάτι τελευταίο. Έχω δει κάποια κριτικά κείμενα για το βιβλίο, που για μένα είναι της πλάκας. Τίποτα δεν έχω διαβάσει που να κάνει κριτική στο βιβλίο επί της ουσίας. Και για τα ιδεολογικά-κοινωνικοπολιτικά θέματα, και για τα πραγματολογικά. Παίζουν μόνοι τους οι συγγραφείς, χωρίς αντίπαλο. Κάπως σαν τον Μητσοτάκη.
Και κάτι τελευταίο. Έχω δει κάποια κριτικά κείμενα για το βιβλίο, που για μένα είναι της πλάκας. Τίποτα δεν έχω διαβάσει που να κάνει κριτική στο βιβλίο επί της ουσίας. Και για τα ιδεολογικά-κοινωνικοπολιτικά θέματα, και για τα πραγματολογικά. Παίζουν μόνοι τους οι συγγραφείς, χωρίς αντίπαλο. Κάπως σαν τον Μητσοτάκη.
















