ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 264

27/5/2020

Στις 15 Απριλίου 1963 εβδομήντα χιλιάδες διαδηλωτές έφθασαν στο Λονδίνο από το Aldermaston (μια απόσταση ογδόντα τεσσάρων χιλιομέτρων), διαμαρτυρόμενοι για τα πυρηνικά όπλα – σε μια ιστορική πορεία ειρήνης, που είχε ξεκινήσει στις 12 Απριλίου. Ανάμεσα και ελληνική αντιπροσωπεία, που είχε στην κεφαλή της τον Γρηγόρη Λαμπράκη (αντιπρόεδρος, τότε, της Ελληνικής Επιτροπής για την Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη), λίγες μέρες πριν την πρώτη ελληνική πορεία ειρήνης από τον Μαραθώνα στην Αθήνα (21 Απριλίου 1963) και ένα μήνα πριν ο βουλευτής της αριστεράς δολοφονηθεί από παρακρατικούς στη Θεσσαλονίκη (πέθανε σαν σήμερα, 57 χρόνια πριν). Στην φωτογραφία, που δεν είναι πολύ καθαρή, βλέπουμε έναν βουδιστή ιάπωνα ιερέα (οι Ιάπωνες, λόγω Χιροσίμα-Ναγκασάκι, είχαν περίοπτη θέση στην πορεία), αριστερά του τον Λεωνίδα Κύρκο, δεξιά του τον Μανώλη Γλέζο, δίπλα στον Γλέζο την Μπέττυ Αμπατιέλου και στην άκρη δεξιά τον Γρηγόρη Λαμπράκη. 

Οι πορείες αυτές που ξεκίνησαν το ’58 και ουσιαστικά τελείωσαν το ’63 (μετά τα επεισόδια στο Λονδίνο ανάμεσα στην αστυνομία και αναρχικούς, αριστερούς κ.ά.) είχαν μεγάλη απήχηση τότε στη Βρετανία, βοήθησαν τα μάλα στην ενδυνάμωση του φιλειρηνικού-αντιπολεμικού κινήματος, διαπερνώντας φυσικά και το φολκ κίνημα, το οποίο εκρατείτο, τότε, από τους κομμουνιστές. (Άκου τραγούδι και στα σχόλια). Κάπως έτσι εξελίχθηκαν τα πράγματα μετά το ’63 και στην Ελλάδα, ως γνωστόν, σε σχέση με τη μουσική, την αριστερά κ.λπ.

27/5/2020

Υπάρχουν οι ψευτοΕλύτηδες, αλλά υπάρχουν και οι αληθινοί ποιητές...

Ω! Οστριόλαμπε πόντε, και θελόφωτες λάμπες της χώρας

Μια φυκιοθάλασση σμπούνια, βρωμερή τρωγοπέτριδα ψώρας...!

Αυλακογέννητη τσούπα, πειραιώτικης ράτσας χαμίνι, 

Ω! παπαλίνα Λευκάδας των ψαρόμυαλων ζούρλιας καμίνι!

Των προφητών σταυρωτήρι και σοφών... Λυκοούρλιαστε τόπε

των αισθημάτων φιλίας προδόται, καθώς κι άλλος σας το ’πε!

Βρε! φιλοσερβιρισμένες νεράιδες κοκώνες... με χάρι

Αφελοχειλοπλασμένες, γλυκόλαλες με χάιδο καμάρι...!

Σεις καμπουρόπλαστοι γέροι κι ειρωνεύτρες φαφούτες κυράδες

Σεις φιλοπρόοδοι νέοι... του Πανθέου και λέσχης ορχήστρα

Μια τσοπανίσια φλογέρα των μωρών μπιχλιμπίδι σολίστρα

26/5/2020

Ολάκερος γιατρός ρε φίλε και δεν βρήκε ένα υπαρκτό ποίημα, για να κλείσει την... αποχαιρετιστήρια ομιλία του. Τι βρήκε; Μια παπαρία και μισή από το δίκτυο, ένα της πλάκας στιχούργημα... ενωμοτάρχου της χωροφυλακής, για το οποίο διάβασε ότι είναι του Ελύτη και το πίστεψε. Προχειρότητα, κατάντια, αμορφωσιά, ανεπίτρεπτη αφέλεια για την ηλικία και τη θέση του, και πάνω απ’ όλα μια θλιβερή απόπειρα να ξεπεραστεί ένας σκληρός και αδέκαστος ρόλος, όπως θα έπρεπε να ήταν, ώστε να πλασαριστεί ξανά ως... ευάλωτος και ανθρώπινος.
Και κάπως έτσι η «καθημερινή μας ενημέρωση», αυτή η θλιβερή απογευματινή παράσταση έλαβε τέλος, μέσα σ’ ένα σκηνικό ιλαρότητας, σαν από ταινία του «παλιού καλού κινηματογράφου». Όπως της άξιζε..

26/5/2020

Ελύτης... από Τα Ρω του Έρωτα. Έξοχη μελοποίηση (πρόσφατο CD) από τον αείμνηστο Φώτη Παπαδόπουλο. Δυστυχώς, δεν υπάρχει το τραγούδι στο YouTube για να το ποστάρω... 

Η ΤΑΡΑΤΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ

α'

Στα σύρματα μπουγάδες απλωμένες

φέγγουν οι τοίχοι φέγγουνε οι αντένες

Αύγουστο μήνα μέσα στο φεγγάρι

παν οι ταράτσες παν χωρίς βαρκάρη

Κάπου σε μια κουζίνα πλένουν πιάτα

μυρίζει ψάρι και αγγουροσαλάτα

Κι ένας ψηλός αντίκρυ από μια σκάλα 

με το τσιγάρο του κάνει σινιάλα

Ελάτε άγγελοι ώρα σας να βγείτε

με τα δικά σας κιάλια να μας δείτε

Να δείτε που φυλάγω καραούλι

σκαρφαλωμένος πάνω στο πεζούλι.

β'

Όπα και να σου - μέσα στο σκοτάδι

ένα παρά - παράθυρο που ανάβει:

Βλέπω βιβλία βλέπω ένα κομμάτι

απ' τον καθρέφτη βλέπω το κρεβάτι

και στα σεντόνια μισοξαπλωμένο

ένα κορίτσι - πώς το περιμένω!

Κάθε που το 'να γόνατο σηκώνει

μια μυρωδιά κανέλας με λιγώνει

Και κάθε που το χέρι του γυρίζει

στο μέρος που σγουραίνει και μαυρίζει

Με παίρνει τ' αεράκι και πηγαίνω

στου Παραδείσου τα περβόλια μπαίνω.

26/5/2020

Από ποια συλλογή να είναι το ποίημα του... Ελύτη «Στην απλότητα κρύβεται η ευτυχία», που διάβασε ο κος Τσιόδρας; Μήπως την έχει μόνον ο ίδιος;
[είναι που είναι άσχετοι, θέλουν να το παίξουνε και διαβασμένοι]

25/5/2020

Πλήρης μπάντα, με σπουδαίους μουσικούς (ο Νίκος Αντύπας των Socrates ανάμεσα), που έκαναν και διεθνή καριέρα (ο Κώστας Παπαδούκας), αλλά έπαιζαν ό,τι να 'ναι. Εδώ διασκευάζουν το “All by myself” του Eric Carmen...
Και αυτό δεν έχει επανεκδοθεί σε βινύλιο. Άμα το ακούσουν, δε, τίποτα... Καναδοί μπορεί να μας το πασάρουν και για «αριστούργημα».

https://www.youtube.com/watch?v=U8tKMd7-CDc

24/5/2020

Αν ο δίσκος της Mariangela είναι «έπος», τότε αυτό εδώ τι είναι;
Για να πούμε τα πράγματα ως έχουν, το “Looking Back” δεν είναι απλώς το καλύτερο άλμπουμ του Σταμάτη Σπανουδάκη, είναι μια δισκάρα που θα μπορούσε να ενδιαφέρει (και ξέρω πως ενδιαφέρει) κάθε αληθινό εραστή της μουσικής (πείτε τον συλλέκτη ή όπως αλλιώς θέλετε). Και είναι κρίμα αυτό το άλμπουμ να μην έχει κυκλοφορήσει ξανά, με το σωστό gatefold cover, είτε εδώ είτε έξω. Ας το βγάλει η Light in the Attic ή όποιος άλλος θέλει.
Γραμμένο το 1974, το κυκλοφόρησε ο Γιαννίκος το '76. Πάλι καλά...

https://www.youtube.com/watch?v=i6wsYX5lr5k

ΧΡΥΣΑ ΚΩΤΤΑΚΗ / ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΝΤΖΟΣ silver alert

Ο Δημήτρης Λέντζος είναι ο σημαντικότερος στιχουργός του «έντεχνου» σήμερα – νομίζω πως το έχω ξαναγράψει αυτό. Βασικά είχα κατά νου τους ομοιοκατάληκτους στίχους του, από τις προηγούμενες δουλειές του, αλλά εδώ διαπιστώνω πως χειρίζεται το ίδιο δημιουργικά και τον ελεύθερο στίχο. Έχω ξανακούσει «ελεύθερα» τραγούδια τού Λέντζου, αλλά τώρα, στην πιο τελευταία δουλειά του, το “Silver Alert” [Μετρονόμος, 2020], διαβάζουμε και ακούμε μόνο τέτοια.

Ο «ελεύθερος» στίχος δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί, αρχικώς από τον συνθέτη. Δεν είναι το ίδιο εύκολο με τον ομοιοκατάληκτο, αλλά... προσοχή. Και ο ομοιοκατάληκτος είναι δύσκολος στίχος, γιατί, εξαιτίας της φαινομενικής ευκολίας του, μπορεί να οδηγήσει σε μελοποιητικές προχειρότητες. Ο «ελεύθερος» στίχος, όμως, έχει την εξής ιδιότητα. Γενικώς τα λέμε αυτά (δίχως να λογαριάζουμε τις εξαιρέσεις). Προϋποθέτει μια κάποια σοβαρότητα στην μελοποίησή του. Ο συνθέτης βασικά έχει σπουδάσει μουσική, μπορεί να έχει και «κλασικές» γνώσεις, γνωρίζει δυνητικά και πιο σύγχρονα μουσικά ιδιώματα (πέραν του τρίλεπτου άσματος), πιθανώς να είναι και ο ίδιος λάτρης της σύγχρονης ποίησης κ.ο.κ. Όλα αυτά δεν ξέρω αν ισχύουν στην περίπτωση της συνθέτριας (και κατά περίπτωση τραγουδίστριας) Χρύσας Κωττάκη, αλλά μπορώ να υποθέσω πως ισχύουν με καλές πιθανότητες να «πέφτω μέσα». Κοντολογίς, στο “Silver Alert”, έχουμε μια ιδανική περίπτωση συνύπαρξης συνθέτη-στιχουργού, απ’ αυτές τέλος πάντων που σπανίζουν στο σύγχρονο ελληνικό τραγούδι, δίνοντας ταυτοχρόνως και το απόλυτο νόημα στον όρο «έντεχνο».

Και οι στίχοι του Λέντζου λοιπόν είναι πολύ καλοί (με αναφορές κοινωνικές, πολιτικές, ερωτικές κ.λπ.) με τα κύρια ονόματα και τα πραγματολογικά στοιχεία («Μετρό», «Βαν Γκογκ», «Προμηθέας», «Μυκήνες», «Διονυσίου Αρεοπαγίτου», «Γκάζι», «Μητροπάνος»...) να βοηθούν πιο πολύ στην μετάδοση-μεταφορά του μηνύματος, και οι μελοποιήσεις της Κωττάκη είναι, και αυτές, πολύ καλές, ιδιαιτέρως προσεγμένες και καθόλου προφανείς και εύκολες. Πολύ καλές είναι επίσης οι ενορχηστρώσεις (Παντελής Τζιάλας βασικά), αν και το programming είναι καλό να αποφεύγεται σε τέτοιους δίσκους (και το λέω τούτο, παρότι αντιλαμβάνομαι τι είναι εκείνο που οδηγεί στη χρήση του). Ακούς, θέλω να πω, τη διαφορά (προς τα πάνω) εκεί όπου υπάρχει αληθινό μπάσο-ντραμς, στο τελευταίο τραγούδι του άλμπουμ (στην ενορχήστρωση του Γιώργου Καγιαλίκου). Τώρα και σε σχέση με τις φωνές έχω να (ξανα)πω τα ακόλουθα.

Είναι πολλές οι φωνές που ακούγονται και σε αυτό το CD. Μαρία Φαραντούρη, Μάρθα Φριντζήλα, Χρύσα Κωττάκη, Παντελής Θεοχαρίδης, Σοφία Μανουσάκη. Τέσσερις γυναικείες φωνές είναι υπερβολικός αριθμός. (Και τέσσερις αντρικές να ήταν το ίδιο θα έλεγα). Η Κωττάκη έχει εξαιρετική φωνή, και αληθινά απορώ γιατί δεν ερμήνευσε η ίδια όλα τα τραγούδια, αφήνοντας ένα για τον Παντελή Θεοχαρίδη (που είναι έτσι κι αλλιώς άψογος στο «Ακόμη μια μέρα»). Με όλο το σεβασμό προς τις σπουδαίες τραγουδίστριες Φαραντούρη και Φριντζήλα λέω πως η παρουσία τους στην συγκεκριμένη ηχογράφηση δεν προσφέρει κάτι παραπάνω – κάτι περισσότερο απ’ αυτό που θα προσέφερε η φωνή της Κωττάκη. Όχι γιατί τραγουδούν μέτρια ή άσχημα εννοείται, αλλά γιατί θρυμματίζεται η ατμόσφαιρα του δίσκου.

«Στον βράχο», «Ακόμη μια μέρα», «Άσπρο πουκάμισο», «Χιονίζει», «Νόμος περί ανθέων» είναι οι τίτλοι μερικών τραγουδιών – από τα ωραιότερα του άλμπουμ.

Σε σχήμα-βιβλίο η έκδοση του Μετρονόμου, περιλαμβάνει κείμενα των Αντώνη Μποσκοΐτη, Δημήτρη Λέντζου, Χρύσας Κωττάκη, όπως και τους στίχους των τραγουδιών, μαζί με πληροφορίες και ασπρόμαυρες φωτογραφίες.

Επαφή: www.metronomos.gr

GORDON GRDINA SEPTET το εκπληκτικό άλμπουμ “Resist”

Πριν μερικούς μήνες, τον Ιανουάριο (31/1), γράψαμε για το φερώνυμο άλμπουμ τού Gordon Grdina’s Nomad Trio [Skirl Records] σημειώνοντας σχετικώς:

«Ο Grdina, που είναι γεννημένος στο Βανκούβερ το 1977, βρίσκεται στη σκηνή τουλάχιστον μια 15ετία έχοντας ηχογραφήσει και με rock, αλλά και με jazz γκρουπ. Αγαπάει, επίσης, τις μουσικές της Ανατολής (γι’ αυτό παίζει συχνά και ούτι), ενώ έχει βρεθεί στο πάλκο ή και την δισκογραφία με μεγάλα ονόματα (Gary Peacock, Paul Motian, Mats Gustafsson, Benoît Delbecq κ.ά.). Η δισκογραφία του είναι και αυτή εκτεταμένη (στο discogs, πέραν των προσωπικών άλμπουμ του, καταγράφονται οι βασικές συμμετοχές του σε δεκατρείς ακόμη σχηματισμούς), ενώ η παρουσία του στις σκηνές είναι συνεχής, με τις tour dates να διαδέχονται η μία την άλλη και μέσα στον τρέχοντα Ιανουάριο (εμφανίσεις σε Seattle, L.A., San Francisco, Halifax, Montreal, Ottawa, Toronto, NYC)».

Ένα ακόμη πιο πρόσφατο άλμπουμ τού Gordon Grdina έχουμε εδώ, ένα άλμπουμ που αποκαλείται “Resist” [Irabbagast Records, 2020] και που ολοκληρώνεται με την βοήθεια ενός σεπτέτου. Ποιοι αποτελούν το συγκεκριμένο σχήμα; Σημειώνουμε: Gordon Grdina κιθάρα, ούτι, Jon Irabagon τενόρο & σοπρανίνο σαξόφωνα, Jesse Zubot βιολί, Eyvind Kang βιόλα, Peggy Lee τσέλο, Tommy Babin μπάσο και Kenton Loewen ντραμς.

Λέει ο Grdina:

«Η ξενοφοβία, η ομοφοβία και ο ρατσισμός σηκώνουν και πάλι κεφάλι, κάνοντας τα πράγματα χειρότερα από παλιά. Και κάπως έτσι αναρωτήθηκα “τι μπορώ να κάνω εγώ γι’ αυτό;”. Θέλησα λοιπόν να αφιερώσω αυτή τη μουσική σε όλους εκείνους που αγωνίζονται εναντίον των συγκεκριμένων ιδεών, είτε το κάνουν ως κατηγορούμενοι είτε απλώς μάχονται σ’ ένα δείπνο, σ’ ένα τραπέζι. Το να ασχολείσαι με την τέχνη είναι μια πολιτική πράξη, έτσι κι αλλιώς. Είναι σημαντικό για τον κόσμο να κάνουμε τις ζωές μας καλύτερες, τονίζοντας την αντίστασή μας σε όλα αυτά τα εμπόδια».

Θεωρώντας το “Resist” ως ένα πολιτικό άλμπουμ, περνάμε στα πιο μέσα, στα ηχητικά, που είναι πολύ ενδιαφέροντα, δείχνοντας για μιαν ακόμη φορά πως ο Grdina δεν είναι ένας τυχαίος μουσικός, αλλά ένας συνθέτης-αυτοσχεδιαστής με όραμα για την μουσική, το οποίον όραμα «ξετυλίγει» και σ’ αυτό το άλμπουμ.

Το “Resist” αποτελείται από έξι tracks, που είναι όλα ένα-κι-ένα – το ένα καλύτερο από το άλλο εννοούμε. Σ’ αυτά τα tracks συνωθούνται πολλές και διαφορετικές, χοντρικώς, αναφορές. Υπάρχουν τα ηχοχρώματα «δωματίου», υπάρχει η jazz (το bop και η free jazz), υπάρχει το rock, οι λεγόμενες world αναφορές, αλλά πάνω απ’ όλα υπάρχει η βασική εποπτεία συνθετική, ενορχηστρωτική του Gordon Grdina.

Όλοι οι μουσικοί συνεισφέρουν τα μέγιστα σ’ αυτό το μικρό ή μεγάλο αριστούργημα (λέμε για ένα εξαιρετικότατο CD), όμως η συνεισφορά του σαξοφωνίστα Jon Irabagon (από Mostly Other People Do the Killing κ.λπ.) είναι ξανά έξω από τα αναμενόμενα (στο μεγαλόπνοο και άκρως εντυπωσιακό 23λεπτο “Resist” π.χ. ο ήχος του μοιάζει σαν ν’ ακούς ανάποδη ταινία εγγραφής!).

Είναι απίστευτο το κομμάτι αυτό, το 23λεπτο, αλλά και όλα τα υπόλοιπα, μικρότερης διάρκειας, είναι της ίδιας κλάσης. Από το ακουστικό κιθαριστικό “Seeds 11” και το εντελώς διαλυτικό bop “Varscona” (υπερηχητικός ο Irabagon), μέχρι το avant-rock εικονοκλαστικό “Resist the middle” και το folk oriented (με ούτι) “Ever onward” ένα ένα σίγουρο.

Ο Gordon Grdina έκανε ένα από τα jazz, και πέραν της jazz, άλμπουμ της χρονιάς!

Επαφή: www.gordongrdinamusic.com

ODED TZUR ο ισραηλινός σαξοφωνίστας και το πρόσφατο άλμπουμ του στην ECM

Στον Μεσαίωνα οι χαρτογράφοι, όταν έπρεπε να αναφερθούν σε επικίνδυνες και ανεξερεύνητες περιοχές, σημείωναν πάνω στους χάρτες κάτι λεζάντες του τύπου “HC SVNT DRACONES” – ότι εκεί υπήρχαν... δράκοι, και πως επρόκειτο τέλος πάντων για ένα επικίνδυνο μέρος. Αυτή η φράση, μεταφερμένη από τα λατινικά στα αγγλικά ως “Here Be Dragons” [ECM / AN Music, 2020], αποτελεί τον τίτλο του πιο πρόσφατου άλμπουμ τού ισραηλινού σαξοφωνίστα (τενόρο) Oded Tzur, ενός μουσικού που τώρα ντεμπουτάρει στην ECM, έχοντας πίσω την ιστορία του. Για παράδειγμα, το 2017, εδώ στο δισκορυχείον, είχαμε αναφερθεί στο άλμπουμ του “Translator’s Note” [Enja], στο οποίο συμμετείχε και ο έλληνας κοντραμπασίστας Πέτρος Κλαμπάνης. Ο Κλαμπάνης συμμετέχει όμως και στο “Here Be Dragons”, με το κουαρτέτο να συμπληρώνεται από τους Nitai Hershkovits πιάνο και Johnathan Blake ντραμς (επίσης μουσικοί με αναγνωρισμένο τζαζ παρελθόν).

Το άλμπουμ περιλαμβάνει οκτώ συνθέσεις, επτά πρωτότυπες του Tzur και μία version στο κλασικό “Can’t help falling in love” (από το ρεπερτόριο του Elvis Presley).

Ας πούμε λοιπόν πως η επιγραφή “Here be Dragons” δεν έχει να κάνει φυσικά με το... μην ακούτε αυτό το άλμπουμ, γιατί είναι επικίνδυνο (γέλιο), αλλά με το γεγονός πως ο Tzur με το κουαρτέτο του παραβαίνουν την ιστορική προειδοποίηση και μπαίνουν σε αχαρτογράφητες, τέλος πάντων, τζαζ-περιοχές, ψάχνοντας νέες άκρες και νέα δεδομένα. Εμφανίζονται ως... ανυπάκουοι δηλαδή, επειδή έχουν τη διάθεση να εξερευνήσουν το άγνωστο και να συναντηθούν με το απροσδόκητο.

Και ποιο είναι αυτό το «άγνωστο» και το ηχητικώς «απροσδόκητο» εδώ; Βασικά ο τρόπος που συνθέτει ο Tzur και που παραπέμπει σε ινδικές ragas. Έτσι, στο “Here Be Dragons” καταγράφεται μια indo-jazz φάση, που μπορεί να μην είναι κάτι φυσικά, που συμβαίνει για πρώτη φορά στην jazz, αλλά εν πάση περιπτώσει περιέχει διάφορα στοιχεία πρωτοτυπίας. Και δεν αναφερόμαστε στο γεγονός πως εδώ δεν ακούγονται ινδικά όργανα, αλλά σε κάτι άλλο... πιο εσωτερικό. Στο γεγονός ας πούμε πως το τενόρο σαξόφωνο του Tzur συχνά ακούγεται σαν bansuri ή τέλος πάντων επέχει ρόλο bansuri στο setting.

Υπάρχουν θέματα λοιπόν που αναπτύσσονται σαν μικρές ragas («μικρές», γιατί οι διάρκειες εδώ είναι μικρές για ragas), θέματα που, σε κάθε περίπτωση, διαθέτουν κι ένα συγκεκριμένο mood, που προσιδιάζει σε «εσωτερικές», σε πνευματικές καταστάσεις. Όλα τα κομμάτια, εξάλλου, είναι αργά, νωχελικά, με μελωδίες απλωμένες, δίχως να είναι γραμμένα για να εντυπωσιάσουν με τα εξωτερικά γνωρίσματά τους, μα με την ενδότερη συνέπειά τους.