Δευτέρα 18 Μαΐου 2015

KRZYSZTOF KOMEDA η πορεία του μεγάλου πολωνού συνθέτη (η jazz, τα OST των ταινιών του Roman Polanski κ.ά.)

Υπάρχουν διάφορες βιογραφίες του Krzysztof Komeda (1931-1969), όμως εκείνη της Ewa Bigus, όπως την διαβάζουμε στ’ αγγλικά στο ένθετο του CD “The complete recordings of KRZYSZTOF KOMEDA/ FILM MUSIC: ROSEMARY’S BABY, VAMPIRE KILLERS” [Polonia Records, 1998] μοιάζει να είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες, αφού συνταιριάζει τα στοιχεία τής αναλυτικής καλλιτεχνικής πορείας του διάσημου πολωνού συνθέτη (ψυχρά, χωρίς θαυμαστικά και επιφωνήματα…), μ’ ένα κάποιο ανθρώπινο, προς το τέλος, στοιχείο. Πάμε…
Ο Krzysztof Trzciński (το Komeda θα υιοθετηθεί αργότερα) γεννήθηκε το Απρίλιο του 1931 στο Poznań. Ο πατέρας του ήταν υψηλόβαθμος υπάλληλος τραπέζης κι έτσι η κοινωνική θέση της οικογένειας τής επέτρεπε να έχει ένα μεγάλο πιάνο. Συνεπώς, δεν απετέλεσε έκπληξη, όταν το 1938 ο Krzysztof γράφτηκε σε τάξη πιάνου στο Ωδείο του Poznań.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου η οικογένειά του μετακόμισε στην Częstochowa (μια πόλη στη νότια Πολωνία), χωρίς ο ίδιος να διακόψει τις σπουδές του. Μετά τον πόλεμο, η οικογένεια Trzciński έζησε για λίγο στην πόλη Wałbrzych της Σιλεσίας και τελικά εγκαταστάθηκε στο Ostrów Wielkopolski, στη δυτική Πολωνία. Εκεί είναι που ο Krzysztof τελείωσε το Γυμνάσιο και παρακολούθησε ιδιαίτερα μαθήματα πιάνου. Έμαθε να παίζει το κλασικό ρεπερτόριο (Σοπέν, Μπαχ, Μπετόβεν), το οποίο αργότερα ερμήνευσε σε επίσημες τελετές και κονσέρτα σε όλη τη χώρα.
Η πρώτη επαφή του με την τζαζ ήταν μέσω του πρακτορείου τού Witold Kujawski, ενός τύπου που έμενε στην Κρακοβία και ο οποίος του έφερνε νέα για την τζαζ από ’κει. Αυτό ενέπνευσε τον Trzciński να ιδρύσει αυτό που ο ίδιος ονόμαζε «Ιδιωτική Λέσχη Νέας Μουσικής», ένα μέρος στο οποίο ο κόσμος θα μπορούσε να ακούσει δίσκους φερμένους από τη Δύση, όπως και τις τακτικές εκπομπές του ραδιοφώνου του Μονάχου «This Is Jazz».
Πρέπει να είχε ήδη δοκιμάσει αυτοσχεδιασμούς στο πιάνο, γιατί το 1950, κατά τη διάρκεια μια σύντομης επίσκεψής του στην Κρακοβία, συμμετείχε στο πρώτο του jam session με τους τότε διάσημους μουσικούς Jerzy Matuszkiewicz και Andrzej Trzaskowski.
Αφού πέτυχε στις απολυτήριες εξετάσεις του σχολείου, ο Krzysztof Trzciński μπήκε στην Ιατρική Ακαδημία του Poznań, ακολουθώντας την συμβουλή των γονιών του. Τον οδηγούσε περισσότερο η λογική και όχι η πίστη σε μια επιτυχημένη καριέρα πιανίστα, από την οποία θα μπορούσε να ζήσει. Συγχρόνως άρχισε να συνεργάζεται με το γκρουπ του Jerzy Grzewinski, που έπαιζε ελαφρά ψυχαγωγική μουσική, όμως δυσκολευόταν να συμφιλιώσει μέσα του τη μουσική με την ιατρική. Ταξίδευε στη Βαρσοβία για να συμμετάσχει σε jam session και, ανάμεσα στα ακαδημαϊκά εξάμηνα, έπαιζε με τους Melomani.

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/57676

Κυριακή 17 Μαΐου 2015

ΦΩΤΟΣ ΓΙΟΦΥΛΛΗΣ ένα ποίημα για το μίνι

Ο Φώτος Γιοφύλλης (1887-1981) υπήρξε μία σημαντική, αλλά κάπως υποτιμημένη και σίγουρα αμφιλεγόμενη (για κάποια περίοδο της ζωής του) φωνή των ελληνικών γραμμάτων. Γεννημένος στους Αγίους Δούλους της Κέρκυρας (το πραγματικό όνομά του ήταν Σπύρος Ν. Μουσούρης), ο Γιοφύλλης υπήρξε πεζογράφος, ποιητής, μελετητής της Τέχνης, μεταφραστής και άλλα διάφορα, με έργο τεράστιο, σκορπισμένο (στο μεγαλύτερο μέρος του) σε περιοδικά κι εφημερίδες. Μια τέτοια εφημερίδα ήταν και το Κουαδρίβιο, που τυπωνόταν επί Κατοχής (1941-1943) και αποτελούσε μιαν ελληνική έκδοση του ιταλικού φασιστικού φύλλου Il Tevere (O Τίβερης), τo «αφιερωμένο εις την ιταλο-ελληνικήν συνεργασίαν». Το Κουαδρίβιο αυτοπροσδιοριζόταν ως η «εφημερίς της νέας τάξεως» και παρότι είχε περισσότερο λογοτεχνικό και πολιτιστικό περιεχόμενο, στα σχετικά πολεμικά/πολιτικά κείμενα υπερασπιζόταν τη «Νέα Τάξη» του Μουσολίνι. Συνεργάτες του (ορισμένοι, ίσως, και για ένα κομμάτι ψωμί) είχαν υπάρξει, πέραν του Γιοφύλλη, κι άλλες προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων της εποχής, όπως οι Γρηγόριος Ξενόπουλος, Φώτης Κόντογλου, Αλέκος Λιδωρίκης, Κώστας Καιροφύλας, Κλέων Παράσχος... (τα ονόματα από την metapedia).
Φυσικά, αυτή η παρασπονδία δεν χαρακτηρίζει επ’ ουδενί το έργο του Γιοφύλλη, ο οποίος τον Σεπτέμβρη του ’74, προς τα τελευταία χρόνια της ζωής του δηλαδή, έρχεται να γράψει ποίημα ακόμη και για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου (πρόκειται για το «"Εδώ Πολυτεχνείο"», που ανθολογείται στο βιβλίο Αντιφασιστικά ’67-’74/ Αφιέρωμα στην αντιστασιακή Λογοτεχνία και στο Πολυτεχνείο, των εκδόσεων Γραμμή, το 1984).
Λίγα χρόνια νωρίτερα, τον Δεκέμβριο του 1970, είχε κυκλοφορήσει και το τελευταίο (πιθανώς) ποιητικό βιβλίο του, που είχε τίτλο Φρέσκες Φωνές [Επτάλοφος]. Ο 83χρονος Γιοφύλλης έχει πάθει πλάκα από τις… μινιφορούσες της Αθήνας, που κατακλύζουν πεζοδρόμια, πάρκα και πλατείες, συντάσσοντας τους παρακάτω στίχους… 

Η ΑΘΗΝΑ ΜΕ ΜΙΝΙ

Φυτρώνουν και στην άσφαλτο λουλούδια;
Βγαίνουν και μες στη σκόνη ρόδα ή κρίνα;
Κι όμως οι δρόμοι γιόμισαν λουλούδια,
και μες στα πόδια μπλέκονται τραγούδια.

Ξαπλώνεται η χαρά! Πνέει αγεράκι
αγάπης, δίχως ίμερους φλογάτους,
γιατί ανθόκηποι γίναν οι πλατείες,
παρτέρια μ’ άνθια γιόμισαν οι δρόμοι!

Να υμνήσουμε τις άχαρες τις μόδες;
Τάχα να πούμε: «Δόξα τους για πάντα»;
Όχι. Ας χαθούνε πια και ν’ απομείνει
το μίνι και μονάχο του το μίνι!

Θαυμάζουμε την ώρια ανθοφορία,
χωρίς και να ξεχνάμε τη σοφία,
που πέρασε το μάκρος των αιώνων
και κράζει το: «ου γαρ έρχεται και μόνον»…

Ξεφύτρωσαν στην άσφαλτο λουλούδια!
Πλημμύρισαν τα πόδια με τραγούδια!

Αθήνα, Ιούνιος 1970

Σάββατο 16 Μαΐου 2015

η ποίηση της ΒΕΡΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ - ΠΕΤΣΑ και η επανεμφάνιση του ΛΙΝΟΥ ΚΟΚΟΤΟΥ

Πρόκειται για ένα βιβλίο με ποιήματα της Βέρας Βασιλείου - Πέτσα, στο οποίο εμπεριέχεται και CD με μελοποιήσεις δέκα εξ αυτών (με τα συγκεκριμένα ποιήματα να αποτελούν ξεχωριστή ενότητα στο τέλος του βιβλίου).
Όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό του «αυτιού» η Βέρα Βασιλείου - Πέτσα εμφανίζεται στα γράμματα το 2006 με το μυθιστόρημά της Μην Περάσεις το Ποτάμι [ΚΨΜ], ενώ το 2011 τυπώνει την πρώτη ποιητική συλλογή της Σαράντα μίλια σιωπή [Ιωλκός]. Το Βορεινό Παράθυρο [Μετρονόμος, 2015] είναι το τρίτο βιβλίο της (περιέχον ποιήματα και τραγούδια, όπως προείπαμε), κι εκείνο που φιλοδοξεί να φέρει την ποίησή της στο στόμα περισσοτέρων – αν υποτεθεί πως ο λόγος μεταφέρεται «αλλιώς» (πείτε το πιο εύκολα) μέσω ενός τραγουδιού.
Η ποίηση της Βασιλείου - Πέτσα είναι ελεύθερη, είτε είναι ολιγόστιχη, είτε αποκτά σε κάποιες περιπτώσεις τη φόρμα ενός μικρού αφηγήματος. Τα θέματα είναι καθημερινά, κοινωνικά, ας πούμε και ιστορικά, και βεβαίως προσωπικά, καθώς η ποιήτρια παίρνει θέση για διάφορα ζητήματα που άπτονται π.χ. των «μύθων» και των «συμβόλων».
Για τις μελοποιήσεις έχουν επιλεγεί, όχι τυχαίως, στίχοι από τα δύο ποιητικά βιβλία της, όπως και άλλοι, με γνώμονα, υποθέτω, και τον εσωτερικό ρυθμό που τα χαρακτηρίζει – πράγμα που σημαίνει πως μερικά ποιήματα ίσως να γράφτηκαν με στόχο να γίνουν εξ αρχής τραγούδια.
Ένα τέτοιο φαίνεται πως είναι και ο «Καθρέφτης», ένα από τα ωραιότερα του CD, σε μουσική του Λίνου Κόκοτου (ενδιαφέρουσα επανεμφάνιση ενός σημαντικού μελωδού του «έντεχνου» τραγουδιού) και ερμηνεία από τον νεότερο Πάνο Μπούσαλη. Από την άλλη ο Παντελής Θαλασσινός είναι πάντα ο ερμηνευτής με το δικό του χαρακτηριστικό τρόπο έκφρασης (το «Για μια γυναίκα θάλασσα» του Μιχάλη Τερζή είναι ωραίο τραγούδι), με τον Κύπριο Νεοκλή Νεοφυτίδη να μελοποιεί εύστοχα (κάπως σαν χατζιδακική μπαλάντα) το «Μόνο» (και αυτό από τα ωραιότερα θέματα του CD).
Θα πρέπει να σημειώσουμε, επίσης, την περιπέτεια των ενορχηστρώσεων (από τέσσερις διαφορετικούς ενορχηστρωτές), που κινούμενες στην ίδια πάνω-κάτω γραμμή, δίνουν μιαν αίσθηση «έργου» στο «Βορεινό Παράθυρο». Μνεία, τέλος, στο τελευταίο τραγούδι του άλμπουμ, το «Αλμύρα από νοτιά» σε μουσική και πάλι Λίνου Κόκοτου, και απόδοση τούτη τη φορά από την Λιζέτα Καλημέρη. Πολύ ωραία έως και εμπνευσμένη η μελωδία… κάτι όχι αυτονόητο (εγώ θα πω) για κάποιον (τον Λίνο Κόκοτο), που ξεκίνησε από τόσο παλιά να γράφει τραγούδια (στα μέσα του ’60) εξακολουθώντας να βαδίζει στην ίδιαν ευθεία…
Επαφή: www.metronomos.gr

Παρασκευή 15 Μαΐου 2015

B.B. KING 1925-2015

Με αφορμή το θάνατο του μεγάλου κιθαρίστα, συνθέτη και τραγουδιστή των blues θυμόμαστε το ανεπανάληπτο «ζωντανό» του στην Κινσάσα, τον Σεπτέμβριο του 1974…

Το όλον εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/57615

ο DAVID BERKMAN με παλαιούς και νέους φίλους

Από τους σημαντικούς τζαζ πιανίστες της τελευταίας 30ετίας, με ηχογραφήσεις κάμποσων άλμπουμ και εκδόσεις ουκ ολίγων τζαζ-διδακτικών βιβλίων, ο David Berkman έχει νέο CD που τιτλοφορείται “Old Friends and New Friends”, γραμμένο για την Palmetto Records του Matt Balitsaris. Με πλήρη μπάντα συνοδείας την οποίαν αποτελούν, πέραν του ιδίου, τρεις(!) σαξοφωνίστες –οι Dayna Stephens (σοπράνο, τενόρο), Billy Drewes (άλτο, σοπράνο), Adam Kolker (σοπράνο, άλτο, τενόρο, κλαρινέτο, μπάσο κλαρινέτο)– και βεβαίως ένα ρυθμικό τμήμα (η Linda Oh κοντραμπάσο και ο Brian Blade ντραμς), ο Berkman εμφανίζει ένα πρωτότυπο, όσο και άψογα επεξεργασμένο, ρεπερτόριο, με ίσης δόσεις θα έλεγα λυρισμού και δύναμης. Οι τρεις πνευστοί, που άλλοτε εμφανίζονται ανά δύο, άλλοτε ο ένας εκ των τριών και άλλοτε και οι τρεις μαζί, είναι εκείνοι που δημιουργούν «τετελεσμένο», δίχως τούτο να σημαίνει πως και ο πιανίστας δεν έχει το χώρο του στις… εξελίξεις.
Υπάρχει ένα track στο “Old Friends and New Friends”, το 9λεπτο “Past progressive”, που έχει πολλά να μας πει, όσον αφορά στον τρόπο που σκέφτεται/συνθέτει ο Berkman και οπωσδήποτε στον τρόπο που ενορχηστρώνει. Το κομμάτι ξεκινά με σόλο πιάνο, σ’ ένα κάπως νεορομαντικό/ιμπρεσιονιστικό ύφος, πριν «σκάσει» σιγά-σιγά το ρυθμικό τμήμα, με την Μαλαισιανή Oh να «χτυπάει» νότες με δύναμη, αφήνοντας το πιάνο να μελωδεί. Έτσι, και αφού έχουν συμπληρωθεί τα πρώτα τρία λεπτά (με το σχήμα να εμφανίζεται σαν πιάνο-τρίο), έρχονται σιγά τα τρία σαξόφωνα (πρώτα το άλτο του Drewes, μετά το σοπράνο του Kolker και τελευταίο το τενόρο του Stephens) σπρώχνοντας τη σύνθεση μέσα από ασυγκράτητα soli. Φυσικά, οι διαδοχικές μελωδικές επιστρώσεις, οι οποίες προβάλλονται και επιβάλλονται από το πιάνο, δίνουν τη δυνατότητα στα σαξόφωνα να μελωδούν κι αυτά, προβάλλοντας άλλοτε ένα… αμερικανικό (bop) πλαίσιο, και άλλοτε ένα περισσότερο… ευρωπαϊκό (με στοιχεία romance ή «μουσικής δωματίου»). Υπάρχει επίσης ένα track, που τιτλοφορείται “No blues no really no blues” και είναι γραμμένο για πιάνο-τρίο. Το κομμάτι, μπορεί να φέρνει στη μνήμη το “No blues” του Miles Davis, είναι όμως περισσότερο προσανατολισμένο προς το blues, με το “Psalm”, που κλείνει το άλμπουμ, να στηρίζεται φυσικά στην απόδοση της «θεϊκής» μελωδίας, με τον Blade και την Oh να δημιουργούν ένα αφοπλιστικά ήρεμο, αλλά με υπόγεια ένταση ρυθμικό περιβάλλον.
Γενικώς, το “Old Friends and New Friends” (τίτλος που έχει να κάνει με τους παλαιούς και νέους συνεργάτες του Berkman) είναι ένα CD, που προβάλλει τον μελωδικό (συνθετικό) κόσμο του πιανίστα, με τους τρεις σαξοφωνίστες να ακολουθούν, από κοντά, το λυρικό πρότυπο, δίχως να εμποδίζεται όμως και το περισσότερο τεταμένο swinging (“Up jumped Ming”).

Πέμπτη 14 Μαΐου 2015

B-SIDES ένα τραγούδι

Παρακολουθώ τους Πατρινούς B-Sides από το ξεκίνημά τους και μπορώ να βεβαιώσω, για ακόμη μία φορά, πως πρόκειται για ένα από τα καλύτερα pop/rock συγκροτήματα της χώρας. Κι αυτό το σημειώνω, επειδή ό,τι κυκλοφορούν (ένα 2LP και τέσσερα 45άρια εξ όσων νομίζω – άπαντα τα τελευταία 7-8 χρόνια) στέκεται σε υψηλό επίπεδο. Δεν σκορπίζονται οι B-Sides, δεν καταναλώνονται ασκόπως, προσφέροντας την κατάλληλη στιγμή κάτι… λίγο, κάτι… μικρό, που να μπορεί, όμως, να κάνει τη διαφορά. Να όπως τώρα, καλή ώρα, με την κυκλοφορία του καινούριου τους 7ιντσου, που περιλαμβάνει ένα μόνο τραγούδι, το “Dare” [B-otherSide, 2015].
Πρόκειται για ένα αισιόδοξο pop/rock κομμάτι, από μια πενταμελή ομάδα (Andrew φωνή, George κιθάρες, Chris κιθάρες, Yannis μπάσο, Christos ντραμς), που ξέρει να χειρίζεται (μαζί με τους συνεργάτες της) τους ποικίλους «όγκους» (τα chorus vocals, το κιμπορντικό γέμισμα τού κιθαριστικού, κατά βάση ήχου, τους), δημιουργώντας ένα ακόμη απλό, αλλά γοητευτικό τραγούδι με ιδιαίτερα προσεγμένα φωνητικά και με μελωδική γραμμή που «μένει».
Και αυτό είναι ένα συν, όσον αφορά στις αισθητικές, να τις πούμε έτσι, επιδιώξεις του γκρουπ. Ενώ, επί της ουσίας, οι B-Sides είναι κιθαριστικοί (διαθέτουν δύο κιθαρίστες δηλαδή), το ύφος τους δεν βαραίνει ασκόπως – εξακολουθεί να παραμένει… ρέον, υπηρετώντας με τον καλύτερο τρόπο εκείνα που λένε (στους στίχους) κι εκείνα που πράττουν (πρώτα στο στούντιο κι έπειτα στη σκηνή).
“Stick with the truth” λοιπόν… και “rely in every aspect of your life”…

Τετάρτη 13 Μαΐου 2015

ΜΠΑΜΠΗΣ ΑΡΓΥΡΙΟΥ το δεύτερο βιβλίο του

Πριν μερικές ημέρες έφθασε στα χέρια μου το νέο βιβλίο του Μπάμπη Αργυρίου. Έχει τίτλο Προτιμώ τα Παλιά τους [MiC Books, Θεσσαλονίκη 2015] και αποτελεί μια… διαφορετική συνέχεια τού Έχω Όλους τους Δίσκους τους, που είχε κυκλοφορήσει πρόπερσι. Δεν ξέρουν αν αυτοί οι δύο τίτλοι συνδυάζονται – νομίζω πως όχι. Γιατί αν «έχεις όλους τους δίσκους τους», τότε πώς «προτιμάς τα παλιά τους»;
Ο Αργυρίου χρησιμοποιεί δισκομουσικές φράσεις κλισέ (εν γνώσει του φρονώ), για να περιγράψει μυθιστορηματικούς ήρωες που ανατράφηκαν στα 80s (ή και λίγο πιο πίσω απ’ αυτά). Η ουσία, πάντως, είναι πως ΔΕΝ «προτιμάμε τα παλιά τους». Δεν είμαστε κολλημένοι κωλόγεροι, δεν πιστεύουμε ότι παλιά ήταν όλα καλά, ενώ τώρα όχι… και άλλα τέτοια απερίσκεπτα, που μας προσάπτουν σωρηδόν όσοι δεν έχουν (ακόμη) παρελθόν. Αν και χειρότεροι δεν είναι οι νέοι (που δεν έχουν ακόμη παρελθόν), αλλά οι διάφοροι γεροξούρες (που υποκρίνονται πως δεν έχουν), παίζοντάς το τζόβενα. Συζητώντας μ’ έναν 50άρη πριν λίγο καιρό, σε μιαν ευρύτερη παρέα, γύρω από τ’ ακούσματά μας… μου είπε πως τη βρίσκει, πια, μόνο με… house! Πρόσεξε μεγάλε… μην πέσει και σε πλακώσει!
«Προτιμάμε τα νεότερά τους», λοιπόν, αυτή είναι η σωστή φράση-έκφραση. Προτιμάμε τα έργα των ανθρώπων (για το rock μιλάμε) που ολοκληρώθηκαν όταν εκείνοι ήταν νέοι, όταν έκαιγε ακόμη μέσα τους η φλόγα της τραγουδοποιίας, όταν το κερί ήταν ολάκερο και όχι μισοκαμένο, ή και εντελώς καμένο. Το λέει κάποια στιγμή κι ένας ήρωας του βιβλίου του Αργυρίου – έτσι νομίζω. Ή μήπως το διάβασα αλλού; – τα έχω λίγο μπερδεμένα. Ο… κάποτε νέος δίσκος, κουβαλάει μέσα στο χρόνο τα νιάτα εκείνου που τον έγραψε, και γι’ αυτό θα είναι πάντα νέος (ο δίσκος). Αυτή είναι η σπουδαία κουβέντα. Και η μόνη αληθινή.
Λέω «νομίζω» και πως «τα έχω λίγο μπερδεμένα, ελπίζοντας να μην το έχω διαβάσει αλλού», γιατί δεν έχω το χρόνο ώστε ν’ ασχοληθώ όπως πρέπει κι επιβάλλεται μ’ ένα μυθιστόρημα (ακόμη και αν αυτό είναι μουσικό). Ξεφύλλισμα μόνο κάνω. Έχω πολλά «ανοικτά» θέματα που κυλάνε παράλληλα, και δεν μου μένει καιρός για τίποτ’ άλλο – καθότι το διάβασμα ενός μυθιστορήματος απαιτεί συν τοις άλλοις, και μια μετατόπιση σκέψεων και δράσεων προς την κατεύθυνσή του, απαραίτητη για μένα. Πρέπει να πας «αλλού», αλλιώς δεν μπαίνεις στην ουσία του. Δεν διαβάζουμε για να περνάει η ώρα, ούτε επειδή δεν έχουμε τι άλλο να κάνουμε… Πιέζομαι, όμως, από την καλώς εννοούμενη υποχρέωση, να γράψω κάτι για το βιβλίο τώρα, αυτή τη στιγμή που κυκλοφορεί, που είναι σαν ζεστό ψωμί, και όχι μετά από τρεις ή τέσσερις μήνες, όταν δεν θα ’χει και τόσο νόημα (όχι για μένα, αλλά για το ίδιο το βιβλίο). Και αυτό πράττω… Γνωστοποιώ (όσο μπορώ μέσω του δισκορυχείου) την ύπαρξή του.
Ξεφύλλισα, λοιπόν, το μυθιστόρημα του Μπάμπη Αργυρίου και από κάποια λίγα που διάβασα πλαγίως, από ’δω κι από ’κει (όχι μουσικής φύσεως σώνει και καλά), μπορώ να πω πως με κινητοποίησε. Αυτό είναι που μετράει για μένα – γιατί αν με ενοχλούσε κάτι (ιδεολογικό να το πούμε), μάλλον δεν θ’ ασχολιόμουν. Θα το άφηνα στην άκρη. Άρα, τούτο σημαίνει πως θα το διαβάσω οπωσδήποτε τον Αύγουστο. Όπως Αύγουστο, εξάλλου, είχα διαβάσει και το προηγούμενό του. Όπως μόνο τον Αύγουστο διαβάζω μυθιστορήματα. Όχι στις παραλίες και κάτω από τις ομπρέλες, αλλά όταν είμαι μόνος, στο σπίτι, και σε απόλυτη ησυχία. Μεσημέρι, βράδυ, όποτε…
Λέει κάπου ο ήρωας του Αργυρίου: «Οι άπιστοι πολύ συχνά γίνονται φανατικοί απ’ την ανάποδη, χλευάζουν τους εύπιστους, αν και αδυνατούν να αποδείξουν με επιχειρήματα τη δική τους εκδοχή. Δεν μ’ αρέσει να σπάω πλάκα ή να βεβηλώνω τα σύμβολα της πίστης των άλλων, το βρίσκω κακόγουστο και φτηνό, η πίστη του καθενός είναι ιερή και σεβαστή, είναι το μοναδικό στήριγμα πολλών απελπισμένων». Μου αρέσει πολύ αυτή η άποψη. Δεν μπορώ να την συνδέσω με τα «πριν» και τα «μετά» της πλοκής, όμως τη συμμερίζομαι απολύτως. Είναι ο μόνος τρόπος για να υπάρξουμε στις σύγχρονες κοινωνίες, χωρίς να… τρώμε τα κρέατά μας. Και μου αρέσει το γεγονός πως μια τέτοια «συντηρητική» άποψη προβάλλεται μέσα από ένα… 80s-rock μυθιστόρημα, όπως το εν λόγω. Χορτάσαμε με τους… ροκ επαναστάτες. Καιρός να πάμε και πιο κάτω…
Έτσι, παρότι μπορεί να χαίρομαι με τέτοιου τύπου κουβέντες, είμαι… λιγότερο χαρούμενος με κάποιες άλλες. Αλλά ok, κανένα πρόβλημα. Κυρίως αναφέρομαι σ’ εκείνες που αφορούν στα μουσικά – με τα διάφορα ακατανόητα (for me) που λένε οι ήρωες του Αργυρίου. Που βρίσκουν, τάχα, το «κλασικό» και «νεοκλασικό»[sic] ροκ (Deep Purple, Led Zeppelin, Black Sabbath, Pink Floyd, Animals, Dylan, Lynyrd Skynyrd και τα τοιαύτα) «κλαψιάρικο» και με «πιασάρικα ρεφρέν» (τώρα, το πώς αυτό το πλεονέκτημα μετατρέπεται σε μειονέκτημα είναι ένα θέμα!), ενώ για το βρετανικό πανκ, την ίδιαν ώρα, διατηρούν την ψευδαίσθηση πως υπήρξε «απειλητικό». Τι απείλησε, όμως, περισσότερο την τάξη των ισχυρών (στο βαθμό που την απείλησε) το έχει καταγράψει η ιστορία από το ’60 και μετά – και επ’ αυτού δεν νομίζω πως χωρά συζήτηση. Ρωτήστε και τον Ed Sanders δηλαδή… Ζει ο άνθρωπος ακόμα…
Το βιβλίο του Αργυρίου, αν και δεν είναι δοκίμιο (μπορεί, πάντως, να το δει κανείς και έτσι), επιχειρεί να πληροφορήσει και γι’ άλλα θέματα, π.χ. για τον τρόπο που διοχετεύτηκε το ροκ στην Ελλάδα των seventies και των eighties (περιοδικά, εταιρείες κ.λπ.). Έτσι, και παρόλο τον ελαφρύ ροκ… κοσμοπολιτισμό του, το Προτιμώ τα Παλιά τους είναι ένα καθαρό ελληνικό ανάγνωσμα, μέσα στο οποίο κάθε μουσικόφιλος, κάθε αναγνώστης της ηλικίας του συγγραφέα, θα ανακαλύψει και κάτι από τον εαυτό του (όπως διάφορα τινά θ’ ανακαλύψουν και οι νεότεροι).
Εγώ, ας πούμε, θυμήθηκα ξανά το πόσο γούσταρα τους Wipers, όταν ήμουν φοιτητής κι έπεφτε στα χέρια μου το “Over the Edge”. Τι πανικός! Τι φωτιά! Τι κεραυνός! Σήμερα, μπορεί να έχω στη δισκοθήκη μου μόνο αυτό και το “Is this Real?” (δεν θυμάμαι καν πώς σώθηκαν…), όμως οι Wipers –ένα κομβικό συγκρότημα, για την ιστορία που αναπτύσσεται στο βιβλίο– είναι αλήθεια πως μού δίδαξαν το rock n’ roll, την εποχή που άκουγα Cure, Metro Decay και Mecano… Κι αυτό τους το χρωστώ… Με βάλανε στο δρόμο της… Αρετής. Όπως χρωστώ και στον Αργυρίου, που μ’ έσπρωξε να τους ρίξω και πάλι στο πικάπ, καρφώνοντας τον ενισχυτή στη μέση, μετά από τόσα χρόνια... 

Τρίτη 12 Μαΐου 2015

ΝΙΚΟΣ ΓΟΥΝΑΡΗΣ ο… ψυχεδελικός «Αλλάχ»

Θυμάμαι τον Νίκο Γούναρη (1915-1965) όχι γιατί προ ημερών (την 5η Μαΐου) συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από το θάνατό του. Τον θυμάμαι τακτικά και επί μονίμου βάσεως. Είναι από τους πολυαγαπημένους μου τραγουδιστές. Μεγάλωσα με το «Πέντε χρόνια περάσανε» και το «Τώρα που σε γνώρισα», γιατί ήταν o αγαπημένος των γονιών μου. Ο πατέρας μου ήξερε πάμπολλα τραγούδια του απ’ έξω, ενώ η μάνα μου τον είχε δει «ζωντανό» στην Αίγλη του Ζαππείου στα πρώτα χρόνια του ’50. Είχα, έτσι, πληροφόρηση από πρώτο χέρι.(...)
Για το μεγαλείο του Γούναρη, αλλά και για τη μοναξιά τού καλλιτέχνη καθώς εκείνος ολοκληρώνει την αποστολή του, έχει γράψει ένα πολύ ωραίο κείμενο ο Αντρέας Καραντώνης στο βιβλίο του «Θυμάμαι την Αμερική» [Το Ελληνικό Βιβλίο, 1963]. Το χαρακτηριστικό απόσπασμα, που είχε αναδημοσιευτεί και στο τεύχος #60 του Jazz & Τζαζ, τον Μάρτιο του ’98, αναφέρεται σε μιαν επίσκεψη τού γνωστού λογοτέχνη, κριτικού κ.λπ. στο κέντρο «Αθήναι» του Σικάγου, στις αρχές των sixties… 
«Ήταν μια συμπυκνωμένη ζωή ο Γούναρης εκεί μέσα, κάτω από τις φουσκωμένες Καρυάτιδες. Κουνιόνταν σαν δαιμονισμένος, απάνω κάτω, έχωνε την κιθάρα του κάτω απ’ το πηγούνι του, σαν να έκοβε μ’ αυτήν το κεφάλι του, γούρλωνε τα μάτια του άρπαζε το μικρόφωνο, μιλούσε, τραγουδούσε, ούρλιαζε σε μια γλώσσα δική του. Κι όλα αυτά σε μια αδιάκοπη διαπασών, ακράτητος, ακούραστος, ανένδοτος, βέβαιος για το αποτέλεσμα. Το φρένιασμά του είχε μεταδοθεί και στα μπουζούκια, που με τις τρομερές διπλοπενιές τους κάναν το “Αθήναι” να τρέμει συθέμελο, έτσι που νόμιζες πως χόρευαν κι οι Καρυάτιδες. Μα σιγά-σιγά, μέσα απ’ όλα αυτά, ξέκοβε, ξεχώριζε ο Γούναρης. Τον έβλεπες και έλεγες πως παλεύει μέσα στο κενό.
Μα εκεί που νομίζαμε, με τρόμο, πως τώρα πια δεν έχει τίποτε άλλο να κάνει παρά να πέσει λιπόθυμος στη σκηνή, άξαφνα το θαύμα είχε ακαριαία συντελεστεί: ομαδικό κέφι είχε ξεσπάσει. Τα νευρόσπαστα επιτέλους είχαν πάρει φωτιά. Κουνιόνταν τώρα κι αυτά ρυθμικά στα καθίσματά τους, επαναλάμβαναν ρυθμικά τα επιφωνήματα και τα ρεφραίν του Γούναρη, χειροκροτούσαν, οι γυναίκες άρπαζαν τους άντρες τους και τρέχαν στην πίστα, πολλαπλασιάζονταν οι παραγγελίες των ποτών, δίσκοι με μουσακάδες και ντολμαδάκια ταξίδευαν πάνω από τα κεφάλια, που ανεβοκατέβαιναν ρυθμικά σα γλόμποι. Κέφι! Κέφι! Η Ελλάδα για μια φορά ακόμη “είχε νικήσει”. Κι ο νικητής εξαντλημένος, ιδρωμένος, χλωμός, χωρίς πια να τον προσέχει κανείς, προσπαθούσε ν’ ανοίξει δρόμο μέσα από την χορευτική μάζα που είχε ηλεκτρίσει, για να φτάσει στο μπαρ να πιεί κάτι. Μόνος του ολόμονος. Κανείς πια δεν τον είχε ανάγκη.(…)».

Το όλον εδώ… http://www.lifo.gr/team/music/57496

Δευτέρα 11 Μαΐου 2015

ΕΖΙΑΚ ένα άλμπουμ του δύο-δώδεκα

Πριν λίγες ημέρες ένας αναγνώστης στο cbox ρώτησε τη γνώμη μου για το “No Place Land” των Eziak. Του απάντησα πως… «δεν είμαι σίγουρος ότι το έχω ακούσει... Για να το δω…».
Στην πραγματικότητα το όνομα “Eziak” κάτι μου έλεγε, ενώ ήμουν απολύτως βέβαιος πως είχα και κάποιο CD τους, το οποίον, όμως, δεν πρέπει να είχε αναφερθεί ποτέ στο «δισκορυχείον». Συμβαίνει κι αυτό… Προτίμησα, λοιπόν, για αρχή, να ψάξω μερικές κούτες με διάφορα ελληνικά σκόρπια CD (αφού, έτσι κι αλλιώς, ακόμη και αν δεν εντοπίσεις εκείνο που θέλεις, πάντα κάτι άλλο θα βρεις, που δεν θα το έχεις κατά νου και θα σ’ ενδιαφέρει εξ ίσου…), παρά να «χτυπήσω» το όνομά τους στο Google πληροφορούμενος τα καθέκαστα – προτιμώ, δηλαδή, να ενημερώνομαι πρώτα από χειροπιαστές, προσωπικές πηγές, όταν και άμα μπορώ, και έπειτα από τις… κοινές. Εντόπισα λοιπόν CD-R των Eziak, στην άψογη Triple Bath από το 2012, υπό τον τίτλο “Nomads” (και όχι “No Place Land” – αυτό είναι τωρινό τους). Έβαλα, άκουσα και γράφω…
Οι Eziak δημιουργήθηκαν το 2010 στην Χαλκίδα από τους Βαγγέλη Βάρη ντραμς, κρουστά, Ξενοφώντα Αθανασίου κιθάρες και Νεκτάριο Μανάρα κιθάρες, φλούγκελχορν, ηλεκτρονικά. Το “Nomads” ήταν η πρώτη τους δουλειά, ένα πέρα για πέρα τέλειο «πακέτο» (όπως όλα της Triple Bath), στο οποίο, το συγκρότημα από τη Χαλκίδα, συνεργάστηκε με τρεις ακόμη μουσικούς (Στέλιος Ρωμαλιάδης φλάουτο, Δημήτρης Δημητριάδης κοντραμπάσο, Στέφανος Μανάρας bass-guitar). Το αποτέλεσμα ήταν ένα σχεδόν ωριαίο άλμπουμ, που... μέσες-άκρες, χοντρικά, σε γενικές γραμμές, θα έλεγα πως κινείται στο χώρο του progressive rock.
Οι Eziak δεν παίζουν κοιτώντας… σαν αποχαυνωμένοι το παρελθόν. Έχουν ακούσει, οπωσδήποτε, παλιές μουσικές, αλλά εκείνο που τους ενδιαφέρει είναι να παρουσιάσουν ένα δικό τους (ναι) σημερινό πρόσωπο των ήχων που αγαπάνε, μακριά από αναμασήματα και… απολύτως κατανοητά (όταν συμβαίνει) tributes. Οι φίλοι μας γουστάρουν π.χ. τους King Crimson (του ’73 και βάλε…), προβάλλοντας, όμως, κιθαριστικά και κιμπορντικά ηχοτοπία, τα οποία διαπερνά ένα ελαφρώς cosmic, ελαφρώς new-age (προς το ambient), αλλά, συχνά, κι ένα βαρύτατα προσωπικό… μυστήριο. Αφουγκράζομαι και άλλους «ήρωες» στις συνθέσεις των Eziak, από τον Fred Frith ας πούμε μέχρι τον Ennio Morricone ή τα ηχοχρώματα της Ανατολής, αλλά δεν είναι εκεί το θέμα. Η μπάντα δεν κερδίζει τις εντυπώσεις με το να σπαταλιέται σε περφεξιονιστικές αντιγραφές (περφεξιονιστικές μεν, αντιγραφές δε). Δεν αναπαράγει, εννοώ, τα διαχρονικά αρχέτυπα, προτιμώντας να καταθέσει τη δική της άποψη για το σημερινό progressive. Και αυτή η άποψη είναι όσο φρέσκια απαιτείται – χωρίς να θεωρείται ούτε… αφ’ υψηλού (με τον κίνδυνο να αποσβέννυται μέσα σ’ ένα κλίμα αδιαφορίας και βαρεμάρας), αλλά ούτε και «λαϊκή» (για ευρύτερη κατανάλωση από τους… παλιοροκάδες). Άξιοι!
Συγκριτικά, οι πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του άλμπουμ τους είναι τα “Tangier (part 1)” και “(part 2)”. Τα ακούμε κολλητά…

VISITORS dies irae

Οι Γάλλοι Visitors του Jean-Pierre Massiera γράφουν ιστορία με το πρώτο space/prog/fusion LP τους, που κυκλοφόρησε στην Decca το 1974 – για να επανεκδοθεί (σε βινύλιο) στην κορεάτικη Si-Wan το 1994 και εσχάτως (2014) στην αμερικανική Lions Productions. Κάθε 20 χρόνια δηλαδή… βινυλιάζεται.
Όλο το άλμπουμ, στο οποίο συμμετέχουν πάμπολλοι μουσικοί –με πιο γνωστούς τ’ αδέλφια Lockwood, τoν Francis ηλεκτρικό πιάνο και τον Didier βιολί–, είναι καλό, ή και πολύ καλό, όμως η εισαγωγή του, με τη διασκευή του λατινικού θρησκευτικού ποιήματος “Dies Irae” τού Θωμά τού εκ Celano (από τις αρχές του 13ου αιώνα), γραμμένο για την ημέρα της Κρίσεως, είναι... και κάτι παραπάνω. Ιδίως, θα έλεγα, στην επτάιντση εκδοχή του!
Οι Visitors απαγγέλουν μόνο δύο από τις αρχικές 17 τρίστιχες στροφές (την πρώτη και την τρίτη), όμως και αυτές είναι αρκετές για να γράψουν ιστορία… 

Dies irae, dies illa,
solvet saeclum in favilla, 
teste David cum Sibylla. 
(...)

Tuba mirum sparget sonum
per sepulchra regionum, 
cogens omnes ante thronum.
(...)

Και μια ωραία (τετράστιχη) μετάφρασή τους από τον λατινολόγο καθηγητή Λουίζο Λουιζίδη και το βιβλίο του “Dies Irae” του 1961…

Της οργής ημέρα εκείνη,
που τον κόσμον τούτον τέφραν
θέλει κάμει, ως προείπεν
η Σιβύλλα κι ο Δαυίδ.
(...)

Θαυμαστόν η σάλπιγξ ήχον
θα σκορπά ανά τους τάφους
των χωρών, και θα συνάγη
προ του θρόνου τους νεκρούς.
(...)

Κυριακή 10 Μαΐου 2015

ΡΕΝΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ κατά δημοσιοϋπαλληλίας

Το περιοδικό Τα Νέα Ελληνικά –πρώτο-πρώτο τεύχος από τον Ιανουάριο του 1952– υπήρξε το κύριο βήμα του συγγραφέα και κριτικού Ρένου Αποστολίδη ή απλώς Ρένου (1924-2004), το μέσο δηλαδή απ’ όπου άσκησε την καθολική και κατακλυσμιαία κριτική του, πάνω στα θέματα που τον ενδιέφεραν (λογοτεχνία, πολιτική, καλλιτεχνική και κοινωνική ζωή κ.λπ.). Το περιοδικό, που εκδιδόταν από κοινού με τον πατέρα του Ηρακλή Αποστολίδη, γνωστό επίσης ανθολόγο, είχε τρεις καθοριστικές φάσεις στη δεκαπενταετή διαδρομή του. Η πρώτη το 1952, η δεύτερη το 1957 και η τρίτη και πλέον σημαντική τη διετία 1966-1967 (Ιανουάριος ’66-Απρίλιος ’67), όταν και τυπώνονται 16 μηνιαία τεύχη.
Εκείνα τα τεύχη, της Γ Περιόδου, άνοιγαν με τη στήλη ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ και με υπότιτλους (ας τους πούμε έτσι) «χωρίς, αλλοίωση, χωρίς δέσμευση, χωρίς σκοπιμότητα, χωρίς δειλία, χωρίς λογοκρισία». Και είναι αλήθεια πως ο Ρένος δεν μάσαγε. Τα έβαζε με τους πάντες, ανοίγοντας θέματα και σπέρνοντας τον δημόσιο πανικό, μ’ έναν τρόπο αφύσικα σκληρό και αδιάλλακτο, που είχε όμως ισχυρές ρεαλιστικές βάσεις.
Πρόλαβε και την ιδιωτική τηλεόραση ο Ρένος την τελευταία 15ετία της ζωής του, «χώνοντάς» τα αγρίως και μέσω του γυαλιού, αλλά εκείνα τα… προ-δικτατορικά κείμενά του από «Τα Νέα Ελληνικά» του ’66-’67 δύσκολα βρίσκουν όμοιά τους στη στόχευση και το «δηλητήριο».
Να τι έγραφε… για το κράτος της Δεξιάς πριν από μισόν αιώνα περίπου, στο τεύχος 8 των «Νέων Ελληνικών», τον Αύγουστο του ’66, παίρνοντας παραμάζωμα ολάκερο τον πολιτικό κόσμο…

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/book/57457

Σάββατο 9 Μαΐου 2015

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΣ τιμή στον Μίκη Θεοδωράκη

Ο άγνωστος προς εμένα Βασίλης Ανδρικόπουλος δεν είναι νεαρός. Γράφει, ανάμεσα σε άλλα, στο ένθετο του άλμπουμ του «Στη Μοναξιά της Εξορίας σου» [Μετρονόμος, 2015] αναφερόμενος στον Μίκη Θεοδωράκη: «Στο πέρασμα των χρόνων, εφηβεία, Δικτατορία, Μεταπολίτευση, πάντα διάβαζα με ενδιαφέρον ό,τι ήταν σχετικό με τη ζωή και τη δράση του. Ώσπου πήρα στα χέρια μου και διάβασα τα πέντε βιβλία της αυτοβιογραφίας του ‘Οι δρόμοι του Αρχάγγελου’ και συγκλονίστηκα».
Κάτω απ’ αυτό το σκηνικό ο τραγουδοποιός από την Αμαλιάδα άρχισε να συνθέτει ένα-ένα τα τραγούδια του άλμπουμ – τραγούδια μ’ ένα και ενιαίο θέμα, που δεν ήταν άλλο από τον… Μίκη Θεοδωράκη. Το πρώτο τραγούδι που ετοιμάστηκε ήταν το «Στη μοναξιά της εξορίας σου», που τραγούδησε η Λένα Αλκαίου το 1997 στο CD της «Τα Πάθη Μου Τα Μυστικά [Polydor]. Ακολούθησαν σιγά-σιγά και τα υπόλοιπα…
Οι συνθέσεις του Ανδρικόπουλου έχουν ενδιαφέρον (γράφει απλές και ωραίες μελωδίες) και είναι τούτο το πιο δυνατό χαρτί του δίσκου του. Οι στίχοι, προσανατολισμένοι στο βασικό θέμα, όπως το περιγράψαμε πιο πάνω, κρίνονται ως επαρκείς. Λόγια, απλά, καθημερινά, έχουν αυτό το κάτι του ανθρώπου που πιστεύει σ’ αυτό που κάνει, ακόμη και μέσα στην όποιαν υπερβολή τους – ο Μίκης Θεοδωράκης, εξάλλου, είναι ένας ζωντανός «μύθος» για τους περισσότερους από εμάς. Ο Ανδρικόπουλος, πάντως, δεν είναι από εκείνους που εκμεταλλεύονται τον «μύθο», πατώντας πάνω του για να προχωρήσουν. Η αγάπη του προς το έργο του Θεοδωράκη είναι αγνή και αμόλυντη (αυτό συμπεραίνω ακούγοντας τα τραγούδια). Δεν έχει στοιχεία τυχάρπαστης εμπορικότητας και προκατασκευασμένης... δόξας. Ένας λαϊκός άνθρωπος γράφει για το μεράκι του, κι εκεί τελειώνουν όλα.
Το εισαγωγικό τραγούδι, το «Στη μοναξιά της εξορίας σου» είναι εξαιρετικό, με τον ερμηνευτή Παντελή Θαλασσινό να βρίσκεται στο στοιχείο του. Η «πέτρινη» φωνή του παλαιού καλού τραγουδιστή Τάκη Κωνσταντακόπουλου είναι κοντά στη γενικότερη σύλληψη, ενώ τα τραγούδια που ερμηνεύει ο ίδιος ο Ανδρικόπουλος έχουν εκείνο τον… πρωτογονισμό του ανθρώπου που τα έγραψε και εν συνεχεία τα λέει με τον καλύτερο τρόπο που μπορεί. Το ζεϊμπέκικο «Μόνος πάντα ήτανε» π.χ. είναι το δεύτερο ωραιότερο τραγούδι του άλμπουμ, με την ελαφρώς γρέτζα φωνή του Ανδρικόπουλου να το χρωματίζει μάγκικα.
Αν το «Στη Μοναξιά της Εξορίας σου» έβγαινε εκεί προς τα late seventies με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά ας πούμε, θα είχε άνετη τύχη. Θα έβγαζε επιτυχίες εννοώ, όχι ψέμματα. Τώρα, τα πράγματα είναι αυτά που είναι… και έτσι όπως είναι. Όχι μόνο για το συγκεκριμένο CD, αλλά για κάθε τι.
Επαφή: www.metronomos.gr

Παρασκευή 8 Μαΐου 2015

RYAN TRUESDELL - GIL EVANS PROJECT

Ο Ryan Truesdell είναι ένας νέος στην ηλικία ερευνητής-ενορχηστρωτής της jazz. Βασικό πεδίο της έρευνάς του είναι το ρεπερτόριο του Gil Evans (1912-1988). Ψάχνει σε αρχεία (έντυπα και ηχητικά) το υλικό εκείνο (γνωστό ή άγνωστο), που θα το επαναφέρει στην επιφάνεια, στα live και τη δισκογραφία. Προς τούτο έχει δίπλα του το Gil Evans Project, μιαν 25μελή μπάντα αποτελούμενη από σημαντικά ονόματα της σημερινής σκηνής, όπως ο ντράμερ Lewis Nash, ο τενορίστας Donny McCaslin, ο βαρυτονίστας/κλαρινετίστας Brian Landrus ή ο τρομπονίστας Marshall Gilkes. Την πρώτη απόπειρά του (ο Truesdell πάνω στο έργο του Evans) την πραγματοποίησε το 2012 με το πολυβραβευμένο “Centennial” [artistShare], ενώ, τώρα, ακολουθεί ένα επόμενο CD, το “Lines of Color” [Blue Note/ artistShare, 2015], που είναι live. Live, ως φόρος τιμής στα πάμπολλα «ζωντανά» που ηχογράφησε ο Gil Evans με την Ορχήστρα του στη διάρκεια της πολυετούς καριέρας του. Οι εγγραφές προέρχονται από το κλαμπ Jazz Standard της Νέας Υόρκης, και πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα 13-18 Μαΐου του 2014. Αυτά είναι τα βασικά, και προκαταρκτικά.
Τα 11 κομμάτια του άλμπουμ ανταποκρίνονται πλήρως όχι μόνο στο γράμμα και το πνεύμα των ενορχηστρώσεων του Evans (κάτι αναμενόμενο εξάλλου), αλλά και στην ίδια τη βαθιά ιστορία της jazz. Το CD ανοίγει με το “Time of the barracudas” (των Gil Evans/Miles Davis) ηχογραφημένο στο Van Gelder’s Recording Studio τον Ιούλιο του 1964. Αυτό το track μαζί με τα “Concorde” και “Greensleeves” (ενορχηστρωμένα από τον Evans τη διετία 1964-65) αποτελούν κλασικά δείγματα του τρόπου τού φημισμένου αμερικανού ενορχηστρωτή και, περιττό να το πω, αντιμετωπίζονται με δεινότητα από την ορχήστρα του Ryan Truesdell, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλες τις επιμέρους ιδιαιτερότητες. Για παράδειγμα στο “Concorde” του John Lewis η ενορχήστρωση είναι… Modern Jazz Quartet, ενώ στο κλασικό “Greensleeves” ακολουθείται η «γραμμή» του Evans, έτσι όπως εκείνη καταγράφτηκε στο “Guitar Forms” [Verve, 1965] του Kenny Burrell, με την κιθάρα να αντικαθίσταται από το απίστευτο τρομπόνι του Marshall Gilkes.
Μιαν άλλη ομάδα ενορχηστρώσεων αποτελούν έξι εσχάτως ανακαλυφθείσες από τον Truesdell, και άρα αδισκογράφητες ακόμη (ανάμεσά τους και οι “Avalon town”, “Can’t we talk it over” και “Just one of those things”). Ορισμένες απ’ αυτές τις συνθέσεις μπορεί να είχαν κυκλοφορήσει (κάποτε), όχι όμως με τις προσφάτως ανακαλυφθείσες ενορχηστρώσεις (από το αρχείο του Claude Thornhill και αλλού). Το αποτέλεσμα είναι εκθαμβωτικό. Ιδίως στην περίπτωση του “Avalon town” των Grant Clarke/ Nacio Herb Brown, με την προσέγγιση του Gil Evans να έρχεται πριν από 70 χρόνια (το 1946). Εδώ, όλοι οι σολίστες δίνουν με τη σειρά τον καλύτερό τους εαυτό: Frank Kimbrough πιάνο, Mat Jodrell τρομπέτα, Steve Wilson κλαρινέτο, Scott Robinson τενόρο, Dave Pietro άλτο, Ryan Keberle τρομπόνι, James Chirillo κιθάρα.
Τέλος, στο “Lines of Color” υπάρχουν και δύο ενορχηστρώσεις με μη ακουσμένα sections, και αναφέρομαι στις “Davenport blues” και “Sunday drivin’”… Και σε αυτά τα tracks η ορχήστρα του Ryan Truesdell μεγαλουργεί. Ιδίως στο “Davenport blues” χαμηλώνει το τέμπο, δίνοντας την ευκαιρία στον τρομπετίστα Mat Jodrell να περιγράψει με τη μέγιστη δυνατή ενάργεια μιαν έξοχη blues δράση.

Πέμπτη 7 Μαΐου 2015

THE FOG ENSEMBLE ένα τρίο από το βορρά

Τρίο από τη Θεσσαλονίκη είναι οι Fog Ensemble, με μέλη τους Αντώνη Καρακώστα κιθάρες, λούπες, προγραμματισμός, Νικόλα Κονδύλη μπάσο και Γιώργο Νανόπουλο ντραμς. Το 30λεπτο CD τους, που κυκλοφορεί και σε κασέτα, αλλά όχι και σε βινύλιο, προέρχεται από την εταιρεία Melotron Recordings, ένα καινούριο label από τη Θεσσαλονίκη, που έχει στον κατάλογό του μερικούς ακόμη τίτλους (την split MC των Αμερικανών Blank Tapes και των Γερμανών The Roaring 420s, όπως κι εκείνη των Βρετανών Ilk).
Οι Fog Ensemble παίζουν… pop-rock, όπως θα το λέγαμε παλιά (με όρους early 70s ας πούμε), αλλά επειδή οι αναφορές του γκρουπ είναι nineties, βασικά, είναι σίγουρο πως θα προτιμηθούν οι πιο κοντινές περιγραφές, τύπου shoegaze ή και… post-postpunk ας πούμε (καθότι πόσο «μετά» θα έχει νόημα το… σκέτο “postpunk”;).
Δεν έχουν στίχους στα κομμάτια τους οι Fog Ensemble, κι αυτό το βρίσκω έξυπνο. Τους γλιτώνει, ας πούμε, από αναίτιες συγκρίσεις. Όχι πως και τώρα δεν μπορεί να γίνουν (οι συγκρίσεις), το γεγονός, όμως, πως τα κομμάτια τους ρέουν και κυλάνε μια χαρά... άνευ λόγου σε αναγκάζει να περιοριστείς στις μουσικές τους, κρίνοντάς τες αναλόγως.
Το συγκρότημα έχει, όπως και να το κάνουμε, την άνεση της σύνθεσης. Από το πρώτο μέχρι το τελευταίο track υπάρχει συνοχή και μιαν ιδέα που κυλάει. Τίποτα δεν είναι αφημένο στην τύχη του και τίποτα δεν προεξέχει. CD γράφουν. Έτσι, ενώ θα μπορούσε να το γεμίσουν με 40, 50 ή και 60 λεπτά αυτοί μένουν μόλις σε 7 tracks τρίλεπτης και τετράλεπτης διάρκειας, φθάνοντας στο τέρμα.
Εν τω μεταξύ και ωραίες μελωδίες διαθέτουν, και από αρμονικής πλευράς στέκουν (οι μελωδίες) «γεμίζοντας» το χώρο, και να πυκνώνουν-αραιώνουν τα tempi ξέρουν, και να διαχειρίζονται τα κομμάτια τους είναι ικανότατοι (με ρυθμικές αλλαγές, «κοψίματα» κ.λπ.), και στο να χαμηλώνουν τις εντάσεις (όπου πρέπει) τα καταφέρνουν εκμεταλλευόμενοι τον προγραμματισμό γενικώς, και στο να γεμίζουν τις ενοργανώσεις τους με κιθάρες, λούπες κ.λπ. είναι μανούλες, δίχως να χρησιμοποιούν προφανή πλήκτρα ή άλλα όργανα… Καταφέρνουν έτσι, οι Fog Ensemble, να είναι ταυτοχρόνως σύνθετοι και απλοί, διαθέτοντας κομμάτια μελετημένα και προσεγμένα, πράγμα που δείχνει πως μετράνε ως μουσικοί – κι αυτό είναι το γενικότερο κέρδος…

Τετάρτη 6 Μαΐου 2015

ORSON WELLES 100 ΧΡΟΝΙΑ μια συνέντευξη ζωής από το 1967

Τον Μάρτιο του 1967 ο Orson Welles (6/5/1915-10/10/1985) δίνει μια μεγάλη συνέντευξη στον άγγλο θεατρικό κριτικό και συγγραφέα Kenneth Tynan, για λογαριασμό του περιοδικού Playboy. Η συνέντευξη αυτή, σ’ ένα μεγάλο μέρος της, αναδημοσιεύεται μερικά χρόνια αργότερα στην Ελλάδα, στο περιοδικό ΔΙΑΛΟΓΟΣ, που εξέδιδε η Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα (τεύχος 6, Φθινόπωρο 1971). Αν και κάποιες πολιτικής φύσεως ερωτήσεις-απαντήσεις είχαν απαλειφθεί για ευνόητους λόγους –όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω στην πορεία, όταν έπεσε εκείνο το παλιό Playboy στα χέρια μου–, πολλά και σημαντικά βρίσκονταν εκεί, στην ελληνική έκδοση, γραμμένα με φροντίδα.
Διαβάζοντας λοιπόν τη συγκεκριμένη συνέντευξη, ένοιωσα από την πρώτη στιγμή μια ταραχή, σχεδόν ηδονική, να με περιζώνει. Αλλά την ίδια στιγμή και μιαν απέραντη ψυχική ευφορία να με κατακλύζει, που μετατρεπόταν, πάραυτα, σ’ έναν έκδηλο θαυμασμό, γι’ αυτή την αναγεννησιακή καλλιτεχνική μορφή του 20ου αιώνα.
Δεν έχει σημασία αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς σε επιμέρους ζητήματα, εν σχέσει μ’ αυτά που λέει ο Orson Welles στον Kenneth Tynan (γιατί υπάρχουν απαντήσεις, που μπορεί να προκαλέσουν συζητήσεις). Εκείνο που προξενεί εντύπωση (για να μη γράψω «δέος») και υψώνεται πάνω απ’ όλα, καθώς κυλά η συνέντευξη, είναι οι «κόσμοι» που ξανοίγονται μέσα από κάθε απάντηση. Η αυθυπαρξία και η πληρότητά τους. Η τοποθέτηση τού τότε «γουελσικού» σήμερα, όπως και της Ιστορίας, στον άξονα του χρόνου, και περαιτέρω η αφορμή για μια περιπετειώδη ενδοσκόπηση, που διοχετεύεται κατά κύματα στον ενεό και αποσβολωμένο αναγνώστη.

Από την ταινία “James Bond 007 / Casino Royale” (1967) των Ken Hughes, John Huston κ.ά.
Ο Orson Welles ήταν 52 ετών, όταν έδωσε αυτή τη συνέντευξη στο Playboy. Αν είναι, όμως, να τον θαυμάζουμε γι’ αυτό –για όσα λέει, στην αρχή της ηλικιακής ωριμότητάς του– τότε τι πρέπει να κάνουμε αν αναλογιστούμε πως γύρισε τον «Πολίτη Κέιν» όταν ήταν μόλις 25; Αν σκεφτούμε, επίσης, πως ακόμη μικρότερος, στα 22 του, δίνει στο Χάρλεμ μια ιστορική παράσταση του «Μάκβεθ» με μαύρους ηθοποιούς, ιδρύοντας το Mercury Theatre και ανεβάζοντας τον «Ιούλιο Καίσαρα», με τον ρωμαίο αυτοκράτορα να παρουσιάζεται σαν αντίγραφο του Μουσολίνι; Πως κατακτά το ραδιόφωνο την επόμενη χρονιά (1938), με τον… πανεθνικό πανικό που προκάλεσε μέσα από τον «Πόλεμο των Κόσμων» του H. G. Wells… και άλλα, τόσα πολλά, μεγάλα και μεγαλύτερα, που ακολούθησαν το σεισμό του «Κέιν»;

Η συνέχεια εδώ… http://www.lifo.gr/team/u46465/57373