Τρίτη 23 Ιανουαρίου 2024

DILEMMA το νέο άλμπουμ του ελληνικού ντούο αποκαλείται “Passenger”

Οι Dilemma είναι ένα παράξενο ελληνικό σχήμα – ας το πούμε και συγκρότημα. Αποτελούμενοι από δύο μόλις άτομα τον σαξοφωνίστα Σωτήρη Τράγκα (Sotiris Tragas) και την κιθαρίστρια Πόπη Νταλαχάνη (Poppy Dalachani) έχουν κατορθώσει τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια να παρουσιάσουν μια σειρά από δίσκους, που δεν μπορείς να τους αγνοήσεις. Εμείς εδώ στο blog, πάντως, δεν τους έχουμε αγνοήσει με τίποτα, αφού έχουμε γράψει και για τους έξι προηγούμενους, δηλαδή τους «Τέλεια Εξαφάνιση» [Ankh Productions, 2018], “Persona Graffiti” [Ankh Productions, 2017], “Invisible Jukebox” [ΕΜΣΕ, 2015], “Oblivion” [ΕΜΣΕ, 2014], “Rise Up” [Dead Scarlet, 2012] και “Pendulum” [Emotion Art / Cult Road, 2009], ενώ τώρα θα γράψουμε για τον έβδομο και πλέον πρόσφατο, που έχει τίτλο “Passenger” (2023) και ο οποίος κυκλοφορεί από την Irida Songlab. 
Σ’ αυτό το CD, που είναι ηχογραφημένο από τον Αύγουστο του 2020, έως τον Μάιο του 2021, τους Σωτήρη Τράγκα (τενόρο & σοπράνο σαξόφωνα, κλαρινέτο, πλήκτρα) και Πόπη Νταλαχάνη (κλασική, ακουστική & ηλεκτρική κιθάρα, πλήκτρα, εφφέ) πλαισιώνει, ως τρίτο μέλος, σε τέσσερα κομμάτια, και ο γνωστός περκασιονίστας Solis Barki, αν και, σε γενικές γραμμές, η ηχογράφηση δεν παύει να οριοθετείται από τους συνδυασμούς των σαξοφώνων με τις κιθάρες.
Κάτι που αξίζει να σημειώσουμε για τους Dilemma είναι πως σε κάθε δίσκο τους εμφανίζονται «διαφορετικοί», δίχως τούτο να σημαίνει πως δεν παραμένουν αναγνωρίσιμοι. Έρχεται φυσικά, δηλαδή, στο πλαίσιο της εξέλιξης του γκρουπ, το γεγονός πως μέσα σ’ αυτή την 15ετία έχουν συνδέσει την παρουσία τους με τον ποιητικό λόγο, την pop, το electro, την jazz, το dark κ.λπ. Ένας κάποιος συνδυασμός όλων αυτών, και άλλων ακόμη, χαρακτηρίζει και το “Passenger”.
Εντάξει ποιητικός λόγος δεν υπάρχει εδώ, καθότι το άλμπουμ είναι ορχηστρικό, instrumental, από την άλλη όμως τα «ποιητικά τοπία» ως ηχητική κατάσταση δεν είναι απόντα και από αυτό το CD. Φυσικά, υπάρχει και pop στο “Passenger” εκλεπτυσμένη όμως, εκπεφρασμένη μέσω γερών μελωδιών, όπως υπάρχει και jazz, όπως υπάρχουν και κλασικές αναφορές (στο εισαγωγικό “Chaconne”, που είναι επηρεασμένο από την Παρτίτα για Βιολί Νο. 2 του J.S. Bach), μα ακόμη και ethnic (η παρουσία του Solis Barki δημιουργεί το πλαίσιο), βεβαίως και rock, στοιχεία από ethereal music και άλλα τινά.
Και το εξής σημαντικό. Παρότι το “Passenger” έχει αρκετά μεγάλη διάρκεια, περί τα 65 λεπτά, το άκουσμα παραμένει πάντα πολύ ενδιαφέρον, καθώς αναπτύσσεται δίχως «κοιλιές» και χωρίς κομμάτια που... να γράφονται, για να γράφονται.
Ωραίο, ντελικάτο και ουσιαστικό συνάμα άλμπουμ, ηχογραφημένο σε μια δύσκολη εποχή (εκείνη της covid-19) από ένα σχήμα, που έχει τον τρόπο κάθε φορά να σε εκπλήσσει.
Επαφή: www.dilemmagreece.bandcamp.com, www.iridamusic.eu

Δευτέρα 22 Ιανουαρίου 2024

UNKNOWN SHORES ένα improv-jazz σχήμα, με σημαντικούς guests

Οι Unknown Shores είναι ένα καινούριο σχετικά σχήμα της σύγχρονης ευρωπαϊκής αυτοσχεδιαστικής σκηνής, το οποίον αποτελούν οι João Pedro Viegas μπάσο κλαρίνο, συνθέσεις, Silvia Corda πιάνο, συνθέσεις και Adriano Orru κοντραμπάσο, συνθέσεις, κυκλοφορώντας κάτω απ’ αυτό το όνομα το CD τους “The House of Memory” [FSR, 2023].
Οι τρεις τους, Viegas, Corda και Orru, είχαν συνυπάρξει, μαζί με τον μπασο-κλαρινετίστα και κλαρινίστα Luiz Rocha, σ’ ένα άλμπουμ, υπό τον τίτλο “Unknown Shores”, που θα κυκλοφορούσε από την Amirani Records το 2019 (υπάρχει review στο blog), οπότε τώρα μετατρέπουν τον τίτλο εκείνο του δίσκου τους σε τίτλο του σχήματός τους – κάτι που δεν είναι κάτι το πρωτοφανές για το χώρο.
Ηχογραφημένοι στο Namouche Studio της Λισσαβώνας στις 29 Μαΐου 2019, οι Unknown Shores είναι ένα σχήμα... λελογισμένου αυτοσχεδιασμού, χρησιμοποιώντας απολύτως «κατανοητά» πλαίσια, ως αφορμές για λιγότερο ή και καθόλου «κατανοητές» προεκτάσεις.
Μπάσο κλαρίνο, πιάνο και κοντραμπάσο συνδιαλέγονται με τρόπο ισότιμο, δίχως διάθεση επικάλυψης και «σκεπάσματος» του ενός οργάνου από το άλλο, παράγοντας μια μουσική έντονη, δυναμική (οπωσδήποτε και με χαμηλές κατά τόπους εντάσεις), που όχι σπάνια φέρει τα τρία όργανα στα όριά τους. Υπάρχουν, δηλαδή, όλα εκείνα τα στοιχεία στο “House of Memory”, που συνηγορούν από την μια μεριά σε μια πιο... λαϊκή προσέγγιση των καταστάσεων, όπως συμβαίνει π.χ. στο “An empty nest” ή το φερώνυμο κομμάτι, αλλά υπάρχουν και τα πιο απροβλέπτως εξελισσόμενα tracks σαν το “What I see from my window” ή το “In pursuit of late identity”, που προσδίδουν στο άκουσμα πιο abstract χαρακτηριστικά.
Η παρουσία στις ηχογραφήσεις τού “House of Memory” του βιολιστή Carlos Zingaro (από τις μεγάλες και διαχρονικές μορφές του ευρωπαϊκού free-improv) και της τσελίστριας Helena Espvall, γνωστή μας από την παρουσία της στους Espers, όπως και από άλλα διάφορα projects, προσδίδουν στο άλμπουμ των Viegas, Corda και Orru κι άλλες «αποχρώσεις», με κομμάτια σαν το “Searching for the wild horse” να σε καθηλώνουν με τον τρόπο που συνδυάζουν το... αναμενόμενο με το προχωρημένο.
Επαφή: https://sluchaj.bandcamp.com/album/the-house-of-memory

Κυριακή 21 Ιανουαρίου 2024

κυκλοφόρησε ξανά σε βινύλιο το θρυλικό άλμπουμ των ΕΝ ΠΛΩ από το 1989 – μαζί και το νέο άλμπουμ του ΝΤΙΝΟΥ ΣΑΔΙΚΗ «Πίσω από τη Σκιά», αμφότερα τυπωμένα από την Labyrinth of Thoughts

Είναι οι πρώτες ελληνικές βινυλιακές κυκλοφορίες του 2024, που έφθασαν στα χέρια μας και είναι δύο άλμπουμ, ένα παλαιότερο κι ένα καινούριο, που συνδέονται μεταξύ τους.
Επανεκδίδεται ξανά λοιπόν, μετά από κάποια χρόνια, το πάντα σε ζήτηση μοναδικό LP των Εν Πλω, από το 1989 –μοναδικό από κάθε άποψη–, ενώ κυκλοφορεί, ταυτόχρονα, και το νέο τέταρτο άλμπουμ του Ντίνου Σαδίκη, που ήταν μέλος τους, πίσω στα έιτις. Γι’ αυτά τα δύο άλμπουμ θα διαβάσετε στη συνέχεια...
ΝΤΙΝΟΣ ΣΑΔΙΚΗΣ: Πίσω από τη Σκιά [
Labyrinth of Thoughts, 2024]
Περίπου ανά δεκαετία ο τραγουδοποιός Ντίνος Σαδίκης εμφανίζεται στη δισκογραφία. Η αρχή θα γινόταν με τις «Μολυβένιες Ιστορίες» [Μύλος, 1994], για να ακολουθήσουν «Το Γέλιο των Πολλών» [Lazy Dog, 2005], «Το Γέλιο των Πολλών ΙΙ» [Labyrinth of Thoughts, 2015] και τώρα το «Πίσω από τη Σκιά». Τέσσερις δίσκοι σε 30 χρόνια... Σ’ αυτό το LP, που περιλαμβάνει δέκα τραγούδια, ο Ντίνος Σαδίκης συνθέτει και γράφει στίχους, αλλά βασικά τραγουδά – ή μάλλον κάνει φωνές.
Λέμε «βασικά τραγουδά», γιατί από τα δέκα τραγούδια του δίσκου, μόνο δύο είναι δικά του, αφού τα υπόλοιπα ανήκουν στους Στέφανο Κανελλή (1) και Χρήστο Παππά (7). Επίσης λέμε ότι ο Σαδίκης «μάλλον κάνει φωνές», επειδή ο τρόπος που εκφέρει τον λόγο ο Σαδίκης δεν είναι ο τυπικός τραγουδιστικός, αλλά ένα ανακάτεμα από τραγούδι, απαγγελία και ραπάρισμα – εκεί όπου άλλοτε κυριαρχεί το ένα και άλλοτε το άλλο.
Γενικά το θέμα «φωνή» απασχολούσε πάντα τον Σαδίκη, και είναι αυτό μια παρακαταθήκη από την εποχή των Εν Πλω, καθώς από τότε, από τα late 80s, ήταν ξεκάθαρο, στην παρέα, όχι μόνο το τι θες να πεις, αλλά και το πώς θα το πεις.
Ιστορικό μέλος των Εν Πλω λοιπόν, όπως αργότερα και των Επισκεπτών του Γιάννη Αγγελάκα, ο Ντίνος Σαδίκης έχει μια προσωπική διαδρομή, που δεν μπορεί να ιδωθεί έξω από αυτά τα δύο σχήματα. Και εννοούμε μ’ αυτό πως και στο νέο LP του, το «Πίσω από τη Σκιά», ακολουθείται ένας ήχος και διατυπώνεται ένας λόγος, που θα μπορούσε σε κάθε περίπτωση να θεωρηθεί ως συνέχεια ή ως κοντινή ανάγνωση εκείνου του παλαιού κλίματος.
Σ’ αυτό το άλμπουμ ο Σαδίκης δεν είναι μόνος του φυσικά, καθώς δίπλα του στέκονται φίλοι από το χθες, όπως ο Πάνος Παπάζογλου φωνητικά, μπάσο, κιθάρες (από Ροδάμα, S.Ink, Bad Trip κ.ά.), ο Χρήστος Παππάς μπάσο, φωνητικά (από S.Ink κ.ά.) και ο Λάζαρος Πλιάμπας ντραμς, κρουστά (από International Comedy, Γκρόβερ, Ροδάμα κ.ά.). Είναι συνεργάτες χρόνια αυτοί οι άνθρωποι, ξέρουν καλά ο ένας τον άλλον, και οπωσδήποτε το δέσιμό τους αντανακλά στον ήχο του δίσκου.
Εκείνο που πρέπει να πούμε σε σχέση με το «Πίσω από τη Σκιά» είναι πως μεγάλη σημασία, εδώ, έχουν οι (ελληνικοί) στίχοι.
Αν και δεν είναι πάντα σαφείς στα νοήματά τους, αφήνοντας περιθώριο σε διάφορες ερμηνείες (παραπλήσιες πάντως), δεν γίνεται να παραβλέψεις πως είναι σφόδρα συναισθηματικοί, πάντα κοινωνικά ευαίσθητοι, επαναστατημένοι (χωρίς να κραυγάζουν), και γενικώς διέπονται από το πνεύμα του «χώρου» και της πλατείας, ας το πω έτσι, δίχως να ταυτίζονται, πάντως, με άλλες κοντινές περιπτώσεις (εκείνες των... άγιων των Εξαρχείων φερ’ ειπείν).
Ακόμη εντοπίζεται στα λόγια και μια ελαφρά μελαγχολία, όχι ηττοπάθεια, κάτι οπωσδήποτε φυσικό, επειδή ο «χώρος» βάλλεται και περιθωριοποιείται συνεχώς (μέσα από τις γνωστές εξωγενείς επεμβάσεις). Σημασία, όμως, έχει να αντέχεις, να σηκώνεις τις ασπίδες και να αποκρούεις τις επιθέσεις, καθώς, σ’ αυτές τις συγκυρίες, όταν προέχει η επιβίωση, η καλύτερη επίθεση είναι η άμυνα. Ή όπως τραγουδάει και ο Σαδίκης:
«Κι αν κολλήσανε τα φρένα / μπρος στον τοίχο του μυαλού μου / μη σε νοιάζει θα ’μαι πάλι ζωντανός / μόνο κράτα τη ζωή σου / τη φωνή σου την ψυχή σου / για τις ώρες που θα ζεις γονατιστός».
Τώρα, τα τραγούδια από μουσικής πλευράς είναι ροκ φυσικά, με τις ενοργανώσεις να είναι λιτές, δηλαδή κιθάρα-μπάσο-ντραμς-φωνή συνήθως ή και ακόμη πιο λιτές, μ’ ένα-δυο όργανα.
Το ξεκίνημα με «Το σωστό» είναι ραπ-οειδές, με κιθάρες και πακτωμένο μπάσο-ντραμς, «Το τέλος γραμμής» φέρνει στη μνήμη Γιάννη Αγγελάκα, ραπάρισμα και ροκ-κιθάρες κυριαρχούν και στο «Μ’ αγαπάς», ενώ στο «Εμμονές» νοιώθεις κάτι από την αύρα των Εν Πλω, με την πλευρά να ολοκληρώνεται με το αργό «Νερό».
Η δεύτερη πλευρά ξεκινά με το βαρύ κομμάτι «Η πληροφορία», που είναι κάπως χαοτικό, με noisy κιθάρες και με ό,τι λέγεται να λέγεται με ραπάρισμα-απαγγελία, ενώ κάποια στιγμή ακούς και τους «πέτρινους» στίχους του Κώστα Ψυχογιού «ιστορία μου αμαρτία μου λάθος μου μεγάλο» (όχι από τη Ρίτα Σακελλαρίου).
Το «Εγκλεισμός» ανακαλεί Εν Πλω ή και Σταύρο Ρωσσόπουλο, με το «Πες μου» να ακούγεται κάπως σαν πολυφωνικό, έχοντας πειραγμένες φωνές και κιθάρες που στριγγλίζουν (στο τέλος). Ραπάρισμα υπάρχει και στο «Δυο μέρες δυο λεπτά», ένα πολύ προσωπικό τραγούδι του Χρήστου Παππά, που είναι ένα από τα καλύτερα του δίσκου. Ενός δίσκου που θα κλείσει με το αργό και θρηνητικό «Τάφος».
Δεν είναι εύκολο άλμπουμ το «Πίσω από τη Σκιά». Θέλει την προσοχή του και το χρόνο του. Είναι όμως τίμιο και ειλικρινές, και αυτό έχει σημασία.
 
H συνέχεια εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/kykloforise-xana-se-binylio-thryliko-almpoym-ton-en-plo-apo-1989

Σάββατο 20 Ιανουαρίου 2024

PIO SCHURMANN / DIMOS VRYZAS / SAMUEL TSCHUDIN στην Πάτρα

Το “Patras” [Private Pressing, 2023], ηχογραφημένο στο χώρο των X-Saltibagos της Πάτρας, τον Οκτώβριο του 2022, είναι ένα free-improv CD, το οποίο φέρουν εις πέρας ο Ελβετός Pio Schürmann (wurlitzer, synthesizer, objects) γεννημένος στην Βασιλεία το 1988, ο Δήμος Βρύζας (βιολί, εφφέ) και ο Samuel Tschudin (κιθάρες, toys, ηλεκτρονικά), επίσης γεννημένος το 1988, που ζει και εργάζεται, και αυτός, στην Βασιλεία. Όλοι οι μουσικοί έχουν την ιστορία τους, ενώ για τον έλληνα αυτοσχεδιαστή, τον Δήμο Βρύζα, έχουμε ξαναγράψει στο blog με αφορμή τα άλμπουμ του “Blue Line Sequence” (2021) και “Really Short and Tonal” (2020).
Το “Patras” περιλαμβάνει ένα μόνο track, με τον ίδιο τίτλο, που διαρκεί σχεδόν 30 λεπτά.
Λέμε, λοιπόν, για την αποτύπωση μιας ζωντανής παράστασης, που σε πρώτο χρόνο μανιπουλάρεται και μεταμορφώνεται ηχητικά από τους τρεις αυτοσχεδιαστές σε φάση «επί τόπου». Έχουμε δηλαδή και μια επεξεργασία του ήχου σε πρώτο χρόνο, κάτι που προσδίδει στο άκουσμα (και) αυτά τα κάπως πιο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.
Στο “Patras” οι τρεις μουσικοί σίγουρα παίζουν και παράγουν έχοντας κάποιους «οδηγούς», αλλά στην πράξη το αυτοσχεδιαστικό στοιχείο είναι εκείνο που κυριαρχεί. Τα ζωντανά ηλεκτρονικά είναι πανταχού παρόντα, καθώς τα χρησιμοποιούν με τον τρόπο τους και οι τρεις μουσικοί, με τον συνολικότερο ήχο και να ρέει, μα και να μεταμορφώνεται συνεχώς, καθώς το άκουσμα διαθέτει, πέραν των ηλεκτρονικών ατασθαλιών, πολλά noisy, ηλεκτροστατικά, experimental rock ή ακόμη και ambient στοιχεία.
Φυσικά όχι σε κάθε λεπτό, αλλά σε κάθε δευτερόλεπτο αυτού τού ιδιαίτερου CD καιροφυλαχτεί η έκπληξη και το αναπάντεχο, γενικώς «πράγματα» συμβατά με το free-improv, που εδώ παρέχει πολύ χώρο και στα ηλεκτρονικά – τα οποία, με τον έναν ή τον άλλο, τρόπο κυριαρχούν στο τελικό αποτέλεσμα.
Επαφή: https://www.facebook.com/dimos.vryzas/?locale=el_GR

Παρασκευή 19 Ιανουαρίου 2024

ΜΙΚΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK 559

19/1/2024
Μου έχει τεθεί πολλές φορές το ερώτημα γιατί δεν γράφω ένα βιβλίο για την ελληνική τζαζ.
Κατ’ αρχάς να πω πως δεν με ενδιαφέρει η ελληνική τζαζ έξω από το πλαίσιο «η τζαζ στην Ελλάδα». Αυτό είναι το πλαίσιο, και μέσα εκεί είναι ενταγμένη και η ελληνική τζαζ. Άρα μιλάμε για κάτι πολύ πιο ευρύ, εντός του οποίου αναπτύσσεται και η ντόπια σκηνή.
Περαιτέρω να πω πως δηλώνω διαχρονικά απογοητευμένος (αυτή είναι η μεγάλη εικόνα, εκτός κάποιων μικρών και φωτεινών εξαιρέσεων) από τον τρόπο που έχει αντιμετωπιστεί η τζαζ στην Ελλάδα και βεβαίως η ελληνική τζαζ, από τους γραφιάδες.
Υπάρχει τεράστια άγνοια, κακές εκτιμήσεις, απίστευτη προχειρότητα, σχεδόν μηδενική έρευνα και βεβαίως ανούσια και χαζά «τζαζ τιμάρια» (ότι τζαζ είναι εκείνο και όχι το άλλο).
Όταν έγραφα στο Jazz & Τζαζ, για πρώτη φορά για τη “Philicorda” του Πλέσσα, για τους δίσκους του Γεράσιμου Λαβράνου, για την Τζένη Βάνου κ.λπ., κάποιοι γελάγανε, αλλά τώρα όλοι αποδέχονται πως δεν μπορεί να υπάρξει ιστορία της τζαζ στην Ελλάδα, αν δεν αναφερθείς και σ’ αυτά τα ονόματα.
Έχω δει, δε, διάφορες ιδέες δικές μου να υλοποιούνται, μέσα στα χρόνια, από άλλους, αλλά αυτό δεν με ενοχλεί. Δεν με ενοχλεί όταν αυτός που ερευνά και γράφει έχει κότσια και δεν το παίζει... ινστρούχτορας της τζαζ. Χαίρομαι όταν διαβάζω κείμενα που να δείχνουν ότι αυτός που ασχολείται με το πώς πορεύτηκε η τζαζ στην Ελλάδα ενδιαφέρεται, το ψάχνει, προβαίνοντας σε ορθά συμπεράσματα, και δεν αντιγράφει απλώς.
Και επειδή η τζαζ δεν είναι μόνο αισθητικό γεγονός, καθώς επηρεάζεται από το εκάστοτε κοινωνικοπολιτικό κλίμα, εκείνο που προέχει είναι να ερευνηθεί η πορεία της τζαζ σε όλες τις ιστορικές εποχές – και βασικά μετά το 1950, που μας ενδιαφέρει περισσότερο. Εδώ... κιχ.
Η τζαζ στα 50s και mid-sixties, η τζαζ επί δικτατορίας, η τζαζ στην πρώιμη μεταπολίτευση, η τζαζ στα 80s, τζαζ και αριστερά, τζαζ και δεξιά, τζαζ και κομματικές νεολαίες και άλλα πολλά και διάφορα.
Ποιος θα αναλάβει αυτό το τιτάνιο έργο;
Φυσικά, εγώ μπορώ να το κάνω, αλλά πώς, κάτω από ποιες προϋποθέσεις; Θα πρέπει τουλάχιστον για ένα χρόνο (και λέω λίγο) να μην κάνω τίποτ’ άλλο στη ζωή μου και να ασχολούμαι μόνο μ’ αυτό το πρότζεκτ. Ποιος θα με πληρώσει γι’ αυτό; Και πόσο θα με πληρώσει;
Αυτά είναι πολύ βασικά ερωτήματα, για να ξεκινήσει κάτι. Γιατί, αν δεν απαντηθούν αυτά κάθε συζήτηση περιττεύει.
Γι’ αυτό οι πιο «σοβαρές» μελέτες τα τελευταία χρόνια, γύρω από μουσικά θέματα, γίνονται από πανεπιστημιακούς (οι οποίοι βέβαια ερευνούν, αλλά συχνά θεωρητικολογούν και συμπεραίνουν αγνοώντας τεράστια κεφάλαια της διακίνησης των μουσικών «ιδεών» και βασικά την δισκογραφία, την αγορά του δίσκου και βεβαίως την επαφή εκ του σύνεγγυς με πρόσωπα και καταστάσεις του χώρου. Και αυτά συμβαίνουν, επειδή είναι ουρανοκατέβατοι).
Οι άνθρωποι αυτοί λοιπόν είτε είναι δημόσιοι υπάλληλοι, είτε μπαίνουν σε προγράμματα και χρηματοδοτούνται, είτε εκπονούν διδακτορικά κ.λπ. – έχουν, με άλλα λόγια, το χρόνο και το χρήμα να καθίσουν και να ασχοληθούν μ’ ένα ερευνητικό κομμάτι και ένα και δυο χρόνια.
Μας ανταγωνίζονται αθέμιτα, κατά μίαν έννοια, οι πανεπιστημιακοί εμάς τους επαγγελματίες μουσικογραφιάδες, που πρέπει κάθε μέρα να γράφουμε και κάτι και να ασχολούμαστε με χίλια δυο διαφορετικά αντικείμενα –γιατί όλα μας αρέσουν, και δεν μας αρέσει μόνο η τζαζ– και αυτό είναι οπωσδήποτε ένα θέμα. Υπό την έννοια πως η δική μας, η καθημερινή δουλειά, που είναι σκόρπια από ’δω κι από ’κει, και υποτιμάται και δεν λαμβάνεται σοβαρά υπ’ όψιν της, από διαφόρους που επικεντρώνονται κυρίως στην βιβλιογραφία.
Φυσικά, αν ήμουνα τυχάρπαστος, θα μπορούσα να μαζέψω ό,τι κείμενα έχω φτιάξει μέσα στα χρόνια για την τζαζ στην Ελλάδα (και είναι πάρα πολλά) και να βγάλω ένα βιβλίο, που να είναι πολύ επάνω από τα στάνταρντ που θέτει η αγορά, αλλά εμένα δεν θα με ικανοποιούσε κάτι τέτοιο. Είναι και θέματα προσωπικά, εννοώ, στη μέση, που έχουν να κάνουν με το πόσο αυστηρά μπορεί να κρίνω εγώ τον εαυτό μου κ.λπ.
Τέλος πάντων, για να μην μακρηγορώ. Η τζαζ στην Ελλάδα είναι ένα τεράστιο πρότζεκτ και για να μπει σε μια τροχιά θέλει χρόνο και χρήμα. Αυτό είναι το πιο σημαντικό, που πρέπει να κρατήσουμε.

19/1/2024
Κάποιες κριτικές βιβλίων (κάποιες μόνο), που έχω κάνει για το LiFO.gr, συγκεντρωμένες από το biblionet...
https://biblionet.gr/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%89%CF%80%CE%BF/?personid=112544

18/1/2024
Βασίλης Τσιτσάνης / 40 χρόνια απών / Οι τραγουδάρες του όμως αθάνατες
https://www.youtube.com/watch?v=DZTfC3V4VJ0

18/1/2024
Trini Lopez “The Search Goes On”…
https://www.youtube.com/watch?v=6pCypqNJUYU

17/1/2024
Ένα ενδιαφέρον κείμενο, που ανεβαίνει ξανά τώρα...
https://www.lifo.gr/culture/vivlio/h-performans-stin-ellada-anamesa-sta-hronia-1968-1986

17/1/2024
Ρε, γράφετε για το αθηναϊκό underground και ξεχνάτε αυτό; (γέλιο)

16/1/2024
[το κείμενο είναι από το βιβλίο με διηγήματα του Γιώργου Ιωάννου «Για ένα φιλότιμο», από το 1964 πρώτη φορά, στη Διαγώνιο, και με πολλές άλλες εκδόσεις έκτοτε]
Έχω μπει κι εγώ δυο και τρεις φορές, κατά λάθος, σε αίθουσες βλέποντας την ίδια ταινία (σίγουρα σε καουμπόικα, που είχαν παρεμφερείς τίτλους, και σε σοβαρά, αλλά και σε κωμωδίες τύπου Τρινιτά, ασυζητητί σε καράτε, που αν εξαιρέσεις 4-5, όλα τα άλλα σου φαίνονταν «ίδια», όπως και σε ταινίες του... ρεαλιστικού κινηματογράφου, που ήταν σε σειρές, και δεν θυμόμουν ποια νούμερα της σειράς είχα δει), όπως έχω αγοράσει και βιβλία ξανά, που τα είχα ήδη αγορασμένα και δεν το θυμόμουν και βεβαίως δίσκους... Όλα από δυο φορές...
Δεν ξέρω αν είμαι και γενναίος, για να πεθάνω δυο φορές όπως ο Άγγελος Αντωνόπουλος στο σενάριο του Φώσκολου. Αυτό θα ήταν το τέλειο...

15/1/2024
Ψάχνεις σε όλο το δίκτυο για να βρεις κάτι και τελικά βρίσκεις κάποια άκρη από μια «Διαγώνιο» 45ετίας, σε κείμενο του Χριστιανόπουλου.
Ποιος ξέρει τι διαβάζει με το μεγεθυντικό φακό του ο κύριος Ντίνος – κανα κιτάπι του ’40, με ξεφτισμένα γράμματα ίσως. Η γάτα, πάντως, φαίνεται να το ’χει διαβάσει πρώτη...

Πέμπτη 18 Ιανουαρίου 2024

COSMIC SHADOWS το άλμπουμ της αθηναϊκής μπάντας

Οι Cosmic Shadows είναι μια ροκ μπάντα από την Αθήνα, που υφίσταται εδώ και λίγα χρόνια, έχοντας ηχογραφήσει διάφορα τινά, αλλά ποτέ έναν μεγάλο δίσκο. Ήρθε η ώρα όμως, όπως φαίνεται, και γι’ αυτούς, αφού προσφάτως (2023) η Sound Effect Records τύπωσε το παρθενικό LP τους (με τίτλο το όνομά τους), στο οποίο καταγράφονται εννέα κομμάτια – μια εισαγωγή και οκτώ «κανονικά». Βασικά εδώ έχουμε να κάνουμε με πρωτότυπο υλικό του γκρουπ, με την εξαίρεση της διασκευής τού “Bo Diddley was the 7th son” (των UFO Club).
Τι είδους rock παίζουν οι Cosmic Shadows; Βασικά θα μπορούσες να το χαρακτηρίσεις «αναβιωτικό» σε σχέση με τους ήχους του ’60 και βασικά του garage, του rhythm n’ blues, του blues, του ψυχεδελικού rock και της γκαραζοψυχεδέλειας. Όλα αυτά περασμένα μέσα από την κλασική, γιατί όχι, «αναβιωτική» οπτική των συγκροτημάτων του ’80.
Μέλη των Cosmic Shadows όπως τα διαβάζουμε στο bandcamp τους είναι, εν τω μεταξύ, οι Jon Mitropoulos ρυθμική κιθάρα, φωνή, στίχοι, Pavlos Patsonis lead κιθάρες, φωνητικά κρουστά, Vasilis Alexopoulos μπάσο, φωνητικά, πιάνο και Stathis Psychis ντραμς, κρουστά – τέσσερις άνθρωποι, που επιχειρούν να μεταφέρουν στο σήμερα τα καίρια vibes ενός αγαπημένου ήχου, που παραμένει, είτε το θέλουν ορισμένοι είτε όχι, «ζωντανός», σχεδόν 60 χρόνια τώρα.
Τα πάνε καλά οι Cosmic Shadows. Οι συνθέσεις τους, δηλαδή τα τραγούδια τους, είναι καλά, έχοντας να παρουσιάσουν –γράφουμε για την Side A– όλα εκείνα τα στοιχεία, που να τα κάνουν αποδεκτά από τον σύγχρονο ακροατή, αυτών των κλασικών ροκ μουσικών, εμμένοντας στις τρίλεπτες, βασικά, διάρκειες, που προεξοφλούν την οικονομία στα σόλι.
Στην Side B, όμως, τα πράγματα αλλάζουν, γιατί ακούμε τους Cosmic Shadows σε κομμάτια μεγαλύτερης διάρκειας –6λεπτα και 7λεπτα– και αναφερόμαστε στα “Lopi”, “Try” και “I can’t see”, που είναι κάπως διαφορετικά.
Φερ’ ειπείν το πρώτο, το “Lopi”, είναι blues, έχοντας ελληνικό στίχο – ενώ όλα τα υπόλοιπα κομμάτια τού LP έχουν αγγλικό. Παραξενεύει, βεβαίως, αυτό, παρότι πρόκειται για μια καλή προσπάθεια προσαρμογής της γλώσσας μας στις σχετικές κλίμακες.
Το “Try” πάλι είναι ένα μέσο προς αργό κομμάτι, σίγουρα επηρεασμένο από το blues και αυτό, ή το ψυχεδελικό blues αν θέλετε, που κυλάει πάντως δίχως ιδιαίτερες εκπλήξεις (και... κακό και καλό είναι αυτό).
Το πρώτο αυτό LP των Cosmic Shadows θα ολοκληρωθεί με το “I can’t see”, που κινείται σε psych μονοπάτια, με λίγους στίχους και με πολύ περισσότερα οργανικά μέρη.
Μια καλή προσπάθεια, συνολικώς, από τους τέσσερις μουσικούς κι ένα ακόμη πιο καλό εξώφυλλο, φιλοτεχνημένο από τον Bill Delis (αν κι εγώ θα ήθελα κάπου «χωμένο» να υπάρχει και το όνομα του συγκροτήματος).
Επαφή: https://www.soundeffect-records.gr/

Τετάρτη 17 Ιανουαρίου 2024

ARMAGOS η «συλλογή» του συνθέτη και πιανίστα

Ο συνθέτης και πιανίστας Αποστόλης Αρμάγος ή απλώς Armagos είναι παλαιός γνώριμος εδώ στο blog. Το λέμε, γιατί υπάρχουν reviews για τα άλμπουμ του “Promises” [Private Pressing, 2021], “The Lonely Piano” [Private Pressing, 2020] και «Στην Άλλη Όχθη» [Μελωδικό Καράβι, 2017] (με Τάκη Μιχόπουλο-Άννα Λινάρδου).
Στο πιο νέο CD του, που αποκαλείται “The Collection” [Private Pressing, 2023] και που είναι, και αυτό, ανεξάρτητη παραγωγή καταγράφονται δεκατρείς συνθέσεις του Armagos, για τις οποίες δεν γνωρίζω αν πρόκειται για καινούριες και ανέκδοτες (συνθέσεις) ή για παλαιότερες (επιλεγμένες από προηγούμενες δουλειές του).
Όπως κι αν έχει όμως το υλικό που τοποθετείται εδώ, σ’ αυτό το απλό digipak, είναι πολύ καλό, δείχνοντας και αυτό πως ο Armagos δεν είναι τυχαίος συνθέτης, πως έχει ψάξει πολύ καλά τις αναφορές του και πως το ταλέντο του (στο συνθετικό, ερμηνευτικό και ενορχηστρωτικό τομέα) είναι τέτοιο και τόσο, ώστε να μην επιτρέπονται μισόλογα. Το άλμπουμ, εννοούμε, είναι πολύ καλό, με τα κομμάτια του να είναι το ένα ωραιότερο του άλλου.
Στην αρχή το “The Collection” σου δίνει την εντύπωση ενός πιανιστικού νεο-ρομαντικού CD, αλλά καθώς κυλάει, προϊόντος του χρόνου όπως λένε, μπαίνουν και άλλα θέματα στην πορεία, που εκδηλώνονται και μέσω των επιπρόσθετων οργάνων ή και ηχητικών πηγών (πνευστά, έγχορδα, σύνθια, φωνές, field recordings), μα και των μουσικών αναφορών (σε παραδοσιακά θέματα ή ακόμη και σε rock, electro-rock κ.λπ.).
Ένα κατά βάση ορχηστρικό άλμπουμ είναι το “The Collection” του Armagos, που αντέχει σε όλες τις επιμέρους «μετρήσεις» και που περνάει, ξεκάθαρα, πολύ πάνω από τον πήχη.
Επαφή: www.armagosmusic.com

Τρίτη 16 Ιανουαρίου 2024

APOLLO80 / DIMARTIS ένα split άλμπουμ, μ’ ένα ροκ γκρουπ από την Αυστραλία κι ένα από την Παταγονία

Την περίπτωση ενός split άλμπουμ θα εξετάσουμε εδώ, ενός δίσκου βινυλίου στον οποίον καταγράφονται δύο συγκροτήματα από το νότιο ημισφαίριο. Οι Αυστραλοί Apollo80 από το Περθ και οι Dimartis από την πόλη Rawson της Παταγονίας (Αργεντινή). Ας ξεκινήσουμε από τους πρώτους...
Στο άλμπουμ “Reverberations Vol.1: Tales of Dust and Wings” [Sound Effect Records, 2023] είναι ηχογραφημένο ένα μόνον κομμάτι των Apollo80, που διαρκεί 20 λεπτά και αποκαλείται “Null arbor”. Το κομμάτι αυτό είναι DIY, ηχογραφημένο ζωντανά στο στούντιο από τους Con κιθάρες, Dan κιθάρες, Brano μπάσο και Shane ντραμς, δίχως ιδιαίτερη στουντιακή επεξεργασία και δίχως overdubs.
Η μπάντα αυτή δεν είναι εντελώς καινούρια, υπάρχει από το 2017, έχοντας κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα ένα LP το 2021 κι ένα 12ιντσο EP το 2018 (αμφότερα τυπωμένα από την Sound Effect).
Τo στυλ των Αυστραλών δανείζεται στοιχεία τόσο από το σύγχρονο stoner, όσο και από τον κλασικό cosmic rock ήχο συγκροτημάτων όπως οι Gila και οι Ash Ra Tempel ας πούμε.
Με τα κιθαριστικά distortions να κυριαρχούν, και με τη σύνθεση να αναπτύσσεται αργά και χωρίς ιδιαίτερες αλλαγές, οι Apollo80 κατορθώνουν με το instrumental “Null arbor” να δημιουργήσουν εκείνο που έχουν κατά νου και που τους ενδιαφέρει. Μια μακρόπνοη ρευστή ρυθμική πλατφόρμα επί της οποίας δύο κιθαρίστες έρχονται για να «τοποθετήσουν» τις πενιές τους, καλύπτοντας τόσο ρυθμικούς, όσο και lead ρόλους.
Εκείνο που πρέπει να πούμε είναι πως το κομμάτι, παρ’ όλη την τεράστια διάρκειά του, δεν χάνει ποτέ τον προσανατολισμό του, δείχνοντας πως οι Αυστραλοί τον έχουν τον τρόπο να σε κρατούν δέσμιο, δίχως να ενδιαφέρεσαι πώς θα ολοκληρώσουν. Ξέρουν εκείνοι...
Οι Dimartis τώρα (Nazareno Ferro κιθάρες, drones, Luciano Pucheta μπάσο, Chino Velásquez νταμς) δεν είναι κάτι το τελείως διαφορετικό από τους Apollo80. Έχουν κι αυτοί διάφορες κυκλοφορίες, που ξεκινούν από το 2015 –βασικά ψηφιακές–, με τα τρία κομμάτια τους που καταγράφονται εδώ και που τιτλοφορούνται “Los altares”, “Circulos” και “Humo”, να ηχούν «πάνω» στα stoner / prog / cosmic πρότυπα.
Υπάρχει λοιπόν το «χάσιμο» και στους Αργεντινούς, με τις πενιές του κιθαρίστα να ακούγονται πότε με εφφέ και πότε «καθαρές», προσφέροντας (οι Dimartis) με αυτά τα τρία κομμάτια τους, μια καλή βάση για να πάνε παρακάτω. Σ’ ένα ενδεχόμενο long play τους εννοούμε.
Επαφή: https://www.soundeffect-records.gr/

Δευτέρα 15 Ιανουαρίου 2024

CHES SMITH το 2024 ανοίγει, στο πιο υψηλό του επίπεδο, με το φοβερό “Laugh Ash”

Για τον δημιουργικό ντράμερ Ches Smith έχουμε γράψει αρκετές φορές στο blog. Ο Smith, να υπενθυμίσουμε, είναι ο ντράμερ στους Ceramic Dog του Marc Ribot (για το σπουδαίο τελευταίο άλμπουμ των οποίων γράψαμε χθες), είναι επίσης μέλος της Satoko Fujii Orchestra New York, στέκεται, ακόμη, δίπλα στους David Torn και Tim Berne στο εκπληκτικό “Sun of Goldfinger” [ECM, 2019], ενώ το 2022 θα υπέγραφε το έξοχο άλμπουμ “Interpret it Well” [Pyroclastic Records]. Από την Pyroclastic κυκλοφορεί και το πιο πρόσφατο CD τού Ches Smith, το “Laugh Ash” (2024), που ανοίγει τη νέα χρονιά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.  
Σ’ αυτό το άλμπουμ δίπλα στον Ches Smith, που χειρίζεται ηλεκτρονικά, vibes, ντραμς, ποικίλα κρουστά, κάνοντας και προγραμματισμό, παρατάσσονται και οι: Shara Lunon φωνές, Anna Webber φλάουτο, Oscar Noriega κλαρινέτο, James Brandon Lewis τενόρο σαξόφωνο, Nate Wooley τρομπέτα, Jennifer Choi τρομπέτα, Kyle Armbrust βιόλα, Michael Nicolas τσέλο και Shahzad Ismaily μπάσο, πλήκτρα.
Πολλά από τα ονόματα αυτά είναι πασίγνωστα στους φίλους της σύγχρονης jazz και αυτοί σίγουρα θα αντιλαμβάνονται πως εδώ κάτι αληθινά σημαντικό θα πρέπει να συμβαίνει. Και όντως!
Το “Laugh Ash” είναι ένα ακόμη «παράξενο» κατασκεύασμα αυτής της ομάδας μουσικών, που αποτελούν την σημερινή νεοϋορκέζικη jazz-avant. Ένα άλμπουμ που σπάει κανόνες, που ξεπερνάει όρια, και που θέτει προς συζήτηση (και ακρόαση φυσικά) τις δικές του προτάσεις, για το πώς μπορεί να ηχεί σήμερα η jazz, τιμώντας το παρελθόν και την ιστορία της, αλλά συμβαδίζοντας, ταυτοχρόνως, με το πνεύμα του σημερινού καιρού, και βεβαίως οραματιζόμενη το μέλλον της.
Όλα αυτά μαζί; – θα μπορούσε να πούνε κάποιοι... Προφανώς, θα απαντούσαμε, γιατί το “Laugh Ash” δεν είναι ένας δίσκος, που μπορείς να τον ακούσεις «κάθε μέρα» και οπουδήποτε. Ούτε είναι ένας δίσκος, που θα μπορούσε να δημιουργηθεί στο Όσλο, στο Παρίσι, στην Αθήνα ή στο Βερολίνο...
Είναι ένας δίσκος αμερικάνικος και δη νεοϋορκέζικος (ηχογράφηση στο Bunker Studio του Brooklyn, από τον Απρίλιο του ’23), που όπως γράφει παραστατικά ο Ches Smith στο booklet του δεν είναι κάπως σαν... οι Bachman Turner Overdrive να συναντούν τους Last Exit της εποχής του Sonny Sharrock.
Όντως είναι κάπως δύσκολο να περιγραφεί αυτό που επιχειρεί και παραδίδει στο “Laugh Ash” ο Ches Smith.
Σε κάθε περίπτωση και στον απόλυτο βαθμό είναι τζαζ αυτό που ακούμε, αλλά τζαζ, που επιθυμεί να συνομιλήσει με τους ήχους της εποχής, με τα ηλεκτρονικά και με το hip hop, αφού όπως ομολογεί και ο Smith, καλλιτέχνες σαν τους Kool Keith, Motion Man και E-40 τον έχουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, επηρεάσει.
Φαίνονται φυσικά αυτές οι επιρροές, στο “Laugh Ash”, καθώς το ρυθμικό παιγνίδι που στήνει ο Smith έχει και τέτοιες διαστάσεις, ακόμη και από το εισαγωγικό κομμάτι “Minimalism”, στην ανάδειξη του οποίου παίζει πολύ μεγάλο ρόλο ο τρόπος που κάνει φωνητικά και ραπάρει η Shara Lunon (που έχει γράψει και τους στίχους). Τα πέντε από τα εννέα tracks έχουν φωνή εξάλλου.
Χοντρικά θα λέγαμε πως το άλμπουμ είναι καταπληκτικό, προσφέροντας «καθαρές» και ανεπανάληπτες τζαζ στιγμές, σαν εκείνες που ακούμε στο 7λεπτο “Sweatered webs (Hey mom)”, με τον τενορίστα James Brandon Lewis να πυροδοτεί τα σχετικά vibes, πάνω από το ραπάρισμα της Lunon και το άπιαστο ρυθμικό τμήμα των Ismaily / Smith.
Όμως τα ίδια θα γράφαμε και για tracks σαν το “Shaken, stirred silence”, που ξεκινάει τελείως αφαιρετικά, με ηλεκτρονικά που συνδυάζονται με έγχορδα, πριν μετατραπεί σ’ ένα σύγχρονο ποπ(;) τραγούδι, με το rhythm box σε πρώτο πλάνο, και με breaks από ποικίλα όργανα. Φυσικά και περισσότερο «χιπχοπάδικα» tracks ακούγονται στο “Laugh Ash”, όπως το “The most fucked”, με τα εφφέ και τα ηλεκτρονικά να κυριαρχούν, ενώ καταγράφονται ακόμη και πιο avant-spiritual καταστάσεις σε κομμάτια σαν το “Winter sprung”, με τα έγχορδα, ξανά, σε μπροστινό ρόλο και από διάφορες θέσεις.
Το ότι δεν υπάρχει ηλεκτρική κιθάρα στην ηχογράφηση δίνει την δυνατότητα στην ομάδα του Ches Smith να είναι «και ροκ» επίσης από ποικίλες θέσεις. Εκμεταλλευόμενη, δηλαδή, η ομάδα, την πληθωρικότητά της στη χρήση των οργάνων (“Disco inferred”) και βεβαίως στη στήριξη των ρυθμικών υποβάθρων.
Άλμπουμ που... όχι δεν σ’ αφήνει να πλήξεις, αλλά που δεν σ’ αφήνει να πάρεις ανάσα είναι το “Laugh Ash” του Ches Smith – αναμφισβήτητα ένα από τα ωραιότερα και ριζοσπαστικότερα αυτής της χρονικής συγκυρίας.
Επαφή: www.chessmith.com, www.pyroclasticrecords.com

Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2024

η ΕΝJA RECORDSείναι μια σημαντική γερμανική εταιρεία, που παραμένει στο προσκήνιο για περισσότερο από μισό αιώνα – oι τελευταίοι έξοχοι δίσκοι της ανήκουν στους Ceramic Dog, στις Ιαπωνίδες Makiko Hirabayashi και Yumi Ito, στους JISR και στον Samuel Blaser

Μπορεί η Enja Records (στην Ελλάδα από την AN Music) να ιδρύθηκε το 1971 στo Μόναχο από τους jazz-fans Matthias Winckelmann (1941-2022) και Horst Weber (1934-2012), μπορεί στην εταιρεία, όλες αυτές τις δεκαετίες να ηχογράφησαν τεράστια ονόματα (Dizzy Gillespie, Cecil Taylor, McCoy Tyner, Archie Shepp, Randy Weston, Elvin Jones, Mal Waldron, Lee Konitz, Abdullah Ibrahim, Dusko Goykovich, Albert Mangelsdorff, Rabih Abou-Khalil και δεκάδες άλλοι), αλλά εκείνο που έχει σημασία είναι πως το label, παρά τους κατά καιρούς κλυδωνισμούς, συνεχίζει να υπάρχει 53 χρόνια αργότερα, υπό τον Werner Aldinger πια, προτείνοντας καταπληκτικούς καινούριους δίσκους – σαν κι αυτούς που σας παρουσιάζουμε αμέσως...
CERAMIC DOG: Connection [enja / yellowbird, 2023]
Το πιο νέο άλμπουμ των φοβερών και τρομερών Ceramic Dog –το πέμπτο ή το έκτο τους, δεν είμαι σίγουρος– μπορεί να κυκλοφορεί από το καλοκαίρι, αλλά ποτέ δεν είναι αργά για να πει κανείς μερικά λόγια για έναν από τους σημαντικότερους δίσκους του 2023, όπως και γι’ αυτό το γκρουπ από τη Νέα Υόρκη, που με κάθε νεότερο δίσκο του εμφανίζεται ακόμη πιο μπροστά και σε ιδέες, και σε παιξίματα, μα και σε συναισθηματικό δόσιμο.
Με τον Marc Ribot πάντα σε κιθάρες, tres, dobro, μπάσο, φωνή, τον Shahzad Ismaily σε μπάσο, ηλεκτρονικά, φωνή και τον Ches Smith σε ντραμς, κρουστά, ηλεκτρονικά, φωνή, οι Ceramic Dog φαίνεται πως βρίσκονται τώρα στην καλύτερη φάση της διαδρομής τους, υπογράφοντας φοβερά κομμάτια, καθώς στο “Connection” το ένα track ακούγεται καλύτερο του άλλου.
Το έχουν δουλέψει πολύ το θέμα τού ήχου οι φίλοι μας και προς τούτο ζήτησαν και ουκ ολίγες έξτρα βοήθειες, εδώ, από τους Syd Straw φωνή, Anthony Coleman farfisa, James Brandon Lewis σαξόφωνα, Greg Lewis, hammond B3, Oscar Noriega κλαρινέτο και Peter Sachon τσέλο, έτσι ώστε όλοι μαζί να προχωρήσουν αυτό το αποκαλυπτικό fusion, που συμπαρασύρει τα πάντα στο διάβα του, αφήνοντας πίσω του ανεπανάληπτα κομμάτια.
Κατ’ αρχάς το βασικό. Το “Connection” ακούγεται ολάκερο, από την αρχή έως το τέλος του, δίχως να χαλαρώνεις ποτέ ως ακροατής και δίχως ποτέ εκείνο να κάνει κοιλιές (εννοείται).
Λέμε για έναν συναρπαστικό δίσκο, για ένα παλίμψηστο ήχων βασικά, καθώς κάθε κομμάτι μοιάζει ναι μην είναι κάτι συγκεκριμένο, αλλά κάτι διαφορετικό κάθε φορά, με τα ηχητικά επίπεδα να ξεδιπλώνονται το ένα μετά το άλλο, αφήνοντας τον ακροατή αποσβολωμένο.
Τουλάχιστον εγώ έτσι ένοιωσα με το “Swan”, το οποίο με ανάγκασε να ανακαλέσω Socrates και Γιάννη Σπάθα, με αυτή την πολύ δυνατή «δημοτική» κιθαριστική εισαγωγή του Ribot, που είναι κατ’ ευθείαν ηπειρώτικη και με το ρυθμικό τμήμα να κρατά γερά το ίσο, δημιουργώντας αλλοπαρμένες καταστάσεις. Έτσι, όταν στην πορεία θα μπει και ο σαξοφωνίστας James Brandon Lewis το κομμάτι θα ξεφύγει εντελώς, αγγίζοντας τελείως trance καταστάσεις.
Άλλο τεράστιο κομμάτι, και σε διάρκεια και σε σημασία, είναι το 11λεπτο “Order of protection”, που είναι ένα καθαρό ηλεκτρικό blues, που εξελίσσεται σε progressive blues-rock, όταν το hammond του Greg Lewis θα εισβάλει για να «θερίσει» σ’ ένα πιο πίσω επίπεδο – αφήνοντας μπροστά τον Ribot να αυτοσχεδιάζει σαν μεγάλος bluesman (είναι και-αυτό ο άνθρωπος, δεν υπάρχει ουδεμία αμφιβολία).
Όμως κάθε κομμάτι από το “Connection” είναι κάτι διαφορετικό και κάτι άλλο, ξεκινώντας από το εισαγωγικό ημι-blues φερώνυμο track, που ακούς στο βάθος κάτι από Canned Heat, το 7λεπτο πυρηνοκίνητο και γεμάτο από distortions “Subsidiary”, το μανιφέστο “Soldiers in the army of love”, το όλο φωτιά boogaloo “Ecstacy”, με τη φαρφίζα του Coleman και με τα κρουστά του Smith να φτιάχνουν κατάσταση, το αγριεμένο χιπχοπάδικο “Heart attack”, καταλήγοντας στο πάνκικο “That’s entertainment”, που δεν είναι άλλο από το γνωστό στάνταρντ των Arthur Schwartz / Howard Dietz, του οποίου, οι Ceramic Dog, του αλλάζουν τα φώτα!
Τι να πεις περαιτέρω γι’ αυτό το άλμπουμ; Συγκλονιστικός δίσκος!
JISR: Wah Wah! [yellowbird / enja, 2023]
Οι JISR είναι μια μουσική κολεκτίβα του ethnic / folk / rock / jazz κ.λπ. από το Μόναχο, την οποία αποτελούν γνωστοί και λιγότερο γνωστοί μουσικοί. Ορίστε τα ονόματά τους, έτσι όπως εμφανίζονται αυτά στο “Wah Wah!”, την πιο πρόσφατη δουλειά τους: Mohcine Ramdan gembri, φωνή, Roman Bunka κιθάρα, Gergely Lukács τρομπέτα, φλούγκελχορν, Marja Burchard βιμπράφωνο, πλήκτρα, Marwan Fakir βιολί, Niko Schabel σαξόφωνο, κλαρίνο και Severin Rauch ντραμς.
Βεβαίως, και επειδή ο σημαντικός Roman Bunka (από Embryo, Dissidenten κ.λπ.) έχει φύγει από τη ζωή από τον Ιούνιο του 2022 αντιλαμβανόμαστε όλοι πως ό,τι είναι ηχογραφημένο στο “Wah Wah!” είναι παλαιότερο... αν και αυτό δεν σημαίνει κάτι. Δεν σημαίνει κάτι, επειδή η μουσική των JISR θα μπορούσε να είναι ηχογραφημένη στα σέβεντις, και ν’ ακούγεται σύγχρονη ακόμη και μετά από 45 ή 50 χρόνια.
Υπάρχει άραγε ουσιαστική σχέση του “Wah Wah!” με την δεκαετία του ’70; Ασυζητητί. Και αυτή (η σχέση) δεν έχει να κάνει μόνο με τη μουσική, που φέρνει στη μνήμη τις ηχογραφήσεις των Γερμανών στην Ασία (αλλά και στην Δυτική Γερμανία), με πρώτους τους Embryo του Christian Burchard (1946-2018), αλλά και γιατί στους JISR συμμετέχει η ακριβώς επόμενη γενιά μουσικών, μαζί με τους/τις εκπροσώπους τού «χθες» φυσικά.
Έτσι έχουμε από την μια μεριά την Marja Burchard, που μεταφέρει στιγμές του ήχου του πατέρα της στο σήμερα, αλλά την ίδια ώρα, και πέρα από τον Bunka, ακούγεται εδώ και η ινδή τραγουδίστρια Ramamani R.A., που συμμετείχε στο θρυλικό 2LP “Embryo’s Reise” (1979), μα και σε άλλους διάφορους δυτικούς δίσκους στα 80s (με Charlie Mariano, Oriental Wind κ.ά.), ως μέλος των Karnataka College of Percussion.
Υπάρχει λοιπόν η επικοινωνία των γενεών, αλλά υπάρχει και η μουσική αυτή καθ’ αυτή, με όλα αυτά τα εθνικά στοιχεία, από τους ήχους των Gnawa του Μαρόκου, τα αραβικά μακάμια, τα ινδικά vibes και βεβαίως το γερμανικό jazz-rock των seventies – και είναι ο συνδυασμός όλων αυτών που προσφέρει εδώ μερικά καταπληκτικά κομμάτια σαν το “Afrodite” ή το “Myrocc, Laung Gawacha”.
Ήχοι που έρχονται από μισό αιώνα πριν σχεδόν, και που οδηγούνται προς το μέλλον από μια «χίπικη» μπάντα, που εξακολουθεί να κινείται στις τροχιές των προγόνων της.
JISR: Too Far Away [enja / yellowbird, 2020]
Μαζί, όμως, με το “Wah Wah!” μοιράζεται ξανά και το πρώτο άλμπουμ των JISR, το “Too Far Away” από το 2020.
Στο άλμπουμ αυτό οι JISR αποτελούνται από δεκατρείς μουσικούς, κάτι που κάνει το άκουσμα τού “Too Far Away” εξ αρχής ξεχωριστό. Στην line-up υπάρχουν πάντα οι Mohcine Ramdan daf, gembri, φωνή, Roman Bunka ούτι, κιθάρα, Marja Burchard πιάνο, fender rhodes, Gergely Lukács τρομπέτα, κορνέτα, Niko Schabel σαξόφωνο, κλαρίνο και Severin Rauch ντραμς, αλλά υπάρχουν επτά ακόμη μουσικοί (ανάμεσά τους και ο κοντραμπασίστας Dine Doneff, γνωστός μας και από τις πάμπολλες ελληνικές κυκλοφορίες του ως Κώστας Θεοδώρου), που προσδίδουν στο άκουσμα κάπως μεγαλεπήβολες έως και επικές διαστάσεις.
Το κλίμα εδώ, στο “Too Far Away” είναι το fusion, με πολλά όμως oriental / arabic στοιχεία, τα οποία «προσωποποιούνται» πάνω στο daf, στο gembri και στο ούτι, που παίζουν οι Ramdan και Bunka – δίχως τούτο να σημαίνει πως όλα τα υπόλοιπα όργανα, από το πιάνο, τη βιόλα και τις κιθάρες, μέχρι τις τρομπέτες, τα φλάουτα και τα σαξόφωνα, μένουν... εκτός νυμφώνος.
Έχουμε να κάνουμε λοιπόν μ’ έναν πρώτης τάξεως δίσκο, ασυζητητί κρίκος στην αλυσίδα του γερμανικού ethnic-fusion, που ξεκινάει πίσω στο πρώτο μισό των σέβεντις, με κομμάτια καταπληκτικά, και με κάποια εκ των οποίων έως και συγκλονιστικά, σαν τα “Musaka”, “Höh” και “Samawi” και βεβαίως σαν το ψυχεδελικής αντίληψης 11λεπτο “Mosque road”.
Μακάρι αυτή η μπάντα να συνεχίσει και μετά την απώλεια του σπουδαίου Roman Bunka (το 2022).
 
Το όλον εδώ...
https://www.lifo.gr/culture/music/enja-records-mia-germaniki-etaireia-poy-paramenei-sto-proskinio-gia-perissotero-apo