Την
έκφραση «ποπ κουλτούρα» εδώ και καιρό αποφεύγω να τη χρησιμοποιώ, επειδή έχει
φθαρεί, καθώς πολλές φορές χρησιμοποιείται άνευ λόγου και αιτίας, και για
λόγους εντυπώσεων. Όμως στην περίπτωση του ελβετού συγγραφέα Erich von Däniken,
που έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες μέρες, στις 10 Ιανουαρίου, στα 90 χρόνια
του, νομίζω πως ταιριάζει γάντι.
Υπήρξε ένα ποπ πρόσωπο ο Däniken, που επηρέασε βαθιά τον κόσμο. Το ισχυρίζομαι, γιατί στα σέβεντις βασικά, ο Ελβετός κατέστη παγκόσμιο είδωλο, με τα βιβλία του να πουλάνε εκατομμύρια αντίτυπα παντού, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη, αφήνοντας ο ίδιος το αποτύπωμά του σε κάθε χώρο του επιστητού. Βεβαίως στη μουσική και τον κινηματογράφο, σίγουρα στη λογοτεχνία, υποθέτω στα εικαστικά, και οπωσδήποτε στα λαϊκά περιοδικά, τα κόμικς και τις εφημερίδες, που έσπευδαν να αναπαράγουν κάθε δήλωσή του, δημιουργώντας, όλα τούτα, μία γενικότερη φρενίτιδα σε σχέση με τους «εξωγήινους», τα UFO και την άκρατη (ψευδο)επιστημονική φαντασία.
Ο
Däniken ξεκινάει από το πρώτο μισό της δεκαετίας του ’60 να διατυπώνει τη
βασική δοξασία του, πως η Γη είχε δεχθεί στο παρελθόν επισκέψεις από ανώτερους
εξωγήινους πολιτισμούς κ.λπ. (δεν θα ήταν ο πρώτος, αφού σ’ ένα επίπεδο
μυθοπλασίας είχε προηγηθεί o Charles Fort,
ο H.P. Lovecraft και άλλοι διάφοροι), γράφοντας άρθρα σε
εφημερίδες και περιοδικά, που θα κατέληγαν τον Φεβρουάριο του 1968 στην έκδοση
του πρώτου βιβλίου του, που είχε τίτλο «Αναμνήσεις από το Μέλλον» (ένα βιβλίο,
που θα διαβαζόταν πολύ και στην Ελλάδα, όταν θα κυκλοφορούσε από τις εκδόσεις
Ηριδανός).
Ήδη
από το τέλος των σίξτις τα περιοδικά στη χώρα μας ασχολούνται μαζί του. Έτσι,
σ’ ένα μεταφρασμένο δικό του άρθρο, που θα δημοσιευόταν στο «Πρώτο» [τεύχος
#469, 13 Ιουνίου 1969] ο Däniken θα ισχυριζόταν πως «οι αρχαίοι θεοί ήταν
αστροναύτες», οδηγώντας το περιοδικό να γράψει στο lead
«για
την επαναστατική θεωρία του Ελβετού αρχαιολόγου», σημειώνοντας παράλληλα πως
ό,τι θα διαβαζόταν στη συνέχεια «δεν αντιπροσωπεύει με κανέναν τρόπο τις απόψεις
του εντύπου». Φύλαγε τα ρούχα σου...
Βασικά,
ο Däniken δεν ήταν αρχαιολόγος, ούτε... επαναστατικές θεωρίες διατύπωνε, απλώς
σε μια εποχή όπου το διάστημα και οι αστροναύτες πρωταγωνιστούσαν στην
πραγματικότητα (σχεδόν ένα μήνα αργότερα, από εκείνο το τεύχος του «Πρώτου», ο Neil Armstrong
θα πατούσε στη Σελήνη), υπήρχε μια βουλιμία κατανάλωσης τέτοιων ειδήσεων, με
τον κόσμο να διαβάζει, με το στόμα ανοιχτό, οτιδήποτε αφορούσε το υπερπέραν –
πόσο μάλλον προβοκατόρικα διαπλανητικά κείμενα, όπως εκείνα του Ελβετού.
Το
’69 θα ακολουθήσει νέο βιβλίο, το «Επιστροφή στ’ Άστρα» [Ηριδανός, 1970], που
πορευόταν στα χνάρια του προηγούμενου. Ο Däniken ταξιδεύει ανά τον κόσμο (Νότια
Αμερική, Ινδία, Σοβιετική Ένωση), προκειμένου να στηρίξει την προαποφασισμένη
πεποίθησή του πως εξωγήινοι αστροναύτες είχαν επισκεφθεί τη Γη, στην αρχή της
ιστορίας της.
Βαθαίνοντας τις... μελέτες του, αρνούμενος την εξελικτική θεωρία, και γυρίζοντας για τρίτη φορά τον κόσμο, ο Däniken κυκλοφορεί το 1972 το επόμενο βιβλίο του, που είχε τίτλο «Σπορά στο Διάστημα» [Ηριδανός], σπάζοντας και πάλι τα ταμεία – με τις πωλήσεις των βιβλίων του να ξεπερνούν, εκείνη την εποχή, τα τρία εκατομμύρια αντίτυπα.
Ακολουθεί την επόμενη χρονιά το βιβλίο «Ο Κόσμος μου σε Εικόνες» [Ηριδανός, 1973], στο οποίο αποτυπώνονται μερικές εκατοντάδες ασπρόμαυρες και έγχρωμες φωτογραφίες από τα ταξίδια του Ελβετού σε διάφορες χώρες, οι οποίες (εικόνες) δρουν, υποτίθεται, ως «αποδεικτικά στοιχεία» των εικασιών του, τέλος πάντων όλων εκείνων που είχαν περιγραφεί στα προηγούμενα βιβλία του.
Αυτή η εποχή, το καθοριστικό πρώτο μισό της δεκαετίας του ’70, θα έκλεινε με το πέμπτο βιβλίο του Däniken «Τα Θαύματα / Φαινόμενα που ερεθίζουν τον κόσμο» [Ηριδανός, 1974], στο οποίο συνοψίζονταν και βάθαιναν όλα τα γνωστά συμπεράσματά του. Ποια ήταν αυτά; α. Η Γη είχε δεχτεί επανειλημμένες επισκέψεις από εξωγήινους αστροναύτες στην προϊστορία της, β. Εκείνα τα όντα είχαν δράσει αποφασιστικά, ώστε να μετατραπεί το ανθρώπινο είδος σε σκεπτόμενο, γ. οι εξωγήινοι αστροναύτες μάς «έπλασαν» κατ’ εικόνα και ομοίωσίν τους και δ. οι προϊστορικοί άνθρωποι αποτύπωσαν εκείνη την «εμπειρία» τους είτε μέσω της Τέχνης είτε την επεξέτειναν μέσω των δικών τους μυθολογιών.
Η συνέχεια
εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/vivlio/o-erih-fon-nteniken-poy-ekane-moda-toys-exogiinoys-pethane-sta-90-toy
Υπήρξε ένα ποπ πρόσωπο ο Däniken, που επηρέασε βαθιά τον κόσμο. Το ισχυρίζομαι, γιατί στα σέβεντις βασικά, ο Ελβετός κατέστη παγκόσμιο είδωλο, με τα βιβλία του να πουλάνε εκατομμύρια αντίτυπα παντού, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη, αφήνοντας ο ίδιος το αποτύπωμά του σε κάθε χώρο του επιστητού. Βεβαίως στη μουσική και τον κινηματογράφο, σίγουρα στη λογοτεχνία, υποθέτω στα εικαστικά, και οπωσδήποτε στα λαϊκά περιοδικά, τα κόμικς και τις εφημερίδες, που έσπευδαν να αναπαράγουν κάθε δήλωσή του, δημιουργώντας, όλα τούτα, μία γενικότερη φρενίτιδα σε σχέση με τους «εξωγήινους», τα UFO και την άκρατη (ψευδο)επιστημονική φαντασία.
Βαθαίνοντας τις... μελέτες του, αρνούμενος την εξελικτική θεωρία, και γυρίζοντας για τρίτη φορά τον κόσμο, ο Däniken κυκλοφορεί το 1972 το επόμενο βιβλίο του, που είχε τίτλο «Σπορά στο Διάστημα» [Ηριδανός], σπάζοντας και πάλι τα ταμεία – με τις πωλήσεις των βιβλίων του να ξεπερνούν, εκείνη την εποχή, τα τρία εκατομμύρια αντίτυπα.
Ακολουθεί την επόμενη χρονιά το βιβλίο «Ο Κόσμος μου σε Εικόνες» [Ηριδανός, 1973], στο οποίο αποτυπώνονται μερικές εκατοντάδες ασπρόμαυρες και έγχρωμες φωτογραφίες από τα ταξίδια του Ελβετού σε διάφορες χώρες, οι οποίες (εικόνες) δρουν, υποτίθεται, ως «αποδεικτικά στοιχεία» των εικασιών του, τέλος πάντων όλων εκείνων που είχαν περιγραφεί στα προηγούμενα βιβλία του.
Αυτή η εποχή, το καθοριστικό πρώτο μισό της δεκαετίας του ’70, θα έκλεινε με το πέμπτο βιβλίο του Däniken «Τα Θαύματα / Φαινόμενα που ερεθίζουν τον κόσμο» [Ηριδανός, 1974], στο οποίο συνοψίζονταν και βάθαιναν όλα τα γνωστά συμπεράσματά του. Ποια ήταν αυτά; α. Η Γη είχε δεχτεί επανειλημμένες επισκέψεις από εξωγήινους αστροναύτες στην προϊστορία της, β. Εκείνα τα όντα είχαν δράσει αποφασιστικά, ώστε να μετατραπεί το ανθρώπινο είδος σε σκεπτόμενο, γ. οι εξωγήινοι αστροναύτες μάς «έπλασαν» κατ’ εικόνα και ομοίωσίν τους και δ. οι προϊστορικοί άνθρωποι αποτύπωσαν εκείνη την «εμπειρία» τους είτε μέσω της Τέχνης είτε την επεξέτειναν μέσω των δικών τους μυθολογιών.
https://www.lifo.gr/culture/vivlio/o-erih-fon-nteniken-poy-ekane-moda-toys-exogiinoys-pethane-sta-90-toy

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου