το βιβλίο “Black Power” του Θανάση Μήνα για την ιστορία των αφροαμερικανικών κινημάτων – από το Black Power των 60s και ό,τι προηγήθηκε, μέχρι το Black Lives Matter

Την αγάπη του Θανάση Μήνα για τη μαύρη μουσική (το αισθητικό και το κοινωνικοπολιτικό κομμάτι της) την έχω κατά νου περισσότερο από μια 15ετία, πρώτα και κύρια μέσω της σχετικής αρθρογραφίας του στο περιοδικό «Jazz & Tζαζ» της τελευταίας φάσης του. Τα θυμάμαι ακόμη, αλλά έψαξα και τα βρήκα κιόλας, τα κείμενά του για τον παραγωγό του r&b και της soul, από την Νέα Ορλεάνη των 50s-60s, Cosimo Matassa [τεύχος #241, Απρ. 2013], για τις ανθολογίες της εταιρείας Soul Jazz “Lover’s Rock”, οι οποίες πραγματεύονταν την επέλαση της reggae στη Βρετανία των 70s [τεύχος #234, Σεπτ. 2012], για την Arhoolie Records, μία κορυφαία ετικέτα από το χώρο της αμερικανικής λαϊκής μουσικής [τεύχος #217, Απρ. 2011], για τον Charley Patton, τον ηγήτορα του blues του Δέλτα [τεύχος #215, Φεβ. 2011], για το δισκογραφικό και όχι μόνο Black Power, με αφορμή το βιβλίο τού Pat Thomas “Listen Whitey: The Sights and Sounds of Black Power 1965-1975” και μιας σχετικής συλλογής της εταιρείας Light In the Attic [τεύχος #232/233, Ιούλ. 2012] και άλλα διάφορα. Και κάπως έτσι, “Black Power” δηλαδή, αποκαλείται και το πρόσφατο (δεύτερο) βιβλίο του Θανάση Μήνα, που κυκλοφορεί τώρα από τις εκδόσεις Πόλις.

Το βιβλίο αναπτύσσεται σε 372 σελίδες, διαθέτει οκτώ κεφάλαια, δύο εισαγωγές, επίλογο και δύο παραρτήματα. Είναι ένα βιβλίο προσεγμένο αισθητικά, με πολλές σημειώσεις (418), που παρατίθενται κάπως σαν βιβλιογραφία, σχεδόν κάτω από κάθε σελίδα του. Εκ πρώτης όψεως, λοιπόν, φαίνεται πως ο συγγραφέας το έχει ψάξει γερά το θέμα του, και από διάφορες πλευρές, κάτι που δημιουργεί μία πρώτη ισχυρή θετική εντύπωση για το ανάγνωσμά του. Όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του “Black Power”:
«Το βιβλίο αυτό παρακολουθεί τα αφροαμερικανικά κινήματα από τους πρώτους υπέρμαχους της κατάργησης της δουλείας, τους λεγόμενους Abolitionists, στο Black Power των 60’s και, από εκεί, έως το πρόσφατο Black Lives Matter. Το “κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα” δεν είναι ενιαίο· είναι ένα πολυπλόκαμο άθροισμα κινημάτων, που διακρίνονται μεταξύ τους ανάλογα με την ιδεολογία, τις πρακτικές, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τους επιμέρους στόχους που βάζουν στο τραπέζι της συζήτησης. Το βιβλίο εστιάζει στις προσωπικότητες που τέθηκαν στην εμπροσθοφυλακή αυτών των κινημάτων. Όχι κατ’ ανάγκην επειδή ήταν χαρισματικές· οι μεμονωμένες προσωπικότητες λειτουργούν περισσότερο ως οδοδείκτες, ως συμβολικοί αντιπρόσωποι των συλλογικών αγώνων ενός καταπιεσμένου λαού».
Το πρώτο κεφάλαιο αποκαλείται «Mississippi Goddam: Εμφύλιος, Ανασυγκρότηση, Μεγάλη Ύφεση (1860-1939)» (σελ.27-82) και από αυτό αντιλαμβάνεσαι αμέσως τον τρόπο που «δουλεύει» ο Μήνας. Υπάρχουν τα βασικά ιστορικά στοιχεία και επιπλέον οι αναφορές σε συγκεκριμένα πρόσωπα της μαύρης κοινωνίας, διανόησης και καλλιτεχνίας, τα οποία, το ένα μετά το άλλο, παίρνουν τη θέση τους στην αφήγηση. Έτσι λοιπόν, μέσα απ’ αυτές τις μεγάλες ιστορικές περιόδους (Εμφύλιος, Ανασυγκρότηση, Μεγάλη Ύφεση), αναδεικνύονται o συγγραφέας Frederick Douglas και η ακτιβίστρια-συγγραφέας Ida B. Wells, ο κοινωνιολόγος, συγγραφέας, παναφρικανιστής W.E.B. Du Bois και ο πολιτικός ακτιβιστής Marcus Garvey, ο bluesman Robert Johnson και η blueswoman Bessie Smith, ο «πατριάρχης της αφροαμερικανικής αστυνομικής λογοτεχνίας» Chester Himes, o τραγουδιστής ηθοποιός Paul Robeson, ο ποιητής-συγγραφέας Langston Hughes, ο πρωτοπυγμάχος Joe Louis και άλλοι διάφοροι. Στο βιβλίο εξετάζεται, συνοπτικά, το έργο όλων αυτών, οι διασυνδέσεις τους και βεβαίως η προσφορά τους στη μαύρη χειραφέτηση.
Στο δεύτερο κεφάλαιο, το «Strange Fruit: Μποϊκοτάζ και πικετοφορίες κατά του φυλετικού διαχωρισμού (1940-1959)» (σελ.83-100), πρωταγωνιστεί, όπως όλες και όλοι αντιλαμβάνονται η Billie Holiday, λόγω του θρυλικού τραγουδιού “Strange fruit” (που περιγράφει μια σκηνή λιντσαρίσματος), ενώ γίνεται λόγος για την νομικό-εργατολόγο Pauli Murray και διαφόρους άλλους συνδικαλιστές-ακτιβιστές, συγγραφείς, αθλητές κ.λπ. (A. Philip Randolph, Ralph Ellison, Bill Russell, Emmett Till, Rosa Parks κ.ά.), που θα έφερναν τον αγώνα για τα δικαιώματα της μαύρης φυλής, όχι χωρίς προσωπικές συνέπειες, σ’ ένα μπροστινό επίπεδο.
Στο κεφάλαιο 3, που επιγράφεται «A Change Is Gonna Come: Ο δρ Martin Luther King (1929-1968)» (σελ.101-127), πρωταγωνιστεί φυσικά ο πάστορας από την Ατλάντα της Georgia και διακεκριμένος πολιτικός ακτιβιστής Martin Luther King Jr. Ο Μήνας εξετάζει, συνοπτικά, όλη τη διαδρομή τού King, που προπαγάνδιζε τη μη-βίαιη δράση και διαμαρτυρία, κάτι που θα βοηθούσε, όπως ο ίδιος πίστευε, στην «εκτεταμένη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης του αγώνα για την ισότητα των μαύρων και το δικαίωμα ψήφου». Στο κεφάλαιο εξετάζεται ακόμη η συνύπαρξή του με την τραγουδίστρια των γκόσπελ Mahalia Jackson, οι συνθήκες που προηγήθηκαν της δολοφονίας του, μα και ό,τι επακολούθησε σε σχέση με την απόδοση ευθυνών και την καταδίκη «του ενός» (James Earl Ray), που υποτίθεται ότι έδρασε μεμονωμένα κ.λπ.
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/vivlio/biblio-black-power-toy-thanasi-mina-gia-tin-istoria-ton-afroamerikanikon-kinimaton