ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 709

31/3/2026
– Πείτε μας λοιπόν για την Βραζιλία...
– Είχα συμμετάσχει στο τρίτο διεθνές φεστιβάλ τραγουδιού που οργανωνόταν στο Ρίο ντε Τζανέιρο, ένα από τα κορυφαία στον κόσμο. Το τραγούδι μου λεγόταν «Αν θες να ρθης» και θα το ερμήνευε η Μαρινέλλα. Για λόγους που δεν είναι της παρούσης να εξηγήσουμε η συμμετοχή μας «χτυπήθηκε», ενώ ήταν από τα φαβορί. Σκεφθείτε πως στη διάρκεια της πρόβας, όταν τελείωσε το κομμάτι σηκώθηκαν και τα 60 μέλη της ορχήστρας και χειροκροτούσαν όρθια. Αυτό είχε προκαλέσει μεγάλη αίσθηση και την άλλη μέρα οι εφημερίδες σχολίαζαν το γεγονός σαν κάτι που δεν είχε ξαναγίνει. Όμως κάποιος κακοήθης συντάκτης, που δεν έβλεπε με καλό μάτι μία ενδεχόμενη βράβευση του τραγουδιού, έγραψε πως, εγώ, είχα κατηγορήσει την ορχήστρα ότι, τάχα, δεν απέδωσε σωστά το κομμάτι και τέτοια –όλα ψέματα– και παρότι η παρεξήγηση αποκαταστάθηκε η «δουλειά» είχε γίνει. Τελικά δεν μείναμε ούτε στην βραδιά απονομής των βραβείων, αφού η Μαρινέλλα έφυγε απρόσμενα από το Ρίο, με αποτέλεσμα, όπως έμαθα αργότερα, να μην παραλάβουμε το βραβείο «καλύτερης καλλιτεχνικής παρουσίας» που μας απονεμήθηκε και το οποίο πήρε, αντί για εμάς, ο Έντου Λόμπο (Edu Lobo).

[«100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] – Κεφάλαιο Τρίτο / Γεράσιμος Λαβράνος (1935-2015): η συνέντευξη, σελ. 89-101]
https://www.youtube.com/watch?v=wWQ05tG7eKU&list=RDwWQ05tG7eKU&start_radio=1

31/3/2026
Συμπαθής ο Δάντης, ωραία η ορχήστρα. Προτιμώ αυτές τις πιστές διασκευές από κάθε τάχα μου-τάχα μου crossover. Πρέπει να ξαναμάθουν οι ορχήστρες να παίζουν τα τραγούδια όπως τα έφτιαξαν οι δημιουργοί τους και ν’ αφήσουν τους πειραματισμούς και τις δηθενιές στην άκρη (τζαζ, μπλουζ, ρέγγε, λάουντζ κ.λπ.). Όσους και όσες παρακολουθούν από κάτω δεν τους κρίνω, το τραγούδι μ' ενδιαφέρει πρωτίστως.
https://www.youtube.com/watch?v=Z-kHr_5-01Q&list=RDZ-kHr_5-01Q&start_radio=1

30/3/2026
Φτάνουν διάφορα στ’ αυτιά μου σε σχέση με το «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025]. Πέρα από τα καλά λόγια υπάρχουν και οι γκρίνιες, για διάφορα θέματα, σοβαρά (που έχουν περιθώρια για να εξηγήσεις πράματα, να υπερασπίσεις δηλαδή ό,τι έχεις κάνει) και για άλλα μη-σοβαρά. Υπάρχουν και κάποιοι που κρίνουν τις επιλογές των ονομάτων που ξεχώρισα σε μεγαλύτερα κεφάλαια – πως θα έπρεπε να υπάρχουν και άλλα, που άξιζε να ξεχωρίσουν και τέτοια. Εντάξει, εγώ πήρα την ευθύνη να ξεχωρίσω κάποια ονόματα όχι ακριβώς ενδεικτικά και αυτό τίθεται υπό κρίση – και έτσι είναι το σωστό. Τις ακούω τις διάφορες απόψεις, αλλά θα πρέπει να επισημάνω δύο τινά...
Ένα. Το βιβλίο δεν θα μπορούσε να γίνει μεγαλύτερο, για πρακτικούς κυρίως λόγους. Είναι ήδη αρκετά μεγάλο (445 σελίδες), ενώ αν ήταν μεγαλύτερο (600 ή 700 σελίδες) πάλι τέτοιου είδους «παράπονα» δεν θα αποφεύγονταν (ίσως να ήταν και εντονότερα μάλιστα). Αφήνω το γεγονός πως θα ήταν ακριβότερο και άρα μη-εμπορικό. Οπότε «μια χαρά» είμαστε, έτσι όπως είμαστε.

Δύο. Αν υπάρχει ένα όνομα που θα άξιζε να αναφερθεί στο βιβλίο (δηλαδή θα ήθελα να το συμπεριλάβω) και δεν αναφέρθηκε (δηλαδή κακώς δεν αναφέρθηκε σε ξεχωριστό κεφάλαιο, γιατί μου έλειπαν κάποια στοιχεία και το άφησα έξω τελευταία στιγμή) αυτό έχει να κάνει μόνο με τον Αμερικανό Malik Yaqub – και τούτο δεν μου το επεσήμανε κάποιος.
[σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο θέμα... όπως θα έλεγε και ο πρόεδρας (γέλιο)]

30/3/2026
Φυσικά και θυμάμαι το Βασίλη Γκούμα να παίζει επαγγελματικά μπάσκετ μέχρι τα 40βάλε του, και λέγαμε όλοι, τότε, πώς το καταφέρνει (γιατί εμείς ήμασταν 20χρονοι και αντέχαμε μόνο μισό ημίχρονο). Τον είχα δει στο γήπεδο και στα σέβεντις και στα έιτις εννοείται, και θυμάμαι πολλά από το δικό του τρόπο, αλλά το βασικότερο όλων είναι πως είχε φοβερό εκτόπισμα σαν παρουσία στο τερέν. Και σωματική, ήταν γίγαντας, και ψυχική. Και βασικά σαν παίκτης δεν αντιμετωπιζόταν (δηλαδή... έτρωγες ξύλο, αν πήγαινες δίπλα του). Τον συναντούσα και στο Μοναστηράκι, παλιότερα, τις Κυριακές, όταν κατέβαινα για ψαξίματα, και τον κοίταζα με δέος. Σήμερα πέθανε...

Για τον Γκούμα τα είχε γράψει ωραία ο Τάσος Φαληρέας, παλιά, στο Ντέφι, και από ’κει επιλέγω ένα απόσπασμα:
>>Ο Βασίλης Γκούμας είναι 38 χρονών φέτος (σ.σ. το 1983). Ήλθε έφηβος από το Βόλο, τον παρασύρανε κάτι εφοπλιστές σ’ ένα σκάνδαλο δωροδοκίας και του δώσανε κάτι κοστούμια, κατέληξε στον Πανελλήνιο απ’ όπου και έσπασε όλα τα πανελλήνια ρεκόρ σκοραρίσματος. Είναι 1,97-1,98, φοβερά δυνατός, με πολύ καλό άλμα, σκληρός και μαχητικός, έχει κερδίσει όλες τις ελληνικές ομάδες μόνος του. Ξεκίνησε σαν ψηλός κάτω απ’ το καλάθι, αλλά μαζί με τον Κόντο είναι οι πρώτοι τρίτοι ψηλοί. Έχει πολύ καλό χέρι, αποτέλεσμα κι αυτό της καλής προπόνησης, κι έχει απίστευτη επιθετική ποικιλία, παίζει και άμυνα.(...) Ό,τι ισχύουν για τη δημοσιογραφία στον τόπο μας ισχύουν και για την αθλητική δημοσιογραφία.(...) Όταν ο Γκούμας μάλωσε κι έφυγε (όταν η ΑΕΚ πρόπερσι πήρε το Κύπελλο και δώσαν στον Ράμπις τον τίτλο του καλύτερου παίκτη) (σ.σ. νομίζω τότε ήταν όταν ο Γκούμας είχε βγάλει τα παπούτσια του και τα είχε πετάξει στις κερκίδες), δέχτηκε τα καταιγιστικά πυρά και τις επικρίσεις όλων για τη στάση του. Τα χρόνια πέρασαν, ο Ράμπις παίζει στους Λέηκερς, απεδείχθη ότι δεν είναι Έλληνας, αλλά ένας αμερικανός χίπυ που βρέθηκε περιστασιακά στην Ελλάδα και κανείς δεν ντράπηκε γι’ αυτό, ενώ λένε πως δεν μπορούν να καλέσουν τον Στεργάκο στην Εθνική, αν και είναι πέντε χρόνια στην Ελλάδα και παντρεμένος με Ελληνίδα.(...).<<

27/3/2026
Παλικαρίσια ερμηνεία και στα 85 της
https://www.youtube.com/watch?v=2vV3_leLxv8&list=RD2vV3_leLxv8&start_radio=1

27/3/2026
Άγκυρα, 1978, με την ίδια σύνθεση είχαν παίξει και στην Αθήνα οι Embryo, στο Μαρούσι, εκείνη την εποχή... Christian Burchard drums, Roman Bunka guitar, Uve Müllrich bass. Michael Wehmeyer piano, Stefan Rustige painting
https://www.youtube.com/watch?v=448GpOzvkQ0&list=RD448GpOzvkQ0&start_radio=1

CRAIG TABORN / TOMEKA REID / CHES SMITH ένα πολύ δυνατό αμερικανικό τρίο στην ECM

Φοβερό αμερικανικό τρίο αυτό των Craig Taborn (πιάνο, πλήκτρα, ηλεκτρονικά), Tomeka Reid (βιολοντσέλο) και Ches Smith (ντραμς, βιμπράφωνο, κρουστά, ηλεκτρονικά), που τώρα μας παρουσιάζεται, μέσω του “Dream Archives” [ECM Records / AN Music, 2026], ενός CD που ηχογραφήθηκε στο New Haven του Connecticut τον Ιανουάριο του ’24. Έξι συνθέσεις μέσης και μεγάλης διάρκειας (από 5:19 έως 12:04) καταγράφονται εδώ, τέσσερις από τις οποίες ανήκουν στον Taborn και από μία στην Geri Allen (“When Kabuya dances”) και τον Paul Motian (“Mumbo jumbo”) (προφανώς οι δύο τελευταίες αφορούν versions).

Avant-jazz είναι αυτό που ακούμε από τους Taborn / Reid / Smith, επεξεργασμένη και προσαρμοσμένη (ας το πούμε έτσι) στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου ακροατή, που δεν παρασύρεται από αισθητικές εμμονές και ηχητικές περιχαρακώσεις. Ένα επιπλέον προσόν των συνθέσεων που παρουσιάζονται στο “Dream Archives” έχει να κάνει με την λαϊκή πολυπλοκότητά τους (γι’ αυτό έγραψα το «επεξεργασμένη» λίγο πιο πάνω), κάτι που σημαίνει πως τα πολλά αβανγκαρντίστικα στοιχεία που ανιχνεύονται, εδώ, σε όλα τα κομμάτια, δεν είναι ξένα προς το «μέσο αυτί», εμφανίζοντας άλλοτε μια παράξενη ρυθμικότητα-χορευτικότητα (στο “When Kabuya dances”) και άλλοτε μια κάπως διαλογιστική άπνοια και χαλαρότητα (“Coordinates for the absent”).
Ως εντελώς χαρακτηριστικά της προσφοράς των Taborn / Reid / Smith κρίνονται τα δύο τελευταία 12λεπτα tracks, τα “Dream archive” και “Enchant”, που συμπυκνώνουν με τον πιο σαφή τρόπο τούτη τη λελογισμένα εκρηκτική προσφορά του τρίο.

AADAL / JOACHIM LYCHE TRIO νέα jazz και prog σχήματα από τη Νορβηγία

AADAL: Aggressive Hymns, Energetic Ballads [Losen Records, 2026]
Πίσω από το όνομα Aadal κρύβεται ο κιθαρίστας Michael Aadal, για άλμπουμ του οποίου έχουμε ξαναγράψει στο blog. Λέμε για το “Pomona” από το 2016 (ως Michael Aadal Group) και για το “Voyager” από το 2023 (ως απλώς Aadal). Στο “Aggressive Hymns, Energetic Ballads” Aadal είναι οι Michael Aadal κιθάρες, André Kassen τενόρο, βαρύτονο σαξόφωνα, Audun Ramo ακουστικό, ηλεκτρικό μπάσο και Gunnar Sæter ντραμς, κρουστά – με το CD να περιέχει οκτώ συνθέσεις, οι οποίες ανήκουν, όλες, στον πρώτο τη τάξει.

Το άλμπουμ αυτό είναι λιγάκι παράξενο. Υπό την έννοια πως ξεφεύγει από το τζαζ πλαίσιο της νορβηγικής εταιρείας, αγγίζοντας ή και... καπαρώνοντας ροκ, κυρίως, καταστάσεις. Τι ροκ, όμως; Progressive rock. Συνθέσεις σαν τις “Wichita linedance” και “Brockenspekter”, που καταχωρίζονται στους... aggressive hymns, τις απολαμβάνεις ως τέτοιες (ως progressive εννοώ), χωρίς τις δογματικές αισθητικές επιστροφές στο χθες (παρότι υπαινιγμοί κυρίως από τον Canterbury sound ανιχνεύονται εδώ κι εκεί). Το ίδιο, δε, θα έλεγα πως συμβαίνει και με κάποιες από τις... energetic ballads, σαν την “Lakenskrekk” ας πούμε ή σαν την λυρική “Death by dyson”, που είναι το ίδιο ελκυστικές (με την προσθήκη εδώ και κάποιων αναμενόμενων τζαζ στοιχείων).
Γενικώς το “Aggressive Hymns, Energetic Ballads” στέκεται, συνθετικά και εκτελεστικά σε υψηλό επίπεδο, δείχνοντας πως οι Aadal, και ο Michael Aadal ειδικότερα, παραμένουν μια 15ετία μετά υπολογίσιμοι «παίκτες» της νορβηγικής σκηνής.
Επαφή: www.losenrecords.no

JOACHIM LYCHE TRIO: Primal Heuristics [Losen Records, 2026]
Αν κρίνουμε από την φωτογραφία του κιθαρίστα Joachim Lyche, που υπάρχει στο μέσα μέρος του gatefold, του “Primal Heuristics”, θα λέγαμε πως το Joachim Lyche Trio είναι ένα πολύ νεανικό σχήμα της σύγχρονης νορβηγικής τζαζ σκηνής, με το μέλλον να διαγράφεται ανοιχτό μπροστά του. Κιθάρα (ο Joachim Lyche), μπάσο (η Uma Morelia Bustos Reksten) και ντραμς (ο Bendik Jöhnk) είναι τα τρία όργανα που ακούγονται εδώ – με το σχήμα να παρουσιάζει βασικά δικές του συνθέσεις (του Lyche), αν εξαιρέσεις την διασκευή στο “Lazy bird” του John Coltrane.
Το υλικό έχει ενδιαφέρον οπωσδήποτε, αν και νομίζω πως τα ωραιότερα tracks βρίσκονται στις μπροστινές θέσεις. Το κλίμα είναι jazz οπωσδήποτε, με τις μελωδίες να αναπτύσσονται με άνεση και χαλαρότητα (το διαπιστώνεις αυτό στο πολύ καλό εισαγωγικό “Bip”), και με τους οργανοπαίκτες να φανερώνουν και ποικιλία και επάρκεια. Πολύ καλή ακούγεται στ’ αυτιά μου η μπασίστρια στο 6λεπτο “Muze” – και μακάρι η διάρκειά του να ήταν μεγαλύτερη, αλλά το Joachim Lyche Trio προτιμά τις μικρές και μεσαίες συνθέσεις, για να δείξει τα προσόντα του. Και ίσως καλύτερα, τελικώς, γιατί το πρώτο που οφείλει να έχει κατά νου, ένα νέο σχήμα, είναι το να μην κουράζει.
Γενικώς, το “Primal Heuristics” είναι ευχάριστο και κυλάει με άνεση, με την διασκευή στη σύνθεση του Coltrane να δείχνει φρεσκάδα και νεανική ορμή, και με το 7λεπτο “Transition” να αποδεικνύει πως οι Joachim Lyche Trio μπορούν να χειριστούν, με το ίδιο καλά αποτελέσματα, και την πιο μεγάλη φόρμα.
Επαφή: www.losenrecords.no

«Πειραματόζωο»: η εκτός ορίων ταινία του ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΚΚΟΛΗ, που άλλαξε τα δεδομένα στην Αθήνα της μεταπολίτευσης – η αδιανόητη κινηματογράφηση του βασικού πρωταγωνιστή της, χωρίς να το γνωρίζει

Το «Πειραματόζωο» (1975-76) είναι η πιο αποσυνάγωγη ταινία του ελληνικού κινηματογράφου. Ένα πείραμα εκτός τόπου και χρόνου, που είχε προκαλέσει σοκ στην εποχή του. Όχι γιατί προβλήθηκε και τρόμαξε ο κόσμος –δεν προβλήθηκε πουθενά δημόσια–, αλλά γιατί μαθεύτηκε τι ακριβώς είχε επιχειρήσει ο σκηνοθέτης, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί ο ίδιος στα δικαστήρια και να καταδικαστεί!
Ο Γιάννης Κοκκόλης εικονοποιεί στο «Πειραματόζωο» τον Μεγάλο Αδελφό. Το «μάτι» που βλέπει τα πάντα, χωρίς να το ελέγχεις και χωρίς να το γνωρίζεις. Δεκαετίες πριν από το “The Truman Show” (1998) του Peter Weir και τα «παιγνίδια» τύπου Big Brother (που εξελίσσονταν όμως εν γνώσει των παικτών), ο Κοκκόλης στήνει ένα απερίγραπτο σκηνικό στην Αθήνα της Μεταπολίτευσης, κινηματογραφώντας κάποιον εν τη αγνοία του! Έτσι, ένας τυχαίος άνθρωπος γίνεται πρωταγωνιστής σ’ ένα φιλμ, στο οποίο ξετυλίγεται σε πρώτο χρόνο η αληθινή ζωή του – η οποία καθορίζεται εν πολλοίς από τις άγριες διαθέσεις του Μεγάλου Αδελφού! Όταν ο ανυποψίαστος πολίτης θα ανακαλύψει, κάποια στιγμή, τι τελικά είχε συμβεί θα βρισκόταν ήδη σε δεινή ψυχολογική θέση, οπότε η αντίδρασή του –δια της νομίμου πλέον οδού– ήταν, οπωσδήποτε, αναπόφευκτη.

Ποιο ήταν, όμως, το σενάριο της ταινίας του Κοκκόλη, που θα γυριζόταν το καλοκαίρι του 1975; Με βάση λοιπόν όσα είχε πει ο ίδιος ο σκηνοθέτης στο περιοδικό «Επίκαιρα» [τεύχος #420, 19-25 Αυγ. 1976], σ’ ένα ρεπορτάζ της Λιάνας Κανέλλη, μαθαίνουμε διάφορα.
Κατ’ αρχάς, και μετά από το σχετικό ψάξιμο που θα επιχειρούσε η παραγωγή, θα επιλεγόταν ένα άτομο, ως «πειραματόζωο», ο 36χρονος υπάλληλος του ΟΤΕ Κ.Β., που πληρούσε, προφανώς, κάποιες συγκεκριμένες απαιτήσεις. Πέρα από δημόσιος υπάλληλος και μ’ έναν αξιοπρεπή μισθό, ο Κ.Β. ήταν επίσης ανύπαντρος, ζούσε σαν ένας τυπικός μικροαστός, ενώ διακατεχόταν, συγχρόνως, και από το σύνδρομο της «μεγάλης ζωής». Ο Κ.Β. είναι λοιπόν εκείνος που παρακολουθείται κατά πόδας από το κινηματογραφικό συνεργείο, το οποίο αποτελείτο από τρία διαφορετικά αυτοκίνητα, με το ένα εξ αυτών να είναι σχολικό και δη καμουφλαρισμένο, με τα κουρτινάκια του κ.λπ. (για να κρύβονται οι κάμερες), χωρίς να δίνει στόχο.
Η παραγωγή δεν είχε υποκλέψει μόνον τα τηλεφωνήματα που δεχόταν και έκανε ο Κ.Β., αλλά είχε και ανθρώπους της, που τον παρακολουθούσαν παντού, και οι οποίοι κατέγραφαν, σε καφενεία, σουπερμάρκετ κ.λπ., με κρυφά μαγνητόφωνα, όλα όσα έλεγε. Έτσι, μετά από δυο εβδομάδες γυρισμάτων και παρακολούθησης η παραγωγή, παρανομώντας προφανώς σε κάθε επίπεδο, θα ήξερε τα πάντα, για τον Κ.Β. και με όλες τις δυνατές λεπτομέρειες.
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/cinema/peiramatozoo-i-ektos-orion-tainia-toy-gianni-kokkoli-poy-allaxe-tin-athina-tis

MAΡΙΝΕΛΛΑ (1938-2026): η μεγάλη Κυρία του ελληνικού τραγουδιού στη σχεδόν 70χρονη καλλιτεχνική διαδρομή της – από τη θρυλική συνεργασία της με τον Στέλιο Καζαντζίδη μέχρι τις μέρες μας

«Το διαζύγιό μου με τον Καζαντζίδη με ωφέλησε. Για σκέψου, ναι! Και καλλιτεχνικά και σαν άνθρωπο. Αυτός ο γάμος ήταν κάτι που δεν ταίριαζε και στους δυο μας. Μετά το διαζύγιο είδα Θεού πρόσωπο. Από τότε προσπαθώ να τραγουδήσω. Και βλέπω πως κάτι κατορθώνω. Κάνω κάτι από μόνη μου. Δεν είμαι το σεκόντο του Καζαντζίδη, η Μαρινέλλα του Καζαντζίδη, η σκιά του Καζαντζίδη. Τώρα είμαι εγώ, μόνη μου. Πρίμο και σεκόντο του εαυτού μου. Προς Θεού, δεν μιλάω με κακία για τον Στέλιο!».
[Ο Ταχυδρόμος, τεύχος #813, 7 Νοεμβρίου 1969]

«Ήταν μια καταδικασμένη υπόθεση. Αυτός και εγώ τόσο διαφορετικοί. Αυτός, ο μεγαλύτερος τραγουδιστής που έβγαλε ποτέ η Ελλάδα, σαν άνθρωπος ήταν αντιφατικός. Ακέραιος και ηθικός, αλλά αδύναμος κάτω από το ανδρικό του περίβλημα. Ευάλωτος, απροσάρμοστος, μοναχικός και “σφιχτοχέρης”, με ημέρες και ημέρες – άλλοτε ένα αδρό πρόσωπο που το εμπιστευόσουν και άλλοτε μια βάναυση ανδρική μάσκα, που ήθελες να την σχίσεις».
[Επίκαιρα, τεύχος #161, 3 Σεπτεμβρίου 1971]

Η Μαρινέλλα δεν ήταν λαϊκή τραγουδίστρια. Έγινε για χάρη του Στέλιου. Όσα χρόνια ήταν μαζί –χοντρικά από τον Αύγουστο του 1957, έως τον Σεπτέμβριο του 1966, όταν θα χώριζαν, μετά από δυο χρόνια και κάτι μήνες έγγαμου βίου– θα είχε ελάχιστες φορές τη δυνατότητα να δείξει καθαρά τη φωνή της (υπάρχουν καμιά 20αριά τραγούδια, στα οποία ακούγεται, πέρα από τα σεκόντα, πάντα με τον Στέλιο δίπλα της, που θα περνούσαν όμως απαρατήρητα), ενώ θα έπρεπε να έρθει το «έντεχνο», στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’60, για να φανεί πως θα μπορούσε να τραγουδήσει (και) κάτι άλλο, πέραν του αμιγώς λαϊκού (την ακούμε μόνη της, να θυμίσω, στην «Καταχνιά» του Χρήστου Λεοντή το 1965).
Φυσικά, αυτά τα εννέα χρόνια δίπλα στον Στέλιο υπήρξαν «σχολείο» για τη Μαρινέλλα. Το να κάνεις δεύτερη φωνή, κατ’ αρχάς, δεν είναι μικρό πράγμα, απαιτεί μεγάλη τέχνη – ενώ το να κάνεις δεύτερη φωνή στον Στέλιο ήταν από μόνο του κάτι ξεχωριστό. Κάτι που σε τοποθετούσε αυτομάτως, ψηλά. Όχι όμως όσο ψηλά θα ταίριαζε, για μια φωνή σαν της Μαρινέλλας, που αργά ή γρήγορα θα έπρεπε να βρει το δικό της βηματισμό. Είναι λογικό, λοιπόν, να θεωρούμε πως το 1966 υπήρξε σταθμός για την μεγάλη τραγουδίστρια, σε σχέση με την προσωπική πορεία της.
Η Μαρινέλλα, στην αρχή, μακριά πλέον από τον Στέλιο, δεν πατάει καλά. Δεν είναι στρωμένος ο δρόμος με ροδοπέταλα. Πιθανώς, αν δεν ερχόταν η χούντα, τον Απρίλη του ’67, η Μαρινέλλα να έκανε μεγάλη καριέρα στο «έντεχνο», αν και η Βίκυ Μοσχολιού είχε ήδη ξεκινήσει σ’ αυτό το νέο ύφος και ο συναγωνισμός θα ήταν δύσκολος. Τελικά, φαίνεται πως η πρώτη περίοδος της δικτατορίας θα ευνοούσε τη διαδρομή της, καθώς το λαϊκό τραγούδι θα μετατρεπόταν πάραυτα σε ελαφρολαϊκό – κι ένα από τα πρόσωπα, που θα το μετέτρεπαν σε τέτοιο ήταν, οπωσδήποτε, εκείνη.
Η χούντα δεν γούσταρε το λαϊκό – ήταν του ελαφρού. Βεβαίως, δεν θα μπορούσε να επιβάλλει τις διαθέσεις της «δια νόμου», αλλά θα μπορούσε να ευνοήσει, μέσα από το κρατικό ραδιόφωνο κατ’ αρχάς, αλλά και από τη «γραμμή» που θα έδινε στον Τύπο, το ένα ή το άλλο είδος τραγουδιού. Προσπάθησε, βεβαίως, να αναθερμάνει το ενδιαφέρον του κόσμου για το ελαφρό τραγούδι, βασικά μέσω των πρώτων Ολυμπιάδων Τραγουδιού (στην 1η Ολυμπιάδα, του 1968, θα συμμετείχε και η Μαρινέλλα, μ’ ένα τραγούδι των Κατσαρού-Πυθαγόρα), αλλά ήταν πλέον φανερό πως το ελαφρό, του Γιάννη Βογιατζή και της Τζένης Βάνου, είχε πλέον πεθάνει. Έπρεπε λοιπόν να γίνει η μείξη, του λαϊκού της «χρυσής δεκαετίας» 1955-1965, με το ελαφρό της ίδιας πάνω κάτω εποχής, ώστε να προκύψει κάτι ενδιάμεσο, που θα εξέφραζε βασικά τα νέα μικροαστικά στρώματα, πάνω στα οποία στήριζε πολλά –στην καλοπέρασή τους εννοώ– το νέο καθεστώς.
Το βλέπουμε αυτό και στα περιοδικά της εποχής, όταν το λαϊκό προβάλλεται από τα ανάλογα έντυπα, που ήταν και πιο φτηνά στην τιμή και την εμφάνιση («Πρώτο», «Ρομάντσο», «Βεντέτα», «Οικογενειακός Θησαυρός»), με τα μεγάλα οικογενειακά περιοδικά («Ο Ταχυδρόμος», «Επίκαιρα», «Φαντάζιο»), τα πλούσια και τα εντυπωσιακά, να στηρίζουν καθαρά το νέο μικροαστικό τραγούδι. Το ελαφρολαϊκό θέλω να πω.
 
Η συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/marinella-1938-2026-i-megali-kyria-toy-ellinikoy-tragoydioy

MARK TURNER ένα σπουδαίο άλμπουμ, για ακραιφνείς τζαζόφιλους

Τον περασμένο Σεπτέμβριο γράψαμε για την πιο νέα (τότε) δουλειά του τενόρο σαξοφωνίστα Mark Turner, το “Reflections On: The Autobiography of an Ex-Colored Man”, στην GiantStepArts, ενώ τώρα έχουμε στο player και ακούμε το πιο νέο CD του στην ECM (AN Music),  που αποκαλείται “Patternmaster” (2026). Ο Turner έχει κι άλλο προσωπικό άλμπουμ στη γερμανική εταιρεία (“Return from the Stars”), όπως και συμμετοχές σε σχήματα άλλων (στο Billy Hart Quartet, στο σχήμα του Benjamin Lackner, σ’ ένα ντούο του με τον Ethan Iverson), οπότε, μέσω του “Patternmaster”, επιβεβαιώνεται ακόμη περισσότερο η παρουσία του εκεί – υπό την έννοια πως το νέο άλμπουμ αποτελεί μία συνέχεια του “Return from the Stars”. Το ισχυρίζομαι τούτο, επειδή και στα δύο CD έχουμε το ίδιο σταθερό κουαρτέτο, δηλαδή τους Mark Turner τενόρο σαξόφωνο, Jason Palmer τρομπέτα, Joe Martin κοντραμπάσο και Jonathan Pinson ντραμς.

Λέμε, λοιπόν, για ένα σχήμα μεγάλης προσθετικής αξίας, το οποίο ηχογραφείται τον Απρίλιο του 2024, στα γνωστά Studios La Buissonne, παρουσιάζοντας έξι μέσης και μεγάλης διάρκειας συνθέσεις του Turner (οι χρόνοι κυμαίνονται από 6:02 έως 12:16), συνθέσεις οι οποίες ακούγονται... συναρπαστικές. Το γενικότερο κλίμα είναι το μετα-bop σίγουρα, διαμορφωμένο μέσα από τις σύγχρονες εκλεπτύνσεις, αλλά εδώ παίζει πολύ μεγάλο ρόλο η line-up του σχήματος, η συγκεκριμένη τετράδα εννοώ, που αποδεικνύεται φοβερά ώριμη και κυρίως ιδανική στην αποτύπωση αυτών των δημιουργιών. Τους απολαμβάνεις όλους μαζί στο σχεδόν ανατριχιαστικό 12λεπτο “Supersister”, όπως και σε άλλα tracks βεβαίως σαν το “Lehman’s lair” ή το εισαγωγικό “Patternmaster”.
Ένα σπουδαίο άλμπουμ, για ακραιφνείς τζαζόφιλους.

ήταν μια ωραία βραδιά η χθεσινή – της παρουσίασης του «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] στον Ευριπίδη της Κηφισιάς.

Δεν είχα ξαναπάει στο συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο και εντυπωσιάστηκα από το τριώροφο κτήριο, με τα χιλιάδες ωραία κατανεμημένα βιβλία, όπως και από τον λειτουργικό και ζεστό χώρο του καφέ, στον οποίο έγινε η παρουσίαση. Ο Θοδωρής Βασιλόπουλος έχει δημιουργήσει μία πολύ δυνατή κατάσταση, ένα hotspot για τα βόρεια προάστια, ένα στέκι για τους φίλους του βιβλίου, αλλά και για τους φιλότεχνους γενικότερα, που σίγουρα ξεχωρίζει.
Χάρηκα, γιατί είδα φίλους ακόμη και από την Αθήνα και βεβαίως χάρηκα γι’ αυτή καθαυτή την παρουσίαση, που είχε, οπωσδήποτε, ενδιαφέρον. Και γιατί ο Γιώργος Μουχταρίδης έδινε τις «σωστές» πάσες για να αναπτυχθεί η κουβέντα, και γιατί ο κόσμος συμμετείχε, έντονα κάποιες στιγμές, με διαφωνίες κ.λπ., που είναι πάντα γόνιμες, δίνοντας τροφή στον διάλογο, και γιατί οι δύο μουσικοί που ήταν κοντά μας, η πιανίστρια Τάνια Γιαννούλη και ο κοντραμπασίστας Πέτρος Κλαμπάνης, έδωσαν τη δική τους διάσταση, τοποθετώντας οι ίδιοι τους εαυτούς τους, μέσα σ’ αυτό το ευρύτατο αισθητικά πεδίο, που αποκαλούμε «ελληνική τζαζ». Και εις άλλα με υγεία.

[ναι, είπαμε και για τον Μανώλη Μικέλη και για το Galaxy στο Χίλτον, που δεν είχε... 15 δραχμές, στο τέλος του ’60 και στην αρχή του ’70, όπως μας έλεγε ένας κύριος, αλλά... κάτι παραπάνω]

JULIA HÜLSMANN OCTET ένα άλμπουμ με τραγούδια, πάντα για την ECM

H γερμανίδα πιανίστρια Julia Hülsmann έχει μια σταθερή θέση στον κατάλογο της ECM την τελευταία εικοσαετία, καθώς την συναντάμε, εκεί, είτε σε ηχογραφήσεις με το τρίο της (“The End of a Summer” 2008, “Imprint” 2011, “Sooner and Later” 2017), είτε με το κουαρτέτο της (“In Full View” 2013, “A Clear Midnight” 2015, “Not Far From Here” 2019, “Under the Surface” 2025), είτε σε πιο προσωπικές στιγμές (“Fasil” 2009).

Στο πιο νέο άλμπουμ της, που αποκαλείται “While I Was Away” [ECM Records / AN Music, 2026], η Hülsmann εμφανίζεται με σχήμα οκτέτου, παρουσιάζοντάς μας τραγούδια. Επτά γυναίκες (Aline Frazão φωνή, Live Maria Roggen φωνή, Héloïse Lefebvre βιολί, Susanne Paul βιολοντσέλο, Julia Hülsmann πιάνο, Eva Kruse κοντραμπάσο, Eva Klesse ντραμς) κι ένας άντρας (Michael Schiefel φωνή) αποτελούν το οκτέτο της Hülsmann, που έχει τον τρόπο να δημιουργεί ένα ξεχωριστό άκουσμα – για την ECM πρώτα-πρώτα. Το λέω, επειδή οι τραγουδιστικοί δίσκοι δεν είναι «καθημερινοί» στη γερμανική εταιρεία κι εδώ έχουμε ένα άλμπουμ μόνο με τραγούδια (δέκα στον αριθμό).
Τώρα, τα πέντε εξ αυτών αποτελούν συνθέσεις της Γερμανίδας και είναι βασισμένα είτε σε στίχους ποιητών-ποιητριών (Emily Dickinson, Margaret Atwood, E.E. Cummings) είτε σε στίχους συνεργατριών της, ενώ τα υπόλοιπα πέντε είναι είτε versions (στο “Coisário de imagens” της Zélia Fonsesca, στο “Up, up, up, up, up, up” της Ani DiFranco) είτε συνθέσεις μελών του οκτέτου της.
Το αποτέλεσμα είναι οπωσδήποτε ενδιαφέρον και ευχάριστο, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα υφών και χρωματισμών – από την pop, ας το πούμε έτσι, έως την jazz και το τραγούδι «δωματίου». Σίγουρα ό,τι ακούμε στο “While I Was Away” κινείται σε υψηλό επίπεδο και τραγούδια σαν το “You come back” (Hülsmann / Atwood) ή το “Sleep” (Hülsmann / Dickinson) δεν τ’ ακούς κάθε μέρα.

απόψε είναι η παρουσίαση του «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ»

Απόψε στις 7, στις μουσικές βραδιές στον Εὐριπίδη θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου «100 χρόνια ελληνική τζαζ».

>>Τα Βιβλιοπωλεία Εὐριπίδης και οι Εκδόσεις Όγδοο σας προσκαλούν σε μια μουσική βραδιά με αφορμή το βιβλίο του Φώντα Τρούσα «100 χρόνια ελληνική τζαζ» στον Εὐριπίδη στην Κηφισιά (Λεωφόρος Κηφισίας 310). Με τον συγγραφέα θα συνομιλήσουν οι μουσικοί Τάνια Γιαννούλη, πιανίστρια-συνθέτρια και Πέτρος Κλαμπάνης κοντραμπασίστας-συνθέτης. Τη συζήτηση συντονίζει ο ραδιοφωνικός παραγωγός και δημοσιογράφος, Γιώργος Μουχταρίδης.<<

PANOS TZINIOLIS TRIO dr.Fen

Το “Dr.Fen” [Private Pressing, 2025] είναι το δεύτερο άλμπουμ του ντράμερ της jazz Πάνου Τζινιόλη, μετά από το “Silver Lining” του 2019. Και στα δύο αυτά CD, στο παλιό και το καινούριο, φαίνεται το προς τα πού στρέφονται οι αισθητικές αναζητήσεις του Τζινιόλη, ποια μορφή της jazz τον ενδιαφέρει και βεβαίως ποιες είναι οι αναφορές και οι επιρροές του. Το hard bop, δηλαδή η soul jazz και ο groovy ήχος γενικότερα είναι στις προτεραιότητες του Τζινιόλη, κάτι που αποκαλύπτεται και στο “Dr.Fen”, ένα άλμπουμ οκτώ συνθέσεων όλων πρωτότυπων, δίχως, πάντως, να ανήκουν όλες στον leader του σχήματος.

Κατ’ αρχάς λέμε για ένα πύρινο τρίο τα μέλη του οποίου είναι ο οργανίστας Γιώργος Κοντραφούρης, ο κιθαρίστας Σάκης Τσινούκας και ο ντράμερ Πάνος Τζινιόλης (μπασίστας δεν υπάρχει, με τον ρόλο του να τον καλύπτει ο Κοντραφούρης). Από τα οκτώ κομμάτια του CD, τώρα, τέσσερα ανήκουν στον Πάνο Τζινιόλη, δύο στον Ερρίκο Τζινιόλη (πατέρας του;), ένα στον Κοντραφούρη και ένα στον Τσινούκα. Υπάρχει, λοιπόν, αυτή η ομαδική συνεισφορά στο “Dr.Fen”, που οπωσδήποτε λειτουργεί προσθετικά και θετικά, γιατί όλα τα tracks είναι πολύ καλά, γόνιμα, ευχάριστα, άνετα στο αυτί, κομίζοντας μία feel good διάθεση, ακόμη και αν ορισμένες μελωδίες τους μπορεί να είναι... λυπητερές. Τη μεγαλύτερη σημασία, όμως, εδώ, έχει το drive, η δύναμη, η ορμή και το συναίσθημα που βγάζει το τρίο – η διάθεσή του, τέλος πάντων, να πατήσει γερά στα παλαιά διδάγματα, προτείνοντας κάτι που να μπορεί να δονεί και τους σημερινούς ακροατές.
Το καταφέρνει ασυζητητί. Το “Dr.Fren” έχει τρομερή ενότητα, με τα κομμάτια να είναι το ένα ωραιότερο του άλλου. Φυσικά και έχω προσωπικές προτιμήσεις – για παράδειγμα το “Echo spine” του Τσινούκα είναι φοβερό, με άπιαστη κιθάρα και όργανο, αλλά το ίδιο θα έλεγα και για το “Preparation blues” του Π. Τζινιόλη, το “Eric” του Ε. Τζινιόλη, που είναι ακόμη πιο... παλιομοδίτικο, φέρνοντας στη μνήμη μου ελληνικά σίξτις ή το γλαφυρό “The notebook” του Κοντραφούρη–, όμως εκείνο που κυριαρχεί στο “Dr.Fren” είναι το σύνολο των συνθέσεων και ο τρόπος, που αυτές παρατάσσονται, κρατώντας τον ακροατή συνεχώς στο κόκκινο και στα 50 σχεδόν λεπτά του.
Επαφή: https://panostziniolis.bandcamp.com/album/dr-fen

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 708

25/3/2026
Πήγαινα κι εγώ στο Τσάι με Σαχάρα στα Ιλίσια (όπως το ’λεγε ένας φίλος και γελάγαμε), αλλά δεν συνάντησα ποτέ τον Στρατηγό...
[Το διαβάζω και σαν φόρο τιμής στο «Αμέρικαν μπαρ στην Αθήνα» του Λευτέρη Πούλιου]

Ο Καραϊσκάκης στο μπαρ ‘Τσάι στη Σαχάρα’

Κολυμπώντας σε νέφη από κρασί μεσάνυχτα
μπήκα στο μπαρ. Καθώς σε θυμιάματα οργίαζαν οι πόθοι,
μπήκε αυτός• ο που φτάνει συχνά στο μισοΰπνι μου.
Πλησίασε δίπλα μου κι αμίλητος κάθισε
κατεβάζοντας ένα Cutty Sark ανέρωτο.
Μέσα σε νότες αφρισμένες κορίτσια έπιναν
σκύβοντας όπως σε φέρετρο ανοιχτό.
Με έπιασε μανία να μάθω. Τι να ’χε κατά νου τότε
ριγμένος από τ’ άλογο; «Άσε τα λόγια και πιες».
Είπε και με πήραν φωταψίες σε τριγμούς μεγαφώνων.
Και η νύχτα λιγόστευε στο μπαρ, τον αγκάλιασα.
Α! βρε Καραΐσκο πουτσαρά, πώς φύρανε η φύτρα μας.
Με κοίταξε περίλυπος και σώπαινε
άγρια κοψιά μιας γύφτισσας μοίρας. Θα μάθαινα άραγε
τι να είχε κατά νου; Τι να σκεφτόσουν καθώς κρύωνε η πληγή,
και αρματωμένα τα παιδιά σου ποτίζαν τον ελαιώνα με δάκρυα;
Ξεμάτωνες ρουφηγμένος από θανάσιμα ρίγη κι έλεγες
πως ξέρεις τον αίτιο, Καραϊσκάκη χωρατατζή, του γένους καμάρι.
Σε έπιασα απ’ το μπράτσο, πήραμε τους νοτισμένους δρόμους.
Αλαφιασμένο φίδι η γλώσσα μου, έλεγε να με πας στο Φάληρο,
να δω πώς έγινε το φονικό της Ρωμιοσύνης από φονιά ρωμιό.
Ποιος ήταν; σου φώναξα. Πες μου, αλλιώς να μην ξανάρθεις.
Γεράκι το βλέμμα σου και βρυχηθμός η πνοή σου, και τρόμαξα.
«Κλάστε μου τώρα τον μπούτζον», ξανάπες•
στα μούτρα λεβαντίνων και άκαπνων το ισόβιο φτύμα σου.

[Ηλίας Γκρης «Η Έφεσος των Αλόγων», εκδ. Δελφίνι, 1993]

25/3/2026
πιο κλασικό και από το μπακαλιάρο-σκορδαλιά
https://www.youtube.com/watch?v=QZYENNKCeco&list=RDQZYENNKCeco&start_radio=1

24/3/2026
Το 1973 τελειώσανε όλα και από τότε περιμένουμε πότε θα ξαναρχίσουνε...

24/3/2026

Θα χαρώ πολύ να δω φίλους-ες από τα βόρεια προάστια, και από οποιοδήποτε άλλο μέρος της Αθήνας εννοείται, στην παρουσίαση του «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» στον Ευριπίδη στην Κηφισιά (Λεωφόρος Κηφισίας 310), μεθαύριο Πέμπτη στις 19:00.

>> Μουσικές βραδιές στον Εὐριπίδη / 26.03.2026 / Πέμπτη 19:00 / «100 χρόνια ελληνική τζαζ»
Τα Βιβλιοπωλεία Εὐριπίδης και οι Εκδόσεις Όγδοο σας προσκαλούν σε μια μουσική βραδιά με αφορμή το βιβλίο του Φώντα Τρούσα «100 χρόνια ελληνική τζαζ» στον Εὐριπίδη στην Κηφισιά.
Με τον συγγραφέα θα συνομιλήσουν οι μουσικοί
Τάνια Γιαννούλη, πιανίστρια και συνθέτρια
Πέτρος Κλαμπάνης, κοντραμπασίστας και συνθέτης
Τη συζήτηση συντονίζει ο ραδιοφωνικός παραγωγός και δημοσιογράφος, Γιώργος Μουχταρίδης.<<

22/3/2026
Groep 1850 - Little Fly
https://www.youtube.com/watch?v=O7i9cEV-EaQ&list=RDO7i9cEV-EaQ&start_radio=1

21/3/2026
Ο κλαρινίστας Πετρολούκας Χαλκιάς, οι συνεργασίες του με τον κιθαρίστα της τζαζ Τάκη Μπαρμπέρη, τα πρότζεκτ «Έλληνες & Ινδοί», «Έλληνες & Ο Κόσμος» και άλλα περιρρέοντα αποτελούν ύλη του βιβλίου «100 Χρόνια Ελληνική Τζαζ» [Όγδοο, 2025] (σελ.305-310) – μέσω της οποίας (ύλης) καταγράφεται η εποχή (χοντρικά θα έλεγα η δεκαετία 1995-2005) των πιο σημαντικών crossovers στην ιστορία της εγχώριας τζαζ & αυτοσχεδιαστικής σκηνής.

20/3/2026

Γιάννης Κακουλίδης "Ο θρίαμβος του Χάπα Χούπα" [Επικαιρότητα, 1982]

19/3/32026
Ο άνεμος είχε τον πένθιμο σκοπό
κυνηγημένου σκυλιού εκείνο το βράδυ.
Άκουσα κάποιον να φωνάζει δυνατά,
μια τζαμαρία να σπάει, ένα μαχαίρι να κόβει,
να κόβει τη νύχτα, τις σάρκες
κ’ έπεσα κάτω από τη σκάλα
ανάσκελα στα κάρβουνα και τις αράχνες.
Το μαχαίρι βρισκόταν μπηγμένο στο μάτι μου.
 
Δώδεκα. Έδειξε το ρολόι της όχθης.
Ένα δίχτυ τραβήχτηκε απ’ τα νερά
με μια γυναίκα μέσα γυμνή
που σκλήριζε και βασανιζόταν.
 
Στο βυθό και στον αέρα σάλευαν προϊστορικά τέρατα.
«Πρέπει να μάθεις για το έγκλημα, τον τρόπο».
«Μάθε τον τρόπο να σκοτώνεις»
φώναξε μια φωνή από κοντινό μεγάφωνο.
«Να σκοτώσεις».
 
Μα δεν μπορούσα να πιστέψω.
Ωστόσο πνιγόμουν απ’ το φόβο.
Να κάνω έγκλημα;
Και δεν μου το ’μαθε κανείς αυτό·
θα το απέφευγα πάντα.
Στα δικαστήρια όπου πήγαινα τ’ άκουγα όλα,
στο δρόμο τα ’βλεπα όλα,
βασανιστήρια μέσα σε κέντρα και ξυλοδαρμούς.
Το ’ξερα πως η ταπείνωση κράταγε το πρώτο κεφάλαιο.
 
Ξαφνικά ένιωσα να πέφτω στο κενό
και ότι η απόσταση όλο μίκρυνε και θα τσακιζόμουν.
Και κάπως θολά θαμπά κι αβέβαια
άρχισε να φεύγει η μνήμη
μέσα σ’ ένα χειμωνιάτικο τοπίο από κλαδιά,
γαλάζιους ιστούς και σκοτάδι.
 
Ήμουνα λέει μικρός με τη μάνα μου
κάτω απ’ τα πλατάνια,
εκεί που σφυρίγματα πουλιών κελαϊδούσαν
και τα νερά κατρακύλαγαν με ορμή απ’ τα ρυάκια.
 
Το ίδιο τραγούδι,
η ίδια αγάπη θα ’ρχεται με κάποιο γνώριμο αεράκι
που αγκαλιάζει τις τέντες και φέρνει ταραχή,
σαν τότε που απ’ τη θάλασσα έφταναν οι φωνές των γλάρων
και κάποιο κόκκινο καΐκι ήταν αραγμένο στο μουράγιο·
τότε μου ’λεγε ο πατέρας, δείχνοντάς μου το τουφέκι:
«Παρ’ το και ρίξε, σκότωσ’ το».
 
Τον κοιτούσα
κρατώντας μια αρμαθιά φρεσκοκομμένα λεμόνια
κι έκλαιγα.
 
Θύμωνε και γινόταν κακός,
έλα, μου ’λεγε, δεν είσαι άντρας;
Και πάταγε τη σκανδάλη
που έφερνε το θάνατο ζεστό στα χέρια μου.
Ήταν γραμμένος μέσα μου ο θάνατος
πάνω σε μπλε σημαία κουρελιασμένη από σφαίρες.
 
Κανείς δεν ήξερε τίποτα απ’ αυτά,
κανείς κ’ εγώ μεγάλωνα κλαίγοντας
για το θάνατο που πατούσε πόδι σπίτι μας
για το τουφέκι που χτυπούσε
και μας λιγόστευε με το χρόνο.
Κι όλο μαύρα κι άσπρα άλογα
μας παίρναν και μας έφερναν
σ’ εκείνο το συννεφιασμένο Κοιμητήριο.
 
«Πρέπει να μάθεις τον τρόπο να σκοτώνεις».
«Σκότωσε».
«Σκύψε και χτύπα»
«Άκου τα γαυγίσματα που σε προστάζουν».
«Δεν είσαι άντρας; Δεν είσαι άντρας;»
έλεγε και ξανάλεγε το μεγάφωνο.
 
Θα ’πρεπε να ’χαν δυο ώρες τουλάχιστο περάσει
από τη στιγμή που είχα κατεβεί τη σκάλα
και δέχτηκα το χτύπημα.
Σ’ όλο αυτό το διάστημα
υπηρεσιακοί αστυφύλακες
ανεβοκατέβαιναν τις σκάλες
με σιδερένια παπούτσια,
με το θόρυβο βαθειά χωμένο στο κεφάλι μου.
Ήταν ένας θόρυβος που ερχόταν κατά κύματα.
Πότε πότε ένα κενό σιωπής
που γέμιζε από εικόνες φρίκης.
 
Νερουλιασμένοι νεκροί σε κάρα
που τους έσερναν αφηνιασμένα άλογα
ποδοπατώντας τον κόσμο στις πλατείες.
Ύστερα πάλι ο θόρυβος
τα σίδερα μες στο κεφάλι μου.
Ω! ω το κεφάλι μου
θεόρατο εργαστήρι με σφυριά και αμόνια.
 
Ένα σιδηρουργείο με καμίνι,
φυσερά και πρέσες,
ένα τεράστιο στραβό καζάνι
που το ’χαν περικυκλώσει ομάδες ανθρώπων
και το χτυπούσαν με σφυριά αλύπητα·
κ’ ήτανε μέσα στο μυαλό μου,
η φωνή μου
και το χτυπούσαν ώρες, μέρες, ολόκληρη ζωή.
Νταν... Νταν... Νταν...
 
Και η ζωή έφευγε
με το ίδιο πάντα τραγούδι,
με την ίδια ταραχή
σε ρυθμό φθινοπωριάτικου απογεύματος
και μοναξιάς κάτω από θεόρατα πλατάνια.
 
Όλη νύχτα ονειρευόμουν
σφίγγοντας το σίδερο του κρεβατιού
στα δόντια μου.
Το πρωί η πόρτα μου άνοιξε απότομα
κι ο ήλιος ρώτησε λαχανιασμένος:
Σας συνέβη τίποτα;
Ω φίλε μου, είδα από ένα φρικτό άνοιγμα.
 
[Κ.Ρ.]
(1964)

19/3/2026
>>Στις αρχές του 1967 σχηματίζονται οι Aphrodite’s Child με μπασίστα και τραγουδιστή τον ξάδερφο του Vangelis, Ντέμη Ρούσσο, κιθαρίστα τον Αργύρη Κουλούρη και ντράμερ τον Λουκά Σιδερά. Με την έλευση της δικτατορίας το γκρουπ αποφασίζει να πάει στο Λονδίνο, αφού στην Ελλάδα οι συνθήκες εργασίας γίνονται δύσκολες για τον Vangelis και τα άλλα μέλη, αλλά τελικά λόγω μιας απεργίας των μέσων μεταφοράς στη Γαλλία εγκλωβίζονται στο Παρίσι. Εκεί όπου θα μεγαλουργήσουν τα επόμενα χρόνια.<<
Αυτός που τα γράφει αυτά πρέπει να τα διάβασε στο βιβλίο του Γκρίφιν, που τώρα μεταφράστηκε στα ελληνικά (κι επειδή είναι άσχετος με αυτά τα θέματα, προφανώς, τα αναπαράγει δίχως να μπορεί να τα ελέγξει). Το βιβλίο αυτό το έχω στ’ αγγλικά από το 1998 και μάλιστα υπογεγραμμένο από τον συγγραφέα, με τον οποίο τότε επικοινωνούσα. Υπάρχουν πολλά λάθη και ανακρίβειες στο βιβλίο (στη δεύτερη έκδοση, που έχω εγώ), που, πολύ φοβάμαι -αν κρίνω από το άνω απόσπασμα- πως κινούνται ανάμεσά μας, χωρίς να τις πάρει κανένας χαμπάρι.
Είναι κρίμα δηλαδή να διαβάζεις πως –αν είναι δυνατόν– ο Βαγγέλης με το Ρούσσο ήταν ξαδέλφια (αυτό αναφέρεται και στο πρωτότυπο βιβλίο), πως οι Aphrodite’s Child σχηματίστηκαν στις αρχές του 1967, ενώ αυτό έγινε ένα χρόνο αργότερα, τον Φλεβάρη του ’68 και πώς οι συνθήκες έγιναν τάχα δύσκολες για τον Βαγγέλη, υπονοώντας πως η χούντα κυνήγαγε το συγκρότημα, όταν είναι γνωστό πως επί χούντας είχαν ανοίξει ακόμη περισσότερο οι δουλειές των συγκροτημάτων...
Τι να πεις... τα έχουμε πει χιλιάδες φορές...

19/3/2026
>>«Έπρεπε να κάνω αυτή τη μικρή εκδρομή και να κάνω κάτι που κανένας άλλος πρόεδρος δεν είχε το θάρρος να κάνει»<<
Εδώ έχουν επιστρέψει φέρετρα με νεκρούς αμερικάνους. Αφήνω τους τραυματίες, το κόστος των καταστροφών σε αεροπλανοφόρα, βάσεις, οπλικά συστήματα κ.λπ. και ο άλλος μιλάει για «εκδρομές».
Πλήρης ξετσιπωσιά (δεν τα λες αυτά ούτε σε καφενείο), οίηση, μαλάκυνση, μαζί με ασέβεια έναντι νεκρών και ό,τι άλλο θες.
Μπάρμπα μην ξεχάσεις να στρώσεις και κανα τραπεζομάντηλο στο γρασίδι...

19/3/2026
>>Δένδιας: Οι ελληνικοί Patriot κατέρριψαν ιρανικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία<<
αντί να το κρύβουν, κοκορεύονται - τα χάλια τους
«Στ’ όνομα της θεϊκής ενέργειας του Πριάπου, στ’ όνομα της ολοκλήρωσης, καλούμε τους δαίμονες του Πενταγώνου ν’ απελευθερωθούνε απ’ τα καρκινώματα των στραταρχών του πολέμου, των γραμματέων και των λοιπών ενστόλων που δεν ξέρουν τι τους γίνεται, όλης της γραφειοκρατίας, της ίντριγκας και του μίσους, όλων των ξερατών που έχουνε ζευγαρώσει με τον προστάτη καρκίνο στο νεκροκρέββατο…».
The Fugs - Ed Sanders / Eξορκισμός του Πενταγώνου / 21 Oκτ. 1967

γράφει ο Δημήτρης Δουλγερίδης στο σάιτ tanea.gr (της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ») για τα πρόσφατα βιβλία μου

>>Κι αν είναι ροκ (ή τζαζ), μην τη φοβάστε / Η συνεισφορά στη βιβλιογραφία για την ελληνική τζαζ και την πρόσληψη της ροκ μουσικής στην Ελλάδα με τους δύο νεότερους τίτλους του Φώντα Τρούσα
 
Δημήτρης Δουλγερίδης
22/03/2026, 19:22
 
Η μέχρι στιγμής βιβλιογραφία για την ελληνική ροκ μουσική, τα διαφορετικά υποείδη και τις πολιτισμικές διακλαδώσεις ή αναφορές της ήταν εύφορο έδαφος για πάσης φύσεως κλισέ, παρανοήσεις, παραναγνώσεις και λανθασμένες ημερομηνίες/ χρονολογίες.
Ακριβώς επειδή βασιζόταν εν πολλοίς σε μία προφορικότητα που διεκδικούσε δάφνες αυθεντικότητας («έτσι το αφηγήθηκε ο Λοΐζος», «έτσι ήταν η μαρτυρία του Vangelis») προέκυπταν συχνά ανακολουθίες, για να χρησιμοποιήσουμε έναν ευφημισμό. Και όχι μόνο αυτό: η αφήγηση χαρακτηριζόταν από σπασμωδικότητα και αποσπασματική καταγραφή στο επίπεδο της καλλιτεχνίας, αλλά και της βιομηχανίας αδυνατώντας να δώσει μία συνεκτική περιγραφή γεγονότων, προσώπων και τάσεων (εξαιρούμε εδώ κατονομάζοντάς τα τη μελέτη του Κώστα Κατσάπη «Ήχοι και απόηχοι – κοινωνική ιστορία του ροκ εν ρολ φαινομένου στην Ελλάδα, 1956 – 1967», ΙΑΕΝ, το «Ροκ και νεανική κουλτούρα στη δεκαετία του ’60» του Κώστα Αρβανίτη, εκδ. Μετρονόμος, και τα «Παιδιά της δικτατορίας» του Κωστή Κορνέτη, εκδ. Πόλις).
Ο Φώντας Τρούσας προσέρχεται στην ευρύτερη συζήτηση από την αντίθετη κατεύθυνση. Με διάθεση «βέβηλη» απέναντι σε στερεοτυπικές προσεγγίσεις (ροκ δεν έπαιζε η χούντα), με ανατρεπτική όταν πρόκειται για πραγματολογικά λάθη και ανανεωτική σε ό,τι αφορά ορισμένες αξίες στις οποίες οφείλαμε πάντοτε μια δεύτερη ανάγνωση. Προσθέτει, λοιπόν, δύο τίτλους στη βιβλιογραφία, οι οποίοι στέκουν φυσικά και ως αυτόνομοι: ο ένας για τη ροκ και την πρόσληψή της στην ελληνική κοινωνία κατά τη μακρά δεκαετία του 1960. Ο άλλος για τα 100 χρόνια ελληνικής τζαζ.
Σε μια πρώτη ανάγνωση τα κείμενα που συναρθρώνουν κάθε συλλογή διαβάζονται και μεμονωμένα. Κυρίως όμως αποτελούν μία συνολική πρόταση προς μία εναλλακτική ανάγνωση διαφορετικών εποχών αφήνοντας στην άκρη τους παραμορφωτικούς φακούς της ιδεολογίας, των ιερών τοτέμ και των ανέξοδων ταμπού. Και στα δύο βιβλία ο συγγραφέας επανατοποθετεί ψηφίδες στον πολιτισμικό χάρτη, «ξεσκονίζει» τις ανακρίβειες και -κυρίως- προσφέρει μία οπτική για την όσμωση διαφορετικών ρευμάτων κάθε δεκαετίας. Στη συνολική πρόταση του Τρούσα η μουσική δεν αντιμετωπίζεται ως ένα αποστειρωμένο αισθητικό γεγονός, αλλά ως η αιχμή του δόρατος των κοινωνικών μετασχηματισμών.
 
Ροκ, ελληνικό ροκ, κοινωνία & πολιτική στη μακρά δεκαετία του ’60
 
Στο βιβλίο αυτό (εκδ. Όγδοο) ο Τρούσας επιλέγει τα θολά νερά της μακράς δεκαετίας του 1960, όπως έχει επικρατήσει εύστοχα: μιας περιόδου που στην Ελλάδα έχει συχνά παρουσιαστεί είτε με όρους άκριτης νοσταλγίας και εξιδανίκευσης είτε με σχήματα ιδεολογικής περιχαράκωσης. Ο συγγραφέας επιφέρει ρωγμές στο στερεότυπο που ήθελε το ελληνικό ροκ της εποχής να είναι μια «ρηχή» απομίμηση των ξένων προτύπων ή, αντίστροφα, μια αμιγώς επαναστατική πράξη.
Με συμπληρωματική έρευνα σε αρχεία, περιοδικά και εφημερίδες της εποχής, αναδεικνύει με ποιο τρόπο το ροκ εν ρολ και τα «μοντέρνα συγκροτήματα» έγιναν το όχημα για την έκφραση μιας νέας αστικής υποκουλτούρας που διεκδικούσε ζωτικό χώρο. Το κρίσιμο στοιχείο εδώ είναι η σύνδεση με την πολιτική. Ο Τρούσας δεν φοβάται να αγγίξει το ακανθώδες ζήτημα της στάσης των συγκροτημάτων κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, υπονομεύοντας τον μύθο της καθολικής «αντιστασιακής» φύσης του ροκ, αλλά ταυτόχρονα αποκαθιστώντας αλήθειες για το πώς η νεολαία βίωσε την καταστολή και την εμπορευματοποίηση.

Η γραφή του λειτουργεί διορθωτικά: εκεί όπου η επίσημη ιστοριογραφία έβλεπε μόνο «γιεγιέδες», ο Τρούσας βλέπει μια κοινωνία σε αναβρασμό, όπου το ηλεκτρικό σόλο της κιθάρας ήταν εξίσου πολιτικό με ένα σύνθημα στον τοίχο. Και ανακαλύπτει, για παράδειγμα, ροκ ενορχηστρώσεις στον Κώστα Χατζή («Ουαί») ή τον Κώστα Σούκα.
Σε πείσμα, εξάλλου, μιας μεταγενέστερης ανάγνωσης, η Δεξιά της δεκαετίας του 1950 –η κυβέρνηση Καραμανλή, αν μη τι άλλο– αποδέχθηκε το ροκ-εν-ρολ ως αμερικανικό πολιτισμικό προϊόν. «Με ποιανού την άδεια θα κατασκήνωναν οι αμερικανοί ναύτες στο Ζάππειον, τον Οκτώβρη του 1956, για να παίξουν» τη συγκεκριμένη μουσική, αναρωτιέται ο συγγραφέας. Και συμπληρώνει: «Αντιλαμβάνεστε τι γινόταν, όταν στην Πάτρα τυπωνόταν ακόμη και εφημερίδα υπό την ονομασία “Ροκ εντ Ρολλ” (!!) (Eκδοσις της Περιηγητικής Λέσχης Πατρών), όταν τα χοροδιδασκαλεία είχαν ενσωματώσει το ροκ-εν-ρολ στα μαθήματά τους και στα περίπτερα κυκλοφορούσαν (τέλος ’56-αρχή ’57) τευχίδια “ροκ-εν-ρολ” με τιμή τρεις δραχμές, στα οποία περιγράφονταν μέθοδοι εκμάθησης του χορού άνευ διδασκάλου!».
 
100 χρόνια ελληνική τζαζ
 
Αν το βιβλίο για το ροκ λειτουργεί σαν κοινωνιολογική τομογραφία, τα «100 χρόνια ελληνική τζαζ» (εκδ. Όγδοο) είναι μια άσκηση αρχειοθέτησης και ιστορικής αποκατάστασης. Επί δεκαετίες, η ύπαρξη ελληνικής τζαζ σκηνής θεωρούνταν ζήτημα εν πολλοίς ανεκδοτολογικό ή περιθωριακό μέσα στο μεγάλο σώμα της κοινωνικής κουλτούρας. Ο Τρούσας προσκομίζει τεκμήρια για να αποδείξει ότι η τζαζ στην Ελλάδα δεν ήταν ένας ξενόφερτος επισκέπτης, αλλά ένας οργανικός συνομιλητής της μουσικής παραγωγής ήδη από τον Μεσοπόλεμο.
Εδώ ο παλμογράφος του συγγραφέα εστιάζει στις λεπτές αποχρώσεις: από τις ορχήστρες των επιθεωρήσεων και τα «τζαζ μπαντ» των καζίνο, μέχρι τους πειραματισμούς του 1970 και τη σύγχρονη αυτοσχεδιαστική σκηνή. Ο Τρούσας αντιστέκεται στο σύνδρομο της «πολιτισμικής κατωτερότητας» δείχνοντας πώς Έλληνες μουσικοί ενσωμάτωσαν διεθνή ρεύματα με μια ελευθεριότητα που συχνά ξεπερνούσε τα σύνορα της χώρας.

Το βιβλίο λειτουργεί σαν χάρτης σε μια περιοχή που μέχρι πρότινος ήταν «terra incognita». Πόσω μάλλον όταν η έρευνά του είναι απαλλαγμένη από την ελιτίστικη προσέγγιση που συχνά συνοδεύει τη τζαζ· αντιθέτως, την αντιμετωπίζει ως ζωντανή γλώσσα που επηρεάστηκε από το ραδιόφωνο, τη δισκογραφία και τις πολιτικές περιπέτειες του τόπου. Είναι μια κατάθεση που συμπληρώνει ένα κενό, προσφέροντας ονόματα, ημερομηνίες και ηχογραφήσεις που κινδύνευαν να χαθούν στη λήθη, τοποθετώντας την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη της τζαζ ιστοριογραφίας (οι λεπτομέρειες είναι δεκάδες και οποιοδήποτε σημείωμα θα αδικούσε την έκτασή τους). Με τον τίτλο αυτό διαφαίνεται ευκρινέστερα μία χρονική καμπύλη που ξεκινά από την εμφάνιση του κλαρινίστα Σίντνεϊ Μπεσέ (Sidney Bechet) στην Αθήνα του 1927, περνά στην Ζοζεφίν Μπέικερ (Josephine Baker) του «Παλλάς» (1934), τις εργασίες του Μίμη Πλέσσα και του Γιάννη Σπάρτακου, για να φτάσει ως το άλμπουμ – ορόσημο των Σάκη Παπαδημητρίου και Φλώρου Φλωρίδη «Αυτοσχεδιάζοντας στου Μπαράκου» (1979), αλλά και τις νεότερες δυνάμεις του χώρου έως τις μέρες μας.
Η κοινή λογική που διέπει τα δύο βιβλία είναι η πίστη στις πρωτογενείς πηγές -τις οποίες ο Τρούσας μελετάει συστηματικά-, καθώς και η καχυποψία απέναντι στα στερεότυπα. Στις προφορικές μαρτυρίες αμφίβολης ακρίβειας αντιπαραθέτει την τεκμηρίωση. Και στην ανιστορική παράθεση τίτλων την ένταξη του πολιτισμικού φαινομένου μέσα στην εποχή του. Η κατηγοριοποίηση που επιθυμεί ο ίδιος για τα διαφορετικά είδη της ελληνικής ποπ ή οι υποκειμενικές του κρίσεις για τραγούδια και συνθέσεις πιθανότατα τελειώνουν εκεί όπου αρχίζει η υποκειμενική κρίση των συνακροατών του. Αλλά ήδη η δική του συνεισφορά στη δημόσια συζήτηση -για όποιον θέλει να συμμετάσχει υπό όρους- έχει γίνει.
 
Υ.Γ: Θυμίζουμε ότι οι τίτλοι διαβάζονται συμπληρωματικά με το «Ραντεβού στο Κύτταρο» (αναθεωρημένη έκδοση, Όγδοο, 2024) για την  ελληνική ποπ και ροκ μουσική μέσα από τη δισκογραφία της την περίοδο 1965-1982.<<
 
Δείτε κι εδώ...
https://www.tanea.gr/2026/03/22/lifearts/ki-an-einai-rok-i-tzaz-min-ti-fovaste/

MAGNIFY THE SOUND σε avant-progressive και electronic-progressive περιβάλλοντα

Το νέο, βινυλιακής διάρκειας, άλμπουμ των Νορβηγών Magnify the Sound, που αποκαλείται “Searching for a Quiet Place” [Crispin Glover Records, 2026], είναι το ίδιο καλό, δηλαδή το ίδιο συναρπαστικό, με το προηγούμενό τους, το “Don’t Give Us That Face” από το 2023. Φαίνεται πως οι Trond Engum κιθάρες, ηλεκτρονικά και Carl Haakon Waadeland ντραμς, κρουστά, που είναι τα δύο βασικά μέλη του σχήματος, έχουν εντοπίσει μια ηχητική φόρμουλα, που τους πάει, και πάνω εκεί χτίζουν το δικό τους οικοδόμημα, που είναι γενικώς... εντυπωσιακό. 

Οι μουσικές των Magnify the Sound δεν γνωρίζουν όρια – όπως το είχαμε πει και παλαιότερα, σημειώνοντας πως το... άκουσμα παραπέμπει άλλοτε σε avant-progressive και άλλοτε σε electronic-progressive... έχοντας όμως τώρα και πολλές «μαγικές» folk επιρροές, σε συνδυασμό με δυναμικά και θορυβώδη επικά ντραμιστικά patterns, μαζί με έξτρα αιθέριες φωνές (Tone Åse) και fiddle/Hardanger fiddle (Sturla Eide). Έχει παραμυθένια άκρη το “Searching for a Quiet Place” και τηρουμένων όλων των αναλογιών φέρνει στη μνήμη μου δίσκους του Bo Hansson από τα early seventies. Εκεί κάπου εντοπίζονται οι ρίζες των Magnify the Sound ασχέτως αν σ’ αυτούς θα ανακαλύψεις ένα σωρό επιρροές – ακόμη και υπαινιγμούς από ανάλογους «μαγικούς» δίσκους της ECM ακούω στο έσχατο “You might find a butterfly”, λόγω του βιολιού Hardanger (του εθνικού οργάνου της Νορβηγίας).
Επαφή: https://magnifythesound.bandcamp.com/album/searching-for-a-quiet-place-2