Παρασκευή 17 Απριλίου 2015

ΚΩΣΤΗΣ ΔΡΥΓΙΑΝΑΚΗΣ άδηλα και κρύφια

Επικοινωνούμε με τον Κωστή Δρυγιανάκη από το 1987. Φοιτητές ακόμη… Μου το θύμισε ο ίδιος, πριν κάποιο καιρό, όταν είχαμε συναντηθεί σε δισκάδικο του κέντρου. Διατηρούσε, δηλαδή, στη μνήμη του το γεγονός πως του είχα στείλει (όντως) γράμμα στο Βόλο, εκείνη την εποχή (τέλη ’87), ψάχνοντας για το πρώτο LP της Οπτικής Μουσικής. Μου είχε ταχυδρομήσει, τότε, την... 517η κόπια από τις 1000 που είχε τυπώσει, όπως αργότερα μου έστελνε και τις υπόλοιπες ηχογραφήσεις του (από την «Δίσκοι ΕΔΩ» ή... αλλού). Κάτι που εξακολουθεί να συμβαίνει και τα πιο πρόσφατα χρόνια…
Τον τελευταίο καιρό ξαναδιαβάζω και ξανακούω πολλά για τον Δρυγιανάκη – και χαίρομαι γι’ αυτό. Χαίρομαι, επειδή βρίσκεται στην επικαιρότητα το όνομα ενός σεμνού δημιουργού, που ζει εκτός των τειχών, παράγοντας σημαντικό έργο.
Έτσι, απολαμβάνω στις «εμβοές», το fanzine του Νικόλα Μαλεβίτση για το οποίο έγραψε την Τρίτη, τη σχετική κουβέντα, όπως και στο grekamag.gr τη συνέντευξή του στην Μαρία Παππά, ακούω τις επιτόπιες τσιγγάνικες εγγραφές του με σκοπούς και τραγούδια των Ελλήνων Ρομά από τους Σοφάδες, ενώ ρίχνω στο player το τελευταίο προσωπικό άλμπουμ του, μιαν ανεξάρτητη CD παραγωγή, με ωραίο hardback εξώφυλλο, υπό τον τίτλο «άδηλα και κρύφια» (κομμένη σε 200 αριθμημένα αντίτυπα).

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/56865

Πέμπτη 16 Απριλίου 2015

CHARLES EVANS ένας άσσος βαρυτονίστας

Παλιός γνώριμος του δισκορυχείου ο βαρυτονίστας Charles Evans, αφού ήδη έχουμε γράψει για το άλμπουμ του “Live at Saint Stephens” [Hot Cup, 2009] μαζί με τον Neil Shah πιάνο, αλλά και για το προηγούμενό του “Subliminal Leaps” [More is More Records, 2013]. Σ’ εκείνες τις δύο αναρτήσεις είχαμε τονίσει την αξία του στο χώρο, που συνδέεται και με την ικανότητά του… «να διατρέχει όλη την ακουστική γκάμα του οργάνου (από αλτίσιμο μέχρι μπάσο) εμμένοντας σε εξω-τζαζικές πρακτικές, με ανάπτυξη δωδεκαφθογγισμών και άλλων λοιπών τεχνικών σύγχρονης κλασικής όσον αφορά στη συγχορδιακή διαδοχή». Την ουσία του “Subliminal Leaps” επεκτείνει στο “On Beauty” [More is More Records, 2015] ο Evans, καθώς το ίδιο ακριβώς (υπόλοιπο) τρίο, υλοποιεί και τώρα τις ιδέες του. Ποιοι το αποτελούν; Ο πανταχού παρόν David Liebman σοπράνο σαξόφωνο, ο πιανίστας Ron Stabinsky και ο μπασίστας Tony Marino.
Το 5λεπτο “Introduction” είναι αυτό που λέει η λέξη. Μια εισαγωγή, που κάνει εμφανές το αισθητικό ζητούμενο. Ένα… ταξίμι από τον Evans, με ταχύτατες συγχορδιακές αλλαγές, πριν μπουν οι υπόλοιποι τρεις μουσικοί και οδηγήσουν τη σύνθεση σε κάτι πιο… χειροπιαστό.
Αυτό το «χειροπιαστό» είναι ολοφάνερο στα πέντε μέρη του “Movement”, όσο και αν από το I έως το V, η «εικόνα» διαρκώς αλλάζει. Στο “I” και στο “II” π.χ. μια σειρά θεματικών μελωδιών προσφέρονται για ελεγχόμενο αυτοσχεδιασμό απ’ όλα τα όργανα, ενώ στο “III” η κατάσταση ξεφεύγει προς ένα πιο free-improv πλαίσιο (και με το πιάνο του Stabinsky να παρέχει τις ποικίλες βάσεις, προκειμένου να πατήσουν πάνω τα δύο πνευστά, που παίζουν soli... ταυτοχρόνως). Στο πιο εκτεταμένο track του CD, το δεκάλεπτο “Movement IV”, ο Evans ξεκινά, με τη συνοδεία του πιάνου, να περιφέρεται βαρυτονικώς, προβάλλοντας «απλωμένα» μελωδικά περιβάλλοντα, τα οποία υποσκάπτονται από τα ίδια τα «ομιχλώδη» παιξίματά του/φυσήματά του (στριγκλιές, «πνιγμοί» και άλλα συναφή). Το κομμάτι θα τραβήξει έτσι στην μεγαλύτερη διάρκειά του, πριν «ηρεμήσει» μετά το έβδομο λεπτό, προς μιαν αίσθηση μπαλάντας (με το πιάνο-μπάσο, βασικά, μπροστά και εν μέρει το σοπράνο). Στο έσχατο “Movement V” η «έκπληξη» αφορά σ’ έναν από την αρχή ομαδικό, αλλά δομημένο, αυτοσχεδιασμό, με τον Liebman να αποκτά ισότιμο και ισόχρονο ρόλο. Υπάρχουν δύο (σύντομα) ιντερλούδια στη θέση 3 και 8, πριν το “On beauty” ολοκληρωθεί με το ένατο track, που έχει τίτλο “Ending beauty” και διαρκεί 5 λεπτά.
Η «Ομορφιά», εδώ, είναι και σαφής και προφανής, καθ’ όσον όλα τα θέματα επανέρχονται στο προσκήνιο, με τον Evans να φυσά σε συμφωνία με τον Liebman, μέσα σ’ ένα πλέγμα «επαναρμονισμού» των μελωδιών, και με τους Stabinsky και Marino να κρατούν άψογα το up-tempo.

Τετάρτη 15 Απριλίου 2015

Η τσιάι ’σι λουλουντί… - Τραγούδια και σκοποί των Ελλήνων Ρομά από τους Σοφάδες Καρδίτσας (1992)

Έχω την εντύπωση (μπορεί να κάνω και λάθος) πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τάση επαναφοράς, στη δισκογραφία, των field recordings, των επιτόπιων ηχογραφήσεων δηλαδή. Όχι πάντα με τη μορφή μιας πλήρους και αυθύπαρκτης καταγραφής (όπως στην περίπτωσή μας), αλλά και ως μιαν απλή συλλογή «καθημερινών ήχων», που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθούν (οι ήχοι) σε ευρύτερα projects – έχω δει με τα μάτια μου, στο κέντρο της Αθήνας, ανθρώπους να ηχογραφούν «οτιδήποτε». Όσο η εικόνα θα τείνει να κατατροπώνει και να δυναστεύει το είναι μας, ο ήχος θα αποτελεί το μοναδικό παράθυρο ελπιδοφόρας και σωτήριας διαφυγής. Αυτή είναι η ουσία – η... αριστοκρατική καθαρότητα του ήχου εννοώ, που θα λειτουργεί πάντα σαν ένα ακαταμάχητο βάλσαμο.
Επί του προκειμένου η Εκδοτική Δημητριάδος παρουσιάζει αυτό το πολύ ενδιαφέρον CD-βιβλίο (τον τίτλο τον διαβάζετε στην επικεφαλίδα), το οποίον αποτελείται, όσον αφορά στο ακουστικό μέρος του, από επιτόπιες εγγραφές που πραγματοποίησε ο Κωστής Δρυγιανάκης στον τσιγγάνικο μαχαλά των Σοφάδων (Καρδίτσα), το 1992, κατόπιν παροτρύνσεως του Βαγγέλη Μπαντελά (μουσικός, κοινωνικός ανθρωπολόγος κ.λπ.). Όπως γράφει ο ίδιος ο Δρυγιανάκης στις «Σημειώσεις Ημερολογίου»:
«Γνωριστήκαμε με τον Βαγγέλη τις τελευταίες μέρες του 1991 και σχεδόν αμέσως μου πρότεινε να πάμε στους Σοφάδες της Καρδίτσας, τον τόπο καταγωγής του, να ηχογραφήσουμε μια ομάδα συντοπιτών του που τραγουδούσαν παλαιά τραγούδια ομοφωνικά, χωρίς όργανα. Έτσι κι έγινε λοιπόν, τον Φλεβάρη του 1992· μετά την προγραμματισμένη ηχογράφηση διανυκτερεύσαμε στο σπίτι της οικογένειας Μπαζιάνα και το αμέσως επόμενο πρωί, και μάλλον απρόβλεπτα, συναντηθήκαμε με τον Θανάση Λαβίδα και την παρέα του. Έτοιμα ήταν τα μηχανήματα, δεν ήθελε και πολύ· πραγματοποιήσαμε έτσι την πρώτη εγγραφή του. 23 χρόνια μετά ο δίσκος που έχετε στα χέρια σας περιλαμβάνει δύο από τα τραγούδια αυτής της ηχογράφησης· το ‘Μεραούλι’ και το ‘Λουλουντί’. 
Οι ερμηνείες του Θανάση μας κέρδισαν από την πρώτη στιγμή. Ξαναπήγαμε μετά από λίγες μέρες, γνωριστήκαμε περισσότερο, ο Θανάσης ήρθε μια μέρα στη Λάρισα και συναντηθήκαμε στο στούντιο Γκραφίτι(…). Γράψαμε κι εκεί, κι έτσι προέκυψε το θαυμάσιο ‘Τούνγκε τούνγκε’ που παραδίδεται εδώ. Ο Βαγγέλης προχώρησε με τις επαφές και την οργάνωση του υλικού και έτσι την Μεγάλη Παρασκευή του 1992 οργανώθηκε η δεύτερη ηχογράφηση στους Σοφάδες, απ’ όπου προέρχεται όλο το υπόλοιπο υλικό του δίσκου».
Αναφερόμαστε σε σκοπούς και τραγούδια ενός συγκεκριμένου κλάδου Ελλήνων Ρομά, τα οποία φέρουν εις πέρας οι Γιάννης Ισούφης (1917-1995) κλαρίνο, Μητσάρας Λάζος (1935-1995) τραγούδι και Θανάσης Λαβίδας κλαρίνο, με βοήθειες από μερικούς ακόμη μουσικούς (αναφέρονται όλες οι σχετικές πληροφορίες, στο 80σέλιδο βιβλίο, τραγούδι-το-τραγούδι). Είναι τραγούδια λαϊκά (με την ευρύτερη έννοια η λέξη) τσιφτετέλια και καρσιλαμάδες κυρίως, που αφορούν σε συγκεκριμένες φάσεις του καθημερινού βίου των Ρομά των Σοφάδων (εκδηλώσεις χαράς, διασκέδασης κ.λπ.).
Ακούγοντας το CD τρεις φορές «καπάκι», όπως λέμε, θα πω κάτι που έχει τη μικρή, αν θέλετε, σημασία του – δίχως να θέλω να μειώσω, εννοείται, την αυταπόδεικτη αξία της επιτόπιας εγγραφής, που έχει και άλλες πολυσήμαντες έννοιες (επιστημονικές, κοινωνιολογικές, εθνολογικές, αρχειακές, ντοκουμέντου κ.λπ.). Η στούντιο εγγραφή του «Τούνγκε τούνγκε» (που περιγράφεται ως… χορευτικό «μοντέρνο») και που ολοκληρώθηκε στη Λάρισα από τους Θανάση Λαβίδα κλαρίνο, τραγούδι, Κώστα Λαβίδα ηλεκτρική κιθάρα και Χρήστο Λαβίδα νταρμπούκα είναι απίστευτη. Ο σκοπός είναι φοβερός, οι μουσικοί τα δίνουν όλα και… αν είχε ακούσει αυτό το τραγούδι ο Emir Kusturica στην εποχή του, μπορεί και να γύριζε τον «Καιρό των Τσιγγάνων, Νο 2»…

Τρίτη 14 Απριλίου 2015

εμβοές – ένα καινούριο fanzine

Στους φίλους των fanzines είναι γνωστή, πιθανώς, η αγάπη του Νικόλα Μαλεβίτση γι’ αυτή την έντυπη φόρμα. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, την πιο τρανή εποχή των ελληνικών fanzines –αν και σήμερα δεν είναι άσχημα τα πράγματα– ο Μαλεβίτσης (μαζί με τους Μήτσο Τριαντόπουλο και Σπύρο Παπαναστασάτο), ξεκινά το Genital Grinder (με deathgrind θεματολογία), για να συνεχίσει με το Genital Necrosis, με το absurd (1996) και άλλα διάφορα, για τα οποία, κάποια στιγμή, θα κάνουμε λόγο…
Τελευταία έκδοση του Μαλεβίτση αποτελούν οι εμβοές, με υπότιτλο «από την καινή στον ιάσονα και φτου κι απ’ την αρχή» – ένα καλοτυπωμένο zine 42 σελίδων, με πολύ ενδιαφέρον avant/experimental/noise περιεχόμενο.
Οι εμβοές απευθύνονται σε κάθε «φανζινά», σε κάθε μουσικόφιλο, αλλά βασικά σ’ εκείνους που μεγάλωσαν στα δικά μας 80s και 90s ακούγοντας-παρακολουθώντας ήχους και δράσεις των Θανάση Χονδρού και Αλεξάνδρας Κατσιάνη, των Δημοσιοϋπαλληλικό Ρετιρέ (Χονδρός, Κατσιάνη συν Ντάνης Τραγόπουλος), του Κωστή Δρυγιανάκη (μέσα κι έξω από την Οπτική Μουσική), συν ορισμένων ακόμη μουσικών και σχημάτων από τη Σουηδία, τα οποία σχήματα και τους οποίους μουσικούς, εμείς, εδώ στην Ελλάδα, τα/τους θυμόμαστε και από το LP «Από Μηχανής Μουσική» [Ano Kato, 1991]. Και αναφέρομαι, βασικά, στον Carl Michael Von Hausswolff (ex-Phauss κ.λπ.) και τον Leif Elggren. Συζητήσεις και όχι συνεντεύξεις καταγράφονται με όλους αυτούς, αλλά ακόμη και με τον John Duncan, έναν θρύλο αμερικανό πειραματιστή, τον οποίον οι περισσότεροι μπορεί να τον θυμόμαστε από τις συνεργασίες του με τους Chris Carter και Cosey Fanni-Tutti (τους Chris and Cosey δηλαδή).
Οι συζητήσεις έχουν πολύ ζουμί –ο Μαλεβίτσης έχει κάνει πρώτης τάξεως δουλειά– και μιαν… ολοκληρωμένη εικόνα μπορείτε να την πάρετε, αμέσως, on line…

Δευτέρα 13 Απριλίου 2015

GÜNTER GRASS (1927-13/4/2015) λόγος εναντίον της συνήθειας

Τον Μάρτιο του 1972, επί δικτατορίας δηλαδή, ο διάσημος γερμανός συγγραφέας, ποιητής και άλλα πολλά Günter Grass καλείται στην Αθήνα για να δώσει μια διάλεξη για την «Εταιρεία Μελέτης Ελληνικών Προβλημάτων». Η Εταιρεία είχε ιδρυθεί τον Μάρτιο της προηγούμενης χρονιάς (1971) με στόχο, όπως αναφερόταν στο καταστατικό της… «την μελέτην των σύγχρονων ελληνικών προβλημάτων και την ανακοίνωση των σχετικών πορισμάτων». Ο δε σκοπός της θα μπορούσε… «να επιδιωχθή δια παντός νομίμου και, κατά την κρίσιν του Διοικητικού Συμβουλίου, προσφόρου μέσου» (βλ. Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας).
Μέλη της ΕΜΕΠ ήταν οι Γιάγκος Πεσμαζόγλου, Ρόδης Ρούφος, Γεώργιος Κουμάντος, Νίκος Κυριαζίδης, Δημήτρης Ζάννας, Αναστάσης Πεπονής, Βιργινία Τσουδερού κ.ά. Η Εταιρεία διαλύεται τον Μάιο του 1972 με απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, με μέλη της να συλλαμβάνονται και να εκτοπίζονται.
Για την ιστορία της Εταιρείας είχε αρθρογραφήσει ο καθηγητής Γεώργιος Κουμάντος (1925-2007) στην «Καθημερινή» τής 3/9/2006, με αφορμή την κριτική που είχε τότε δεχθεί ο γερμανός νομπελίστας συγγραφέας, όταν είχε αποκαλύψει (το 2006) πως 17χρονος, το 1944, είχε συμμετάσχει για μικρό χρονικό διάστημα στα Waffen-SS.
Πηγή: focus.de
Πολλοί, τότε, από το χώρο της Τέχνης και της κουλτούρας, είχαν σπεύσει να κατηγορήσουν τον Grass, ενώ άλλοι βγήκαν να τον υπερασπιστούν (όχι βεβαίως λόγω της συμμετοχής του στην ναζιστική οργάνωση, αλλά λόγω της παρρησίας του να το δηλώσει, αποκαλύπτοντας ο ίδιος μια σκοτεινή πτυχή του παρελθόντος του). Ο καθηγητής Κουμάντος θυμήθηκε τη συμβολή του Grass στον αντιδικτατορικό αγώνα σημειώνοντας:
«Ο Γκίντερ Γκρας δικαιούται την υπεράσπισή μας, από την κατοπινή αγωνιστική του παρουσία υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ακόμα περισσότερο τη δικαιούται από εμάς τους Έλληνες, γιατί στάθηκε ολόψυχα στο πλευρό μας στον αγώνα κατά της χούντας. Είχαμε τότε ιδρύσει μια Εταιρεία Μελέτης Ελληνικών Προβλημάτων (το όνομα επίτηδες ουδέτερο και άγευστο), με σκοπό να ακουστεί ένας λόγος ελευθερίας με εκμετάλλευση των περιθωρίων που ήταν αναγκασμένη να αφήσει η χούντα για να δημιουργεί καλές εντυπώσεις στο εξωτερικό –ώσπου κάποτε φαίνεται πως ξεπεράσαμε αυτά τα όρια και η εταιρεία διαλύθηκε, ενώ πολλοί βρεθήκαμε εκτοπισμένοι– ο Γιάγκος Πεσμαζόγλου στη Δεσκάτη, ο Σάκης Πεπονής κι εγώ πρώτα στο Κερασοχώρι Ευρυτανίας και ύστερα στο Θέρμο Τριχωνίδας. Σ’ αυτήν την προσπάθεια η συμπαράσταση του Γκίντερ Γκρας ήταν αποφασιστική, αφού ήρθε στη χουντοκρατούμενη Ελλάδα για μια ομιλία που ήταν αληθινό μνημείο. Όσοι συμπράξαμε στην προσπάθεια εκείνη του το χρωστάμε. Του το χρωστάει, νομίζω, και ο ελληνικός λαός…».

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/Plus/56804

το ωραιότερο ποπ τραγούδι για τον Ιησού είναι το “Jesus Cristo” του ROBERTO CARLOS

Με το τέλος της δεκαετίας της «αυταπάτης», της δεκαετίας του ’60 εννοώ, όταν το όνειρο για μια προοδευτική αλλαγή της κοινωνίας, με άξονα και την κουλτούρα, ενταφιαζόταν μέσα στη λάσπη του Woodstock, το νέο trademark ήταν ήδη έτοιμο, έχοντας και αυτή τη φορά την ίδια παγκόσμια διάχυση.
Έξαλλου, ό,τι ήταν να πουληθεί από την «επανάσταση» είχε προ πολλού πουληθεί… και άρα ένα καινούριο σύμβολο έπρεπε να αναδειχθεί, που θα στοιχημάτιζε, με το ίδιο πάθος, στην εσωτερική ανάγκη, τώρα πια, τού… πεπτωκότος για νηστεία και προσευχή.
O Ιησούς Χριστός ήταν έτοιμος, μπαίνοντας μπροστά στη νέα ποπ καμπάνια, αφού η δυτική εικόνα του ταίριαζε μ’ εκείνη των hippies, ενώ και η διδασκαλία του για την αγάπη κ.λπ. κολλούσε με το προηγούμενο «πακέτο» – ούτως ώστε η μετάβαση προς την νέα «αξία» να γινόταν με τους λιγότερο δυνατούς κραδασμούς. Με μια μεγάλη διαφορά, όμως…
Η επανάσταση θα μαζευόταν άρον-άρον από τους δρόμους, και θα κατευθυνόταν προς το… εσωτερικό μας. Θα μετατρεπόταν δηλαδή σε σωτηρία.

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/56795

Σάββατο 11 Απριλίου 2015

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΛΑΒΡΑΝΟΣ ακόμη μία version του «Χέρι-χέρι» στη Γαλλία

Όταν έγραφα τα κείμενα για τον Γεράσιμο Λαβράνο τον προηγούμενο καιρό δεν θυμήθηκα να αναφέρω ακόμη μία γαλλική εκτέλεση του «Χέρι-χέρι» (ως “Quand on aime”), που έχει νόημα (καθότι είναι ορχηστρική και πολύ ωραία).
Όπως σημείωνα πριν λίγες μέρες: «Από τα πρώτα EP της Fidelity ήταν ένα τεσσαράκι του Σώτου Παναγόπουλου, μέσα στο οποίο υπήρχε και το ‘Χέρι-χέρι’ (μουσική Γεράσιμος Λαβράνος, στίχοι Κώστας Πρετεντέρης). Το τραγούδι ακούστηκε πολύ, έγινε επιτυχία (τραγουδιέται μέχρι σήμερα) και αποτελεί κατά έναν περίεργο τρόπο το διαβατήριο του Λαβράνου για το εξωτερικό – τόσο νωρίς!».
Το «Χέρι-χέρι» (αυτή η πανέμορφη μελωδία) τραγουδήθηκε λοιπόν στη Γαλλία, στις αρχές του ’60, από τον Luis Mariano και την Jacqueline Boyer, ενώ έγινε και κάτι σαν τζαζ-στάνταρντ για τις μπάντες του Aime Barelli και του Guy Lafitte.
Μιας τέτοιας ποιότητας σύνθεση, όμως, είμαι σίγουρος πως θα είχε κι άλλες εκτελέσεις στη Γαλλία – και μια τέτοια, την οποία διέθετα, αλλά ξέχασα να την αναφέρω τις προάλλες, ήταν εκείνη των Arturo Motta et ses Chicaboums.
Έψαξα στο δίκτυο να βρω κάποια στοιχεία για τον Arturo Motta (αν και δεν έχω, τώρα, το χρόνο να ξεφυλλίσω μερικά τεύχη, της εποχής, του περιοδικού La Discographie Française που διαθέτω). Δεν εντόπισα κάτι ιδιαίτερο, εκτός του ακολούθου. Ο Motta είχε περάσει, ως ντράμερ, από τους (Les) Chaussettes Noires, ένα από τα πρώτα rock n’ roll γαλλικά γκρουπ, με δράση στα χρόνια 1960-1962. Ίσως όχι στην original line-up, αλλά σε κάποια επομένη.
Το 45άρι “4 Boleros Cha Cha” [Bel-Air Nο 221078] των Arturo Motta et ses Chicaboums πρέπει να προέρχεται από το 1961, όταν το «Χέρι-χέρι» του Γεράσιμου Λαβράνου γνώριζε μεγάλη επιτυχία στη Γαλλία. Εδώ, στο εν λόγω τεσσαράκι εννοώ, είναι lead-track…
ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ!

Παρασκευή 10 Απριλίου 2015

το ντεμπούτο του KYLE NASSER

Ο Kyle Nasser είναι σαξοφωνίστας (τενόρο, σοπράνο), με το “Restive Soul” [AISA, 2015] να αποτελεί το παρθενικό CD του. Έχοντας δίπλα του ένα σχήμα που το απαρτίζουν οι Jeff Miles κιθάρα, Dov Manski πιάνο, Chris Van Voorst μπάσο και Devin Drobka ντραμς, ο Nasser προτείνει ένα πολύ μεστό και συνάμα συναισθηματικό άκουσμα, που έχει άκρες στο κλασικό bop, ενσωματώνοντας όμως στην πορεία στοιχεία και από άλλες ηχητικές κουλτούρες (το rock βασικά και το folk, αλλά και τη λεγόμενη «σύγχρονη κλασική»).
Εκείνο που διαφαίνεται με την πρώτη ακρόαση του “Restive Soul” είναι πως ο Nasser είναι ένας συνθέτης με έμπνευση. Άπαντα τα tracks του παρθενικού CD του δεν είναι απλώς δικά του, αλλά εμφανίζουν κι όλα εκείνα τα απαραίτητα στοιχεία που θα κατέτασσαν το άλμπουμ στις «ευχάριστες εκπλήξεις». Υπάρχει φαντασία σε συνθέσεις και παιξίματα, διάθεση για περιπέτεια, και κυρίως «πλάνο δράσης», που συντείνει τα μέγιστα στην ολοκλήρωση μιας δημιουργικής και ευχάριστης πρότασης. Έτσι, και κάτω απ’ αυτό το σκεπτικό-σκηνικό είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις κομμάτι, αφού όλα έχουν «κάτι» (και όχι μόνο «κάτι»), για να τραβήξουν την προσοχή μας. Ας πούμε τα ροκάδικα “Radiator lady” (επηρεασμένο από το Eraserhead του David Lynch) και “Restive soul” (με τον Miles να δίνει ωραία κιθαριστικά soli), το “Gyorgi goose” (στο οποίο συνδυάζονται blues κλίμακες με αβαντγκαρντίστικες «αυθαιρεσίες» – η σύνθεση είναι προφανώς αφιερωμένη στον György Ligeti), ή το 9λεπτο “Rise”, που φέρνει στο νου τον John Coltrane, και που μοιάζει με τραγούδι (παραπέμπει η κάπως σαν folk μελωδία).
Επίσης πολύ ενδιαφέρον έχει το μινόρε εισαγωγικό “For Rick B.”, αφιερωμένο στον δάσκαλο τού Nasser σαξοφωνίστα και πιανίστα Rick Britto, η μπαλάντα “Angelique” και ακόμη το “Shadow army”, ένα πολύ ωραίο track με «απλωμένες» μελωδικές γραμμές και κάπως κινηματογραφική αφήγηση.
Γενικώς, θα έλεγα πως το “Restive Soul” είναι ένα πολύ δουλεμένο στη λεπτομέρειά του άλμπουμ, κάτι που αποκαλύπτεται στον ακροατή σιγά-σιγά κατά τη διάρκεια των (απανωτών) ακροάσεων.
Επαφή: www.kylenasser.com

Δευτέρα 6 Απριλίου 2015

ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΑΦΑΗΛΙΔΗΣ ’70 - ο κινηματογράφος του αύριο

Τον Ιούνιο του 1970 κυκλοφορεί το πρώτο βιβλίο του Βασίλη Ραφαηλίδη (1934-2000). Ήταν το 12 Μαθήματα για τον Κινηματογράφο, που αποτύπωνε τις εισηγήσεις του στα σχετικά σεμινάρια τού Καλλιτεχνικού Πνευματικού Κέντρου Ώρα. Όπως σημειώνεται στον πρόλογο: «Η έκδοση σε βιβλίο της σειράς των σεμιναρίων, που άρχισαν τον Οκτώβριο του 1969 και έληξαν τον Απρίλιο του 1970 στην Ώρα, εκπληρώνει μιαν επιθυμία των ακροατών τους, και μιαν υπόσχεση του Κέντρου προς όσους δεν μπόρεσαν να τα παρακολουθήσουν. Η έκδοση των σεμιναρίων είναι αποτέλεσμα σοβαρής προσπάθειας και μια συμβολή στην Ελληνική Καλλιτεχνική Βιβλιογραφία».
Και ο πάντα ρεαλιστής και μ’ έναν δημιουργικό κυνισμό 36χρονος Ραφαηλίδης στη δική του εισαγωγή:
«Όταν ανέλαβα την υποχρέωση να μιλήσω για τον κινηματογράφο σε μια σειρά σεμιναρίων με το γενικό θέμα ‘Η Τέχνη και οι σύγχρονες τάσεις’ δεν είχα και πολύ σαφή ιδέα για το τι έπρεπε να πω και πώς έπρεπε να φερθώ σ’ ένα ακροατήριο που πλήρωνε για ν’ ακούσει πράγματα, που για μένα ήταν κοινοτοπίες. Για να εξιλεωθώ απέναντί τους και ν’ απαλύνω την ενοχή μου για γνώσεις που υποτίθεται πως θα μετέδιδα επί χρήμασι σε ανθρώπους που, αν μου το ζητούσαν οι ίδιοι, θα τους έλεγα περίπου τα ίδια στο σπίτι μου –και μάλιστα δωρεάν– θεώρησα υποχρέωση να βάλω τα καλά μου στο πρώτο μάθημα, κι επιπλέον να φορέσω και γραβάτα!».

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/u46465/56654

μουσικές του J. A. CAESAR για ταινίες και θεατρικά του Shūji Terayama

Για τον J.A. Caesar (ή και Seazer) πρέπει να πρωτοδιάβασα στο περιοδικό The Wire (issue 186, August 1999) στη στήλη “The Primer”. Εκεί, ο Alan Cummings υπέγραφε ένα κείμενο υπό τον τίτλο “Far East Freak Out: A user’s guide to japanese psychedelia”, αναφερόμενος μεταξύ άλλων και στον Julius Arnest Caesar (πραγματικό όνομα Terahara Taka'aki), ένα μουσικό που συνέδεσε τ’ όνομά του με το θεατρικό γκρουπ Tenjyo ή Tenjō Sajiki, που είχε ιδρύσει το 1966 ο σκηνοθέτης, ποιητής και άλλα τινά Shūji Terayama (1935-1983).
Ο Terayama, που έγινε γνωστός στην Ελλάδα (όσο έγινε τέλος πάντων) από την ταινία του Τα Φρούτα του Πάθους (1981) με τον Klaus Kinski και την Isabelle Illiers (το όνομα τής πρωταγωνίστριας το επανέφερα στη μνήμη μου μέσω του διαδικτύου) υπήρξε ένας πολυπράγμων ιάπωνας καλλιτέχνης – με την ομάδα Tenjō Sajiki να αποτελεί τον βασικό φορέα των δραστηριοτήτων του.
Βασικά, επρόκειτο για έναν θίασο που είχε αναφορές στη μακραίωνη ιαπωνική σχετική παράδοση και ακόμη στο Living Theatre (Julian Beck) και το San Francisco Mime Troupe, και ο οποίος (θίασος) αποτελείτο, βασικά, από μη επαγγελματίες, όντας και αυτός (όπως και οι συνοδοιπόροι Tokyo Kid Brothers) ένα ακόμη μέρος της ιαπωνικής counterculture στα τέλη του ’60 και τις αρχές του ’70.
Για το Tenjō Sajiki, στα χρόνια της ακμής του, φαίνεται πως έχουν γραφεί ελάχιστα πράγματα στην Ελλάδα. Πριν λίγο καιρό βρήκα στο περιοδικό «Θεατρικά» (τεύχος 21, 12/1974) μιαν αναφορά, όταν ο θίασος είχε επισκεφτεί την Ευρώπη για να συμμετάσχει στο «4ο Φεστιβάλ Ανοιχτού Θεάτρου» του Wrocław (πόλη στη νοτιοδυτική Πολωνία). Το μεταφρασμένο άρθρο του Bogusław Litwiniec (θεατράνθρωπος της Αριστεράς και με ουσιαστική παρουσία στην πολωνική αντικουλτούρα) έδινε κάποια πρώτα στοιχεία…

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/56638

Κυριακή 5 Απριλίου 2015

HUBRO μια πρώτης τάξεως εταιρεία από τη Νορβηγία (B Μέρος)

Το πρώτο μέρος με τις εκδόσεις της HUBRO το βρίσκετε στην ανάρτηση της 13/2/2015. Εδώ το δεύτερο, με εξαιρετικούς, για ακόμη μια φορά, δίσκους (LP/CD) της νορβηγικής εταιρείας, που εισάγονται στην Ελλάδα από την Recordisc…
HUNTSVILLE: Pond [HUBROCD2549, 2015]
Τρίο είναι οι Huntsville, αποτελούμενοι εκ των Ivar Grydeland κιθάρες, ηλεκτρονικά, Ingar Zach κρουστά και Tonny Kluften μπάσο. Αυτοσχεδιαστικό κατά βάση σχήμα, προτείνει στο “Pond” τέσσερα μεγάλης διάρκειας tracks. Το πρώτο 16λεπτο “(ER)” ξεκινά κάπως «βιομηχανικά», αλλά στην πορεία μέσω της pedal steel κιθάρας η ηχογράφηση αποκτά κάποια υπόκωφα avant/new age χαρακτηριστικά (θυμίζοντας τα «φυσικά» άλμπουμ του Bruce Kaphan). Ακόμη πιο προχωρημένο ακούγεται στ’ αυτιά μου το 11λεπτο “(ING)”. Πιο αυτοσχεδιαστικό, πιο ελεύθερο, πιο ανερμάτιστο, αλλά όχι λιγότερο ενδιαφέρον. Στο 13λεπτο “(AGE)” τελετουργικά ρυθμικά στοιχεία δίνουν μιαν άλλη, κάπως υπερβατική, διάσταση στη σύνθεση, καθώς τα breaks και οι αρπισμοί των κιθαρών του Grydeland γίνονται πιο «απειλητικοί». Τέλος στο 12λεπτο “(OK)” οι κιθαριστικές ακρότητες α λα Henry Kaiser είναι εκείνες που πρωταγωνιστούν, σ’ ένα track που έχει τη δύναμη (όπως και όλο το άλμπουμ εξάλλου) να σε παρασύρει στον δικό του κόσμο.
LABFIELD: Bucket of Songs [HUBROCD2543, 2015]
Το τρίτο άλμπουμ των LabField βρίσκει το γκρουπ με αλλαγμένη σύνθεση. Έτσι, στο βασικό ντούο των David Stackenäs κιθάρες και Ingar Zach κρουστά προστίθεται τώρα ο γνωστός μας ιταλός πειραματιστής Giuseppe Ielasi σε κιθάρες και ηλεκτρονικά. Το αποτέλεσμα είναι ένα πολύ ενδιαφέρον free-improv LP/CD, με minimal, electronic και ethnic αναφορές.
MOSKUS: Mestertyven [HUBROCD2535, 2014]
Πιανιστικό jazz τρίο από την Νορβηγία, οι Moskus (Anja Lauvdal πιάνο, Fredrik Luhr Dietrichson μπάσο, Hans Hulbækmo ντραμς) προσφέρουν ένα δεύτερο CD/LP που θέλει (κι αυτό) να πλασαριστεί εντός των (εκατοντάδων) αναλόγων. Είναι αλήθεια δηλαδή –και να το ξαναπώ επί τη ευκαιρία– πως τα jazz-piano-τρίο γνωρίζουν τεράστια άνθηση, «σκάνε» απ’ οποιοδήποτε μικρό ή μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, μοιάζοντας κάπως με… τρίο της κρίσης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε δηλαδή πως τα σχήματα αυτού του τύπου εμφανίζουν το (συνδυαστικό) προσόν να είναι και ολοκληρωμένα αισθητικώς, αλλά και να μετακινούνται εύκολα σε χώρους (ή και χώρες), αναπαράγοντας και αναμεταδίδοντας τις μουσικές τους. Τούτο δε πράττουν και οι Moskus, αφού για τις ανάγκες του δεύτερου άλμπουμ τους δεν θα προτιμήσουν κάποιο στούντιο, αλλά μιαν εκκλησία, την Risør kirke, ένα ξύλινο οίκημα του 17ου αιώνα στην πόλη Risør (καμμιά διακοσαριά χιλιόμετρα ΝΔ του Όσλο), γνωστή (ίσως, σε ορισμένους) και από το Risør Chamber Music Festival.
Οι μουσικές των Moskus είναι οπωσδήποτε… βορειοευρωπαϊκές. Τα πιανιστικά passages, οι μελωδίες δηλαδή που αναπτύσσει η Anja Lauvdal, διαθέτουν εν αφθονία το μινιμαλιστικό στοιχείο (αρκούν λίγες νότες σε μέσο ή αργό τέμπο για να περιγράψουν συναισθήματα και καταστάσεις), το οποίο επιτείνουν αδρές μπασογραμμές, όπως και μια κρουστή ποικιλία, η οποία ακολουθεί με πίστη την βασική θεώρηση. Αυτή η εκφραστική παλέτα, που είναι απολύτως συμβατή με τη φύση και το τοπίο, επιτείνεται και από το… εκκλησιαστικό στούντιο, το οποίο συμμετέχει επί ίσοις όροις στο τελικό ηχογραφικό αποτέλεσμα. Εννοώ πως η ακουστική της Risør kirke είναι τέτοια που «επιτρέπει» στο πιάνο ν’ ακούγεται κάπως «τραχύ» μέσα στην ούτως ή άλλως nordic περιβολή του, με το μπάσο και τα κρουστά να αποκτούν ένα… εξώκοσμο «βάθος», δίνοντας ώθηση σ’ ένα άκουσμα λεπτών και συγκρατημένων συναισθηματικών εναλλαγών.
1982: A/B [HUBROCD2532, 2014]
Ένα σχήμα, ένα συγκρότημα από την Νορβηγία που έχει για όνομά του μια χρονιά, 1982... Δεν ξέρω αν είναι πρωτότυπο (μπορεί ναι, μπορεί και όχι), εκείνο που ξέρω (και ακούω) είναι πως οι 1982 είναι ένα πολύ ενδιαφέρον τρίο, που φθάνει στο τέταρτο άλμπουμ του (κυκλοφορεί σε LP και CD) μετά από μια πορεία, η οποία, χονδρικώς, περιλαμβάνει έργα από το χώρο του… λυρικού αυτοσχεδιασμού.
Στο παρόν “A/B” [Hubro, 2014], που δημιουργείται εξ αρχής με τη λογική του LP, οι βασικοί συμμετέχοντες Nils Økland βιολιά, φωνή, Sigbjørn Apeland αρμόνιο, πιάνο και Øyvind Skarbø ντραμς, κρουστά, συνεργάζονται στην πρώτη πλευρά του δίσκου και στο track “18:16” (τίτλος του track είναι η διάρκειά του) με μιαν ομάδα πνευστών μουσικών (κλαρινέτο, φλάουτο, μπασούν, τρομπόνι, κόρνο) υπό την διεύθυνση του Stian Omenås (γνωστός, ίσως, από τις συνεργασίες του με τον Kenny Wheeler και άλλους διαφόρους). Το αποτέλεσμα έχει να κάνει με μία κάπως ιδιόμορφη ηχητική κατάσταση, η οποία επιβάλλεται, βασικά, λόγω του αργού tempo της. Η ανάπτυξη θυμίζει ηλεκτρονικές συνθέσεις, χωρίς όμως, εδώ, να υπάρχει έστω και ίχνος από τη σχετική επεξεργασία. Απεναντίας, εκείνο που ακούμε είναι ένα παράξενα αρθρωμένο συνεχές από διαρκή breaks πνευστών, βιολιού και αρμονίου (συμβατικών οργάνων δηλαδή), που οικοδομούν εν τέλει μία στοχαστική ατμόσφαιρα. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως ένας «ήχος ECM» είναι διακριτός στο “18:16” και πως η έντονη αφηγηματικότητα της σύνθεσης έχει τη λογική του soundtrack, όντας ικανή να περιγράψει πρόδηλες ποιητικές εικόνες. Τα πέντε κομμάτια της δεύτερης πλευράς (με διάρκειες που κυμαίνονται από δύο έως πέντε λεπτά) δεν είναι εντελώς «άλλης» λογικής. Αν και αφορούν στο βασικό τρίο (Økland, Apeland, Skarbø), αν και εμφανίζουν, ενίοτε, μία ρυθμική ακολουθία που δεν αντιβαίνει, απαραιτήτως, στην δημιουργία μιας «κενής» ατμόσφαιρας, το συνολικό αποτέλεσμα δεν αλλάζει. Οι 1982 είναι ένα σχήμα nordic jazz, με έντονα στοιχεία αυτοσχεδιασμού, ενσωματωμένα όμως σ’ ένα ευρύτερο, και κάπως «ταρκοφσκικό», πλάνο.
STEIN URHEIM: S/T [HUBROCD2529, 2014]
Νορβηγός κιθαρίστας με έδρα το Bergen, ο Stein Urheim χειρίζεται στο φερώνυμο αυτό LP/CD του όλα τα όργανα (και δεν εννοώ μόνο τις κιθάρες, αλλά και φλάουτο, φυσαρμόνικα, άταστο μπουζούκι, μαντολίνο, charango, banjo, αναλογικά σύνθια, εφφέ κ.λπ.). Παρά ταύτα παίρνει και μια μικρή βοήθεια από τον Jørgen Træen σε επιπλέον σύνθια και εφφέ. Οι επιρροές του Urheim είναι πολλές και ποικίλες, και αυτό δίνει ιδιαίτερο χρώμα στο άλμπουμ του. Βασικά, θα έλεγα πως το blues αποτελεί την πιο τρανή αναφορά, στην παλαιά country blues εκδοχή του, ενώ και τα δυτικο-αφρικανικά hints είναι και σαφή και εμφανή. Διαθέτει, δηλαδή, κάτι το αρχέτυπο το “Stein Urheim”, αλλά ταυτοχρόνως και κάτι το «προχωρημένο», με τους αυτοσχεδιασμούς του νορβηγού μουσικού να δίνουν και να παίρνουν.
MØSTER!: Edvard Lygre Møster [HUBROCD2527, 2013]
Σαξοφωνίστας είναι ο Kjetil Møster, και σκέτο Møster είναι το συγκρότημά του, που αποτελείται από τους Ståle Storløkken fender rhodes, moog, ηλεκτρονικά, Nikolai Eilertsen μπάσο, ηλεκτρονικά και Kenneth Kapstad ντραμς (αυτός από τους Motorpsycho). Το 12λεπτο “Plastic Disco” ανοίγει το άλμπουμ και είναι πολύ καλό, καθότι το γκρουπ αυτοσχεδιάζει πάνω σ’ ένα σχεδόν σταθερό beat (κάπου, νομίζω, πως περνούν ακόμη και από το… “El bimbo” των Bimbo Jet), δίνοντας στη σύνθεσή τους έναν cosmic χαρακτήρα (με jazz progressive κλείσιμο). Αλλά και το επόμενο “Ransom bird” είναι εξαιρετικό, με δυνατές prog-rock και jazz-rock αναφορές, φέρνοντας στο νου ακόμη και συγκροτήματα της Vertigo (των early 70s) με σαξόφωνα. Το “Composition task #1” είναι ένα αργό κάπως σαν άσκηση track για βαρύτονο σαξόφωνο, ενώ το έσχατο 16λεπτο “The boat” αποτελεί ένα… ημι-πειραματικό jazz-rock, με φοβερό drive και εντυπωσιακά παιξίματα.
CAKEWALK: Transfixed [HUBROCD2526, 2013]
Είχα γράψει για τους Cakewalk σε παλαιότερη ανάρτηση (18/1/2013) με αφορμή το τότε άλμπουμ τους: «Οι εκπλήξεις της νορβηγικής σκηνής τελειωμό δεν έχουν. Και πώς να έχουν δηλαδή όταν εν έτει 2012 κυκλοφορούν άλμπουμ όπως το “Wired” [CD2514] των Cakewalk; Με τι έχουμε να κάνουμε λοιπόν εδώ; Απλώς, με ένα electro-kraut κατασκεύασμα, αχαλίνωτου heavy psych πάθους, πλημμυρισμένου στα σύνθια, τα εφέ και τις κιθάρες». Τα ίδια και καλύτερα ισχύουν και για το προπέρσινο “Transfixed”. Ακούστε μόνο το “Ghosts” και ψάξτε μόνοι σας όλες τις υπόλοιπες λεπτομέρειες…

Σάββατο 4 Απριλίου 2015

για το “Téléphérique” των ΜΕΝΤΑ

Υπάρχει «τρέλα», ή έστω τάση. Όλοι, πολλοί, ανακαλύπτουν ξανά τα αναλογικά σύνθια των seventies και των eighties και πάνω εκεί χτίζονται… καριέρες. Και δεν αναφέρομαι οπωσδήποτε στο ελληνικό “Téléphérique/ Une Album Instrumental par MENTA”, αλλά στους Γάλλους Daft Punk και την άψογη vintage «καρέκλα» τού “Random Access Memories”, που μας πήρε και μας σήκωσε τα τελευταία χρόνια. «Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν» όπως έγραφε κάποτε ο Ρασούλης, κι εν πάση περιπτώσει… καλά είναι κι έτσι!
Το «Téléphérique» των ΜΕΝΤΑ (Κώστας Βλάχας κιθάρες, σύνθια, μπάσο, φωνή, Νίκος Παπαδημητρίου μπάσο, Δημήτρης Λαϊνάς σύνθια, Πάνος Γαλάνης ντραμς) είναι ένα βινύλιο, που αξίζει τα λεφτά του (όπως λέμε). Ένα ορχηστρικό άλμπουμ που αρχίζει και τελειώνει στο πι και φι, αφήνοντάς σου τις καλύτερες των εντυπώσεων. Εννοώ πως «σε φτιάχνει» από την πρώτη στροφή, καθότι είναι απλό και εμπνευσμένο, δίχως περισπούδαστες «δυσκολίες» (που συνήθως λειτουργούν σαν αγκυλώσεις).
Έχω την αίσθηση πως η ανάγκη για καθημερινό τραγούδι οδηγεί πολλές φορές τα συγκροτήματα σε βιαστικές κινήσεις – σε κάτι που ακούγεται, χωρίς να έχει πάντα σαφή λόγο ύπαρξης.
Ωραία… Τραγούδια… Ποπ και ροκ τραγούδια… Και λοιπόν; Τι να τα κάνεις τα τραγούδια, άμα δεν έχουν ουσιαστικούς στίχους και δεν πατάνε σε αληθινά εμπνευσμένες μελωδίες; Δόξα τω θεώ έχουν γραφτεί χιλιάδες μεγάλα άσματα, ελληνικά και μη, σε όλο το εύρος του παρελθόντος και ποτέ δεν θα μας λείψουν (τα άσματα εννοώ).

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/56537

ο DARIO PALERMO στην Amirani Contemporary

Ο Dario Palermo είναι ιταλός αβαντγκαρντίστας, που γεννήθηκε στο Μιλάνο το 1970. Με καλές σπουδές και συμμετοχές σε σεμινάρια γύρω από τη «σύγχρονη μουσική» (courses με Pierre Boulez, Franco Donatoni κ.ά.), έχει παρουσιάσει δουλειές του σε τρεις ηπείρους (Ευρώπη, Ασία, Αμερική). Στο συγκεκριμένο CD, της «προχωρημένης» ετικέτας τής Amirani, που έχει τίτλο “Difference Engines” καταγράφονται τρία έργα του που έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ας τα δούμε ένα-ένα…
Το πρώτο έχει τίτλο “RO - Première danse de la Lune”, είναι έργο του 2012 και αφορά σε ενισχυμένο κρουστό σετ και επιτόπια ηλεκτρονικά (η διάρκειά του είναι περί τα 18 λεπτά). Κρουστά παίζει ο μεξικανός περκασιονίστας Milo Tamez, ενώ τα ηλεκτρονικά πρέπει να τα χειρίζεται ο ίδιος ο συνθέτης (δεν αναφέρεται σαφώς). Το έργο αποτελεί ένα ηλεκτρακουστικό ταξίδι, με τα κρουστά να περιγράφουν… αρχέγονες καταστάσεις και με τα ηλεκτρονικά και τα εφφέ να προσφέρουν το απαραίτητο διαβρωτικό συμπλήρωμα.
Το 28λεπτο “The difference engine” (2010-2011) αφορά σε… ενισχυμένο string quartet (παίζει το περίφημο Arditti String Quartet – δύο βιολιά, βιόλα, βιολοντσέλο), mezzo soprano (η Catherine Carter) και επιτόπια ηλεκτρονικά. Η σύνθεση κυλάει σταθερά, δίχως εξάρσεις, χωρισμένη σε διάφορες ηχητικές ζώνες. Έχει δε μια ρέουσα πολυπλοκότητα και μια κάπως «πλατιά» αρμονική δομή, με το Arditti Quartet να επιβάλλεται μέσα από τα ευφάνταστα timbre των εγχόρδων και τη φωνή της Carter να συμπληρώνει χωρίς ακρότητες το ώρες-ώρες… τεθλιμμένο ακουστικό σκηνικό.
Τέλος, στο 13λεπτο “Trance – five abstract stations” (2009) για ανδρική φωνή (ο τενόρος Jean-Michel Van Schouwburg) και real time electronics, ο Palermo προβάλλει το πιο abstract και «προχωρημένο» συνάμα συνθετικό προφίλ του, έχοντας δίπλα του μία σπάνιας τεχνικής φωνή (ο Schouwburg χρησιμοποιεί τα φωνήματα και τις πολυσυλλαβές, με τρόπους που κόβουν την ανάσα – «πνίγεσαι», ως ακροατής, καθώς τον ακούς να «τραγουδά»), δημιουργώντας με τα ηλεκτρονικά του ένα περιβάλλον με ξεκάθαρα «φυσικά» χαρακτηριστικά.

Πέμπτη 2 Απριλίου 2015

EL SHALOM - OS MUNDI ελληνικές επανεκδόσεις

Έριξα μια ματιά στο βιβλίο των Steven & Alan Freeman “The Crack in the Cosmic Egg/ Encyclopedia of Krautrock…” [Audion Publications, Leicester 1996] για να δω τι γράφανε –αν γράφανε– για τους El Shalom πριν 20 χρόνια οι Εγγλέζοι. Στις σελίδες των… παραπεταμένων υπάρχει μία πρόταση… “So we’ve been informed, these were a typical mid-70s mellow progressive band” (δεν τους είχαν καν ακούσει). Σκέπτομαι πως αν τα περισσότερα από τα άγνωστα ονόματα εκείνου του κεφαλαίου είχαν κάτι από την ποιότητα των El Shalom, τότε όχι μόνο το βιβλίο των Freemans, αλλά και κάθε βιβλίο για το λεγόμενο krautrock (ή το german rock γενικότερα) θα έπρεπε να γραφτεί από την αρχή.
Μα τόσο καλοί είναι, τέλος πάντων, αυτοί οι Γερμανοί; Ε ναι, τόσο καλοί είναι – πολύ περισσότερο ενδιαφέροντες θέλω να πω από άλλα, λιγότερο άξια, τευτονικά σχήματα, που καλύπτονται με ολάκερες παραγράφους στα βιβλία. Η πρόσφατη επανέκδοση από την (ελληνική) Missing Vinyl του άλμπουμ τους “Frost” από το 1976 έρχεται να επιβεβαιώσει τα παραπάνω, καθώς προστίθεται και αυτή (η επανέκδοση) στις υπόλοιπες σχετικές της εταιρείας.
Οι El Shalom είναι εξαμελείς, δηλαδή οι Joachim Brands πλήκτρα, φωνή, Gunter Christ κιθάρα, φωνή, Helmut Meier μπάσο, recorder, φωνή, Wolfgang Merkens ντραμς, φωνή, Karlheinz Schmitz κιθάρα, φλάουτο, σαξόφωνα, φωνή και Hans Dieter Wagner ηχοληψία (φωτογραφίζεται ως έκτο μέλος στο back cover).
Το πρώτο κομμάτι τού άλμπουμ τους είναι γερμανόφωνο κι έχει τίτλο “Der werbegnom”. Μπορεί να μην είναι ό,τι καλύτερο για εισαγωγή (είναι κάπως άγαρμπο σαν τραγούδι) έχει όμως ωραία παιξίματα, που δείχνουν ότι οι El Shalom θα έχουν πολύ περισσότερα να μας πουν στη συνέχεια. Και όντως, αφού το “Princess June” που ακολουθεί είναι «διαμάντι». Ωραία σύνθεση και «παραμυθένια» η μελωδία, με τα πλήκτρα να κάνουν έξοχη δουλειά και με τη φωνή να τραγουδά «μαγικούς» (αγγλικούς) στίχους. Αυτό που λέμε… psych-folk, στο συγκεκριμένο κομμάτι… χτυπάει ταβάνι. Το “Kreislaufkollaps” που ακολουθεί είναι ένα κάπως βαρύ track, το οποίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί progressive. Ο τραγουδιστής «πετάει» ορισμένες λέξεις στη γερμανική (ειρήνη, πλούτος, αυθάδεια, πόλεμος, φτώχεια, ταπείνωση…), για να συνεχίσει στην αγγλική. Η μελωδία είναι πολύ ελκυστική, με την κιθάρα να την φέρνει εις πέρας και με τα γενικότερα vibes να ανακαλούν top στιγμές του progressive rock (το κλείσιμο είναι τόσο τέλειο, που θα μπορούσε να θυμίζει ακόμη και Museo Rosenbach). Το επόμενο track είναι 7λεπτο κι έχει τίτλο “Alvin Zweistein”. Κι αυτό εξαιρετικό, σε κάπως mid τελετουργικό τέμπο, με ιδιαίτερη δουλειά στις κιθάρες και με κλείσιμο που παραπέμπει στον τρόπο των καλυτέρων Yes. Το bonus track που ολοκληρώνει την πρώτη πλευρά έχει τίτλο “In the house of the blue light” και είναι πιο rock. Πιο… γερμανορόκ εννοώ κοντά στο ύφος των Birth Control κτλ.
Το φερώνυμο 8λεπτο “Frost” είναι το μεγαλύτερο σε διάρκεια track του LP, κι εκείνο συγχρόνως που ανοίγει τη δεύτερη πλευρά. Ο στίχος είναι γερμανικός και… παραμυθώδης, με τα vibes να ξεκινούν από το psych-folk των Emtidi και των Hölderlin, πριν διαχυθούν προς ένα πιο progressive περιβάλλον. Πολύ ωραία σύνθεση (που γίνεται ωραιότερη μέσω των αλλαγών). Το σχεδόν 7λεπτο “H., A. und Zwirn” μπορεί να έχει γερμανικό τίτλο, αλλά ο στίχος είναι αγγλικός (“I once told you that we would live in a dream…”), αν και εδώ που τα λέμε αγγλοφέρνει όλο το κομμάτι (με hints από Fruupp, Yes και Gryphon). Κλασικό, art και κάπως mellow progressive track, εντελώς χαρακτηριστικό για τα mid-seventies – κάτι που ισχύει και για το “Birthday-song” εξάλλου. Τελευταίο κομμάτι του «κανονικού» LP (πριν το bonus εννοώ) είναι το “Leipzig”, που ξεκινάει κάπως… άσχετα (σαν διασκευή του “Paint it black”), αλλά ολοκληρώνεται μέσα στο πνεύμα του δίσκου. Το “Second one”, που γεμίζει την πλευρά και το άλμπουμ, είναι από άλλου παπά ευαγγέλιο. Λες και πρόκειται για άλλο γκρουπ. Hard progressive, με συνομιλίες κιθάρας οργάνου, που θυμίζουν τις πιο παλιές ημέρες των Warhorse.
Πρόπερσι η Missing Vinyl είχε επανεκδώσει το LP των Γερμανών Os Mundi “43 Minuten” [Brain, 1972]. Τώρα επανέρχεται δίνοντας ξανά σε κυκλοφορία το άλμπουμ τους “Latin Mass”, που είχε προηγηθεί (1970) κι είχε κυκλοφορήσει αρχικώς από την Metronome. Το γκρουπ προερχόταν από το Δυτικό Βερολίνο και εντάσσεται στο πρώτο κύμα/κίνημα του german-rock της πόλης. Όχι kraut δηλαδή, αλλά rock, heavy progressive rock, με επιρροές που μπορεί να ξεκινούσαν από τους Electric Prunes και τους Vanilla Fudge (πόσους και πόσους προγκρεσιβάδες δεν είχε επηρεάσει εκείνο το πρώτο LP τους από το 1967 – κάτι το οποίον δεν σημειώνεται επαρκώς) πριν καταλήξουν στους συμπατριώτες τους Amon Düül II. Βασικά μέλη των Os Mundi ήταν οι Andreas Villain μπάσο, Christoph Busse ντραμς, φωνή, Dietrich Markgraf φλάουτο, σαξόφωνο και Udo Arndt κιθάρες, φωνή, ενώ στην εγγραφή συμμετείχαν κι άλλοι μουσικοί (σε μπάσο, όργανο κ.λπ.). Το άκουσμα, το ξαναλέω, είναι «βαρύ», με ωραίες αναπτύξεις και ευφάνταστα soli σε κιθάρες και πλήκτρα (οι συνθέσεις δηλαδή «μετράνε»), με τις φωνές όμως και κυρίως με τους λατινικούς στίχους (έτσι όπως αποδίδονται) να μην αποδίδουν το mystic κλίμα μιας… latin mass. Είναι ένα ζήτημα αυτό, που επηρεάζει το συνολικό ακρόαμα (στα σημεία, εννοώ, στα οποία ακούγονται φωνητικά), όμως υπάρχουν και τα παιξίματα (και οι συνθέσεις, το επαναλαμβάνω), που σε ταξιδεύουν προς ένα progressive-psych περιβάλλον άνευ κόπου και δυσκολίας.
Deluxe 180άρια βινύλια και 500 αντίτυπα… και για τις δύο κυκλοφορίες.