ο Έριχ φον Ντένικεν, που έκανε μόδα τους «εξωγήινους», πέθανε στα 90 του – ο Ελβετός συγγραφέας είχε επισκεφθεί την Ελλάδα, το 1978

Την έκφραση «ποπ κουλτούρα» εδώ και καιρό αποφεύγω να τη χρησιμοποιώ, επειδή έχει φθαρεί, καθώς πολλές φορές χρησιμοποιείται άνευ λόγου και αιτίας, και για λόγους εντυπώσεων. Όμως στην περίπτωση του ελβετού συγγραφέα Erich von Däniken, που έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες μέρες, στις 10 Ιανουαρίου, στα 90 χρόνια του, νομίζω πως ταιριάζει γάντι.
Υπήρξε ένα ποπ πρόσωπο ο Däniken, που επηρέασε βαθιά τον κόσμο. Το ισχυρίζομαι, γιατί στα σέβεντις βασικά, ο Ελβετός κατέστη παγκόσμιο είδωλο, με τα βιβλία του να πουλάνε εκατομμύρια αντίτυπα παντού, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη, αφήνοντας ο ίδιος το αποτύπωμά του σε κάθε χώρο του επιστητού. Βεβαίως στη μουσική και τον κινηματογράφο, σίγουρα στη λογοτεχνία, υποθέτω στα εικαστικά, και οπωσδήποτε στα λαϊκά περιοδικά, τα κόμικς και τις εφημερίδες, που έσπευδαν να αναπαράγουν κάθε δήλωσή του, δημιουργώντας, όλα τούτα, μία γενικότερη φρενίτιδα σε σχέση με τους «εξωγήινους», τα UFO και την άκρατη (ψευδο)επιστημονική φαντασία.

Ο Däniken ξεκινάει από το πρώτο μισό της δεκαετίας του ’60 να διατυπώνει τη βασική δοξασία του, πως η Γη είχε δεχθεί στο παρελθόν επισκέψεις από ανώτερους εξωγήινους πολιτισμούς κ.λπ. (δεν θα ήταν ο πρώτος, αφού σ’ ένα επίπεδο μυθοπλασίας είχε προηγηθεί o Charles Fort, ο H.P. Lovecraft και άλλοι διάφοροι), γράφοντας άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά, που θα κατέληγαν τον Φεβρουάριο του 1968 στην έκδοση του πρώτου βιβλίου του, που είχε τίτλο «Αναμνήσεις από το Μέλλον» (ένα βιβλίο, που θα διαβαζόταν πολύ και στην Ελλάδα, όταν θα κυκλοφορούσε από τις εκδόσεις Ηριδανός).
Ήδη από το τέλος των σίξτις τα περιοδικά στη χώρα μας ασχολούνται μαζί του. Έτσι, σ’ ένα μεταφρασμένο δικό του άρθρο, που θα δημοσιευόταν στο «Πρώτο» [τεύχος #469, 13 Ιουνίου 1969] ο Däniken θα ισχυριζόταν πως «οι αρχαίοι θεοί ήταν αστροναύτες», οδηγώντας το περιοδικό να γράψει στο lead «για την επαναστατική θεωρία του Ελβετού αρχαιολόγου», σημειώνοντας παράλληλα πως ό,τι θα διαβαζόταν στη συνέχεια «δεν αντιπροσωπεύει με κανέναν τρόπο τις απόψεις του εντύπου». Φύλαγε τα ρούχα σου...
Βασικά, ο Däniken δεν ήταν αρχαιολόγος, ούτε... επαναστατικές θεωρίες διατύπωνε, απλώς σε μια εποχή όπου το διάστημα και οι αστροναύτες πρωταγωνιστούσαν στην πραγματικότητα (σχεδόν ένα μήνα αργότερα, από εκείνο το τεύχος του «Πρώτου», ο Neil Armstrong θα πατούσε στη Σελήνη), υπήρχε μια βουλιμία κατανάλωσης τέτοιων ειδήσεων, με τον κόσμο να διαβάζει, με το στόμα ανοιχτό, οτιδήποτε αφορούσε το υπερπέραν – πόσο μάλλον προβοκατόρικα διαπλανητικά κείμενα, όπως εκείνα του Ελβετού.
Το ’69 θα ακολουθήσει νέο βιβλίο, το «Επιστροφή στ’ Άστρα» [Ηριδανός, 1970], που πορευόταν στα χνάρια του προηγούμενου. Ο Däniken ταξιδεύει ανά τον κόσμο (Νότια Αμερική, Ινδία, Σοβιετική Ένωση), προκειμένου να στηρίξει την προαποφασισμένη πεποίθησή του πως εξωγήινοι αστροναύτες είχαν επισκεφθεί τη Γη, στην αρχή της ιστορίας της.
Βαθαίνοντας τις... μελέτες του, αρνούμενος την εξελικτική θεωρία, και γυρίζοντας για τρίτη φορά τον κόσμο, ο Däniken κυκλοφορεί το 1972 το επόμενο βιβλίο του, που είχε τίτλο «Σπορά στο Διάστημα» [Ηριδανός], σπάζοντας και πάλι τα ταμεία – με τις πωλήσεις των βιβλίων του να ξεπερνούν, εκείνη την εποχή, τα τρία εκατομμύρια αντίτυπα.
Ακολουθεί την επόμενη χρονιά το βιβλίο «Ο Κόσμος μου σε Εικόνες» [Ηριδανός, 1973], στο οποίο αποτυπώνονται μερικές εκατοντάδες ασπρόμαυρες και έγχρωμες φωτογραφίες από τα ταξίδια του Ελβετού σε διάφορες χώρες, οι οποίες (εικόνες) δρουν, υποτίθεται, ως «αποδεικτικά στοιχεία» των εικασιών του, τέλος πάντων όλων εκείνων που είχαν περιγραφεί στα προηγούμενα βιβλία του.
Αυτή η εποχή, το καθοριστικό πρώτο μισό της δεκαετίας του ’70, θα έκλεινε με το πέμπτο βιβλίο του Däniken «Τα Θαύματα / Φαινόμενα που ερεθίζουν τον κόσμο» [Ηριδανός, 1974], στο οποίο συνοψίζονταν και βάθαιναν όλα τα γνωστά συμπεράσματά του. Ποια ήταν αυτά; α. Η Γη είχε δεχτεί επανειλημμένες επισκέψεις από εξωγήινους αστροναύτες στην προϊστορία της, β. Εκείνα τα όντα είχαν δράσει αποφασιστικά, ώστε να μετατραπεί το ανθρώπινο είδος σε σκεπτόμενο, γ. οι εξωγήινοι αστροναύτες μάς «έπλασαν» κατ’ εικόνα και ομοίωσίν τους και δ. οι προϊστορικοί άνθρωποι αποτύπωσαν εκείνη την «εμπειρία» τους είτε μέσω της Τέχνης είτε την επεξέτειναν μέσω των δικών τους μυθολογιών.
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/vivlio/o-erih-fon-nteniken-poy-ekane-moda-toys-exogiinoys-pethane-sta-90-toy

AKIRA SAKATA / GIOTIS DAMIANIDIS / GIOVANNI DI DOMENICO / ALEKSANDAR SKORIC / PAAL NILSSEN-LOVE / PETROS DAMIANIDIS / TATSUHISA YAMAMOTO υπερέντασις

Πρόκειται για ένα πολύ περιποιημένο, εικαστικά, gatefold 2LP (με πολύ ωραία χαρτιά, τυπώματα και obi), που ετοίμασε με το γνωστό πλέον μεράκι της η defkaz RECORDS από τη Θεσσαλονίκη. Το free-improv αυτό άλμπουμ, που αποκαλείται “Hyperentasis” (2025), καταγράφει δύο διαφορετικά live, στα οποία συμμετέχουν δύο διαφορετικά κουιντέτα (με κάποια κοινά μέλη ανάμεσά τους). Να ξεκινήσουμε από το πρώτο, δηλαδή από τις πλευρές Α και Β, που αποκαλούνται “Entasis”.

Εδώ ακούμε τους Akira Sakata άλτο σαξόφωνο, κλαρίνο, φωνή, κρουστά, Giovanni di Domenico πιάνο, Γιώτη Δαμιανίδη ηλεκτρική κιθάρα, Πέτρο Δαμιανίδη κοντραμπάσο και Aleksandar Škorić ντραμς, καταγραμμένους στο Duende Upstairs της Θεσσαλονίκης, στις 27 Μαρτίου του 2023, από τον Χρήστο Χαρμπίλα (μείξη από τον di Domenico και mastering από τον Τίτο Καργιωτάκη). Ο Sakata δεν είναι η πρώτη φορά που ακούγεται μαζί με έλληνες μουσικούς σε δίσκο, καθώς υπάρχει και το LP “Hōryū​-​Ji” [mr. nakayasi, el NEGOCITO Records, 2019], όταν ο ιάπωνας μουσικός είχε εμφανισθεί μαζί με τους Χρήστο Γερμένογλου, Giovanni Di Domenico και Γιώτη Δαμιανίδη. Τότε είχα δώσει μερικά στοιχεία για τον Sakata, που καλό είναι να τα επαναλάβω, με αφορμή την τωρινή έκδοση.
Ο άλτο, βασικά, σαξοφωνίστας (αλλά και κλαρινίστας) Akira Sakata είναι μία από τις πολύ μεγάλες μορφές της ιαπωνικής free jazz, με πάμπολλες ηχογραφήσεις και κυκλοφορίες. Οι πιο παλαιές παρουσίες τού Sakata στο βινύλιο πρέπει να προέρχονται από το 1973 (τότε ήταν μέλος του περίφημου Yosuke Yamashita Trio), συμμετέχοντας ακόμη και σε εγγραφές άλλων ιαπωνικών ονομάτων... folk (Kan Mikami) ή και country-rock (Hachimitsupai). Με το Yamashita Trio έκανε, μάλιστα, μεγάλο όνομα και στην Ευρώπη, μέσω των εγγραφών του(ς) στη γερμανική Enja, καθώς άλμπουμ σαν το “Clay” (1974) θεωρούνται σήμερα κλασικά (και εκπληκτικά!). Βεβαίως στην πορεία ο Sakata θα βρεθεί ή θα συνεργαστεί με διάφορα ονόματα (Wha-ha-ha, Last Exit, Peter Kowald, DJ Krush, Terumasa Hino, Bill Laswell, Jim O'Rourke, Jeff Parker, Paal Nilssen-Love, Ken Vandermark, Peter Brötzmann, Hijokaidan κ.ά.), χωρίς όμως οι παρουσίες του να είναι... άπειρες. Θέλω να πω πως για τα μέτρα των free-improvisers, που έχουν ατελείωτη δισκογραφία, ο Sakata μοιάζει πιο επιλεκτικός και εκλεκτικός.
Το “Entasis” αποτελείται από τέσσερα tracks, δύο ανά πλευρά, τα οποία έχουν διάρκειες 11:14, 11:36, 17:43 και 4:27 λεπτά. Το πρώτο (“Collision path”) ξεκινά κάπως αργά και σε χαμηλό volume, με συνεισφορά απ’ όλα τα μέλη του κουιντέτου, για να ανεβάσει στροφές και volume συν τω χρόνω, με τον Sakata να δίνει το πρόσταγμα, και με τους υπόλοιπους μουσικούς να αναλαμβάνουν παράλληλες δράσεις «φορτώνοντας» τη «σύνθεση», που εξελίσσεται σε free παρανάλωμα (με συνεχή γεμίσματα από το πιάνο του di Domenico, κιθαριστικές ατασθαλίες και θορύβους από τον Γ. Δαμιανίδη και με το rhythm section να ακούγεται σαν σε... ελεύθερη πτώση). Το ήπιο πιανιστικό ξεκίνημα τού “Atsumori no saigo(I) / Kaigara-Bushi(II)” –με τον Sakata να επιδίδεται σε βοκαλισμούς-λαρυγγισμούς, συν την ατμοσφαιρική avant-rock κιθάρα του Γ. Δαμιανίδη–, εξελίσσεται σ’ ένα αληθινό rock improv, το οποίο εξισορροπείται από τα πνευστά του Ιάπωνα και την προσήκουσα συνοδεία των Π. Δαμιανίδη / Škorić. Το 18λεπτο “Lernaen Hydra”, που ανοίγει την Side B, εισάγεται από το πιάνο του di Domenico και την κιθάρα του Δαμιανίδη, μαζί με κάποιους χαμηλούς θορύβους, που ακούγονται σαν ηλεκτροστατικοί, με το κομμάτι να κινείται μάλλον υποβλητικά, εμμένοντας στη δημιουργία κλίματος, πριν αποκτήσει μια άγρια ομορφιά, με τον Sakata αεικίνητο στα φυσήματά του και με τους υπόλοιπους μουσικούς να συμβάλλουν στο γενικότερο εκρηκτικό πλαίσιο. Ο πρώτος δίσκος θα ολοκληρωθεί με το μικρής σχετικώς διάρκειας και κάπως διμερές “Symposium” (με χωρίς Sakata – και με Sakata σε πρώτο επίπεδο), που οδηγείται σ’ ένα μανιακό εκτονωτικό κλείσιμο.
Το δεύτερο βινύλιο αποκαλείται “Sakata 80”, είναι ηχογραφημένο στις 29 Ιανουαρίου 2025, στον Όμιλο της Θεσσαλονίκης ξανά από τον Καργιωτάκη (με μείξη και mastering από τους Καργιωτάκη και Χαρμπίλα). Εδώ το κουιντέτο είναι λίγο διαφορετικό. Υπάρχουν και πάλι οι Sakata, Γ. Δαμιανίδης και Π. Δαμιανίδης, ενώ την πεντάδα συμπληρώνουν, τώρα, δύο ντράμερ(!), ο Paal Nilssen-Love και ο Tatsuhisa Yamamoto. To βινύλιο αυτό αποκαλείται “Sakata 80” λόγω των ογδοηκοστών γενεθλίων του ιάπωνα πνευστού, που σε μια τέτοια ηλικία, και όπως τον ακούμε στην αρχή του 15λεπτου “Part I”, είναι πραγματικά ασυγκράτητος – τουλάχιστον μέχρι το 6:20 όταν βγαίνει μπροστά η ηλεκτρική κιθάρα που «σπέρνει» σ’ ένα free rock πλαίσιο, για να επανέλθει (μετά από τις σχετικές ανάσες) περί το δεκάλεπτο ο Sakata, με το ρυθμικό τμήμα να ακούγεται καταιγιστικό καθ’ όλη τη διάρκεια του track. Η Side C θα ολοκληρωθεί με το 6λεπτο “Part II”, που ανοίγει με άλτο και ντραμς και που σταδιακά πυκνώνει με συνεχείς κινήσεις «δίχως αύριο» απ’ όλα τους συμμετέχοντες. Τι να μας επιφυλάσσει άραγε η Side D; Εκεί είναι καταγραμμένο το 25λεπτο “Part III”, που και αυτό ξεκινά με κάτω τις ταχύτητες, σχεδόν από την ησυχία, με τα κρουστά να χαράζουν έναν πρώτο αχνό δρόμο, διαβρωτικό και υπαινικτικό σίγουρα, με τον Sakata να σπηκάρει σ’ αυτό το διάστημα (στα ιαπωνικά προφανώς) – πριν ξεκινήσει, από το έκτο λεπτό και μετά, να ανεβαίνει διαδοχικά η ένταση, αν και με αυξομειώσεις (εδώ το μπάσο του Π. Δαμιανίδη και το κλαρίνο του Sakata διεκδικούν το ενδιαφέρον μας). Όμως το κομμάτι ανεβάζει και πάλι στροφές, με την ηλεκτρική κιθάρα να γεμίζει συνεχώς, και με το άλτο να μπαίνει, τώρα, μπροστά, πριν τα φώτα κεντράρουν στον Γ. Δαμιανίδη, ο οποίος με την κιθάρα του θα συνοδηγήσει (πάντα μαζί με τον Ιάπωνα) το “Part III” σε μια γενικότερη απογείωση.
Αν βρίσκεσαι σε τέτοιους χώρους, με τέτοιας ποιότητας live, εκείνο για το οποίο, συνήθως, παρακαλάς, είναι... να βρισκόταν κάποιος να το ηχογραφήσει. Εδώ, στην περίπτωση του “Hyperentasis”, ευτυχώς αυτό συμβαίνει – σε μια καθ’ όλα ζηλευτή έκδοση.
Επαφή: https://defkaz.bandcamp.com/album/hyperentasis

νέο ροκ από τη Σουηδία, τη Γερμανία, την Ελλάδα και την Ιρλανδία – είναι τα άλμπουμ των Grovjobb, The Birch, Λουδίας, Widow Pit, HUM, Headquake και Jim Griffin

Επτά σύγχρονους ροκ δίσκους από τέσσερις χώρες της Ευρώπης (Σουηδία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία) θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια – ροκ δίσκους ποικίλων υφών, αλλά του ίδιου υψηλού αισθητικού επιπέδου.

GROVJOBB: Nallebjörn Är Död [Sound Effect Records / Outerdisk, 2025]
Κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά δίσκο το 1998. Μέχρι και το 2001 είχαν δώσει τρία άλμπουμ, μετά κάπου χάθηκαν, για να επανεμφανισθούν το ’25 με το τέταρτο LP τους μέσα σε 27 χρόνια. Λέω για τους Σουηδούς (από το Γκέτεμποργκ) Grovjobb, ένα από τα καλύτερα βορειο-ευρωπαϊκά progressive συγκροτήματα των 90s, και πέραν αυτών – και λέω, βεβαίως, για το “Nallebjörn Är Död”, την πιο νέα δουλειά τους, που κυκλοφορεί τώρα σε βινύλιο από την γνωστή μας Sound Effect.
Οι έλληνες φίλοι του ευρωπαϊκού prog θα γνωρίζουν, σίγουρα, τους Grovjobb και από τις βινυλιακές επανεκδόσεις των δύο πρώτων δίσκων τους, των “Landet Leverpastej” (1998) και “Vättarnas Fest” (2000), που θα τυπώνονταν το 2016 από την δική μας Musicbazz, όμως και σε κάθε περίπτωση αυτό που τώρα προέχει είναι η παρουσίαση του “Nallebjörn Är Död” – της πρόσφατης ηχογράφησής τους, που συνέβη την προηγούμενη χρονιά.
Βασικός συνθέτης των Grovjobb είναι ο Jerry Johansson, που χειρίζεται κιθάρες, σιτάρ, dulcimer, udu και shruti box (το ινδικό φορητό αρμόνιο) (τον Johansson τον θυμόμαστε και από την παρουσία του στο πρόσφατο “Red Sun Blue Soil” των Cosmic Garden Project), ενώ στο σχήμα συναντάμε ακόμη τους Thomas Nyström fender rhodes, πιάνο, πλήκτρα, Jesper Jarold μπάσο και Ola Wolfhechel Jensen ντραμς, κρουστά.
Το LP των Grovjobb αποτελείται από τρία μεγάλης διάρκειας κομμάτια, καθώς στην Side A ακούμε τα “Nallebjörn är trött” (Το αρκουδάκι είναι κουρασμένο) (15:56) και “Nallebjörn är röd” (Το αρκουδάκι είναι κόκκινο) (7:22), ενώ στην Side B το “Nallebjörn är död” (Το αρκουδάκι είναι νεκρό) (18:50). Το ύφος της μουσικής του σχήματος οι φίλοι του γκρουπ το γνωρίζουν ήδη.
Έτσι λοιπόν, και σε τούτο το LP οι Σουηδοί δείχνουν για μιαν ακόμη φορά την αγάπη τους για το κλασικό progressive rock, της δικής τους σκηνής πρώτα-πρώτα, το οποίο, και ως είθισται, είναι ανακατεμένο με psychedelic και folk στοιχεία, και βεβαίως με ινδικά, όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, από τα όργανα που χειρίζεται ο Johansson, που είναι ο ένας βασικός ηχητικός πόλος των Grovjobb – το λέω, γιατί υπάρχουν και άλλοι δύο, που στέκονται στο αυτό ύψος. Ο ένας είναι τα πλήκτρα του Nyström, που είναι εξίσου βασικά σε διάφορα μέρη των συνθέσεων (εξάλλου το “Nallebjörn är röd” είναι δικό του – και είναι καταπληκτικό, μιας και μιλάμε για το πιο λυρικό κομμάτι του άλμπουμ), ενώ ο άλλος είναι το πολύ δυνατό και συμπαγές rhythm section, που προσδίδει στο άκουσμα μια επιπλέον «βαρύτητα».
Τα δύο tracks του Johansson, το 16λεπτο και το 19λεπτο, ακούγονται περισσότερο σαν σουίτες, καθώς αλλάζουν ύφος από... καιρού εις καιρόν, και χοντρικώς είναι τα πιο «φευγάτα», τα πιο stoned, και τα πιο folk-psychedelic του δίσκου, διαθέτοντας σφιχτή ροή και εντυπωσιάζοντας σε κάθε διάστασή τους – με το δεύτερο (το 19λεπτο) να ακούγεται εντελώς indian-psych στα δύο πρώτα μέρη του, υιοθετώντας πιο proggy ηχοχρώματα στο τρίτο, δίχως ποτέ να χάνεται η ινδική επιρροή.
Οι φίλοι του είδους ξέρουν τι θ’ ακούσουν στο “Nallebjörn Är Död” των Grovjobb – αυτό είναι το πιο σίγουρο απ’ όλα.
Επαφή: https://www.soundeffect-records.gr/nallebjorn-ar-dod

JIM GRIFFIN: The Counter Βlast [Sound Effect Records, 2025]
Όπως έχω ξαναγράψει, με αφορμή το προηγούμενο άλμπουμ του “The Signal” (2023), o Jim Griffin είναι ένας ιρλανδός μουσικός από το Limerick, που εμφανίζεται από τις αρχές των 00s με συγκροτήματα prog, space και post-rock αναφορών (The Fewer The Better, Zombie Picnic) και που τα τελευταία χρόνια κάνει δίσκους μόνος του. Έτσι, βλέπουμε στο discogs πως ο Griffin έχει κυκλοφορήσει έως σήμερα τέσσερα άλμπουμ (ένα το 2015, ένα το 2017, ένα το 2020, το “The Signal” το ’23), ενώ τώρα στρίβει στο πλατώ η πιο πρόσφατη πέμπτη δουλειά του, που αποκαλείται “The Counter Βlast”.
Ο Griffin κινείται στο χώρο του progressive rock γενικώς, αν κι εδώ έχει και πιο σκληρές πλευρές να μας παρουσιάσει (“A counterblast to astral travel”), που μπορεί κάπως να ξενίζουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν είναι καλοπαιγμένες και με σωστές εμπνεύσεις.
Βασικά, η προβληματική του Griffin είναι η «διαστημική», το χωρικό επέκεινα, το οποίο το προσεγγίζει φιλοσοφικά, παίρνοντας αφορμή είτε από δικές του ιστορίες (όπως εκείνη του αστρονόμου Atwood, που είχε συλλάβει υποτίθεται, το 1902, μέσω ενός δικού του μηχανισμού, ένα εξωγήινο σήμα, που προερχόταν από τον Σείριο), είτε από ιστορίες άλλων (Carl Sagan, Isaac Asimov κ.ά.), είτε από αληθινά περιστατικά, όπως την συντριβή του διαστημικού λεωφορείου Challenger, στις 28 Ιανουαρίου 1986 (στα ανοικτά του ακρωτηρίου Canaveral, πάνω από τον Ατλαντικό), ενώ τον βοηθούν προς την επίτευξη του στόχου του και τα samples από τις φωνές του Ronald Reagan, του John F. Kennedy κ.λπ.
Το αποτέλεσμα έχει το ενδιαφέρον του στον στιχουργικό τομέα, αλλά ακόμη πιο πολύ ενδιαφέρον έχει στον συνθετικό, εκεί όπου ο Griffin (ξανα)δείχνει τη γνωστή εν πάση περιπτώσει ικανότητά του να δημιουργεί ένα έργο με έντονες prog αναφορές, που να ακούγεται όμως σύγχρονο και όχι κολλημένο σε ξεπερασμένες καταστάσεις. Βασικά, όλη η καλή δουλειά γίνεται από τον ίδιον, καθώς συνθέτει, ενορχηστρώνει και χειρίζεται σχεδόν όλα τα βασικά όργανα που ακούγονται στο “The Counter Βlast” (κιθάρες, πλήκτρα κ.λπ.), παίρνοντας μικρές βοήθειες από έναν σαξοφωνίστα (Robbie Costelloe), έναν ντράμερ (Keith McCoy) κι έναν τραγουδιστή (David Reece) σ’ ένα-δυο κομμάτια.
Το νέο άλμπουμ του Jim Griffin ανά στιγμές είναι εντυπωσιακό, και βασικά είναι τέτοιο στη δεύτερη πλευρά του δίσκου, που περιλαμβάνει τη σουίτα “Sleeping generation (Parts 1-3)”, η οποία διαθέτει λυρικά και επικά μέρη, συνδυάζοντας Pink Floyd-ικά και Mike Oldfield-ικά στοιχεία.
Επαφή: https://www.soundeffect-records.gr/the-counterblast
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/neo-rok-apo-ti-soyidia-ti-germania-tin-ellada-kai-tin-irlandia

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 695

10/1/2026
>>Στον αναμνηστικό δίσκο που κυκλοφόρησε το 1976 από την Polydor (επανεκδόθηκε σε CD, με κακό εξώφυλλο, 20 χρόνια αργότερα) και για του λόγου το αληθές υπάρχει ένα πύρινο οργανικό, το «Σκέρτσα εποχής», για το οποίο έχω τη γνώμη πως είναι ένα από τα δυο-τρία ωραιότερα latin tracks που ηχογραφήθηκαν ποτέ στη χώρα. Το δε σόλο του Μουζάκη στην κορνέτα, με σουρντίνα, είναι άλλο πράγμα. Αλλά και το percussion section είναι εξωφρενικό, ικανό να πρωτοστατήσει σε ψαγμένα DJ-sets ακόμη και τώρα. Mega euro-latin, κλάσης Chakachas ή Nico Gomez. Δηλαδή ανώτερο. <<

Και για τον Γιώργο Μουζάκη θα διαβάσεις στο "100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ" [Όγδοο, 2025] στις σελίδες 163-166

10/1/2026
Για μένα η κορυφαία εκπομπή του Σαββόπουλου, από τις έξι που προβλήθηκαν, ήταν η τελευταία, η χθεσινή. Ειδικά το κλείσιμο ήταν συγκλονιστικό. Δεν τα βλέπεις αυτά τα πράγματα στην τηλεόραση κάθε μέρα, ούτε πουθενά αλλού. Μόνο τα διαβάζεις κάπου, κάπως...
Η ιστορία με το φορτηγό, όταν ο Σαββόπουλος ξανακάνει ωτοστόπ για να κατεβεί από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, στα ογδόντα του, υπήρξε ανατριχιαστική. Ο στοιχειωμένος φορτηγατζής του ’63, που τον οδηγεί στον παράδεισο, στην Σάνγκρι-λα, στη γη της ουτοπίας, σ’ ένα φασματικό χωριό χωμένο κάπου στον Όλυμπο, στο σπίτι των θεών, εκεί όπου οι άνθρωποι κοιμούνται όλο το χρόνο, ξυπνώντας μόνο για να ετοιμάσουν τις γιορτές, για να χαρούν και να ευθυμήσουν, και κυρίως ο τρόπος που αφηγήθηκε ο Σαββόπουλος αυτήν ακριβώς την ιστορία, ήταν σαν να παρακολουθούσες ένα χαμένο επεισόδιο από τη... Ζώνη του Λυκόφωτος. Απίστευτα πιστευτός και κυρίως καθηλωτικός, σε σημείο που να σε κάνει να αμφιβάλεις αν εκείνη τη στιγμή παρακολουθούσες απλώς μια τηλεοπτική εκπομπή ή αν είχες κι εσύ μεταβεί κάπου άλλου, σε άλλους τόπους, που «δεν είχαν ούτε πόνο, ούτε και λαβωματιές», όπως θα ’λεγε κι ο Μουσαφίρης, επισκευάζοντας καμπαναριά και στρώνοντας τραπέζια...
Φοβερό ήταν και το κλείσιμο, που είχε τρία... ανκόρ, κάπως σαν ροκ συναυλία, με τον ντράμερ να σολάρει σε φάση έκστασης, δίχως να καταλαβαίνεις πότε θα τελειώσει, πότε θα ρίξει το τελευταίο χτύπημα. Τεράστιος καλλιτέχνης ο Αλέξης Κυριτσόπουλος, έδωσε σ’ αυτή τη σειρά το έργο της ζωής του.

9/1/2026
«Σαββόπουλος Long Play» τελευταίο επεισόδιο απόψε στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, στις 23:00. Στο μενού οι δίσκοι «Μη Πετάξεις Τίποτα» (1994) και «Ο Χρονοποιός» (1999).
Ο Σαββόπουλος ξαναγίνεται βαλκανικός, αλλά με έναν τρόπο διαφορετικό σε σχέση με τη φάση «Μπάλλος-Βρώμικο Ψωμί». Υπάρχει το λεγόμενο «μακεδονικό» στην επικαιρότητα, και ακόμη η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας με τον συνεπακόλουθο εμφύλιο, καθώς η Δύση υποδαυλίζει τα εθνικιστικά πάθη, υπάρχουν οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στο Βελιγράδι από τους εγκληματίες Κλίντον, Σολάνα κ.λπ., υπάρχουν τα μεταναστευτικά κύματα από την Αλβανία και από τις πρώην σοβιετικές σοσιαλιστικές δημοκρατίες... Ο Σαββόπουλος δεν μένει αμέτοχος σε όλα αυτά, παίρνει θέση, και αυτή εκφράζεται μέσα από τα τραγούδια του αυτής της εποχής, όπως τα «Ακτίνες του Βορρά», «Πρεσθλάβες», «Η μοναξιά της Αμερικής» (Σαν αστυνόμος, που δρα εκνόμως / θρίλερ που διαρκεί η Αμερική / σκούζοντας φεύγει ο χρόνος) και κάποια ακόμη.

Επίσης επαναπροσεγγίζει την Αριστερά ο Σαββόπουλος, τέλος πάντων τους φίλους του από την Αριστερά (μετά από το χάσμα που επέβαλε το «Κούρεμα»), ενώ γίνεται την ίδια ώρα έντονα ερωτικός και αγαπησιάρης, παραμένοντας πάντα, και με το δικό του τρόπο, πατριώτης. Φυσικά, θα τα άκουγε και γι’ αυτό από την αριστερά του καναπέ, τους κοσμοπολίτες, τους ευρωπαϊστές, και τους πολεμοχαρείς νεοφιλελέδες της εποχής.
Υπάρχει μαυρίλα (γιατί είναι μαύρη η εποχή στην ευρύτερη γειτονιά μας), αλλά υπάρχει και αισιοδοξία, καθώς υποδεχόμαστε το νέο αιώνα και τη νέα χιλιετία...

9/1/2026
Ο Γερμανός Peter Kowald υπήρξε ένας κοντραμπασίστας πολύ μεγάλου κύρους –παγκόσμιου κύρους εννοώ–, καθώς από μόνος του αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια της σύγχρονης improv-jazz (από το μέσο του ’60 έως τον πρόωρο θάνατό του, το 2002). Το δικό μας ευτύχημα ήταν πως ο Kowald υπήρξε φιλέλληνας και όχι ένας κάποιος, που επισκεπτόταν τη χώρα μας για συναυλίες – με τις πολυποίκιλες δραστηριότητές του να συμπορεύονται πολύ συχνά και με τη δική μας τζαζ πραγματικότητα.

Στις σελίδες 207-213 του τόμου «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ / Από το Μουσικό Θέατρο και το Ελαφρό Τραγούδι στη Σύγχρονη και Αυτοσχεδιαστική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] γράφω όσα έπρεπε να γράψω γι’ αυτόν τον σημαντικό μουσικό και τη σχέση του με την Ελλάδα.

9/1/2026
Σήμερα τo μεσημέρι, λίγο μετά τις 12:30, θα μιλήσω στον Ανδρέα Σταματόπουλο για το «Ροκ, Ελληνικό Ροκ, Κοινωνία & Πολιτική στη Μακρά Δεκαετία του ’60» [Όγδοο, 2025] στην εκπομπή, που παρουσιάζει από κοινού με τον Αιμίλιο Σαπρανίδη, «Επόμενη Στάση: Ενημέρωση», στον 102 FM της ΕΡΤ3.

8/1/2026
Η δεκαετία του ’80 είναι η δεκαετία του ΠΑΣΟΚ στη χώρα. Μέσα σ’ αυτή τη δεκαετία ο Σαββόπουλος βγάζει τα «Τραπεζάκια Έξω», το ’83, έναν γενικά εξωστρεφή και χαρούμενο δίσκο (με τσάμικα, κλαρίνα, χορούς, ρυθμούς και ντέφια), που αντανακλά μια γενικότερη ευδαιμονία που επικρατούσε στη χώρα εκείνη την εποχή, περνώντας, παράλληλα, και μέσα από τη δική του νεο-ορθόδοξη συγκυρία, για να κλείσει, το ’89, με το βαρύ, νευρικό, καταγγελτικό και επιθετικό «Κούρεμα», τον πιο απροσάρμοστο και παράξενο δίσκο του (που δεν στερείται ενδιαφέροντος – ιδίως αν τον ακούσεις σήμερα, τοποθετώντας τον στο τότε πλαίσιο).

[απόψε στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, στις 23:00, το πέμπτο επεισόδιο]

8/1/2026
Χθες είχα μια τραγική (ας την πω έτσι) εμπειρία εδώ μέσα. Υπάρχουν κι άλλες τέτοιες φυσικά (εδώ μέσα), αλλά τη χθεσινή θέλω να την επισημάνω.
Όταν έγραψα πως το «Τώρα με χειρουργεί η αλλήθωρη νεολαία, μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική» δεν ήταν γραμμένο από τον Σαββόπουλο για την ΚΝΕ (κάτι που το στοιχειοθέτησα σε ένα άλφα επίπεδο), δεν περίμενα πως θα πλάκωναν οι φιλόλογοι, για να μου αναλύσουν τους Αχαρνής – σαν σε φροντιστήριο, για τις πανελλαδικές. Και πως άλλο ήθελε να πει και τα λοιπά...
Εμένα δεν με ενδιαφέρει τι λένε οι Αχαρνής (αυτό είναι άλλο θέμα εννοώ), αλλά πώς κάτι που γράφτηκε σ’ αυτούς από τον Σαββόπουλο, χρησιμοποιήθηκε ως αντικομμουνιστικό εργαλείο και γενικότερα σαν τσιτάτο κατά της αριστεράς, μέσα στις δεκαετίες.
Ξαναλέω λοιπόν πως αυτό περί ΚΝΕ (ότι το έγραψε ο Σαββόπουλος ως κριτική για την ΚΝΕ), ακούγεται 40+ χρόνια τώρα, και ο σκοπός τους ποστ (που έγινε με αφορμή τη χθεσινή τηλεοπτική εκπομπή στον ΣΚΑΪ - και όχι έτσι στο βρόντο, επειδή μου θυμήθηκε) ήταν να αντικρούσει, χοντρικά, απόψεις φιλελέδων σαν και τις ακόλουθες.
[Οι φιλόλογοι, όμως, το χαβά τους. Να πούνε εκείνο που ήξεραν καλύτερα, και όχι να πιάσουν το νόημα του ποστ - το γιατί έγινε αυτό]
>>Ηταν η πρώτη ρωγμή στη σχέση του Διονύση Σαββόπουλου με την οργανωμένη στα κόμματα Αριστερά. Το 1977, κυκλοφόρησε η διασκευή του στους «Αχαρνής», με υπότιτλο «Ο Αριστοφάνης που γύρισε από τα θυμαράκια» και με τους στίχους, στο τραγούδι της Παράβασης, «Τώρα μας χειρουργεί η αλλήθωρη νεολαία / μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική». Και έγινε χαμός. Αχός βαρύς σηκώθηκε από τους κομματικοποιημένους, όχι μόνο από την ΚΝΕ – κι ας φωτογράφιζε η τσογλανοπαρέα κυρίως τα μέλη της νεολαίας του δογματικού, όπως το λέγαμε τότε, ΚΚΕ, ομάδες νεόκοπων πιστών στο κόμμα και στο ολοκληρωτικό κομμουνιστικό μοντέλο της Σοβιετικής Ενωσης.<<
Ηλίας Κανέλλης «ΤΑ ΝΕΑ» 27/10/2025
>>Μήπως λοιπόν ήλθε η στιγμή να αφήσουν στην άκρη η αντιπολίτευση κι όσα αλλόφρονα μίντια τη σιγοντάρουν το «παλιό είδος φοιτητικής ξενοιασιάς» (που λέει κι ο Σαββόπουλος…) για να ασχοληθούν σοβαρά με κάτι σοβαρό; Να αφήσουν δηλαδή στην άκρη μια υστερική ρητορική βουτηγμένη στην εμπάθεια, την επιθετικότητα και την αγένεια, ώστε να συγκροτήσουν πολιτισμένα μια εποικοδομητική προσέγγιση αντάξια της χώρας και του 21ου αιώνα. Ούτως Ή άλλως, ο τόπος χρειάζεται αντιπολίτευση. Οχι «μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική».<<
Γιάννης Πρετεντέρης «ΤΟ ΒΗΜΑ»
>>Στην «Παράβαση» από τους «Αχαρνείς», ο Διονύσης Σαββόπουλος έγραφε «τώρα με χειρουργεί μα αλλήθωρη νεολαία, μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική». Ο τραγουδοποιός αναφερόταν στα κομματικά παιδιά που μετά τη δικτατορία θεωρούσαν πως κατέχουν την απόλυτη γνώση. Που μυωπικά κριτίκαραν τα πάντα και τους πάντες, καθισμένα στις δάφνες του αντιδικτατορικού αγώνα.<<
Δημήτρης Μαρκόπουλος «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ» 19/1/2016
[δεν ενδιαφέρομαι να συνεχιστεί η συζήτηση του χθεσινού ποστ σε φιλολογική βάση]

8/1/2026
>>O κάθε π@π@ρας του τζετ-σετ βγαίνει και λέει πως… ναι, έπαιρνα ναρκωτικά, αλλά τώρα τα έκοψα, γιατί δε μου προσφέρουν τίποτα. Και γιατί το κάνει αυτό κατά βάση; Για να μας δείξει ότι και «έζησε» (σ’ εμάς τον απλό λαό), και πως δε «μάσησε» (μάγκας και-καλά) και πως όταν γούσταρε έβαλε τα… δυνατά του και τα έκοψε (η… δύναμη της θέλησης και τρίχες κατσαρές). Δεν υπάρχει μεγαλύτερος και επικινδυνότερος μ@λ@κας, στο θέμα «ναρκωτικά», από τον ντεμέκ μεταμελημένο, που βγαίνει και πουλάει «γνώση και συμμόρφωση»<<
Αυτό το είχα γράψει εδώ μέσα, το 2017, για άλλη περίπτωση.
Διαφωνώ εντελώς με το να είσαι καθημερινός επώνυμος και να μιλάς δημοσίως –δημοσίως, το ξαναλέω– γι’ αυτά τα θέματα, ως... εμπειρογνώμονας. Δεν σχηματίζω καθόλου καλή άποψη για τέτοια άτομα. Τα θεωρώ ψιλογελοία θέλω να πω.
Είμαι πιο κοντά στην κουλτούρα των λαϊκών, που έχουν μια συστολή και που συνήθως κρατάνε τα λόγια τους, όταν η κουβέντα πάει σε τέτοια ζητήματα, παρά στην κουλτούρα κάποιων περιωπής ψευτοροκάδων, που καμαρώνουν σαν παγώνια και το εμφανίζουν σαν παράσημο.
Φυσικά, και ο ηθικός πανικός της ακροδεξιάς είναι το ίδιο εμετικός και σιχαμένος. Αλλά υπάρχει και αυτός, και οφείλεις να ξέρεις πώς θα προστατευθείς.

7/1/2026
Το “Τώρα με χειρουργεί η αλλήθωρη νεολαία, μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική” (που το λέει ο Ρασούλης στους Αχαρνής – εκείνου είναι η φωνή) εγώ δεν πιστεύω ότι το είχε γράψει ο Σαββόπουλος για την ΚΝΕ (όπως διαδίδεται χρόνια τώρα). Πιο πιθανό θα ήταν να το έλεγε για τίποτα μαοϊκούς ή ακόμη και για αναρχικούς (αν υπονοούσε κάποιους).
Η ΚΝΕ, γιατί να του ασκήσει κριτική, όταν το ’76 ο Σαββόπουλος τραγουδούσε για τη Μακρόνησο; Οι αναρχικοί μπορεί να του είχανε πει τίποτα χοντράδες ή και οι μαοϊκοί. Εξάλλου, αν ήταν η ΚΝΕ στη μέση θα είχε κοπεί ο Σαββόπουλος μονομιάς από τον Ριζοσπάστη, όμως ο Ρίζος έγραφε για τις συναυλίες του, αναφερόταν στις παραστάσεις του στην Πλάκα (στο Γιαγαντεώρημα), ενώ ο Σαββόπουλος είχε μιλήσει κιόλας στην εφημερίδα εκείνη την εποχή.
update
τα κλείνω τα σχόλια, γιατί έμπλεξα με φιλόλογους, που μου διέλυσαν το ποστ - έλεος! εγώ αναφέρθηκα σε κάτι που ακούγεται στη σαββοπουλική πιάτσα 40+ χρόνια (με καθαρή αντικομμουνιστική εμμονή - δες το σχόλιο με το απόσπασμα του Κανέλλη από ΤΑ ΝΕΑ, που έχω βάλει) και βρέθηκα να παρακολουθώ μάθημα σε φιλολογικό φροντιστήριο για τις πανελλήνιες

7/1/2026
Απόψε, στις 23:00, στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ έχει «Δέκα χρόνια κομμάτια», «Happy day», «Αχαρνής» και «Ρεζέρβα» - είναι η ενδιαφέρουσα μεταπολιτευτική περιπέτεια του Σαββόπουλου, μέσα στην οποία ανήκουν δύο από τα κορυφαία τραγούδια του, το «Σχόλιο» και το «Μακρύ ζεϊμπέκικο για το Νίκο». (Να βάλουμε κι ένα τρίτο, την «Παράβαση» από τους Αχαρνής; Να το βάλουμε).
«Τώρα, για τον Κοεμτζή. Δεν αρνούμαι ότι έκανε αδικία να σκοτώσει, αλλά μέσα στην δραματική του ζωή, απ’ όπου άντλησα για το τραγούδι μου, θα δούμε και το γενικότερο θέμα αυτού που λέγεται υπόκοσμος. Αν θεωρούμε φυσικό να ζητάμε την ανεξαρτησία μας, την αυτονομία μας, απέναντι λ.χ. της Αμερικής, γιατί αλλιώς επικρατεί το δίκαιο του ισχυρότερου (σ.σ. επίκαιρο λόγω Βενεζουέλας), τότε γιατί δεν καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν και άνθρωποι, ομάδες, που ζητούν κάποια αυτονομία απέναντι στην κοινωνία μας; Δεν λέω να μας επιβάλλουν το ιδιόμορφο δίκαιό τους και το πνεύμα τους, αλλά να το λάβουμε κάπως υπ’ όψιν, όταν πρόκειται να κρίνουμε τις τραγωδίες τους. Σκέφτηκε κανείς ότι τα μπουζουξίδικα και τα σκυλάδικα λειτουργούν, για την ψυχολογία αυτού που λέγεται υπόκοσμος, σαν χώρος κουλτούρας και ασύλου, κι ότι η καταπάτηση κανόνων της διασκέδασης γι’ αυτούς τους ανθρώπους είναι για εμάς όπως η προσβολή του οικογενειακού ασύλου; Αν δεν το καταλαβαίνουμε αυτό, τότε τι αυτονομία ζητάμε; Αυτό λέγεται αυταρχισμός».
[λόγια του Διονύση Σαββόπουλου στον Περικλή Κοροβέση, το 1979]

7/1/2026
>>Διεγράφη από τον ΣΥΡΙΖΑ ο Ν. Φαραντούρης, τέθηκε εκτός ευρωομάδας<<
Το θέμα δεν είναι τι έκανε ο Σύριζα με τον Φαραντούρη, αλλά το γεγονός πως η κοινωνία έχει διαγράψει, από τη συνείδησή της, όλα τα κομματίδια της συριζαϊκής «αριστεράς» (παλαιότερα και επερχόμενα).
Η εγχώρια συριζαϊκού τύπου «αριστερά» έπαιξε κι έχασε. Και όχι απλώς έχασε, αλλά αποδείχτηκε σε πλείστες όσες περιπτώσεις... βασιλικότερη του βασιλέως, εφαρμόζοντας νεοφιλελεύθερες, αγοραίες, νατοϊκές και βεβαίως υπαγορευμένες ανθελληνικές (μνημονιακές και άλλου τύπου) πολιτικές –αποδείχτηκε, κοντολογίς, ικανότερη από τη συστημική δεξιά στη διαχείριση της «κρίσης», και συνοδοιπόρος της οικονομικής ολιγαρχίας της ΕΕ–, ανίκανη να δημιουργήσει όχι ένα ελκυστικό αφήγημα (αυτό δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο, σήμερα, από την αριστερά), αλλά έστω μία στοιχειώδη αντιπολιτευτική γραμμή, που να έχει κάτι επί της ουσίας διαφορετικό να πει και να πείθει – έστω και σε θέματα της καθημερινότητας, έστω και σε θέματα διαχείρισης.
Έχουμε φθάσει στο σημείο, ώστε ακόμη κι ένας τυχαίος πολίτης από το δρόμο, να μπορεί να μετατραπεί αυτή τη στιγμή σε «σωτήρα» της χώρας, κάτι που οφείλεται αποκλειστικά στη χρεωκοπία της συριζαϊκού τύπου «αριστεράς».

ORÈ ένα σχήμα σύγχρονης jazz από το Άμστερνταμ

Οι Orè είναι ένα σχήμα σύγχρονης jazz, που έχει την έδρα του στο Άμστερνταμ. Μέλη του είναι οι José Soares άλτο σαξόφωνο, Miguel Petruccelli κιθάρες, Onno Govaert ντραμς και Pedro Ivo Ferreira κονταμπάσο, με το πρόσφατο “Matter Antimatter” [trytone, 2025] να αποτελεί την τρίτη κατά σειρά δουλειά τους. Οι Orè παρουσιάζουν δεκατρείς συνθέσεις τους εδώ (όλες ανήκουν στα μέλη του σχήματος), εμφανίζοντας πολλές και ενδιαφέρουσες αναφορές.

Η «ελευθερία» στην ανάπτυξη των θεμάτων –τα περισσότερα εκ των οποίων έχουν μικρές διάρκειες και άρα οι αναπτύξεις δεν μπορεί παρά να ακούγονται κάπως... φευγαλέες– είναι ένα πρώτο και βασικό γνώρισμα του “Matter Antimatter”, που αναπτύσσεται με γνώμονα το αυθόρμητο και την έκπληξη. Η κιθάρα και το άλτο οπωσδήποτε πρωταγωνιστούν στο άκουσμα, με τις συνομιλίες τους να κρίνονται ως άκρως ενδιαφέρουσες, αλλά, ταυτοχρόνως, μεγάλο κομμάτι της προσφοράς των Orè περνάει μέσα (και) από το ρυθμικό τμήμα, που εμφανίζεται εντελώς εύπλαστο, θυμίζοντας ένα είδος brazilian jazz, κοντά στο ύφος του Hermeto Pascoal (τέτοια κομμάτια είναι το “Ode”, οι σύντομες γέφυρες “Gravel” και “Foreword”, το “Free wheel” κ.λπ.). Υπάρχουν, επίσης, tracks που ακούγονται κάπως... κεραυνοβόλα, σαν το “Curious and inhuman”, και άλλα όπως τα 5λεπτα “Uncertainly principle” και “Matter antimatter”, που δείχνουν πως οι Orè μπορούν να δράσουν και μ’ έναν καθηλωτικό τρόπο, συνδυάζοντας εξωστρεφή δυναμικά και εσωστρεφή abstract στοιχεία.
Ένα ενδιαφέρον κουαρτέτο λοιπόν, κι ένα εξίσου ενδιαφέρον άλμπουμ είναι το “Matter Antimatter”.
Επαφή: www.pedroivoferreira.com, www.toondist.nl