Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2016

οι WERNER HERZOG και FLORIAN FRICKE στην Ελλάδα του ’68

Έμαθα για τον Werner Herzog μέσα από τη μουσική – δεν είναι κάτι πρωτόφαντο, συμβαίνει. Εννοώ πως πρώτα άκουσα τα σάουντρακ, που είχαν γράψει για διάφορες ταινίες του οι krautrockers Popol Vuh και μετά, παρακινούμενος από τις μουσικές, αναζήτησα τα αντίστοιχα φιλμ.
Με άλλα λόγια ήταν οι synth ήχοι τού γερμανικού γκρουπ που με είχαν σημαδέψει εκεί στα μέσα του ’80. Και αναφέρομαι, βασικά, στα άλμπουμ “Aguirre”, “Herz aus Glas” και “Fitzcarraldo”, που από μόνα τους είχαν τη δύναμη να σε μεταφέρουν σ’ ένα εξώκοσμο, φανταστικό σύμπαν. Ανάλογες, φυσικά, ήταν και οι ταινίες τού Χέρτζογκ. Ουδεμία σχέση, θέλω να πω, με το σινεμά της γενιάς του (Wim Wenders, Volker Schlöndorff, Rainer Werner Fassbinder, Margarethe von Trotta κ.ά.).
Ήταν ο λεγόμενος νέος γερμανικός κινηματογράφος, που έκανε αισθητή την παρουσία του στα φεστιβάλ και τις αίθουσες (στα χρόνια του ’70 κυρίως), επιχειρώντας, κατά πρώτον, να ξεπλύνει από πάνω του την ντροπή του πολέμου, αρθρώνοντας ένα λόγο συχνά πολιτικό, ή, ακόμη καλύτερα, με την ευρύτερη έννοια πολιτικό, εξετάζοντας τον άνθρωπο και τις ανθρώπινες σχέσεις (κοινωνικές, ερωτικές κ.λπ.) μέσα από το πλέγμα τού νέου αστικού αποσυντονισμού, που εγκλώβιζε τον πρωταγωνιστή, συχνά, στην προσωπική/ εσωτερική μοναξιά του.
Ο Florian Fricke στην Ελλάδα το 1968 (από την ταινία τού Werner Herzog “Lebenszeichen”)
Έτσι, ακόμη και στον μεταφυσικό, κατά βάση Herzog, ήταν εκείνη ακριβώς η μοναξιά, που οδηγούσε τον κονκισταδόρ Αguirre/Κlaus Kinski στο δρόμο προς την καταστροφή.
Αυτή η παράνοια, αυτή η εμμονή στον ιδιωτικό χώρο, με συνέπειες που διαχέονταν στον κοινωνικό, πυροδοτεί το έργο του Werner Herzog από το ξεκίνημά του, από τις πρώτες κιόλας… ελληνικές ταινίες του.

Η συνέχεια εδώ…

10 σχόλια:

  1. Κοιτα να δεις! Και συζητούσαμε για αυτά τα ελληνικά φιλμ του Herzog, με φίλο, πριν λίγες μέρες. Εγώ ευτυχώς, πρώτα είδα το Αguirre και μετά έμαθα τους Popol Vuh. Και λέω ευτυχώς γιατί ήμουν πιτσιρικάς γύρω στα 15 όταν το είχα δει και τελείως ανυποψίαστος. Ούτε καν τον Κlaus Kinski δεν ήξερα. Οπωσδήποτε απο τις δυο-τρεις ταινίες που άλλαξαν την οπτική μου ως προς το σινεμά.

    Αλέξανδρος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η μουσική πάντα μας βοηθάει να ανακαλύπτουμε ταινίες. Μπορώ να θυμηθώ πολλές τέτοιες περιπτώσεις, αλλά ας γράψω για μία.
      Πρώτα άκουσα το OST του Alan Price για το “O Lucky Man!” (1973) του Lindsay Anderson –ελληνική έκδοση με gatefold cover– και μετά είδα την ταινία. Μία από τις 5-10 πιο αγαπημένες μου!

      Διαγραφή
  2. Εκπληκτικό άρθρο για τους αγαπημένους μου Werner Herzog και Popol Vuh. Δυστυχώς όμως η Χολυγουντιανή του περίοδος του Herzog (όπως γίνεται σχεδόν πάντα) δεν έχει καμμία σχέση με τα πρώτα του αριστουργήματα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευτυχώς ή δυστυχώς μετά το “Cobra Verde” (1987), που ήταν πολύ καλό, δεν έχω δει τίποτ’ άλλο δικό του.

      Διαγραφή
  3. Ο Florian Fricke ξανάπαιξε τον πιανίστα στην πανέμορφη ταινία του Herzog "Το αίνιγμα του Κάσπαρ Χάουζερ", μάλιστα παίζοντας και μια πιανιστική εκδοχή του "Agnus Dei" των POPOL VUH. Απόσπασμα, εδώ:

    https://www.youtube.com/watch?v=bD5FDExETEM

    ΥΓ. Εξαιρετική ανάρτηση Φώντα. Μπράβο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Δημήτρης Ζάγκλης1 Οκτωβρίου 2016 - 4:04 μ.μ.

    Καλησπέρα Φώντα,

    Χαίρομαι να σε διαβάζω.
    Αφορμή παίρνω από Χέρτζογκ-Φρίκε και θέλω να σου ζητήσω να γράψεις τίποτα για Ταρκόφσκι,Κοντσαλόφσκι-Αρτέμιεφ, αν έχεις κάτι στα συρτάρια του μυαλού σου.

    Επίσης, ψάξε λίγο και αυτόν τον Ιάπωνα
    https://www.youtube.com/watch?v=-0kwhmV9ztA
    Είσαι ο μόνος κατάλληλος, ειλικρινά.

    Σιντάρτα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητέ φίλε όλα θα γίνουν σιγά-σιγά και με κάποιο πλάνο.
      Τον Tomokawa τον ξέρω…

      Ρίξε μια ματιά σ’ αυτόν τον Ιάπωνα…

      http://www.lifo.gr/team/music/56638

      Διαγραφή
  5. Σχόλια από το facebook...

    Ferris Costas
    Διόρθωση και συμπληρωματικά: Τον Werner Herzog μου τον έστειλε από το Παρίσι ο φίλος μου Jean-Daniel Pollet, που ανησυχούσε γιά την τύχη μου, μετά το πραξικόπημα. Μάλιστα, γιά να με "φυγαδεύσει", οργάνωσε και πραγματοποίησε αμέσως μετά την ταινία Tu imagines Robinson, στην αγαπημένη μας Σκύρο. Τον Werner του τον είχε συστήσει ο φίλος συνεργάτης και συγκάτοικός του στο Παρίσι, Volkaire Schloendorf. Γιά τα γυρίσματα του Herzog, επειδή μου είπε γιά τα προβλήματα με την Κω, του πρότεινα ως εναλλακτικές λύσεις την Σαντορίνη (εξ ου και η λάθος μνήμη μου), και την Σπιναλόγκα, γιά την οποία ήθελε να κάνει ένα ντοκυμαντέρ ο Pollet. Τελικά, ο φίλος μου γύρισε το (εκπληκτικό) ντοκυμαντέρ στη Σπιναλόγκα, μετά την επιστροφή μου στην Ελλάδα, το 1974. Ο τίτλος του είναι L' Ordre (Η Τάξη). Ανεκδοτολογικά θ' αναφέρω πως τελικά, ο άνθρωπος που με "φυγάδευσε", ήταν ο παραγωγός του Ροβινσώνα (και σκηνοθέτης αργότερα του More κ.ά.) Barbet Schroeder, που μας ήρθε στη Σκύρο με το "βαλιτσάκι με τα δώρα" με... υδροπλάνο, γιατί ήταν παντρεμένος με την Κοραλία Εμπειρίκου. Τέλος, θα πως πως δεν θυμάμαι ποιός έφερε σ' επαφή τον Werner με τον Ξαρχάκο, υποπτεύομαι πως κάτι έτρεξε ανάμεσα στον Pollet κι εμένα, γιατί τον Σταύρο του τον είχε προτείνει η Καρέζη γιά τη "Σφαίρα στην καρδιά", ενώ εκείνος προτίμησε τον Μίκη Θεοδωράκη. Κατά σύμπτωση, στη Σκύρο, συναντήσαμε την Μαρία Λουτράκη, που είχε φτάσει... με το κότερο του Ξαρχάκου! Ο Pollet ενθουσιάστηκε, και την πήρα πρωταγωνίστρια. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, και βλέποντας την Medirerranee, είχε γυρίσει μερικά χρόνια πριν, αναπηδήσαμε και οι δύο: η Λουτράκη, μικρούλα, έπαιζε και χόρευε στη ταινία. Η ίδια μου είχε πει πως την "τραβήξανε" σε ταινία πριν από μερικά χρόνια κάποιοι Γερμανοί... Είχε μείνeι στη μνήμη της μόνο ο Volkaire Schloendorf, συνεργάτης του Pollet στη Μεσόγειο. Μικρός ο κόσμος, αδερφέ μου...
    Είχα την τύχη να τον βοηθήσω στην οργάνωση της ταινίας που γύρισε στη Σαντορίνη. Κάποια στιγμή μου λέει "θέλω γιά την πρωταγωνίστρια μιάν Ελληνική ομορφιά". "Τι εννοείς "Ελληνική ομορφιά;" τον ρωτώ. Εκείνη τη στιγμή χτυπάει το κουδούνι της πόρτας, ανοίγω, και μπαίνει η φίλη μου Αθηνά Ζαχαροπούλου, εξαιρετική τραγουδίστρια του Νέου Κύματος και της Πλάκας. "Αυτό τον τύπο εννοώ." "Αν θέλει κι εκείνη, πάρτηνε!" του λέω. Έτσι η Αθηνά έγινε πρωταγωνίστρια στην μοναδική της ταινία. Αργότερα, παντρεύτηκε κι έφυγε γιά τις ΗΠΑ. Έχω χρόνια να μάθω νέα της.

    Stam Ekmek
    λατρευω τους δουλειες του απο τοτε που καταλαβαινω το σινεμα, εξαιρετικο αρθρο οπως συνηθως

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Κάποιοι κάποτε σταθήκαμε και εμείς με δέος μπροστά στο μεγαλείο ταινιών όπως το "Αγκίρε, η μάστιγα του Θεού" (Aguirre, 1972) και "Ο καθένας για τον εαυτό του και ο θεός εναντίον όλων" (Kaspar Hauser, 1974). Καθώς όμως τα χρόνια περνούν, είναι σε ταινίες όπως "Ο Φόβος τρώει τα σωθικά" (Ali, 1974) και "Το παιχνίδι της τύχης" (Fox, 1975) που προστρέχουμε για την ηθική μας στήριξη. Ξανά και ξανά.

    Σωτήρης Κότσανης
    Μαρούσι, Αθήνα

    ΑπάντησηΔιαγραφή