Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2019

ΤΑ 4 ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ με αφορμή τη νέα επανέκδοση βινυλίου της Anazitisi Records

Πόσα χρόνια είχε να ανατυπωθεί το βινύλιο τού μοναδικού άλμπουμ τού συγκροτήματος Τα 4 Επίπεδα της Ύπαρξης, που είχε πρωτοβγεί για την Venus το 1976; Από το 2002 (δηλαδή 16 χρόνια), όταν είχε κυκλοφορήσει μιαν έκδοση υπό τις ετικέτες Ikaros Music / EIKόΝΑΧΟS, ενώ είχε προηγηθεί (ας το θυμίσουμε κι αυτό) η βινυλιακή επανέκδοση της Wipe Out! Records, το 1995. Τώρα (αρχές 2019) μια τρίτη επανέκδοση βινυλίου έρχεται να προστεθεί στις δύο προηγούμενες. Λέμε για την έκδοση τής Anazitisi Records που, συγκριτικώς, είναι η καλύτερη όλων, αφού διαθέτει διαυγή και δυναμικό ήχο (ακούς «πράγματα», που δεν τ’ ακούς σε καμμία προηγούμενη έκδοση), χαραγμένον σε 180άρι βινύλιο και ακόμη 12σέλιδο LP-sized ένθετο, με στίχους, φωτογραφίες και λοιπές πληροφορίες – με το τύπωμα να αφορά σε 500 αντίτυπα (350 μαύρα και 150 χρωματιστά). Αυτά ως προκαταρκτικά.
Στα χρόνια της δεκαετίας του ’80, πρέπει να πω πως όλοι εμείς που ψάχναμε τα συγκροτήματα και τους καλλιτέχνες του ελληνικού ροκ (σημειωτέον πως δεν ήμασταν πολλοί) είχαμε φάει… άγρια πόρτα μ’ αυτό το άλμπουμ. Ξέρω π.χ. συλλέκτες του είδους, οι οποίοι, για πολλά χρόνια, αγνοούσαν ακόμη και την ύπαρξη του συγκεκριμένου δίσκου. Εγώ, πάντως, μάλλον ήμουν από τους… τυχερούς, καθότι είχα μάθει την ύπαρξη του γκρουπ (απλώς την ύπαρξη) από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, έχοντας διαβάσει ένα γράμμα στο Ποπ & Ροκ μάλλον (αν όχι στο συγκεκριμένο περιοδικό τότε στο Μουσικό Εξπρές), εκεί όπου κάποιος αναγνώστης αναζητούσε το μοναδικό άλμπουμ ενός αγνώστου σχήματος, μ’ αυτό το μάλλον παράξενο όνομα, δίχως να δίνει άλλες πληροφορίες (εξ όσων θυμάμαι). Φυσικά, είχα σημειώσει το όνομα, αρχίζοντας να ρωτάω από ’δω κι από ’κει, τόσο στην επαρχία όσο και στην Αθήνα… τους ψαγμένους, υποτίθεται, δισκοπώλες της εποχής. Όλοι, περιττό να το πω, αγνοούσαν παντελώς το συγκρότημα, ενώ κάποιοι χαχάνιζαν κιόλας στο άκουσμα τού ονόματός του (στο στυλ… τι ειν’ αυτά ρε;… και τέτοια). Φυσικά, δεν είχε βρεθεί ούτε ένας να μου πει… ναι ρε φίλε, τους θυμάμαι, έπαιζαν έτσι, αλλιώς κι αλλιώτικα, έχοντας βγάλει ένα LP στη Venus… τότε, κ.λπ. Κανείς… τίποτα… η απόλυτη άγνοια.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, πρέπει να ήταν 1986, ακούω για πρώτη φορά στο κρατικό ραδιόφωνο, στην εκπομπή του Γρηγόρη Βάιου «22 Χρόνια Ελληνικό Ροκ», ένα τραγούδι από Τα 4 Επίπεδα της Ύπαρξης (ήταν το «Του τρελλού η σάλπιγγα») και παθαίνω, ας το πούμε έτσι, μια ταραχή – όχι από το τραγούδι σώνει και καλά, αλλά από το γεγονός πως είχε βρεθεί επιτέλους κάποιος, που μνημόνευσε αυτό το συγκρότημα, μεταδίδοντας τέλος πάντων και κάποιο τραγούδι του. Το ενδιαφέρον μου για τα Επίπεδα, δεν το κρύβω πως αναπτερώθηκε μετά απ’ αυτό, καθώς οι προσπάθειές μου και τα ψαξίματά έγιναν ακόμη πιο έντονα, αλλά και πάλι… εις μάτην. Ξανά πόρτα από παντού. Το άλμπουμ δεν υπήρχε πουθενά. Ούτε στα ξεχασμένα δισκάδικα της επαρχίας, που τότε επισκεπτόμουν, ούτε στα second-hand της Αθήνας και βασικά στον Χοντρό, γιατί οι άλλοι (Κοντογούρης, Παναγιώτης-Happy Sad, Άρης κ.λπ.) δεν ήξεραν τότε απ’ αυτά, και αν ήξεραν κάτι… τις πιο πολλές φορές τα ελληνικά συγκροτήματα τα έφτυναν. Όχι πως ο Φώτης ο Χοντρός γούσταρε, αλλά εκείνος ήξερε. Ή εν πάση περιπτώσει ήξεραν άνθρωποι που δούλευαν στο μαγαζί του ή ψώνιζαν από ’κει. Τελικώς, και για να μην πολυλογώ, γύρω στο 1990 (μπορεί λίγο πιο πριν, μπορεί λίγο πιο μετά), ο Θοδωρής Κρίθαρης της Wipe Out! Records μου γράφει μια κασέτα με τα Επίπεδα (μου είχε γράψει κι άλλες κασέτες) και επιτέλους ακούω αυτό το άλμπουμ, το οποίον έψαχνα περίπου μια δεκαετία.
Ο δίσκος μου άρεσε, το λέω από την αρχή (και το υποστηρίζω και τώρα), παρ’ όλα τα επιμέρους προβλήματά του. Την τελείως ερασιτεχνική παραγωγή του ή τα ζητήματα με τα λόγια, που δεν τα άκουγες καλά (είτε επειδή «τρωγόντουσαν» είτε επειδή κάποια ήταν παρατονισμένα). Θυμάμαι ν’ ακούω και να ξανακούω (πάντα από την κασέτα του Θοδωρή) τον «Ταχυδρόμο του χωριού», την «Ερημιά», την «Απογοήτευση» (μάλλον το καλύτερο τραγούδι του άλμπουμ), το «Χωρίς τίτλο»… Όσο και να επιζητάς πάντα το καλύτερο και, με τη σωστή έννοια, το επαγγελματικό, ορισμένες φορές εκτιμάς και κάτι διαφορετικό. Μια πιο ερασιτεχνική, αλλά τίμια προσπάθεια, όπως εκείνη των Επιπέδων, που είχαν συχνά πολύ ωραία λόγια, καλές μουσικές και παίξιμο επαρκές, διαθέτοντας μια… punky δυναμική. Ναι, έτσι, punky. Αν με ρωτήσει, θέλω να πω, κάποιος θα του πω πως αυτό το μοναδικό άλμπουμ των Επιπέδων είναι ένα proto-punk (για τα δικά μας δεδομένα) LP, αφού τραγούδια σαν τα «Κάποια ημέρα στην Αθήνα» και «Μεταμορφή» φέρνουν στη μνήμη μου το… κλασικό ελληνικό πανκ (με την αστική, φυσικά, θεματολογία) από τα χρόνια του ’80. Δηλαδή, και για να το πω πιο καθαρά, προτιμώ να γράψει κάποιος περί… πανκ ακούγοντας τα Επίπεδα (έστω κι αν ακούγεται κάπως τραβηγμένο), παρά να γράφει για ψυχεδέλειες και άλλες τέτοιες ασυναρτησίες, που διαβάζω εδώ κι εκεί.
Κι ενώ το πράγμα κυλούσε κάπως έτσι σεμνά και ταπεινά, μετά το 2000 η κατάσταση ξεφεύγει. Το άλμπουμ των Επιπέδων εκτροχιάζεται σε τιμές, αφού πουλιέται στο eBay (2004-2006) με 700άρια και 800άρια ευρώ, για να σκαρφαλώσει στο διχίλιαρο(!) μετά το 2009. Τι είχε συμβεί;
Εκείνη τη χρονιά η τριάδα Jay-Z, Rihanna και Kanye West, κυκλοφορεί το τραγούδι “Run this town” στην Αμερική, πηγαίνοντάς το στο νούμερο 2 του Billboard Hot 100 και στο νούμερο 1 των UK Singles. Λέμε για μια τεράστια επιτυχία. Το “Run this town” περιείχε sample από το τραγούδι των Επιπέδων «Κάποια ημέρα στην Αθήνα» (σύνθεση του κιθαρίστα Αθανάσιου Αλατά), λίγα μέτρα κιθάρας δηλαδή, που ακούγονταν μετά το πρώτο λεπτό του κομματιού (και στη συνέχεια). Για να λέμε την αλήθεια, πάντως, αν δεν το ξέρεις (αν δεν έχεις πληροφορηθεί, εννοώ, τη χρήση sample από τους Αμερικανούς), δεν το καταλαβαίνεις με τίποτα. Δεν πρόκειται, εννοώ, για ένα sample που βγάζει μάτι. Anyway. Τα 4 Επίπεδα της Ύπαρξης ανακαλύπτονται γερά πλέον στην Αμέρικα, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, και όχι μόνο στους σκληροπυρηνικούς ροκ συλλεκτικούς κύκλους (σε όσους μαζεύουν «προγκρέσιβ» και «ψυχεδελικά» γκρουπ απ’ οπουδήποτε), αλλά και σ’ εκείνους που αρέσκονται να αγοράζουν τους δίσκους, από τους οποίους έχουν δανειστεί samples οι αγαπημένοι τους (εμπορικοί) καλλιτέχνες. Με τα λίγα με τα λιγότερα… Τα 4 Επίπεδα της Ύπαρξης γίνονται γνωστά σε εκατοντάδες χιλιάδες μουσικόφιλους, σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου. Αυτά, το 2009. Τώρα; Τώρα έχουμε την έκδοση της Anazitisi Records.
Από το 12σέλιδο ένθετο του άλμπουμ
Τα 4 Επίπεδα της Ύπαρξης σχηματίστηκαν το 1974, σε μιαν εποχή χωρίς ροκ σκηνές στις πόλεις (στη χώρα) ως γνωστόν. Το πολιτικό τραγούδι έχει διαλύσει κάθε άλλη έκφραση (και βασικό το… ξενόφερτο rock) και παρότι κάποιοι λίγοι δίσκοι εξακολουθούσαν να βγαίνουν (2002, Αγάπανθος, Ηρακλής…), και παρότι κάποια live εξακολουθούσαν να γίνονται στις γειτονιές της Αθήνας, ελάχιστοι πλέον ασχολούνται με τα γκρουπ. Το αποτέλεσμα ήταν οι περισσότεροι μουσικοί να τα παρατήσουν. Έτσι, άλλοι, προκειμένου να επιβιώσουν, θα έμπαιναν σε έντεχνες, λαϊκές ακόμη και σε αντάρτικες ορχήστρες, ενώ άλλοι θα δούλευαν σε ξενοδοχεία, κρουαζιερόπλοια κ.λπ. Γενικώς… τέρμα τα δίφραγκα, αφού ελάχιστοι επέμεναν να παίζουν rock και ακόμη λιγότεροι να ηχογραφούν.
Τα 4 Επίπεδα της Ύπαρξης (Χρήστος Βλαχάκης ντραμς, κρουστά, Αθανάσιος Αλατάς ρυθμική, ακουστική κιθάρα, Νικόλαος Γράψας lead κιθάρα, τραγούδι, Μάριος Γιαμαλάκης μπάσο, τραγούδι) καταφέρνουν, πάντως, μέσα σ’ αυτό το απογοητευτικό (για το rock) σκηνικό να γράψουν ένα LP, στη λαϊκή εταιρεία Venus (εξ ορισμού μια αποτυχημένη εμπορικώς κίνηση), το οποίον, όπως ήταν φυσικό, θα περνούσε εντελώς απαρατήρητο, παρά τις εμφανίσεις του γκρουπ στην (κρατική) τηλεόραση και τις ελάχιστες δημοσιεύσεις σε έντυπα της εποχής (στο νεανικό περιοδικό Μαρί-Λένα, ένα μονόστηλο στη ΒΕΝΤΕΤΑ, κάτι μικρό στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ…). Αντιλαμβάνεστε θέλω να πω το βεληνεκές εκείνης της (πενιχρής) πληροφόρησης, όταν λίγα χρόνια αργότερα, στα eighties πια, τα Επίπεδα παρέμεναν μιαν εντελώς άγνωστη ποσότητα.
Τέλος πάντων για όλους, κάποια στιγμή, έρχεται το πλήρωμα του χρόνου, αφού τίποτα δεν μπορεί να μείνει πλέον κρυφό, cult και «μύθος» στην εποχή μας…
Επαφή: www.anazitisirecords.com
 

11 σχόλια:

  1. Σχόλια από το fb...

    Νikos Mitrogiannopoulos
    γυρίζεται ένα ντοκιμαντέρ γι' αυτούς. Μάλλον θα προβληθεί στη Θεσσαλονίκη.

    Φώντας Δισκορυχείον Τρούσας
    Ναι, το ξέρω Νίκο.

    Nikos Mitrogiannopoulos
    κι αυτό το ξέρω :)

    Φώντας Δισκορυχείον Τρούσας
    Μου είχαν ζητήσει να μιλήσω κι εγώ για το συγκρότημα, αλλά αρνήθηκα (για κάποιους λόγους).

    Nikos Mitrogiannopoulos
    ναι, γιατί κι εγώ τους πρότεινα να μιλήσεις σε κάποια κουβέντα που είχα μαζί τους.

    Φώντας Δισκορυχείον Τρούσας
    Εγώ είμαι του γραπτού λόγου, δεν είμαι του προφορικού. ��

    Nikos Mitrogiannopoulos
    δεν το πιστεύω, αλλά οκ :)

    Φώντας Δισκορυχείον Τρούσας
    Πλέον ναι. Και παλιά δηλαδή δεν γούσταρα και πολύ. Αλλά πλέον με τίποτα προφορικά, και ειδικά μπροστά σε κάμερα. Ούτε και σε ραδιόφωνο.

    Nikos Mitrogiannopoulos
    προτείνω την επόμενη φορά να γράφεις, να διαβάζεις φωναχτά τα κείμενα και να σε φιλμάρουν :)

    Spyros Diastimikos
    Το 1982 είχε γράψει μια κασσέτα με το album τους σε κάποιο φίλο μου ο τελευταίος DJ του Trip. Έτσι τους έμαθα και εγώ, γιατί τότε κάναμε ομαδικές ακροάσεις σε σπίτια. Μάλιστα του είχε πει τότε ότι επρόκειτο για πολύ σπάνιο album (είχε σημειώσει το νούμερο καταλόγου με μολύβι στη ράχη), πράγμα που δείχνει πως ήδη λίγα χρόνια μετά τη κυκλοφορία του ήταν άφαντο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πως όμως βρήκε ο Kanye αυτό το τραγούδι αφού ήταν τόσο σπάνιος ο δίσκος;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σπάνιος ήταν (ως original), αλλά υπήρχαν και οι επανεκδόσεις. Κάποιος συλλέκτης θα του το σφύριξε. Εξάλλου το άλμπουμ κυκλοφορούσε σε CD στην Αμερική από το 2005.

      Διαγραφή
    2. Θοδωρής Κρίθαρης9 Φεβρουαρίου 2019 - 12:47 π.μ.

      Ενημερωτικά , από την πρώτη επανέκδοση του δίσκου στην Wipe Out τον Δεκέμβρη του 1995 στάλθηκαν στο εξωτερικό συνολικά από εμένα και άλλους (Νίκος Βουκούτης, Μάκης Βενιέρης κλπ) περίπου 500 κομμάτια. Στην ουσία η α κοπή πήγε εξωτερικό και η β κοπή και τελευταία (άλλα 500) κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα τον Μάρτη του 1996. Μου έχουν μείνει ακόμα από τότε κάποιες κόπιες χωρίς εξώφυλλο (κάπου έχουν παραπέσει τα υπόλοιπα εξώφυλλα - αλλά κάποια στιγμή θα βρεθούν ελπίζω)

      Διαγραφή
  3. Υπαρχει και ενα ποστερακι με την μπαντα σε αυτην την επανεκδοση;γιατι κατι τετοιο επιασε το ματι μου,ενω δεν αναφερεται πουθενα.Ειναι απο τις σπανιες φορες που αυτο το κλασσικο ποσο των 20+κατι ευρω για μια νεα κυκλοφορια μοιαζει σχεδον τζαμπα για την συγκεκριμενη επανεκδοση
    Θα μπορουσαμε να πουμε οτι αυτο το αλμπουμ ειναι μερος της "αγιας τριας" μαζι με τα αλογα του Ρωμανου,και Greek goes modern,δηλαδη τα ακριβοτερα οριτζιναλ "ροκ"Ελληνικα αλμπουμ.Και για οσους βιαστουν να πουν οτι ειναι ο αδυναμος κρικος απ'τα τρια,ας σκεφτουν τον χρονο που εκδοθηκε το76 δλδ,και τα μερη απο τα οποια ηταν η μπαντα.Για σκεφτειτε το 76 καπου λιγο εξω απο τους Αγιους Αναργυρους!!Δεν ηταν απο το Παγκρατι η του Ζωγραφου,την Κυψελη η και το Κολωνακι,μερη με πολλες μπαντες στα 60'ς,
    ηταν στην απομονωση,και αυτο κανει ακομα πιο σημαντικο αυτον τον ωραιο χαρντ ροκ δισκο,με τον πολυ ωραιο ψυχεδελικο βατραχο στο εξωφυλλο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το πόστερ είναι ενσωματωμένο στο ένθετο.

      Διαγραφή
    2. Σορρυ αλλα επειδη ειμαι απο δυτικα προαστια σου λεω οτι Αγιοι αναργυροι,Λιοσια(νυν Ιλιον),Περιστερι κ.λ.π ποτε δεν ηταν στην απομονωση.Τουναντιον υπηρξαν απο τις πιο ροκ περιοχες στα 70'es και οχι μονο.Δεν εχεις ακουσει το περιφημο αν εισαι μακρυμαλλης μην κατεβαινεις Περιστερι γιατι κουρευει ο ΛΑΔΑΣ τους μακρυμαλληδες?Υ.γ.μεγαλωσα και μενω ακομα στο ιδιο στενο με το Γιωργο Σιερρα(Καστορες,Rezus κ.α)στη Παλατιανη,κανα 3αρι χιλιομετρα απο τον Αλατα(Καματερο) και 2,5 χιλ.απο το σπιτι του συγχωρεμενου του Ξυδους.WEST SIDE STORIES.

      Διαγραφή
    3. Σαφως και υπηρξαν ροκ μπαντες,αλωστε ηταν πιο ευκολο για τα παιδια να βρουν μερος για προβες στις διοροφες η στις μονοκατοικιες,απο καποια αλλα που εμεναν σε διαμερισματα πχ,και ισως ειχαν και περισσοτερο χρονο να μελετησουν τα οργανα τους,αφου δεν ειχαν την Πατησιων η την Φωκιωνος για βολτες ολη μερα.
      Και αλλες περιοχες οπως η Αγια Παρασκευη,το Χαλανδρι,ακομα και το Ψυχικο εχουν βγαλει μεγαλες μπαντες,αλλα σε καμια περιπτωση δεν ηταν σαν τον Αγιο Φανουριο.Για μενα ο ηχος απο τα 4 επιπεδα ειναι δημιουργημα της περιοχης τους.Αλωστε οι ιδιοι εχουν μιλησει για προβες σε μουχλιασμενα υπογεια,και μισογκρεμισμενα δωματια αγροκτηματων.

      Διαγραφή
  4. Είχα την τιμή χαρά και τύχη να μιλήσω με τον Θανάση Αλατά, το καλοκαίρι του 2010... Μία άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη που κυκλοφόρησε τον Οκτώβρη του 2010, στο πέμπτο τεύχος του ψυχεδελικού φανζίν "TimeMaZine"
    https://www.facebook.com/photo.php?fbid=807905076221742&set=t.100010067712744&type=3&theater

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Θοδωρής Κρίθαρης9 Φεβρουαρίου 2019 - 12:38 π.μ.

    Γεια σου φίλε Φώντα. Καλά θυμάσαι για την αγγελία ... εγώ την είχα βάλει νομίζω στο Ποπ και Pοκ παλιότερα και μετά στο Μουσικό Εξπρές. 39 χρόνια πριν!!! Για του λόγου το αληθές σου στέλνω και σκανάρισμα της αγγελίας στο ΜΕ με το εξώφυλλο του περιοδικού στο e-mail σου. Του Ποπ και Ροκ που να ψάχνω τώρα να την βρω (ήταν σίγουρα νωρίτερα πάντως γιατί λίγες μέρες μετά την αγγελία στο ΜΕ είχα επιτέλους βρει και αγοράσει τον δίσκο από τον Κουρέα στο Μοναστηράκι).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλά, είσαι φοβερός Θοδωρή!
      Τελικά πάντα ήμασταν λίγοι, όσοι ασχολούμασταν από τότε μ' αυτά τα θέματα...
      Σ' ευχαριστώ πολύ και για το σκανάρισμα!

      Διαγραφή