τα προχωρημένα σχήματα Nâbu Pēra και Copper Curios του Δημήτρη Γιασεμίδη από την Κύπρο – μουσικές με φλάουτα και ηλεκτρονικά, που συνδυάζουν φυσικά και μοντέρνα στοιχεία

Ο Δημήτρης Γιασεμίδης είναι ένας δημιουργικός μουσικός, φλαουτίστας και συνθέτης από την Κύπρο, που προσωπικά μου είναι γνωστός από το πολύ καλό γκρουπ Monsieur Doumani, καθώς συμμετείχε στους δίσκους του “Grippy Grappa” (2009), “Sikoses” (2015), “Angathin” (2018) και “Pissourin” (2021) – εκεί όπου συνδυάζονται παραδοσιακά γηγενή στοιχεία, τραγουδισμένα στην κυπριακή διάλεκτο, μαζί με ηλεκτρονικά, funk, λαϊκά, έντεχνα, folk, rock, jazz και άλλα τινά. Στο σάιτ του Τελλόγλειου (Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.) υπάρχει ένα βιογραφικό του Γιασεμίδη το οποίο μεταφέρω:
«Μετά τις σπουδές του στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ασχολήθηκε με το φλάουτο, ο Γιασεμίδης εργάστηκε ως φλαουτίστας και τρομπονίστας σε διάφορα σύνολα, όπως το Anglia Sinfonia, το ARU Big Band, την Grand Union Orchestra, καθώς και τη Φιλαρμονική Ορχήστρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Στο Αμπού Ντάμπι εργάστηκε ως καθηγητής πνευστών στα Aldar International Schools, ενώ έχει διδάξει φλάουτο σε Ελλάδα, Λίβανο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σήμερα είναι καθηγητής φλάουτου στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου και σε μουσικά λύκεια του νησιού. Επιπλέον είναι ενεργός καλλιτέχνης της κλασικής, folk και πειραματικής μουσικής σκηνής της Κύπρου. Είναι επίσης μέλος του πολυβραβευμένου γκρουπ Monsieur Doumani, που αποτελεί ένα από τα πιο επιτυχημένα συγκροτήματα της Κύπρου διεθνώς, με συναυλίες σε όλη την Ευρώπη, την Κούβα και την Ινδία. Μέσω των Monsieur Doumani ο Γιασεμίδης παρουσιάζει μια καινοτόμο και πρωτοφανή χρήση των πνευστών οργάνων στην κυπριακή μουσική».
Προσφάτως έφθασαν στα χέρια μου δύο άκρως ενδιαφέροντα άλμπουμ του Γιασεμίδη με τα σχήματα Nâbu Pēra και Copper Curios, για τα οποία θα γράψω στη συνέχεια...

NÂBU PĒRA: Soundscapes of Nicosia [Zero Nove Nove, 2025]
Τρίο είναι οι Nâbu Pēra, αποτελούμενοι από τους Δημήτρη Γιασεμίδη (Demetris Yiasemides) φλάουτο, sylpho, ηλεκτρονικά, Νατάσα Χατζηανδρέου (Natasa Hadjiandreou) βιμπράφωνο, κρουστά και Σάββα Θωμά (Savvas Thoma) μπεντίρ, φωνητικά. Με αυτή τη line-up οι Nâbu Pēra ηχογράφησαν στη Λάρνακα και κυκλοφόρησαν, πέρυσι, ένα πολύ ενδιαφέρον άλμπουμ, που αποκαλείται “Soundscapes of Nikosia” (Ηχοτοπία της Λευκωσίας).
Μέσω αυτού του CD οι Nâbu Pēra επιχειρούν να σχηματίσουν μία ηχητική επένδυση, που να αφορά την κυπριακή πρωτεύουσα, συλλαμβάνοντας, ταυτοχρόνως, την πολυσημία της. Όπως γράφουν και οι ίδιοι στο back cover:
«Η Λευκωσία γίνεται όχι μόνο πηγή έμπνευσης, αλλά και όργανο: οι φωνές που τη διασχίζουν και οι αντηχήσεις της μπλέκονται με ακουστικά όργανα και ηλεκτρονικές υφές, δημιουργώντας μια πρωτότυπη και σύγχρονη μουσική αφήγηση».
Το άκουσμα, σε γενικές γραμμές, μπορεί να χαρακτηρισθεί ambient, με τη διαφορά πως εδώ δεν έχουμε... ξεψυχισμένες ηχητικές «αλοιφές», αλλά αληθινή μουσική, η οποία αποδίδεται από πρώτης τάξεως οργανοπαίκτες.
Έτσι, από τη μια μεριά υπάρχουν οι ποικίλες παραδόσεις, όπως η βυζαντινή στο “Omeriye” ή οι afro παρασπονδίες στο “The calling” (με ήχους που προσιδιάζουν στην καλίμπα), αλλά από την άλλη υπάρχει και το σύγχρονο ηχητικό οπλοστάσιο, το οποίο διαμορφώνεται από τη φωνητική πανσπερμία, σε κομμάτια όπως το “Na bu pe ra?” για παράδειγμα, και βεβαίως από τις πανταχού παρούσες ηλεκτρονικές παρεμβάσεις – με τον συνδυασμό τους να λειτουργεί, τελικά, με ένταση και υποβλητικότητα.
Το “Soundscapes of Nikosia”, σαν άλμπουμ, κομίζει άποψη για έναν σύγχρονο ήχο, που να κοιτάζει προς το χθες, δίχως να παρασύρεται από τις ethnic ευκολίες.
Επαφή: https://nabupera.bandcamp.com/album/soundscapes-of-nicosia
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/ta-prohorimena-shimata-nabu-pera-kai-copper-curios-toy-dimitri-giasemidi-apo-tin

ΜΑΡΚΟΣ ΧΑΪΔΕΜΕΝΟΣ δύο πρόσφατα τζαζ άλμπουμ του

MARKOS CHAIDEMENOS: The Day After [Private Pressing, 2024]
Για τον πιανίστα Μάρκο Χαϊδεμένο (Markos Chaidemenos) είχα γράψει τον Ιανουάριο του 2022, με αφορμή το τότε άλμπουμ του “Caravan” (2021), τονίζοντας, γενικώς, την post bop κατεύθυνση της μουσικής του και την μελωδική οξυδέρκειά του.

Όμως στο “The Day After”, που είναι το προτελευταίο LP του Χαϊδεμένου, υπάρχει μια μετατόπιση προς πιο... ευρωπαϊκές κατευθύνσεις – με τις μελωδίες του να ακούγονται ακόμη περισσότερο ολοκληρωμένες, τοποθετημένες πιο κοντά σ’ ένα λυρικό, μεσογειακό ας το πούμε, πλαίσιο.
Το άλμπουμ κυλάει ωραία, αναπτύσσεται με σεμνότητα και μέτρο, έχει ύφος, χρώμα και πάνω απ’ όλα άψογες συνθέσεις, τις οποίες φέρουν εις πέρας, πέραν του Markos Chaidemenos πιάνο, οι Grigoris Theodoridis μπάσο και Panagiotis Kostopoulos ντραμς. Έχουμε να κάνουμε δηλαδή μ’ ένα τυπικό piano-trio, που κάθε άλλο παρά τυπικό είναι.
Το “The Day After” είναι ένα άλμπουμ, που θα μπορούσε να ενδιαφέρει, και γιατί όχι να διαπρέψει, πανευρωπαϊκά.
Επαφή: https://markoschaidemenos.bandcamp.com/album/the-day-after

MARKOS CHAIDEMENOS: Light Beam [Private Pressing, 2026]
Στο “Light Beam”, το πιο νέο LP του, που είναι ηχογραφημένο τον Νοέμβριο του 2025, ο Μάρκος Χαϊδεμένος δοκιμάζει σε κάτι καινούριο. Επεκτείνει το piano-trio του, που έχει πάντα τον Panagiotis Kostopoulos στα ντραμς, αλλά στο μπάσο, τώρα, τον Yiannis Vagianos, προς άλλες κατευθύνσεις.
Βασικά, εδώ προστίθεται ένα κουαρτέτο εγχόρδων (Babis Karasavvidis-Kalliopi Mitropoulou βιολιά, Stelios Papanastasis βιόλα, Giorgos Tamiolakis βιολοντσέλο) και μια τραγουδίστρια, η Irini Arabatzi, που έχει γράψει και στίχους. Άρα έχουμε να κάνουμε με έναν κατά το μάλλον ή ήττον τραγουδιστικό άλμπουμ, που, το λέω εξ αρχής, είναι υψηλού επιπέδου.
Ο Χαϊδεμένος είναι προφανώς άψογος πιανίστας, και ακόμη οξυδερκής συνθέτης, με πολλές και ποικίλες αναφορές (που μπορεί να εκκινούν από τη λεγόμενη «κλασική» και να φθάνουν έως και την ψαγμένη pop). Όλα τα κομμάτια του άλμπουμ του (τέσσερα στη Side A και τρία στη Side B) είναι πολύ καλά, για να μην πω ένα κι ένα, καθώς διακρίνονται για τις δυναμικές ενορχηστρώσεις τους, τα δημιουργικά παιξίματα όλων ανεξαιρέτως των μουσικών και βεβαίως, για τις «γεμάτες» ερμηνείες της Αραμπατζή, που σε κερδίζουν με την απλότητα και την ουσία τους.
Κομμάτια σαν τα “11 stars”, “33” κ.λπ. μπορείς να τ’ ακούς και να τα ξανακούς, χωρίς ποτέ να σε κουράζουν.
Επαφή: https://markoschaidemenos.bandcamp.com/album/light-beam

ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ η ροή της πόλης

Θα μπορούσα να πω πως ο Σταύρος Σοφιανόπουλος ανήκει στους μετα-χατζιδακικούς συνθέτες. Και οι οκτώ(;) δίσκοι που έχει ηχογραφήσει μέχρι σήμερα διαθέτουν μια τέτοια αύρα (χατζιδακική). Υπάρχει λοιπόν το πλαίσιο, αλλά δεν αρκεί από μόνο του προκειμένου ένας δίσκος να δικαιολογήσει αυτομάτως και την ύπαρξή του – ως ένα πολιτιστικό προϊόν μιας κάποιας σοβαρής αισθητικής εννοώ. Απαιτείται, περαιτέρω, προσωπικό στίγμα, προσαρμογή στα κελεύσματα του καιρού, συνεργάτες που να αναπνέουν τον ανάλογο «αέρα», στίχοι (αν μιλάμε για τραγούδια), που να διαθέτουν μιαν ευαισθησία και μια πνευματικότητα, δίχως να χάνονται στη διατύπωση, ενορχηστρώσεις που να διαθέτουν «κλασικά» όργανα, με ωραίο τρόπο συνδυασμένα, δίχως να αποκλείονται, εννοείται, και τα ηλεκτρικά.

Όλα αυτά υπάρχουν κι ανιχνεύονται, στις σωστές δόσεις, στο άλμπουμ «Η Ροή της Πόλης» [Ανεξάρτητη Έκδοση, 2026], έναν δίσκο (CD), που έχει τον τρόπο να σε «κρατάει», ενόσω εξελίσσεται η ακρόασή του.
Και τα καθαρά ορχηστρικά του Σοφιανόπουλου («Αυτοσχεδιασμός»), και τα ορχηστρικά με φωνές («Περιμένοντας το δειλινό»), και τα τραγούδια του («Η θάλασσα», «Γλυκές φωνές») έχουν μέτρο, ύφος, λιτότητα και απλότητα, χωρίς να εκβιάζουν εικόνες, συναισθήματα ή καταστάσεις. Βοηθάει προς αυτό και η καθαρή, λαμπερή φωνή της Κωνσταντίνας Κορδούλη, που δεν φοβάται να πάρει πάνω της τα τραγούδια, μεταφέροντας τα στο δικό της στερέωμα, αλλά πάνω απ’ όλα είναι οι αβίαστες μελωδίες και τα απλά, όμορφα λόγια του Σοφιανόπουλου, που κυλάνε τελείως φυσικά και ανυπόκριτα.
Ένα άλμπουμ με το δικό του νόημα, για την τραγουδοποιία του σήμερα, είναι το «Η Ροή της Πόλης».
Επαφή: https://www.facebook.com/stavros.sofianopoulos.1

LUMIERE & ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΜΑΡΑ ο χρόνος μακριά σου

Στο πιο νέο άλμπουμ του, που αποκαλείται «Ο Χρόνος Μακριά σου» [Veego Records, 2026], ο Lumiere μας παρουσιάζει επτά τραγούδια του (κι ένα ορχηστρικό στο ξεκίνημα), τα οποία ερμηνεύει η Χριστίνα Σαμαρά.

Ο δίσκος είναι προσεγμένος αισθητικά, ξεκινώντας από έξω και πηγαίνοντας προς τα μέσα, αλλά στο τέλος-τέλος δεν μένει σχεδόν καθόλου ουσία, παρά μόνο... αισθητική. Θέλω να πω πως οι μελωδίες, ως τραγούδια, δεν είναι αξιοπρόσεκτες. Οι στίχοι και το τραγούδισμα επιβάλλουν πάνω τους (στις μελωδίες) ένα «σκέπασμα», που τις καλύπτει και που δεν σε αφήνει να προχωρήσεις προς τα μέσα. Το λέω αυτό και σε σχέση με το εισαγωγικό ορχηστρικό, που είναι πολύ ωραίο. Κοντολογίς, πιστεύω πως το άλμπουμ θα μέτραγε περισσότερο ως instrumental, αλλά αυτό θα έπρεπε να το γράψω στο τέλος της κριτικής και όχι στη μέση της – δεν πειράζει όμως.
Τα λόγια του Lumiere δεν έχουν κάτι το ιδιαίτερο να προτείνουν. Εντάξει, δεν θέλω να πω ότι... γράφονται για να γράφονται, αλλά, προσωπικώς, σε αυτά, δεν διαβλέπω καμία ουσία, ούτε κάποια ίχνη ποιητικότητας (τουλάχιστον). Είναι υπαρξιακά-ερωτικοφανή, δίχως έρμα, δίχως ένα, έστω και πρωταρχικό, βάθος.
Τέλος, οι ερμηνείες, και από την Σαμαρά και από τον Lumiere, υπηρετούν «σωστά» αυτή την άνευρη ηχητική πράξη (που ενορχηστρώνεται προσεγμένα, αλλά δεν αρκεί αυτό), κάνοντάς την ακόμη πιο άνευρη και ακόμη πιο ξεχειλωμένη – στα περισσότερα τουλάχιστον tracks. Συνεπείς, δηλαδή, μέσα στη γενικότερη καχεξία.
Λυπάμαι, αλλά δεν βρήκα πολλά τραγούδια που «να με πιάσουν», από το «Ο Χρόνος Μακριά σου» – που να ξεφεύγουν, εννοώ, από αυτό το υποτονικό κλίμα. Ίσως, λίγο, το «Μάλλον φταίω εγώ» και περισσότερο το «Παλιές φωτογραφίες στις πόρτες», που, συγκριτικά, είναι το πιο ενδιαφέρον τραγούδι του δίσκου.  
Επαφή: https://musicoflumiere.bandcamp.com/album/-

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 723

20/5/2026
Μια τελείως υποφωτισμένη περιοχή, που σχετίζεται βαθιά με την πορεία της τζαζ στην Ελλάδα, έχει να κάνει με τον συσχετισμό οπτικής ποίησης και αυτοσχεδιασμού. Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον συναντάμε τον ποιητή Robert Lax, τον Κώστα Γιαννουλόπουλο, τον Hartmut Geerken, τον Sun Ra και το “5. Bielefelder Colloquium Neue Poesie” (Συνέδριο της Νέας Ποίησης του Μπίλεφελντ), που θα διεξαγόταν στην Αθήνα το 1982.

Για το πώς συνδυάστηκαν όλα αυτά θα διαβάσεις στο «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] στις σελίδες 213-221.

19/5/2026
Μερικά μόνο από τα ονόματα, για τα οποία θα διαβάσεις στο «Ροκ, Ελληνικό Ροκ, Κοινωνία & Πολιτική στη Μακρά Δεκαετία του ’60 (μία αντι-ανάγνωση)» [Όγδοο, 2025]. Όσοι και όσες το έχουν αγοράσει ξέρουν. Για τους λίγους που δεν το έχουν αγοράσει και μπορούν τώρα να το κάνουν γίνεται το ποστ...
Νίκος Νικολαΐδης, Άρης Μπέλλης, Γιώργος Μουζάκης, «Τάκης Ζέριγκας», Ewan MacColl, Johnny Hallyday, Antoine, Marc Aryan, Cliff Richard, Γρηγόρης Λαμπράκης, CND, Ernst Fischer, ΔΝΛ, Θανάσης Τσόγκας, Νίκος Μαστοράκης, «Μοντέρνοι Ρυθμοί», «Αντικομμουνιστική Ελλάς», Gino Cudsi, Forminx, Play Boys, Μάνος Λοΐζος, Τζένη Μαστοράκη, Τάσος Φαληρέας, Allen Ginsberg, Eric Clapton, Juniors, yanka, Μίκης Θεοδωράκης, Beatles, Αλέξανδρος Τσιριντάνης, ΠΠΣΠ, Ηλίας Νικολακόπουλος, μαοϊκοί, «Πανσπουδαστική», garage punk, Διονύσης Σαββόπουλος, «Επιθεώρηση Τέχνης», Rolling Stones, Στέλιος Ελληνιάδης, Γιάννης Πετρίδης, Σπύρος και Γιώργος Καρατζαφέρης, Γ Σώμα Στρατού, Μπητλισμός, «καλοκαίρι της αγάπης», Αλέξης Μάρδας, Spectrum, τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, Chris Cutler, Δημήτρης Πουλικάκος, «Το γελαστό παιδί», Al Bano, Rocky Roberts, αρχιμανδρίτης Χαράλαμπος Βασιλόπουλος, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Idols, Καραγκιόζης, Τεν Τεν, Alan Jack, Jean Georgakarakos, Θόδωρος Αγγελόπουλος, Μίρκα Καλατζοπούλου, Serge Gainsbourg, Jane Birkin, «Κούρος», Βασίλης Ντάλλας, Rodeo, John Lennon, Yoko Ono, Τασία Λούτα, Κοσμάς Πανούτσος, Ευφροσύνη Δοξιάδη, Donovan, Gyp Mills, Maharishi, Σταμάτης Κόκοτας, Θανάσης Βέγγος, Jerry Rubin, Παναγιώτης Μουρελάτος, Μάταλα, Κατερίνα Κουτσογιαννοπούλου, Αλέκος Σακελλάριος, Joni Mitchell, Γιάννης Πετρίτσης, “Hair”, Λευτέρης Βουρνάς, Λεωνίδας Χρηστάκης, Γιάννης Τσεκλένης, «Μουσική για τις Μάζες», Pop Eleven, Γιώργος Ρωμανός, «Φαντάζιο», «Δημιουργίες», Γιώργος Λαζαρίδης, Σταύρος Ξαρχάκος, Isle of Wight, James Kunen, «Φράουλες και Αίμα», Κώστας Τουρνάς, “Woodstock”, Michael Wadleigh, Γεώργιος Γεωργαλάς, Ιουλία Ραλλίδη, Λευτέρης Πούλιος, Bob Dylan, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Μακεδονομάχοι, «Μπάλλος», Περικλής Χαρβάς, Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Ναζίμ Χικμέτ, Αννίτα Κουτσουβέλη, Θάνος Μικρούτσικος, Μαρίζα Κωχ, «Διάλογος», Milton Friedman, Μάνος Χατζιδάκις, Red Crayola, «Δεν ήταν νησί», «Αντί», Αντουανέττα Ροντοπούλου, «Πρωτοπορία», Γιάννης Μαρκόπουλος, «Σοβιετολογία», Εξαδάκτυλος, Agitation Free, Γιάννης Σπάθας, Rocky Shahan, Ολυμπιάδες Τραγουδιού, Carlos Enrique Taboada, Λήδα-Σπύρος, Morka, Ιπποκράτης Σαββούρας, “Pop corn”, Gazuama Sinchartchas, Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης, Ιωάννης Λαδάς, «Το Βρώμικο Ψωμί», Κύτταρο, Πέτρος Μοροζίνης, Τάσος Χαλκιάς, Λάκης Παπαστάθης, Κώστας Γιαννίκος, Pop Festival ’73, Pholas Dactylus, Grit, Πάνος Σαββόπουλος, Ντέμης Ρούσσος, Μαρινέλλα, Πυθαγόρας, Socrates Drank the Conium, Middle of the Road, Mungo Jerry, Τόνυ Πέρις, Salvador Allende, Paul Sweezy, Μποστ, Δανάη, «Κοντσέρτο ’73», Νίκος Ξυλούρης, Νίκος Δανδής, «Ποδοσφαιρομανία», Κώστας Κουκουτάρας, Στάθης Καλύβας, Δόμνα Σαμίου, «Ντιρλαντά», Henri Verneuil, “Jesus Christ Superstar”, Αυγουστίνος Καντιώτης...

[τα τελευταία 30 αντίτυπα στην αποθήκη του εκδότη]

16/5/2026
Συνεχίζουμε ακάθεκτοι…
Είχε πει η Μαρινέλλα, στον Λάλα, πως στα χρόνια που έκανε δεύτερη φωνή στον Στέλιο κανείς δεν την σκεφτόταν «αυτόνομα» και πως δέκα χρόνια με τον Στέλιο δεν καταδέχτηκε να ζητήσει να πει κάτι μόνη της;
Αν θέλουμε το πιστεύουμε...
Στα χρόνια της συνεργασίας της με τον Στέλιο η Μαρινέλλα είπε πάνω από 20 τραγούδια μόνη της, με τη φωνή της σε πρώτο πλάνο εννοώ (ασχέτως αν σε κάποια ακουγόταν και ο Στέλιος) και 3 απ’ αυτά τα έχω στα σχόλια...
[μην αντιγράφετε πράματα, για τα οποία δεν είστε σίγουροι, και τα οποία δεν τα έχετε ψάξει από μόνοι σας, για να δείτε αν είναι όντως έτσι ή όχι – κανόνας]

BLKE νέo γερμανικό γκρουπ με παλαιές αναφορές

Καινούρια γερμανική μπάντα από το Βερολίνο, οι BLKE εμφανίζονται τώρα με το πρώτο LP/CD τους (και digital), που έχει ως τίτλο το όνομά τους [Tonzonen Records, 2026]. Τέσσερις είναι οι BLKE (Jakob Buraczewski κιθάρα, φωνή, Michael Drummer ντραμς, κρουστά, Steffen Kahles κιθάρες, σύνθια, Alex Kozmidi μπάσο), με το άλμπουμ τους να αποτελείται από εννέα tracks (πέντε και τέσσερα ανά πλευρά).

Το rock των BLKE έχει παλαιές αναφορές, heavy psychedelic να τις πούμε, που προβάλλονται όμως μ’ έναν αγριεμένο και θορυβώδη τρόπο (όταν δεν προβάλλονται ως shoegaze). Υπάρχει, φυσικά, και μια kraut-ότητα εδώ (οι Neu! π.χ.), αλλά εκείνο που χαρακτηρίζει τα περισσότερα tracks είναι ο θόρυβος (όχι ο industrial, αλλά ο περισσότερο προσαρμοσμένος σε μια ροκ αφήγηση).
Από συνθετικής πλευράς οι BLKE στέκονται αρκετά καλά, αφού όλα τα κομμάτια τους έχουν ενδιαφέρον, είτε αυτά εξελίσσονται μέσα σ’ ένα πλαίσιο μονοτονίας (σαν το “Heat” για παράδειγμα), είτε καταφεύγοντας σε περισσότερο εκστατικές συνταγές (όπως συμβαίνει με τα “How about I end life” και “Take it all”, που ανοίγουν και κλείνουν τον δίσκο).
Ουσιαστικά τραγούδι δεν υπάρχει εδώ (ή αν υπάρχει είναι λίγο), με τα φωνητικά να παίζουν ένα ρόλο οργάνου, επιτείνοντας ατμόσφαιρες, και με κομμάτια σαν τα “Up tight” και “Satellite” να στηρίζονται στην ταχύτητα και στη βαρύτητα, «σκάζοντας» μ’ έναν εκκωφαντικό τρόπο.
Επαφή: www.tonzonen.de

ΘΕΜΟΣ ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ χρυσάνθη

Τραγουδοποιός με κάποια ιστορία στο ελληνικό τραγούδι, αφού ηχογραφεί προσωπικά άλμπουμ από το 2008 (για κάποια από τα παλαιότερα έχω γράψει σχετικώς), ο Θέμος Σκανδάμης επανεμφανίζεται με το πιο καινούριο LP του, που έχει τίτλο «Χρυσάνθη» [Ιδιωτική Έκδοση, 2026]. Στον δίσκο αυτό ακούγονται έξι τραγούδια του Σκανδάμη (τρία ανά πλευρά), τα οποία επιχειρούν να καινοτομήσουν. Δεν εννοώ πως τούτο παρουσιάζεται ως αυτοσκοπός, καθότι ο Σκανδάμης από το ξεκίνημά του σχεδόν είχε δείξει πως δεν τον ενδιέφερε η πεπατημένη, μα η άρθρωση ενός δικού του λόγου, προσωπικού, που να πηγαίνει κόντρα σ’ εκείνο το φτηνό που μας περιβάλλει και που εν τέλει (μας) επιβάλλεται.

Αυτό το προσεγγίζει ο Σκανδάμης απ’ όλες τις μεριές. Και συνθετικά, και στιχουργικά, και ερμηνευτικά, και ενορχηστρωτικά. Εννοώ πως και τα έξι τραγούδια του, που έχουν μουσικές, στίχους και ερμηνείες δικά του, είναι ιδιαίτερα, και όχι εύκολα αναγκαστικώς στο αυτί. Θέλω να πω πως δεν διαθέτουν το hook της «επιτυχίας», εμμένοντας σε περισσότερο «ψαγμένες» κατευθύνσεις.
Τούτο το αντιλαμβάνεσαι πρωτίστως από τις ενορχηστρώσεις (Βασίλης Μαντζούκης, Θέμος Σκανδάμης, Σέργιος Βούδρης, μουσικοί), που είναι... ροκοειδείς, δίχως να κραυγάζουν, και... εντεχνοειδείς, δίχως λαϊκά όργανα (μπουζούκια, μπαγλαμάδες και... μπουζουκομάνες). Όλα κάτι συμβολίζουν, θέλω να πω, και όλα έχουν τις αιτίες τους.
Τα τραγούδια του Σκανδάμη, από στιχουργικής πλευράς, υπεραμύνονται του προσωπικού. Το να είσαι ο εαυτός σου, δίχως να φοβάσαι. Το να μην αποτελείς μέλος του κοπαδιού, διατηρώντας πάντα το δικαίωμα να κατεβάζεις τη δική σου άποψη, λαμβάνοντας αυτή για σωστή – και όχι εκείνη που γλείφει ή κολακεύει τον μέσο όρο. Ένα τέτοιο άτομο είναι η Χρυσάνθη ας πούμε («Βλαστημάει στις εκκλησίες και προσεύχεται στα γήπεδα / Είναι αγρίμι σε τρομάζει και τη θες στου μυαλού σου τα υψίπεδα / να καλπάζει να καλπάζει / ααα Χρυσάνθη!».
Συνθετικά, τα τραγούδια είναι ψαγμένα, μοιάζοντας όμως ορισμένες φορές με πρωτόλεια – φέρνοντας, έτσι, στη μνήμη μου, την τραγουδοποιία του Βασίλη Νικολαΐδη. Αυτή η αντιστροφή, το να είσαι προχωρημένος και πρωτόλειος ταυτόχρονα, δεν είναι κάτι σπάνιο στην Τέχνη. (Στη ζωγραφική, ας πούμε, είναι κάτι που συμβαίνει πιο συχνά, ενώ στο τραγούδι σπανιότερα).
Η «Θεραπεία» είναι το ωραιότερο τραγούδι του δίσκου, αλλά εξίσου ενδιαφέροντα είναι και τα «Άλλη μια ζωή» και «Οντολογικό» (εκεί στο τέλος του δίσκου). Φυσικά και τα έξι κομμάτια είναι δομημένα πάνω στο βασικό concept, που, χοντρικά, το περιγράφει η... Χρυσάνθη, προσδίδοντας στο άκουσμα αυτή την (απαιτούμενη) συνoχή, που οφείλουν, σε κάθε περίπτωση, να έχουν οι δίσκοι. Ενδιαφέρον έχει και το εξώφυλλο, επίσης, που συμβολίζει, και αυτό από την μεριά του, το ξεχωριστό της παραγωγής.
Επαφή: https://themosskandamis.bandcamp.com/album/xrysanthi

ο Μάνος Χατζιδάκις, «Ο Μεγάλος Ερωτικός» και η εποχή της δικτατορίας – με αφορμή το βιβλίο των Στάθη Ν. Καλύβα-Νατάσας Τριανταφύλλη «Big Bang 1970-1973»

Το βιβλίο των Στάθη Ν. Καλύβα-Νατάσας Τριανταφύλλη «Big Bang 1970-1973 / Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας» [Μεταίχμιο, 2025] έχει δημιουργήσει, για διαφόρους λόγους, θόρυβο. Επειδή, το βιβλίο είναι πολυσέλιδο και με ύλη που δύσκολα τακτοποιείται, γιατί αφορά μια ολόκληρη εποχή και τις πολλαπλάσιες διαστάσεις της (καλλιτεχνικές, κοινωνικές, πολιτικές), είναι δύσκολο να γράψεις μια βιβλιοκριτική γι’ αυτό – που να έχει ένα βαθύτερο νόημα, εννοώ, και να μην αποτελεί, απλώς, μια τυπική διαδικασία. Είτε εγκωμιαστική προς το βιβλίο είτε απορριπτική.
Κατά μίαν έννοια θα πρέπει να γράψει κάποιος ένα περίπου ίδιας έκτασης βιβλίο, αν θέλει να απαντήσει σοβαρά στο “Big Bang”, στοιχειοθετώντας όλα όσα μπορεί να πει για όσα γράφονται εκεί ή –επειδή αυτό είναι σχεδόν αδύνατο– να επιλέξει κάποια συγκεκριμένα σημεία, ώστε να πει τη δική του γνώμη και να αντιπαρατεθεί. Προφανώς, εδώ, θα κάνω το δεύτερο. Θα επιλέξω να πω τη γνώμη μου σε σχέση με τον δίσκο «Ο Μεγάλος Ερωτικός» [Νότος] του Μάνου Χατζιδάκι, που αποτελεί ύλη του βιβλίου – καθότι αυτός θα κυκλοφορούσε τον Δεκέμβριο του 1972. Γράφουν οι συγγραφείς σε κάποιο σημείο:
«Ανεξάρτητα από το πώς κρίνει κανείς την “τέχνη για την τέχνη” μέσα στο διάστημα που εξετάζουμε προέκυψαν πολλά έργα υψηλής ποιότητας που δημιουργήθηκαν σε συνειδητή απόσταση από την πολιτική. Ο Μεγάλος Ερωτικός του Μάνου Χατζιδάκι είναι ίσως το πιο εμβληματικό παράδειγμα».
Ένα πρώτο βασικό πρόβλημα, που εντοπίζεται εδώ, αφορά την αντίληψη πως «Ο Μεγάλος Ερωτικός» ήταν ένα έργο που είχε να κάνει με την ελληνική πραγματικότητα του τέλους του ’72. Δεν ισχύει κάτι τέτοιο.

«Ο Μεγάλος Ερωτικός» είναι έργο της αμερικάνικης περιόδου του Μάνου Χατζιδάκι, ανήκει στο μετα-χίπι σκηνικό, που βίωνε στην Αμερική ο συνθέτης στα πρώτα χρόνια των σέβεντις –στον απόηχο, δηλαδή, του make love, not war– και δεν αφορά καθόλου την Ελλάδα. Και τούτο το λέω, παρότι οι αναφορές του Χατζιδάκι ήταν φυσικά ελληνικές (καθώς είχε μελοποιήσει ελληνικά ποιήματα για τον έρωτα, από διάφορες εποχές). Από σύμπτωση ο δίσκος βγήκε στην Ελλάδα. Θα μπορούσε να είχε βγει στην Αμερική, όπως το “Blue” ή το “Reflections”, και να μην μας αφορούσε καθόλου. Αντιλαμβάνεστε πώς το λέω. Να μην αφορούσε άμεσα τη συγκεκριμένη ελληνική συγκυρία εννοώ.
Ο Χατζιδάκις, ενόσω ζούσε, δεν είχε πει ποτέ πως έκανε «αντίσταση» μέσω του «Μεγάλου Ερωτικού». Δεν χρησιμοποίησε ποτέ αυτή την τόσο φορτισμένη λέξη (για την εποχή που συζητάμε), γιατί ήταν ένας σώφρων άνθρωπος. Ήξερε, δηλαδή, πως όταν κάποιοι είχαν δώσει τη ζωή τους ή είχαν φυλακιστεί, βασανιστεί και εξοριστεί για τις ιδέες τους, θα ήταν προσβλητικό να έβγαινε εκείνος με τα μελοποιημένα «ερωτικά ποιήματα» (έτσι τα είχε αποκαλέσει) του «Μεγάλου Ερωτικού» και να υποστηρίξει πως έκανε αντίσταση ή έστω πως πήγαινε κόντρα στην «κιτς αισθητική του καθεστώτος».
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/o-manos-hatzidakis-o-megalos-erotikos-kai-i-epohi-tis-diktatorias

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 722

16/5/2026
Δηλαδή, επειδή η Μαρινέλλα είπε ότι ήταν η πρώτη που σηκώθηκε από την καρέκλα και επειδή αυτό το κατέγραψε ο Ξανθούλης, πάει να πει ότι είναι έτσι; Θα μας τρελάνετε τελείως;
Και πάτε και το αντιγράφετε, και αν σας πούμε μετά ότι αυτά τα πράγματα είναι ανήκουστα, θα κρυφτείτε πίσω από τον Ξανθούλη, λέγοντας πως το έγραψε εκείνος – και πως εσείς δεν έχετε καμία ευθύνη; Αν οι ιστορικοί, άσε τους παραμυθάδες, δεν μπορούν να ελέγξουν τις πηγές τους και να ξεκαθαρίσουν μέσα τους τι είναι εν ισχύι και τι όχι τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα...
Δηλαδή θα μας κάνετε να ξεχάσουμε και την αλφαβήτα σε λίγο.
Μάγκες μου μεγαλώσαμε να βλέπουμε τη Μαίρη Λίντα να στέκεται όρθια και να χορεύει δίπλα στο Χιώτη σ’ ένα σωρό ταινίες, από τέλος ’50-αρχή ’60, έχουμε δει όρθια τη Μαρίκα Νίνου σε ταινία, η οποία Νίνου πέθανε το ’57 –για να μην αρχίσω να απαριθμώ τώρα καμιά δεκαριά άλλες λαϊκές τραγουδίστριες, που είχαν σηκωθεί από την καρέκλα χρόνια πριν από τη Μαρινέλλα– και διανοείστε ότι υπάρχει περίπτωση να καταπιούμε αμάσητη τέτοια «πληροφορία»;

update
Και φυσικά η Μαίρη Λίντα δεν ήταν η εξαίρεση στον κανόνα, αλλά ο κανόνας. Εννοώ πως, τελικά, δύσκολα θα βρεις λαϊκή τραγουδίστρια, που να μην είχε σηκωθεί όρθια πριν από τη Μαρινέλλα [Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια -για να αναφερθώ μόνο σ' αυτή την ιστορική τριάδα- είχαν σηκωθεί πριν]

14/5/2026
Στο Big Bang υπάρχουν πολλά λάθη και ανακρίβειες. Έχω βαρεθεί να σημειώνω. Βασικά, θα πρέπει κάποιος να πληρωθεί αδρά για να διορθώσει το βιβλίο, γιατί τζάμπα αυτή η δουλειά δεν μπορεί να γίνει. Και εδώ δεν μιλάω για απόψεις που εκφράζονται και που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα, αλλά για λάθη και ανακρίβειες επί των πραγματολογικών στοιχείων.
Με μια ματιά που έριξα στο κεφάλαιο για τον Διονύση Σαββόπουλο (Γόνιμη Επιστροφή) ψάρεψα αυτά:
>>Toν όρο «κλέβει» ο Αλέκος Πατσιφάς<< (για το Νέο Κύμα)
Το πιο σίγουρο είναι πως τον όρο τον έφερε μαζί του ο Γιάννης Σπανός από την Γαλλία.
>>Ο Αλέκος Πατσιφάς... λανσάρει νέους τραγουδιστές (Καίτη Χωματά, Πόπη Αστεριάδη, Λάκης Παππάς)<<
Ο Λάκης Παππάς δεν λανσαρίστηκε από τον Πατσιφά. Ανήκε σε άλλη εταιρεία (στην Columbia). Στον Πατσιφά πήγε το 1971, όταν το Νέο Κύμα είχε ουσιαστικά «πεθάνει».
>>... και μια χαμηλότονη θεματολογία που παρακάμπτει την πολιτική.<<
Οι Καλύβας-Τριανταφύλλου θέλουν να αποπολιτικοποιήσουν το ελληνικό τραγούδι. Το υποβάλλουν και το λένε αυτό σε διάφορα σημεία. Όμως ακόμη και στο Νέο Κύμα υπήρχαν πολιτικά τραγούδια – δεν ήταν όλα... για αγάπες και για καλοκαίρια. Και μάλιστα κάποια απ’ αυτά θα λογοκρίνονταν κιόλας. Αφήνω το γεγονός πως Νέο Κύμα υπήρξε και ο Διονύσης Σαββόπουλος (με πολλά πολιτικά τραγούδια) και υπενθυμίζω πως και η Αρλέτα είχε πολιτικά τραγούδια («Κάποιες νύχτες», «Το λειβάδι») που είχαν λογοκριθεί κιόλας. Και ο Νότης Μαυρουδής είχε τέτοια, και άλλοι.
>>... ο Γιάννης Σπανός που γίνεται γνωστός το 1963 με το τραγούδι Μια αγάπη για το καλοκαίρι.<<
7 Ιουλίου 1964, είναι το Μια αγάπη για το καλοκαίρι
>>Στην Αθήνα καταφτάνει το 1963... Φορτηγό θα τιτλοφορήσει τον εμβληματικό δίσκο του έπειτα από δύο χρόνια.<<
Το Νοέμβρη του ’66 βγήκε το Φορτηγό. Δηλαδή μετά από 3 χρόνια. Σε άλλο σημείο αναφέρεται το ’66. Αυτό σημαίνει πως το βιβλίο γράφτηκε χωρίς κάθε φορά να έχουν κατά νου οι συγγραφείς τι είχαν γράψει νωρίτερα.
>>που θα τον τοποθετήσει στην εφημερίδα της ΕΔΑ Δημοκρατική Αλλαγή<< (για τον Σαββόπουλο)
Η Δημοκρατική Αλλαγή δεν ήταν εφημερίδα της ΕΔΑ, αλλά της Αριστεράς. Όταν λες πως ήταν εφημερίδα της ΕΔΑ εννοείς πώς ήταν κομματικό όργανο (που δεν ήταν). Ο Σαββόπουλος εν τω μεταξύ δεν δούλεψε ποτέ στη Δημοκρατική Αλλαγή, αλλά στον παλιό Ελεύθερο Τύπο.
>>όπου βγάζει τα πρώτα του δισκάκια 45 στροφών το 1964 και το 1965<< (για τον Σαββόπουλο)
Το 1964 ο Σαββόπουλος δεν έβγαλε τίποτα. Το πρώτο δισκάκι του βγήκε στις 15 Φεβρουαρίου 1965.
>>το Περιβόλι του Τρελλού με το χαρακτηριστικό ψυχεδελικό εξώφυλλο του Στέργιου Δελιαλή<<
Εγώ θα το χαρακτήριζα hippy αισθητικής το εξώφυλλο και όχι ψυχεδελικό. Ορίστε ελληνικά εξώφυλλα ψυχεδελικής τεχνοτροπίας...

>>ο δίσκος πούλησε τρελά, μέσα στους πρώτους έξι μήνες... το Περιβόλι πουλάει 25.000 αντίτυπα μόνο στην Αθήνα<<
Γι’ αυτό το στοιχείο δίνεται παραπομπή «Ψυχαγωγία, 20 Ιανουαρίου 1970». Δεν ξέρω αν είχαν αυτό το τεύχος της Ψυχαγωγίας οι συγγραφείς, αλλά μάλλον δεν το είχαν για να μην γράψουν τον αριθμό του. Η ουσία πάντως είναι πως τέτοιο νούμερο δεν υπάρχει (ούτε κανένα άλλο) στη συνέντευξη του Σαββόπουλου, που δημοσιεύεται εκεί. Προφανώς ο δίσκος πουλούσε λόγω του «Ντιρλαντά» (κάτι που δεν αναφέρεται στο βιβλίο) και πολύ πιθανώς τα 25 χιλιάδες αντίτυπα σε έξι μήνες να αφορούν το 45άρι (με το Ντιρλαντά).

Αυτά τα λίγα... μόνο για τις σελίδες 219-235.

Θες πολλή δουλειά, και πολλά χρόνια ενασχόληση με αυτά τα θέματα για να αποφύγεις τέτοιες κακοτοπιές. Και φυσικά δεν είναι μόνο ο Χάκκας το θέμα (δεν έχω φτάσει ακόμη εκεί). Βιβλία σαν το Big Bang δεν γράφονται σε 3-4-5 χρόνια. Γράφονται σε 30 και 40. Να το ξέρουν αυτό όλοι. Συγγραφείς, αναγνώστες, οι πάντες.
Και κάτι τελευταίο. Έχω δει κάποια κριτικά κείμενα για το βιβλίο, που για μένα είναι της πλάκας. Τίποτα δεν έχω διαβάσει που να κάνει κριτική στο βιβλίο επί της ουσίας. Και για τα ιδεολογικά-κοινωνικοπολιτικά θέματα, και για τα πραγματολογικά. Παίζουν μόνοι τους οι συγγραφείς, χωρίς αντίπαλο. Κάπως σαν τον Μητσοτάκη.

SUGAR HORSE μια ροκ μπάντα από το Μπρίστολ

Sugar Horse είναι το όνομα μιας τετραμελούς ροκ μπάντας από το Μπρίστολ, που αισίως φθάνει τώρα στον τρίτο δίσκο της. Το άλμπουμ τιτλοφορείται “Not a Sound in Heaven” [Fat Dracula Records, 2026] και τυπώνεται, κατά τα ειωθότα σε LP και σε CD.

Δεν έχω ακούσει τους προηγούμενους δίσκους των Sugar Horse, οπότε, τώρα, καλούμαι να πω λίγα λόγια για ένα σχήμα, που προέρχεται, οπωσδήποτε, από μία σημαντική πόλη της βρετανικής σκηνής – χωρίς πάντως οι φίλοι μας να πίνουν νερό, σώνει και καλά, στα ονόματα των Massive Attack, των Portishead και του Tricky. Περί άλλων τυρβάζουν οι Sugar Horse και αυτό θα πρέπει να το αναζητήσεις άλλοτε στην 80s pop, άλλοτε στο βαρύ rock, που απλώνεται έως και στα όρια του «μετάλλου», και άλλοτε σε μια ambient και dreamy προέκταση – ή και στα τρία αυτά ταυτοχρόνως, αν συζητάμε για το 10λεπτο κομμάτι τους “History’s biggest t shirts”.
Ενδιαφέρον track είναι και το “Not a sound in heaven”, όπως και το “Company town”, με το άλμπουμ να κλείνει μ’ ένα ακόμη μεγαλόπνοο track, το σχεδόν 10λεπτο “You can’t say Dallas doesn’t love you”, που είναι το πιο πειραματικό όλων, δείχνοντας πως οι Sugar Horse είναι μια... τρισυπόστατη μπάντα, σίγουρα με ταλέντο, αλλά και με μια κάπως αξεκαθάριστη διάθεση όσον αφορά την τελική απόφασή της. (Εκτός και αν το κράμα, που περιγράφηκε πιο πάνω, είναι ο βασικός στόχος της).
Επαφή: https://sugarhorse.bandcamp.com/album/not-a-sound-in-heaven

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 721

13/5/2026
Εδώ είναι το big bang του ελληνικού πολιτικού τραγουδιού, όχι εμπορικά, αλλά αισθητικά. Φοβερός ο μαοϊκός Μικρούτσικος εκείνη την εποχή. Εγώ τον βάζω στην ίδια γραμμή με τους άλλους μαοϊκούς-κρυφομαοϊκούς Robert Wyatt, Brian Eno, Chris Cutler, Henry Cow, Stormy Six, RIO, Cornelius Cardew κ.λπ., που είχαν επιρροές από Brecht-Weill, Eisler, Dessau σύγχρονη avant-garde κ.λπ. 

Κρίμα να μην του σφυρίξει, τότε, κάποιος του Θάνου το RIO, γιατί με κάτι τέτοια κομμάτια, στις μεγάλες συναυλίες τους, θα έπαιρνε τα σώβρακα ολωνών...
https://www.youtube.com/watch?v=UpJsHFFF2WU&list=RDUpJsHFFF2WU&start_radio=1

13/5/2026
Πριν από χρόνια, όταν είχα να κάνω ποστ στο fb 15-20 μέρες, με πήρε φίλος τηλέφωνο και με ρώτησε αν είμαι καλά, γιατί είχε διαδοθεί ότι είχα πάθει κάτι ή και πως είχα πεθάνει. Έβαλα τα γέλια φυσικά, γιατί ήμουν μια χαρά. Και φυσικά, ούτε που μου πέρασε από το μυαλό να ψάξω να βρω ποιος ήταν αυτός ο... κακοήθης που διέδιδε τέτοιες ανυπόστατες πληροφορίες για μένα, ώστε να του κάνω αγωγή, μήνυση και τα ανάλογα – τα οποία, σημειωτέον, τα σιχαίνομαι όσο ελάχιστα άλλα πράματα στη ζωή μου. Εντάξει, εγώ μπορεί να είμαι ένας ασήμαντος, που με ξέρουν 5-10, αλλά, μέσα στα χρόνια, δημοσιεύματα έχουν πεθάνει πάρα πολλούς διασήμους – να θυμηθώ τον Γαβρά, τον Μάγγα, τον Θεοδωράκη κ.λπ.
Τι είναι τώρα πιο ακραίο; Να γράψεις ότι κάποιος πέθανε, ενώ ζει, ή να γράψεις ότι κάποιος πήγε από καρδιά, ενώ είχε πάει από εγκεφαλικό; Ή αυτοκτόνησε ας πούμε, ενώ είχε σκοτωθεί σε αυτοκινητικό;
Το γεγονός πως η αυτοκτονία αντιμετωπίζεται ως «στίγμα» και «ντροπή» για μένα είναι αυτό το σαθρό και το ντροπιαστικό. Και είναι προφανές, για τη δική μου συλλογιστική, πως ντροπιασμένος δεν είναι εκείνος που αυτοκτονεί, αλλά ντροπιαστικά είναι όλα εκείνα που μπορεί να τον οδήγησαν εκεί (άνθρωποι, καταστάσεις κ.λπ.).
Έχουμε παραδείγματα αυτοκτονησάντων, που θεωρούνται ήρωες στη συνείδηση του κόσμου, όπως ο φοιτητής Γεωργάκης που αυτοπυρπολήθηκε στη Γένοβα το 1970, για να διαμαρτυρηθεί για τη δικτατορία, για μην το τραβήξω παραπάνω και γράψω τώρα εδώ τι έλεγε ο Επίκτητος για το θέμα... «ως εκ τούτου θα ονομάσουμε ελεύθερα μόνο εκείνα τα ζώα που δεν συνθηκολογούν με τη σκλαβιά, αλλά δραπετεύουν πεθαίνοντας μόλις αιχμαλωτισθούν. Έτσι και ο Διογένης κάπου λέει ότι ένας σίγουρος τρόπος για να κατακτήσεις την ελευθερία είναι να πεθάνεις πρόθυμα»... ή το τι έλεγε ο Σενέκας: «Αυτός που φοβάται το θάνατο, φοβάται επίσης και τη ζωή». [Quotes αυτά τα τελευταία από το «Επίκτητος, ζωή & στωικισμός» του Τζέησον Ξενάκη].

12/5/2026
Γαμώ την κοινωνία σας, ξεφτιλισμένοι...
https://www.youtube.com/watch?v=1nXSDhwDfVM&list=RD1nXSDhwDfVM&start_radio=1

11/5/2026
Big bang στον κινηματογράφο τη σεζόν 1966-67 (πριν από τη δικτατορία) όταν 27 ελληνικές ταινίες κάνουν πάνω από 400.000 εισιτήρια(!), ενώ είχαν προβληθεί εκείνη τη σεζόν 117(!), ακατάρριπτο ρεκόρ. Big Bang στη μουσική, το πρώτο big bang, ασυζητητί επί παλιού Πασόκ, στα 80s, όταν μπαίναμε στα δισκάδικα και φεύγαμε με σακκούλες. Όταν όλη η Ελλάδα είχε στερεοφωνικά δηλαδή, γιατί το 1967-74 είχαν λίγοι. Για να ξέρουμε τι σημαίνει big bang. Μπορώ να πω και για θέατρο και για βιβλία, αλλά πρέπει να το ψάξω λίγο. Σίγουρα όμως και αυτά χτύπησαν ταβάνι επί μεταπολίτευσης.

DRAKEN ανάμεσα στο hard rock και το heavy metal

Ποιο είναι το όριο ανάμεσα στο hard rock και το heavy metal; Έλα ντε. Το ακούς, πάντως, αυτό – δεν μπορείς να το καθορίσεις με λόγια. Έτσι, λοιπόν, θα πω πως το power νορβηγικό τρίο Draken (Even Hermansen κιθάρες, φωνή, Hallvard Gaardløs μπάσο, φωνή, André Drage ντραμς) είναι ένα τέτοιο σχήμα, που επιχειρεί να κινηθεί ανάμεσα στο hard και στο «μέταλλο», «πέφτοντας» άλλοτε προς τα ’δω, άλλοτε προς τα ’κει και άλλοτε ισορροπώντας στην κόψη του ξυραφιού.

Σε κάθε περίπτωση είναι καταγραμμένα όλα τούτα στο “Here Be Draken” [Dark Essence Records, 2026], το τρίτο έως σήμερα LP/CD τους, με τραγούδια σαν τα “The great deceiver”, “Here be dragons” να ανήκουν στην τομή πιο πολύ, ενώ άλλα σαν τα “Jólablót”, “Saturday night head removal extravaganza” να «κυλάνε» προς το «μέταλλο».
Το θέμα είναι πως οι Draken τα καταφέρνουν καλά ή και πολύ καλά όπου επιχειρούν, ξαφνιάζοντας με τις έντεχνες μικρο-εισαγωγές τους και τα πραγματικά άριστα τραγούδια τους (“Crimson sun”), εντυπωσιάζοντας τόσο με τα σύντομα στο χρόνο tracks (“It serves you right”, “Wrath”), όσο και με τα περισσότερο μακριά και δραματικά σαν το 6λεπτο “Endtyme”.
Αν υπάρχει ένα όνομα από το χθες, που, προσωπικά, ανακάλεσα, ακούγοντας το “Here Be Draken”, αυτό είναι οι Βρετανοί Three Man Army – ένα συγκρότημα μάλλον υποτιμημένο στον καιρό του, και προφανώς (και) αργότερα.
Μια πολύ καλή περίπτωση είναι, σίγουρα, οι Νορβηγοί.
Επαφή: https://drakentheband.bandcamp.com/album/here-be-draken

ο Αναστάσιος Μπαμπατζιάς γράφει στο mic.gr για το «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ»

Φώντας Τρούσας
100 χρόνια ελληνική τζαζ
Εκδόσεις Όγδοο
Ένα μοναδικό βιβλίο για την ελληνική τζαζ, για την εκατονταετή της πορεία και κυρίως για τους ανθρώπους της. Του Αναστάσιου Μπαμπατζιά
 
Το τέταρτο στη σειρά βιβλίο που κυκλοφόρησε μέσα σε ενάμισι χρόνο με την υπογραφή του Φώντα Τρούσα. Και ελπίζω όχι το τελευταίο, γιατί αυτά τα βιβλία είναι λίγο σαν δώρα για τους μουσικόφιλους. Ο Φώντας Τρούσας αν και γνωστός πια στον χώρο, πρέπει να πω ότι είναι ένας από τους πιο ανοιχτούς και πολυπράγμονες μουσικογραφιάδες των τελευταίων δεκαετιών με γνώσεις βαθιές και πλατιές. Και σίγουρα είναι από τους ελάχιστους που θα μπορούσαν να γράψουν μια σοβαρή «ιστορία» σχετικά με την περιπέτεια της τζαζ στην Ελλάδα. Ούτως ή άλλως ήταν από τις βασικές και φλογερές πένες του καλύτερου μουσικού περιοδικού στην Ελλάδα, του Jazz και Τζαζ! Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν που το έκανε.
 
Το «100 χρόνια ελληνική τζαζ» είναι ένα βιβλίο ιδιαίτερα σημαντικό και πολύ ενδιαφέρον το οποίο δεν αφορά μόνο τους τζαζόφιλους αλλά όλους όσους ασχολούνται λίγο πιο πολύ από το σύνηθες με τη μουσική και σίγουρα όσους ενδιαφέρονται για τη μουσική εν Ελλάδι. Από όσο μπορώ να ξέρω, μια τέτοια παρουσίαση για την τζαζ στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει στο παρελθόν, τόσο εμπεριστατωμένη, συνολική και συμπυκνωμένη σε ένα βιβλίο. Η αξία του διαφαίνεται ήδη από αυτό. Καταγράφονται σχεδόν όλες οι περιπτώσεις καλλιτεχνών, καταστάσεων και γεγονότων που έχουν σχέση με τη τζαζ, από πάρα πολύ νωρίς, από μια εποχή που ελάχιστοι μπορούν ακόμα και να φανταστούν ότι υπήρχε στη χώρα τζαζ δραστηριότητα. Κι όμως η τζαζ ήταν μπροστά στα μάτια όλων ήδη από τον Μεσοπόλεμο μέσα στο θέατρο. Από κει ξεκινά η περιήγηση τούτου του βιβλίου. Μαθαίνουμε για πράγματα και γεγονότα πολύ σημαντικά που έχουν σχέση με τη τζαζ αλλά που ελάχιστα (έως καθόλου) έχουν έστω αναφερθεί ή που δεν θεωρούνταν μέχρι τώρα σημαντικά.
 

Ένα από τα σημαντικά πράγματα που ο συγγραφέας θεωρεί πρωτεύοντα και τα  διατυπώνει με σαφήνεια είναι ότι η τζαζ, και στη χώρα μας, υπήρξε καταρχήν μια τέχνη λαϊκή. Αντίθετα με την πεποίθηση πολλών που αντιμετώπισαν το φαινόμενο τζαζ σαν να είναι μια μουσική για λίγους και κυρίως για πλούσιους, ο Τρούσας προσπαθεί με επιτυχία να προβάλει κυρίως τις λαϊκές της εκφάνσεις, έτσι όπως αυτές αστράφτουν στις μεγάλες μουσικές του Γεράσιμου Λαβράνου και του Μίμη Πλέσσα για παράδειγμα, αλλά φυσικά όχι μόνο εκεί. Δηλαδή η τζαζ στην Ελλάδα (και αλλού) δεν είναι μια φάση ελιτίστικη που μπορεί να ακούγεται σε σάλες ξενοδοχείων ή κρουαζιερόπλοια μόνο, αλλά μουσική πλήρης, νέα και ζωντανή. Οι μουσικοί που την παίζουν δεν βγαίνουν από το εργοστάσιο έχοντας όλοι τα ίδια εχέγγυα, τις ίδιες προδιαγραφές και τις ίδιες εμπειρίες, δεν έμαθαν μια μανιέρα και την παπαγαλίζουν. Μπορεί να προέρχονται από οπουδήποτε, από όλα τα περιβάλλοντα, από τα «σκυλάδικα» μέχρι τα πανεπιστήμια και τα μέγαρα μουσικής.
 
Το όλον εδώ...
http://www.mic.gr/book/fontas-troysas-100-hronia-elliniki-tzaz

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 720

11/5/2026
Το βιβλίο του Στάθη Καλύβα και της Νατάσας Τριανταφύλλη «Big Bang / 1970-1973 / Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας» το έχω από τον Δεκέμβριο.
Είχα πάει στην παρουσίασή του στο Κύτταρο, βασικά για να το ζητήσω από τον Καλύβα να μου το δώσει, καθώς το είχα ξεφυλλίσει νωρίτερα σ’ ένα βιβλιοπωλείο κι είχα δει πως με είχε αναφέρει μέσα καμιά 100αριά φορές! Στη δε βιβλιογραφία του τα άρθρα και τα βιβλία μου πιάνουν 2 σελίδες(!), ενώ οι αναφορές σε κάθε έναν από όλους τους άλλους είναι μετρημένες, συνήθως, στα δάκτυλα του ενός χεριού.
Ξέρω τι έχω γράψει μέσα στα χρόνια και πόσο έχω ανοίξει τα μάτια πολλών γι’ αυτά τα θέματα, και το γεγονός ότι ένας πανεπιστημιακός στηρίζει τόσα πολλά σ’ αυτά που έχω φέρει στην επιφάνεια οπωσδήποτε με τιμά, σαν έναν ανεξάρτητο, και έξω από τα πάσης φύσεως κυκλώματα, γραφιά – και το λέω τούτο πέρα από το πώς μπορεί να χρησιμοποιούνται αυτά που έχω γράψει. Τον ευχαριστώ λοιπόν τον Στάθη Καλύβα, για τις πολλές και τις ποικίλες αναφορές.
Πήγα λοιπόν στο Κύτταρο, βρήκα τον Καλύβα, γνωριστήκαμε (και με την Τριανταφύλλη), του ζήτησα το βιβλίο, έτσι κάπως απαιτητικά από τη μεριά μου, μου το έδωσε με χαρά και μου έγραψε και θερμή αφιέρωση.
Πιστεύω πως αν είχε προλάβει ο Καλύβας να διαβάσει το «Ροκ, Ελληνικό Ροκ, Κοινωνία και Πολιτική στη μακρά δεκαετία του ’60», που βγήκε πέρυσι το καλοκαίρι, όταν θα γινόταν το τελευταίο editing στο “Big Bang”, θα διαμόρφωνε και το δικό του βιβλίο, ανά σημεία, διαφορετικά. Βεβαίως δεν θα άλλαζε τη «γενική γραμμή» του, που είναι αυτή η ακροκεντρώα και η μηδενιστική, εγώ θα πω, όσον αφορά την αριστερά – και βασικά την οργανωμένη αριστερά.
Ο Καλύβας δεν έχει πολλά να πει για τους αριστερούς –σαν άτομα τους σέβεται και τους παραδέχεται, και σε σχέση με το έργο τους εννοώ–, αλλά πνέει μένεα, όπως θα λέγαμε, για τις οργανωμένες μορφές της Αριστεράς, για τα κόμματα και τις οργανώσεις της (Λαμπράκηδες και ΚΚΕ βασικά).
Υπάρχει μία κεντρική ιδέα στο βιβλίο που είναι ενοχλητική. Ο Καλύβας πιστεύει πως οι αριστεροί καλλιτέχνες παρήγαγαν έργο επί δικτατορίας, επειδή είχαν απελευθερωθεί από τα δεσμά της κομματικής πειθαρχίας, που είχε επιβάλει το παράνομο ΚΚΕ πριν από τη δικτατορία και το νόμιμο ΚΚΕ μετά απ’ αυτήν. Αυτή η αντίληψη, για μένα, δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική και μπορώ να την ανατρέψω εύκολα, αλλά βαριέμαι τώρα, εδώ, να το κάνω. Φυσικά, υπάρχουν κι άλλες ενοχλητικές ιδέες στο βιβλίο, αλλά αυτή είναι μία από τις κυρίαρχες.
Το βιβλίο το διαβάζω τώρα, σιγά-σιγά, έχω φτάσει στη σελίδα 180, έχω βρει λάθη και ανακρίβειες, αλλά δεν ξέρω αν θα γράψω κάποια συνολική βιβλιοκριτική ή αν θα αρκεστώ σε μερικές παρατηρήσεις εδώ μέσα ή τίποτα από τα δύο.
Πάντως, και για να το ξεκαθαρίσω, θεωρώ απείρως πιο σημαντικό να γράφει και να ξαναγράφει κανείς γι’ αυτά τα θέματα, παρά να ασχολείται με τους Μετάλικα και με τους κάθε Μετάλικα.

11/5/2026
Δεν θέλουμε κεφάτους καλλιτέχνες. Δεν μας ενδιαφέρουν οι καλλιτέχνες που διαμορφώνουν ένα ρεπερτόριο υπαγορευμένο από τις πιο φτηνές επιταγές του προϊόντος, γαργαλώντας παιδαριώδη ένστικτα του κόσμου. Μας ενδιαφέρουν, βασικά, οι «αμίλητοι» καλλιτέχνες. Πού είναι οι εποχές, όταν οι καλλιτέχνες μάς «φτύνανε», θεωρώντας μας κάπως σαν αναγκαίο κακό

10/5/2026
Βασικά το γεγονός ότι παίξανε Ζορμπά ακυρώνει το ότι παίξανε Τρύπες. Δεν κολλάνε πουθενά αυτά τα δύο. Μόνο Σώκρατες είχε νόημα να παίξουνε. Το μόνο που δεν θα ηχούσε ως δηθενιά σε ρεντρούμηδες (rent room), αλλά ως ψαγμενιά προς αληθινούς μουσικόφιλους..

10/5/2026
Υπάρχουν Έλληνες που ακόμη ενθουσιάζονται αν ακούσουν από ξένους το Ζορμπά; Να τους παρασημοφορήσουμε... Και τους μεν και τους δε...

10/5/2026

Όταν γράφεις βιβλία που αναδιφούν στην ιστορία οι πηγές, που θα χρησιμοποιήσεις, παίζουν κυρίαρχο ρόλο. Το χειρότερο, δε, που μπορεί να σου τύχει είναι το να μην είσαι σε θέση (λόγω βιασύνης ή σχετικής ασχετοσύνης με το θέμα που καταπιάνεσαι) να αξιολογήσεις τις πηγές σου. Να εμπιστεύεσαι, δηλαδή, αυτά που γράφουν άλλοι κι εκείνοι, άθελά τους, να σε «κρεμάνε» (έχοντας «κρεμάσει» πρώτα τον εαυτό τους).
Ορισμένοι γράφουν τέτοιου τύπου βιβλία δίχως, ουσιαστικά, να έχουν τίποτα πρωτογενές δικό τους, ενώ και τα ελάχιστα που μπορεί να έχουν, στις βιβλιοθήκες ή τις δισκοθήκες τους, δεν τα έχουν βιώσει – δεν έχουν μεγαλώσει μαζί τους.
Έτσι, ψάχνουν σε διαδικτυακά κείμενα άλλων και «δανείζονται» ό,τι νομίζουν ότι τους κάνει, δίχως να είναι σε θέση να το αξιολογήσουν. Δεν έχουν δικές τους πρωτογενείς πηγές (το ξαναλέω), και όποιες βρίσκουν από δω κι από κει τις αποδέχονται... αδιαμαρτύρητα. Ευτυχώς, πάντως, που έχουν συστηματική βιβλιογραφία, στο τέλος των βιβλίων τους, ώστε να ξέρουμε κι εμείς την πηγή του κακού.
Φυσικά, σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν ισχύει για τον συγγραφέα το «η Εύα με εξηπάτησε», καθώς ο μόνος αληθινά παραπληροφορημένος και εξαπατημένος είναι, τελικά, ο αναγνώστης.

9/5/2026
Μουσικές για ανθρώπους με κάποιο γούστο... Skatalites - Κριστίν Κήλερ
https://www.youtube.com/watch?v=sDDmDDWtmcU&list=RDsDDmDDWtmcU&start_radio=1